KINH ÐẠI BẢO TÍCH

TẬP VIII

Việt dịch: HT Trí Tịnh
Xuất bản: Ban Văn Hóa Thành Hội TP. Hồ Chí Minh PL 2543 - DL 1999

Nguồn

http://www.thuvienhoasen.org

Chuyển sang ebook 26-6-2009

Người thực hiện : Nam Thiên – namthien@gmail.com

Link Audio Tại Website http://www.phatphaponline.org

Mục Lục

LII.Pháp Hội Bửu Nử Thứ Năm Mươi Hai

LIII.Pháp Hội Bất Thuấn Bồ Tát Thứ Năm Mươi Ba

LIV.Pháp Hội Hải Huệ Bồ Tát Thứ Năm Mươi Bốn

LV.Pháp Hội Hư Không Tạng Bồ Tát Thứ năm mươi lăm

LVI.Pháp Hội Vô Ngôn Bồ Tát Thứ Năm Mươi Sáu

---o0o---

Phần 52

LII.Pháp Hội Bửu Nử Thứ Năm Mươi Hai

(Hán bộ từ quyển 130 đến quyển 131)

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn vẫn ở giữa hai cõi Dục giới và Sắc giới trong Ðại Bửu Phường Ðình ngồi trên tòa thất bửu sư tử cùng đại chúng vây quanh thuyết pháp.

Trong pháp hội có một đồng nữ tên là Bửu Nữ từ chỗ ngồi đứng dậy, tay mặt cầm xâu bạch chơn châu mà xướng lời rằng: “Nếu tôi chơn thiệt có thể ở trong vô lượng thế giới thọ trì kinh điển Ðại tập nầy và đọc tụng biên chép rộng diễn nói lưu bố nghĩa ấy, thì nguyện cho xâu chơn châu nầy dính trên đảnh Phật và chư Bồ tát”.

Xướng lời xong, Bửu Nữ liền ném xâu chơn châu. Do Phật thần lực và lời thành thiệt của đồng nữ ấy, xâu chơn châu liền ở tại đảnh đức Phật và cũng ở khắp trên đầu chư Bồ tát.

Chư Bồ tát đều riêng tự ở trong xâu chơn châu trên đầu mình thấy lúc vị lai Bửu Nữ thành Phật thế giới ấy và Bồ đề thọ cùng các chúng sanh được điều phục, cả đến nguyện lực thuở trước của mình đều thấy rõ ràng.

Chư Bồ tát thấy rồi đều có lòng cho là rất lạ kỳ đặc biệt mà Bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Bửu Nữ nầy sao lại có vô lượng đại công đức như vậy, bao nhiêu thệ nguyện của tôi trong vô lượng a tăng kỳ kiếp thuở trước, nay trong một niệm đều thấy rõ ràng cả”.

Ðức Phật phán dạy: “Lành thay lành thay, nầy thiện nam tử! Thiệt như lời các ông đã nói. Bửu Nữ nầy đã ở nơi chín vạn sáu ức na do tha chư Phật quá khứ gieo trồng căn lành phát nguyện lành lớn, sanh ra ở chỗ nào đều thường được chơn thiệt. Vì vậy mà đồng nữ nầy phàm khi tu niệm phát lời không hề hư luống. Nếu đồng nữ ấy muốn đầy bửu hoa trong cõi Ðại Thiên thế giới nầy mà phát lời ra thì liền có y như vậy. Nếu đồng nữ ấy nói muốn có diệu hương đầy khắp cõi Ðại Thiên thế giới nầy thì liền có diệu hương đầy khắp. Nếu đồng nữ Bửu Nữ ấy muốn thị hiện các loại hình sắc, những là hình sắc Chuyển Luân Vương, hình sắc Tứ Thiên Vương, hình sắc Thiên Ðế Thích, hình sắc Phạm Thiên Vương, hoặc hình sắc Sa Môn, hình sắc Bà La Môn, hình sắc Tỳ kheo, hình sắc Tỳ Kheo Ni, hình sắc Ưu Bà Tắc, hình sắc Ưu Bà Di thì liền được y như lời phát ra. Hoặc lúc phong tai khởi lên chuyển làm hỏa tai, lúc hỏa tai khởi chuyển lên làm thủy tai, lúc thủy tai khởi lên chuyển làm phong tai, lời đồng nữ Bửu Nữ ấy phát ra thì liền chuyển y như vậy. Nếu có Ma Vương đem các binh chúng cầm dao gậy cung tên mâu sóc qua thuẫn, đồng nữ ấy muốn tất cả binh khí đều chuyển thành bửu hoa thì liền chuyển y như lời. Nếu có xứ nào không có nước uống dùng, đồng nữ Bửu Nữ ấy vì các chúng sanh mà phát nguyện lớn, thì tất cả thành ấp tụ lạc xứ ấy liền có đủ nước uống dùng cho tất cả nhơn dân y như lời được phát ra. Nếu đồng nữ Bửu Nữ ấy muốn tất cả hình sắc trong cõi Ðại Thiên thế giới nầy đều chuyển thành hình sắc Như Lai, thì y như lời phát ra đều thành diệu sắc Phật. Nếu Bửu Nữ ấy nói muốn toàn thể đại chúng đây đều an trụ giữa hư không thì đại chúng liền ở hư không. Nếu Bửu Nữ ấy muốn nơi đây từ hư không nghe lời nói của mười phương chư Phật thì liền được nghe y như lời phát ra.h

Nầy chư thiện nam tử! Ðồng nữ Bửu Nữ ấy thành tựu vô lượng vô biên đại công đức như vậy”.

Ðồng nữ Bửu Nữ liền ở trước Phật nói kệ khen:

Nay tôi thành tựu khối đại bửu

Nên hay ca ngợi đấng Vô Thượng

Xa lìa tất cả các phiền não

Ðầy đủ đại bửu trợ Bồ đề

Như Lai đầy đủ vô thượng bửu

Sáng lớn hay chiếu vô biên cõi

Vô thượng bửu tràng Phật Thế Tôn

Nay tôi dâng bửu để cúng dường

Xa cừ mã não thanh lưu ly

Kim cương chơn châu nhựt nguyệt bửu

Dâng các bửu ấy cúng dường Phật

Vì khiến chúng sanh thành Bồ đề

Ánh sáng thân Phật hơn các bửu

Chúng sanh thích thấy không mỏi nhàm

Ở tại một phương thấy mười phương

Khiến chúng thấy Phật ở trước mình

Hoặc thấy Như Lai đi hay đứng

Hoặc thấy nằm ngồi hoặc thuyết pháp

Hoặc thấy nín lặng không nói năng

Hoặc thấy nhập định tu trí huệ

Phật mỗi lỗ lông phóng ánh sáng

Hay chiếu mười phương các thế giới

Phật quang thanh tịnh tối vô thượng

Như sen thanh tịnh và thu nguyệt.

Nói kệ tán thán xong, Bửu Nữ bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Nay tôi ở nơi kinh nầy muốn hỏi ít nghĩa xin đức Thế Tôn hứa cho”.

Ðức Phật phán bảo: “Lành thay, lành thay, nầy Bửu Nữ! Tùy ý ngươi hỏi, nếu có lưới nghi Phật sẽ trừ diệt cho”.

Bửu Nữ bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là thiệt ngữ, thế nào là thiệt, thế nào là pháp ngữ, thế nào là pháp, thế nào là nghĩa ngữ, thế nào là nghĩa, thế nào là tỳ ni ngữ, thế nào là tỳ ni nghĩa?”.

Ðức Phật phán dạy: “Lành thay lành thay! Chí tâm lắng nghe, Phật sẽ vì ngươi mà phân biệt giải nói.

Nầy Bửu Nữ! Ðại Bồ Tát có ba thứ thiệt, đó là chẳng phỉnh dối Phật, chẳng phỉnh dối chính mình và chẳng phỉnh dối chúng sanh.

Thế nào là chẳng phỉnh dối chư Phật, chính mình và chúng sanh?

Nầy Bửu Nữ! Nếu có Bồ tát phát tâm Vô Thượng Bồ Ðề rồi mà ham Thanh văn và Bích Chi Phật thừa thì gọi là phỉnh dối chư Phật, chính mình và chúng sanh.

Nầy Bửu Nữ! Nếu Bồ tát phát tâm Vô Thượng Bồ Ðề rồi, hoặc tại địa ngục chịu khổ não lớn, hoặc gặp kẻ ma nghiệp tà kiến ở chung, hoặc sanh xứ ác nhiều ác phiền não, thân bị đao gươm đâm chém chặt đốt, trong những thời gian thọ khổ đau như vậy vẫn chẳng rời lìa tâm Bồ đề chẳng thôi chẳng dứt chẳng sợ chẳng ăn năn khiến tâm Bồ đề còn thêm lớn rộng hơn, vì các chúng sanh mà chịu khổ não lớn, thấy người bị khổ, tâm Bồ đề càng thêm rộng lớn siêng năng tu tập tinh tiến, muốn được Bồ đề chẳng bị tà ngữ làm mê lầm, tất cả tà phong không làm lay động được tâm Bồ đề. Ðây gọi là Bồ tát chẳng phỉnh dối chư Phật, chính mình và chúng sanh vậy.

Nầy Bửu Nữ! Nếu Bồ tát chẳng phỉnh dối chư Phật, chính mình và chúng sanh thì gọi là thiệt trong chơn thiệt.

Nầy Bửu Nữ! Chẳng phỉnh dối chư Phật còn có bốn sự, đó là tâm ấy vững chắc, an trụ chỗ chí xứ, đầy đủ thế lực và siêng tu tinh tiến.

Chẳng phỉnh dối chính mình cũng có bốn sự, đó là tâm thanh tịnh, chí tâm, chẳng phỉnh dối và chẳng vạy vò.

Chẳng phỉnh dối chúng sanh cũng có bốn sự đó là trang nghiêm, tu tâm từ, tu tâm bi và nhiếp thủ.

Nầy Bửu Nữ! Ðây gọi là thiệt thứ nhứt của Bồ tát.

Thiệt của Bồ tát là lúc ban sơ phát nguyện chẳng bỏ rời chúng sanh.

Thiệt của Bồ tát lại còn là chẳng nhiều lời, lời nói giữ gìn, lời nói chẳng thô ác, lời nói thường chơn thiệt. Hoặc lúc ở một mình hay ở trong đại chúng hay ở bên vua chúa, lời phát ra đều thành thiệt, chẳng vì tài vật mà cố ý nói dối, chẳng vì tự tại mà cố ý vọng ngữ. Dầu có thất bửu đầy cả cõi Ðại Thiên thế giới còn không vì cớ ấy mà cố ý vọng ngữ huống là vì các việc nhỏ mà cố ý vọng ngữ.

Nầy Bửu Nữ! Thiệt ấy có ba mươi hai điều thanh tịnh, đó là lời hổ, lời thẹn, lời công đức, lời dịu dàng, lời chẳng hư luống, lời không có chê trách, lời chẳng tham trước, lời chẳng e sợ, lời đóng kín các ác đạo, lời mở rộng các thiện đạo, lời thánh hành, lời huệ hành, lời nội thanh tịnh, lời ngoại thanh tịnh, lời thích lãnh thọ, lời thích lắng nghe, lời chẳng nhám rít, lời vi diệu, lời phân biệt, lời giọng hay, lời thuần thiện, lời chẳng phỉnh gạt, lời chẳng chấp, lời hoan hỉ, lời tự khuyến dụ, lời khuyến dụ người khác, lời chẳng lỗi, lời an ổn, lời phước điền, lời như Phật, lời thiệt vây quanh và lời miệng thanh tịnh.

Nầy Bửu Nữ! Thiệt của Bồ tát là phàm có nói năng thì khẩu với ý tương xứng. Sao gọi là khẩu với ý tương xứng?

Tu tập bố thí nên được Bồ đề chẳng phải do xan tham mà có thể được, đây gọi là khẩu ý tương xứng, mà lời có thể ban cho tất cả, đây gọi là thiệt.

Tu tập tịnh giới nên được Bồ đề chẳng phải do hủy giới mà có thể được, đây gọi là khẩu với ý tương xứng, mà lời nói đúng như tịnh giới nên gọi là thiệt.

Tu tập nhẫn nhục nên được Bồ đề, chẳng phải do sân hận mà có thể được, đây gọi là ý với khẩu tương xứng, mà lời nói đầy đủ hạnh tu nhẫn nên gọi là thiệt.

Siêng tu tinh tiến thì được Bồ đề, chẳng phải do lười biếng mà có thể được, đây gọi là khẩu ý tương xứng, mà lời nói tu tinh tiến nên gọi là thiệt.

Tu tập thiền định thì được Bồ đề, chẳng phải tâm tán loạn mà có thể được, đây gọi là khẩu ý tương xứng, mà nói tu tập định tâm nên gọi là thiệt.

Tu tập trí huệ chứng được Bồ đề, chẳng phải do ngu si mà được, đây gọi là ý khẩu tương xứng, mà lời nói tu trí huệ nên gọi là thiệt.

Như sáu độ, về ba mươi bảy pháp trợ Bồ đề và bốn tâm vô lượng cũng như vậy.

Nầy Bửu Nữ! Luận về chơn thiệt ấy, đó là thánh hành. Thánh hành ấy đó là khổ hành, vô thường hành, là biết khổ, lìa tập, chứng diệt và tu tập đạo đế.

Biết thân ngũ ấm không có xuất sanh, đây gọi là biết khổ đế. Nhơn của ngũ ấm đó là tham ái thì rốt ráo xa lìa, chẳng tham chẳng trước, chẳng khen chẳng cầu, chẳng khứ chẳng lai, đây gọi là lìa tập đế.

Dứt diệt tất cả tướng, nhưng lúc diệt không có một pháp bị diệt, pháp bất bình đẳng thì làm pháp bình đẳng, đây gọi là chứng diệt đế.

Quán xa ma tha tỳ bà xá na tướng ấy bình đẳng, không có giác không có quán không có bình đẳng không hệ phược không lấy được, không có làm không có biến đổi, đây gọi là tu đạo đế.

Chơn thiệt biết rõ bốn đế như vậy lại còn có thể phân biệt nói rộng nghĩa tứ đế ấy, đây gọi là thiệt của đại Bồ tát”.

Lức đức Phật nói pháp chơn thiệt ấy trong pháp hội có mười ngàn Bồ tát được chơn thiệt nhẫn.

Ðức Thế Tôn phán tiếp: “Lại nữa, nầy Bửu Nữ! Về pháp ngữ ấy, đó là lúc diễn thuyết thì y theo chánh pháp để nói, quán nơi pháp, niệm nơi pháp, phụng hành nơi pháp, hành pháp chí xứ, cầu pháp, muốn pháp, thích pháp, tu pháp, tràng pháp, gậy pháp, trang nghiêm pháp khí, pháp đăng, pháp minh, pháp niệm, pháp ý, pháp hữu, pháp sở, pháp trang nghiêm anh lạc, pháp sàng, pháp nghi, pháp hộ, pháp tài, pháp vô cùng tận, pháp quảng đại vô biên, pháp sự, pháp thân, pháp khẩu, pháp ý. Ðại Bồ Tát thành tựu đầy đủ những pháp như vậy, đây gọi là pháp ngữ.

Pháp ngữ ấy đó là chơn thiệt ngữ, giữ gìn pháp ngữ, dạy người cúng dường các bực cha mẹ sư trưởng kỳ cựu có đức, tán thán Bồ đề và trợ đạo Bồ đề khiến người chẳng bỏ tâm Bồ đề. Chí tâm nhiếp niệm chẳng quên Bồ đề, chẳng rời trang nghiêm tu tập pháp Bồ đề, thường gần Hiền Thánh các bực thiện tri thức. Tu tập tín tâm chuyên niệm nghe chánh pháp, mộ cầu chánh pháp siêng tu tinh tiến, chẳng tham trước pháp, biết ơn báo ơn, thích tịch tĩnh, chẳng để dứt Thánh chủng. Giáo hóa hạnh đầu đà, siêng thật hành thập thiện, tán thán công đức bố thí và tất cả pháp lành. Nguyện hướng đến Bồ đề, chí tâm thọ trì giới luật thanh tịnh, tu tập nhẫn nhục, trừ bỏ giải đãi, tu tập thiền định và trí huệ, tu tập phương tiện cùng từ bi hỷ xả, tu tập tứ chơn đế xu hướng chơn đế, tu tứ vô ngại trí được đại thần thông, tùy thuận pháp thí, tu tứ niệm xứ, tứ chánh cần, tứ như ý túc, ngũ căn, ngũ lực, thất Bồ đề phần và bát chánh đạo phần. Tu hai pháp định và huệ được trí giải thoát, giải nói đúng như pháp về Thanh văn thừa, Duyên giác thừa và Bồ tát thừa. Tán thán tất cả những phước đức. Thường quán thập nhị nhơn duyên thậm thâm, rành rẽ không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn, vô sở úy, nói ngũ ấm như ảo như hóa, nói thập bát giới như tướng hư không, nói tánh các nhập đồng với tánh không. Thường nói thất thánh tài, lục niệm, lục kính giải nói đầy đủ lục Ba la mật, nói lục thường hành, tu lục thần thông, đầy đủ ngũ nhãn, nói đệ nhứt nghĩa đế lưu bố thế gian thành tựu nghiệp ngữ ngôn, tất cả chúng sanh tâm họ bình đẳng, tán thán Phật ngữ.

Nầy Bửu Nữ! Nếu có Bồ tát thành tựu đầy đủ pháp ngữ như vậy thì miệng trọn chẳng nói ngã ngữ, chúng sanh ngữ, thọ mạng ngữ, sĩ phu ngữ, đoạn ngữ, thường ngữ, hữu kiến ngữ, vô kiến ngữ, lưỡng biên ngữ, trung ngữ, tụ ngữ, diệt ngữ, tịnh ngữ, thiên ngữ, bất giác tri ngữ. Thường nói lời chẳng điên đảo, lời chẳng tăng lòng nghi, lời chẳng nghịch chánh pháp, lời quán pháp giới, lời phá kiêu mạn. Bồ tát thuyết pháp an trụ đúng pháp nói đúng chánh pháp, là thiệt ngữ, pháp ngữ, bất đoạn ngữ, bất chiết ngữ. Bồ tát thuyết pháp tất cả thế gian không ai có thể cùng tranh luận, người thấy đều e sợ. Bực pháp ngữ Bồ tát có thể diễn thuyết không vô tướng vô nguyện, chẳng trụ trước tam giới và với các hữu chẳng còn thọ sanh theo nghiệp, bổn tánh thanh tịnh an trụ tịch tĩnh chẳng cầu xin nơi người. Ðây gọi là pháp ngữ.

Nầy Bửu Nữ! Luận về pháp ấy, pháp thì chẳng thể được, không có văn tự ngôn thuyết cũng không có từ ngữ, không sắc không thấy cũng không có chỗ hướng đến, không lời dạy cũng không người được dạy, không có tâm ý thức, không có trần cấu, không sáng không tối, chẳng hệ thuộc mình cũng chẳng hệ thuộc người, không có cao hạ, chẳng xen tạp tất cả cảnh giới nhơn duyên, thanh tịnh tịch tĩnh, không có dẫn đầu, khó biết khó hay, chẳng thể nghĩ bàn, chẳng thể tư duy, người có trí huệ thanh tịnh mới có thể biết được pháp. Pháp ấy không có thọ không có người thọ dứt hẳn các thọ, siêu quá tam thế, bất diệt không có tướng diệt, bất sanh không có tướng sanh, không có dư đầy thiếu kém, không có tăng giảm, vô sanh vô diệt, không có sẽ có đã có, chẳng phải tu, chẳng phải thấy, chẳng phải ma thấy, chẳng phải chơn thiệt thấy, chẳng phải tướng, chẳng phải chẳng tướng, chẳng phải nhứt tướng mà cũng nhứt tướng, chẳng phải ốc trạch xa lìa ốc trạch, chẳng phải gần xa rời lìa, chẳng phải phược giải, chẳng phải hữu lậu vô lậu cũng chẳng phải tương tợ, chẳng phải khổ lạc, chẳng phải đầy đủ chẳng đầy đủ, chẳng phải danh sắc, chẳng phải dính mắc chẳng phải thoát rời, chẳng phải phá chẳng phải hoàn, dầu chẳng phải kim cương tướng chẳng hư hoại, mà chơn thiệt như kim cương, chẳng phải cận viễn, không có sắc không có nhơn cũng chẳng phải ngoan hư, chẳng phải thử bỉ nội ngoại tự tha, chẳng phải kiến văn, chẳng phải nhớ quên, chẳng phải thức chẳng phải tri, chẳng phải cảnh giới của thức, chẳng phải cảnh giới của tri. Ðây gọi là pháp. Nếu hay nói rộng các pháp như vậy thì gọi là thuyết pháp.

Lại nữa, nầy Bửu Nữ! Pháp ngữ Bồ tát chẳng cùng với thế gian tranh cạnh, chẳng khinh chẳng mạn. Ðối với người chưa học, không có lòng khinh cười chẳng sanh tâm cao ngạo, chẳng tự khen chê người, chẳng vì tài lợi ăn uống mà vì người thuyết pháp, chẳng trở ngại việc lành của người làm cho họ sanh lòng nghi hoặc, thấy người phạm tội trọn không rao nói, với pháp của kẻ khác chẳng sanh lòng khinh tiện, không trở ngại pháp được tu hành của người, phàm pháp được diễn thuyết trọn không rời lìa không vô tướng vô nguyện, chẳng phân biệt tất cả pháp giới, bất động pháp giới, bất động thiệt tánh. Chẳng y chỉ nơi ngữ nơi thức nơi nhơn nơi bất liễu nghĩa. Dầu chẳng y chỉ mà cũng chẳng chê bai. Với chúng mình chúng người chẳng sanh phân biệt cũng chẳng chê bai thập nhị nhơn duyên. Chẳng phải ở thế gian trụ mà thanh tịnh nơi thế gian, chẳng phải pháp mà thanh tịnh nơi pháp, không tham, không xan, không hủy giới, chẳng bỏ kẻ phá giới, không sân hận, không giải đãi, chẳng mất đạo tâm, không quên Bồ đề, vì muốn trang nghiêm trí huệ vô thượng mà chẳng nghĩ, chẳng thôi, chẳng thối chuyển. Nơi pháp của người không sanh lòng đố kỵ. Chẳng vì chấp trước nơi chẳng phải mười hai bộ kinh mà phỉ báng khế kinh v.v… mười hai bộ. Ở nơi chánh pháp trọn chẳng thấy phi pháp. Chẳng nhơn nơi khinh mạn mà tăng trưởng khinh mạn. Chẳng bác nhơn quả và nghiệp quả báo. Ở trong chánh pháp tâm không có thối chuyển. Biết ơn nhớ ơn chẳng quên báo đáp. Trọn chẳng ôm ấp lòng sân hận, chẳng chấp ngã kiến, chẳng ganh người được lợi. Ở trong oán thân không có hai ý tưởng. Bị người chê hại trọn chẳng báo trả. Chẳng làm lưỡng thiệt cho kia đây đấu loạn. Chẳng có lòng siểm khúc hiển dị để mê hoặc người. Chẳng vì người khác mừng mà thọ giới Bồ tát, giới Tỳ Kheo, giới Tỳ Kheo Ni, giới Thức Xoa Ma Na, giới Sa Di, giới Sa Di Ni, giới Ưu Bà Tắc, giới Ưu Bà Di. Thường ở chỗ rảnh rang tịch tĩnh mà tư duy chánh niệm. Tâm siêng học đọc mười hai bộ kinh. Chẳng vì hơn người mà thủ hộ các loại giới luật như vậy. Chẳng vì được cúng dường mà hiện tướng tri túc. Chẳng vì để hiển bày người khác chẳng tri túc mà tự tu tri túc. Chẳng nói Bồ đề Vô thượng của chư Phật là việc làm của người khác. Chẳng tạo ác nghiệp tà ác sanh sống. Chẳng bỏ thất thánh tài. Chẳng tham ăn uống. Chẳng để dứt mất thánh chủng. Chẳng chê bai người, chẳng tự khen người. Ở trong Phật pháp chẳng có ý nghĩa là có số có lượng. Thường tán thán Ðại thừa không có lòng nhàm đủ. Ðây gọi là pháp ngữ".

Ðức Thế Tôn lại bảo đồng nữ Bửu Nữ: “Luận về Bồ tát nghĩa ấy, thế nào gọi là nghĩa? Ðó là tín tâm lúc tu tập trang nghiêm không có hư cuống, vì muốn trang nghiêm tất cả thiện căn mà chí tâm chuyên niệm tu hành các pháp lành, phá lưới nghi của tất cả chúng sanh, chẳng cầu quả báo, ban cho chúng sanh sự an ổn khoái lạc, hộ trì cấm giới, chẳng mất tâm nhẫn nhục, siêng tu tinh tiến tăng trưởng pháp lành, tu định tịch tĩnh nhiếp các tán loạn, đủ trí vô thượng phá tối vô minh. Tu tập từ tâm bình đẳng các chúng sanh, tu tập bi tâm tùy theo chỗ làm của chúng sanh đích thân đến xây dựng, tu tập hỉ tâm ban cho chúng sanh pháp hỉ, tu tập xả tâm chẳng thấy khổ vui. Xả bỏ tài pháp rồi không hề hối tiếc, lời nói dịu dàng phá tâm ác người, làm lợi ích cho người đủ pháp thậm thâm, tu hành đồng sự để khuyên người phát tâm Ðại thừa, đây là dùng bốn nhiếp pháp để điều phục chúng sanh. Thấy tất cả hành pháp đều vô thường khổ không vô ngã dứt sạch các phiền não. Y chỉ nơi nghĩa chẳng y chỉ nơi ngữ, y chỉ nơi trí chẳng y chỉ nơi thức, y chỉ kinh liễu nghĩa xa bỏ bất liễu nghĩa, y chỉ nơi pháp chẳng y chỉ nơi người. Nói nghĩa vô ngại không có cùng tận mà ở pháp giới không có phân biệt, nói từ vô ngại chứng được giải thoát, nói lạc thuyết vô ngại đúng như pháp mà nói. Trang nghiêm bố thí chẳng biết nhàm đủ, trang nghiêm tịnh giới thành tựu nguyện lành, trang nghiêm đa văn đúng như pháp mà làm, trang nghiêm công đức đầy đủ tướng hảo, trang nghiêm trí huệ biết rõ căn tánh thượng trung hạ và các tướng sai biệt của các chúng sanh, trang nghiêm chánh định vì tâm thanh tịnh, trang nghiêm nơi trí được ba thứ huệ. Tu Tứ niệm xứ vì tâm chẳng tán loạn, tu Tứ chánh cần vì được thiên căn, tu Tứ như ý vì qua lại mười phương, tu tập Ngũ căn biện nói phân biệt các tự cú, tu tập Ngũ lực đã phá các phiền não, tu Thất giác chi vì biết các pháp, tu tập Bát chánh đạo chẳng bị ác tà lay động, tu tập thần thông vì chẳng thối thất.

Ðại Bồ Tát hiểu nghĩa như vậy thì gọi là nghĩa. Nếu đại Bồ Tát hay diễn nói các nghĩa ấy, thì gọi là thuyết nghĩa.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Luận về nghĩa ấy, đó là tu tập không tam muội phá các pháp có, tu tập vô tướng tam muội phá các pháp tướng, tu tập vô nguyện tam muội chẳng cầu tam giới. Nếu có thể diễn nói ba pháp môn rỗng không không có như vậy thì gọi là thuyết nghĩa.

Tất cả hành chẳng thể tu hành được, Bồ tát diễn nói pháp chẳng thể tu hành được nầy thì gọi là thuyết nghĩa.

Dứt tất cả sanh khởi, đây gọi là nghĩa, Bồ tát diễn nói các pháp vô sanh nầy thì gọi là thuyết nghĩa.

Các hữu không có xuất, đây gọi là nghĩa, diễn thuyết như vậy thì gọi là thuyết nghĩa.

Tứ chơn đế, đây gọi là nghĩa, diễn nói như vậy thì gọi là thuyết nghĩa.

Không có ngã không có ngã sở, đây gọi là nghĩa, diễn thuyết như vậy thì gọi là thuyết nghĩa.

Tự cú chẳng nói được, đây gọi là nghĩa, diễn thuyết như vậy thì gọi là thuyết nghĩa.

Nghĩa chơn thiệt, đây gọi là nghĩa, diễn thuyết như vậy thì gọi là thuyết nghĩa.

Tất cả pháp Bồ đề chẳng thể đếm kể, đây gọi là nghĩa, diễn thuyết như vậy thì gọi là thuyết nghĩa.

Người đa văn an trụ đúng như pháp, đây gọi là nghĩa, diễn thuyết như vậy thì gọi là thuyết nghĩa.

Tất cả các thừa, Ðại thừa là hơn hết, đây gọi là nghĩa, diễn nói như vậy thì gọi là thuyết nghĩa.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Vô phân biệt, đây gọi là nghĩa, không có chúng sanh không có thọ mạng, nhứt vị bất động, bất tận nhứt sự, bất sanh bất xuất, bất lai bất khứ, bất diệt bất nhị, chẳng thể xem thấy, không có tạo tác, vô vi vô tác, tâm chẳng siểm khúc, tam thế bình đẳng, ba phần không sai biệt, chẳng được chẳng mất, chẳng nóng chẳng lạnh, chẳng tịnh chẳng uế, chẳng đi chẳng đứng, chẳng lấy chẳng bỏ, chẳng phải đạo dạy đạo, chẳng phải thường chẳng phải đoạn, cũng chẳng phải trung đạo, chẳng tham chẳng sân, chẳng nhìn nơi pháp và phi pháp, chẳng phải tất cả văn tự âm thanh từ ngữ, không có tâm ý thức, nơi tham sân si chẳng sanh phân biệt, tất cả các pháp tác tướng có tướng đều là không, vô tướng và vô nguyện ba môn nầy tức rỗng không, chơn thiệt nhập pháp giới, đẳng cùng bất đẳng đều bình đẳng, nhơn nơi trí huệ mà được giải thoát.

Nếu Bồ tát có đủ các nghĩa như vậy thì gọi là nghĩa, diễn nói như vậy thì gọi là thuyết nghĩa.

Lại nầy Bửu Nữ! Thế nào là Bồ tát diễn nói tỳ ni?

Nầy Bửu Nữ! Ðức Phật nói tỳ ni phàm có hai thứ, đó là phạm tỳ ni và phiền

não tỳ ni.

Thế nào là phạm và thế nào là tỳ ni?

Phạm rồi liền biết mà chẳng tư duy tốt, nhơn vì vô minh điên đảo hư vọng khi cuống phiền não chấp ngã chấp chúng sanh, tâm có lưới nghi chẳng được giải thoát, điệu cử nghi hối kiêu mạn phóng dật quả văn, nhơn các phiền não kiết sử như vậy đây gọi là phạm.

Nếu phá được tâm nghi được giải thoát do được giải thoát rồi thấy chỗ có phạm tức là chẳng phải chỗ cũng chẳng phải chẳng chỗ, chẳng phải thân khẩu ý, chẳng lấy chẳng bỏ, chẳng thể xem thấy, chẳng phải thân làm cũng phải khẩu ý làm, nếu là ba nghiệp làm tức là pháp diệt, nếu đã là pháp diệt thì ai làm ai phạm, như phạm tất cả các pháp cũng như vậy, các pháp vô căn vô trụ vô xứ. Nếu có thể phá hoại lưới nghi như vậy thì gọi là thanh tịnh là chẳng nhiệt não, theo lời dạy của Thầy mà làm thì gọi là có lòng tin gọi là định gọi là tỳ ni.

Thế nào là phiền não và thế nào là tỳ ni?

Mười hai hữu chi là vô minh, hành, thức, danh sắc, lục nhập, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh và lão tử gọi là phiền não, tánh của nó có thể điều phục được các phiền não thì gọi là tỳ ni. Tại sao, vì không vô tướng vô nguyện có thể điều phục các pháp, nếu pháp đã là rỗng không không có tánh tướng chẳng thể nguyện cầu thì làm thế nào mà có được tham sân si v.v… Vì vô tác hay điều phục tất cả pháp, nếu tất cả pháp đã là vô tác thì làm sao có được các phiền não. Vì tất cả pháp thì nhơn duyên sanh, nếu đã từ nhơn duyên sanh thì làm sao thấy được, thấy mười hai hữu chi như vậy thì cũng biết phiền não và tướng phiền não. Nếu là không trí hay quán Bồ đề thì dùng không nầy mà không nơi phiền não. Nếu hay quán sát bình đẳng như vậy thì gọi là tỳ ni.

Nếu hay diễn thuyết các nghĩa như vậy thì gọi là Bồ tát hay thuyết tỳ ni.

Nếu tỳ ni nầy hay biết được ngã thì tức là biết rõ phiền não tỳ ni.

Thế nào là biết ngã tỳ ni? Ðó là quán vô ngã, quán ngã tánh, biết rõ ngã, sạch hết ngã, thiệt biết ngã, phân biệt ngã không, ngã tu, biết ngã bất động bất thuyết bất trước bất sanh bất diệt.

Nếu có thể biết được ngã như vậy thì tức là biết rõ phiền não tỳ ni.

Nếu thiệt không có ngã mà có ý tưởng là ngã, thì nơi không có phiền não cũng có ý tưởng phiền não. Nếu ngã bổn lai không có thì phiền não cũng vậy.

Nếu có quán trí thì có thể quán sát biết rõ như vậy, đây gọi là biết rõ ngã phiền não tỳ ni.

Về phiền não ấy, chẳng phải quá khứ vị lai hiện tại, nếu có thể chẳng làm chẳng nhớ chẳng cầu thì gọi là biết rõ phiền não tỳ ni.

Tỳ ni ấy cũng chẳng phải quá khứ vị lai hiện tại, như tâm chẳng phải sắc chẳng phải nội ngoại trung gian, phiền não cũng vậy chẳng phải sắc chẳng phải nội ngoại trung gian, tại sao, vì không có giác tri vậy, vì không có tranh cạnh vậy, vì không có thanh tịnh vậy, vì không có tạo tác vậy.

Nếu có thể biết rõ các phiền não chẳng sanh chẳng diệt như vậy thì gọi là biết rõ phiền não tỳ ni.

Nếu Bồ tát được những biết rõ phiền não tỳ ni như vậy và cũng vì các chúng sanh mà diễn nói thì gọi là diễn thuyết tỳ ni”.

Lúc đức Phật nói pháp trên, trong pháp hội có mười ngàn Bồ tát được vô sanh nhẫn.

Bấy giờ Bửu Nữ lòng rất vui mừng bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Ðức Như Lai nói pháp nghĩa chơn thiệt và tỳ ni chẳng thể nghĩ bàn. Nếu Bồ tát có thể diễn thuyết như vậy thì tức là có thể thiệt biết thiệt thấy”.

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi đồng nữ Bửu Nữ: “Nay đồng nữ đã có đủ các pháp như vậy mà có thể diễn thuyết chăng ?”.

Bửu Nữ nói: “Thưa Ngài Xá Lợi Phất! Thiệt ấy gọi là vô tham, vô tham tức là nghĩa, nghĩa như vậy tức là bất khả thuyết, bất khả thuyết ấy tức là tỳ ni.

Thưa Ðại Ðức! Nếu đã như vậy thì thế nào có thể nói được!

Lại nữa, thưa Ðại Ðức Xá Lợi Phất! Thiệt ấy tức là diệt, diệt ấy tức là pháp, pháp ấy tức là tịnh, tịnh ấy tức là nghĩa, nghĩa ấy tức là tỳ ni. Các pháp như vậy không có văn tự, nếu đã không có văn tự thì thế nào nói được.

Thưa Ðại Ðức! Thiệt ấy tức là như, như ấy tức là pháp, pháp tức là vô nhị, vô nhị tức là nghĩa, luận về vô nhị cũng chẳng thể điều, nếu chẳng thể điều sao gọi là điều, các pháp như vậy đều vô sở hữu, nếu là vô sở hữu thì thế nào nói được”.

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi: “Nay đồng nữ thành tựu Bửu nào mà do đó đặt tên là Bửu Nữ ?”.

Ðồng nữ Bửu Nữ đáp: “Thưa Ðại Ðức! Có ba mươi hai Bồ tát bửu tâm, trong tâm như vậy đều không có tâm Thanh văn không có tâm Duyên Giác.

Những gì là ba mươi hai Bồ tát bửu tâm?

Một là phát tâm vì độ tất cả chúng sanh

Hai là phát tâm vì khiến Phật chủng chẳng dứt

Ba là phát tâm vì thọ trì Phật pháp chẳng diệt tận

Bốn là phát tâm vì thủ hộ Tăng.

Năm là phát tâm vì ban cho các chúng sanh vui thánh pháp.

Sáu là phát tâm vì các chúng sanh mà tu tập đại từ làm cho chúng sanh rời lìa các khổ phiền não.

Bảy là phát tâm tu tập đại bi xả bỏ vật trong vật ngoài.

Tám là phát tâm hộ trì cấm giới vì điều kẻ phá giới.

Chín là phát tâm tu tập nhẫn nhục vì phá hoại chẳng nhẫn kiêu mạn ác tâm điên tâm túy tâm cuồng tâm phóng dật tự tứ tâm.

Mười là phát tâm tinh tiến vì phá những giải đãi tâm e sợ ngần ngại và để điều phục các chúng sanh giải đãi.

Mười một là phát tâm tu tập chánh định vì phá loạn tâm cuồng tâm vọng niệm khiến cho chúng sanh được tứ thiền bát giải thoát điều phục các chúng sanh cõi Dục.

Mười hai là phát tâm tu trí vì phá tất cả si tối thành tựu chơn thiệt tri kiến nhập vào pháp giới.

Mười ba là phát tâm vì biết tất cả chúng sanh bình đẳng vô nhị đều đồng nhứt vị.

Mười bốn là phát tâm vì được vô tham vô sân các cảnh lợi suy hủy dự tâm không dao động an trụ pháp lành khổ vui chẳng động, vì được những sự như vậy để hộ trì chúng sanh.

Mười lăm là phát tâm vì được không bố úy muốn liễu thậm thâm thập nhị nhơn duyên xa lìa tất cả kiến chấp.

Mười sáu là phát tâm vì muốn trang nghiêm trí huệ và các công đức không có nhàm đủ.

Mười bảy là phát tâm vì muốn chẳng rời thấy Phật để thường được nghe pháp.

Mười tám là phát tâm vì muốn đúng như chỗ được nghe mà thuyết pháp.

Mười chín là phát tâm vì được khối pháp rộng lớn tâm không tham lẫn.

Hai mươi là phát tâm vì muốn tán thán tịnh giới như chỗ nghe mà an trụ để giáo hóa khuyên nhắc người phá hủy tịnh giới.

Hai mươi mốt là phát tâm vì phá bảy thứ kiêu mạn của chúng sanh.

Hai mươi hai là phát tâm vì biết căn thượng trung hạ của các chúng sanh.

Hai mươi ba là phát tâm vì phá các ma ác nghiệp.

Hai mươi bốn là phát tâm vì ban cho chúng sanh sự an lạc.

Hai mươi lăm là phát tâm vì phá bao nhiêu sự khổ của các chúng sanh lòng chẳng sanh hối tiếc.

Hai mươi sáu là phát tâm vì muốn thành tựu tất cả Phật pháp.

Hai mươi bảy là phát tâm vì biết các pháp hữu vi tất cả vô thường khổ vô ngã biết rồi không rời lòng chẳng nhàm hối.

Hai mươi tám là phát tâm vì thích tu tập tất cả pháp trợ Bồ đề.

Hai mươi chín là phát tâm vì thấy không vô tướng vô nguyện vì chúng sanh mà không thủ chứng.

Ba mươi là phát tâm dầu sợ các hữu mà cũng thủ hộ các hữu.

Ba mươi mốt là phát tâm vì dầu thấy tội lỗi sanh tử mà chẳng nhàm hối.

Ba mươi hai là phát tâm vì mặc dầu gần Bồ đề, thọ vô thượng lạc mà vì chúng sanh bỏ diệu lạc ấy để thọ khổ bần cùng.

Thưa Ðại Ðức! Ba mươi hai bửu phát tâm ấy đều không có tâm Thanh văn, Bích Chi Phật, vì vậy mà Bồ tát có tên là Bửu Tụ”.

Ðức Thế Tôn tán thán Bửu Nữ: “Thiện tai, thiện tai! Nay ngươi chơn thiệt nói đại Bồ tát phát Bồ đề tâm, mà Bồ đề tâm có vô lượng vô biên công đức chẳng thể nói bằng ba mươi hai sự. Tại sao, vì chẳng phải Thanh văn bửu có thể được Phật bửu, chẳng phải Duyên Giác bửu có thể được Pháp bửu, do Bồ tát bửu có thể được Phật bửu, được Phật bửu rồi thì được Thanh văn bửu, được Bích Chi Phật bửu. Vì vậy mà Bồ tát có tên là Bửu Tụ”.

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Chỗ nói của Bửu Nữ chẳng thể nghĩ bàn. Tôi xem xét lời nói ấy thì đồng nữ nầy tợ như được tứ vô ngại trí”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Xá Lợi Phất! Nay ông mới cho là đồng nữ ấy chưa được tứ vô ngại trí sao. Từ lâu đồng nữ ấy đã được đầy đủ bốn trí vô ngại.

Nầy Xá Lợi Phất! Chỗ thuyết pháp của Bửu Nữ, tự chẳng thể tận, văn cú nghĩa vị đều chẳng thể tận”.

Tôn giả Xá Lợi Phất nói với Bửu Nữ: “Nầy nhơn giả! Nay xin nói rộng về tứ vô ngại trí”.

Bửu Nữ nói: “Thưa Ðại Ðức! Tứ vô ngại trí ở nơi tất cả pháp đều thành trí cả.

Thưa Ðại Ðức! Bồ đề tâm gọi là vô ngại cú, tại sao, vì Bồ đề tâm nhiếp tất cả nghĩa, đây gọi là nghĩa vô ngại trí. Tất cả các pháp giới nhập vào Bồ đề tâm đây gọi là pháp vô ngại trí. Thiệt không có văn tự mà diễn thuyết văn tự đây gọi là từ vô ngại trí. Pháp chẳng thể nói mà diễn nói không đoạn tuyệt đây gọi là lạc thuyết vô ngại trí. Nghĩa chẳng thể nói đây gọi là nghĩa vô ngại. Tất cả các pháp đều là tướng như huyễn ảo gọi là pháp vô ngại. Nghiệp hành vô ngôn thuyết gọi là từ vô ngại. Với lục nhập không có chướng ngại là lạc thuyết vô ngại. Liễu đạt nơi nghĩa gọi là nghĩa vô ngại. Thích nơi tịch tĩnh gọi là pháp vô ngại. Tự chẳng hiệp với pháp và pháp chẳng hiệp với nghĩa là từ vô ngại. Thuyết tức là thanh gọi là lạc thuyết vô ngại. Như Lai chánh giác tức là nghĩa Bồ đề gọi là nghĩa vô ngại. Nghĩa Bồ đề ấy hay sanh các pháp là pháp vô ngại. Pháp có thể làm câu là từ vô ngại. Thuyết rồi được nghĩa gọi là lạc thuyết vô ngại. Pháp nghĩa ấy gọi là nghĩa vô ngại. Giải thoát ấy gọi là pháp vô ngại. Diễn thuyết pháp tướng chẳng phải có pháp tánh gọi là từ vô ngại. Phân biệt pháp giới và chẳng phải pháp giới gọi là lạc thuyết vô ngại. Tăng tức là vô vi gọi là nghĩa vô ngại. Chư Tăng nhứt vị gọi là pháp vô ngại. Vì hòa hiệp Tăng gọi là từ vô ngại. Thuyết công đức của chư Tăng gọi là thuyết vô ngại.

Thưa Ðại Ðức! Bốn vô ngại ấy khắp cả tất cả pháp”.

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Ðồng nữ nầy từ khi phát tâm đến nay được bao lâu rồi? Ở bên đức Phật nào mà gieo trồng thiện căn?”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Xá Lợi Phất! Về thuở quá khứ vô lượng a tăng kỳ kiếp có Phật xuất thế hiệu là Phân Biệt Kiến Như Lai Ứng Cúng Chánh Ðẳng Chánh Giác, thế giới ấy tên là Ðại Tịnh như cung Trời Ðâu Suất Ðà, cùng với chúng Bồ tát Tăng bảy vạn sáu ngàn tất cả đều thanh tịnh phạm hạnh được môn đà la ni bất thối chuyển. Lúc ấy có Chuyển Luân Thánh Vương tên là Tịnh Ðức Báo cai trị tự tại một ngàn thế giới, hậu cung có tám vạn bốn ngàn thể nữ, có đủ một ngàn vương tử, sức lực đồng với lực sĩ Liên Hoa. Lúc ấy trong ba vạn sáu ngàn năm, Thánh vương cúng dường Phật và Bồ tát Tăng các thứ phòng xá, ngọa cụ, y phục, uống ăn, thuốc men”.

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Chẳng rõ đức Phật Phân Biệt Kiến ấy thọ mạng bao nhiêu tuổi ?”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Xá Lợi Phất! Ðức Phật Phân Biệt Kiến ấy thọ đủ mười trung kiếp.

Lúc ấy Chuyển Luân Thánh Vương cùng với hậu cung quyến thuộc thể nữ và nhơn dân chín vạn hai ngàn ức na do tha người mang theo vô lượng vô biên các thứ cúng dường đến chỗ đức Phật Phân Biệt Kiến đem tám ngàn ức trân bửu thượng diệu rải lên đức Phật, đầu mặt lạy chưn đức Phật rồi quỳ dài chắp tay cung kính bạch rằng:

Bạch đức Thế Tôn! Nay chỗ chúng tôi sắp đặt các thứ cúng dường như vậy, chẳng biết còn có sự cúng dường nào hơn đây chăng?

Ðức Phật Phân Biệt Kiến nói: Nầy Ðại Vương Tịnh Ðức Báo! Còn có sự cúng dường khác công đức hơn sự cúng dường nầy trăm ngàn vạn lần.

Thánh Vương bạch đức Phật Phân Biệt Kiến: Bạch đức Thế Tôn! Ðó là sự cúng dường gì, xin đức Thế Tôn nói cho, chúng tôi rất muốn được nghe.

Ðức Phân Biệt Kiến Như Lai nói kệ rằng:

Như hằng hà sa số thế giới

Trong ấy đầy báu đem cúng thí

Dầu được vô lượng phước như vậy

Chẳng bằng vì thương mà phát tâm

Chư Phật số như hằng hà sa

Dâng diệu hoa hương để cúng dường

Phước đức nầy so còn chẳng bằng

Phát tâm Bồ đề bảy bất thối

Phát Bồ đề tâm tức cúng dường

Giới nhẫn tinh tiến thiền trí huệ

Nếu vì lòng thương mà phát tâm

Phước ấy vô lượng chẳng cùng tận

Sắc đẹp lực tài dòng họ lớn

Người nầy mới phát được Bồ đề

Chúa ngàn thế giới đến Phạm Thiên

Ðược đại tự tại mới phát được

Nếu thích mừng phát Bồ đề tâm

Như vậy mới dứt được ác đạo

Hay vì nhơn thiên mở chánh đạo

Hay bít ác đạo và bát nạn

Các căn đầy đủ chẳng mù điếc

Ðều do chí tâm phát Bồ đề

Hay thấy mười phương các Thế Tôn

Hay phát trên trời vị cam lộ

Nếu chí tâm phát đại Bồ đề

Người nầy phá được nghi kiêu mạn

Vô lượng trí huệ được tự tại

Hay vì chúng sanh thuyết pháp giới

Chúng sanh thấy đó như cha mẹ

Tưởng như thầy bạn và lương y

Hay trị lành bịnh các phiền não

Dạy bảo khiến đến Bồ đề đạo.

Thánh Vương Tịnh Ðức Báo nghe đức Phật Phân Biệt Kiến nói phát Bồ đề tâm được công đức như vậy, lòng Vương rất vui mừng hớn hở vô lượng, cùng các quyến thuộc thể nữ và nhơn dân đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, liền ở trước đức Phật mà nói kệ rằng:

Nay tôi thương xót các chúng sanh

Nên phát Bồ đề tâm như vậy

Nếu muốn có được đại tự tại

Chẳng nên thối chuyển Bồ đề tâm

Sanh tử vô lượng sanh khổ não

Mà không lợi ích cho tự tha

Thà phát tâm nầy mà chịu khổ

Chẳng vì an vui mà chẳng phát

Nếu có ai phát tâm Bồ đề

Liền được phước trời người Thánh vương

Cũng được vui tịch tĩnh vô lậu

Và được vui Vô thượng Bồ Ðề

Huệ nhẫn tam muội tối vô thượng

Ðủ tứ vô lượng và lục độ

Ba thứ tịnh huệ sáu thần thông

Bốn vô ngại trí đại tự tại

Vô thượng thập lực bốn vô úy

Và tam niệm xứ đại từ bi

Thành tựu thập bát bất cộng pháp

Tất cả đều do phát Bồ đề

Hay chấn động mười phương thế giới

Cũng biết tâm chúng sanh mười phương

Hay độ vô lượng các chúng sanh

Ðều do phát tâm Bồ đề nầy.

Lúc nói kệ trên đây, có bốn vạn trời người và vô lượng chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ Ðề. Thánh Vương Tịnh Ðức Báo còn trong vạn ức năm cúng dường đức Phật Phân Biệt Kiến. Sau thời gian cúng dường đức Phật ấy rồi, Thánh Vương nhàm thế tục mà xuất gia. Ðã xuất gia rồi tư duy bốn câu đó là thiệt cú, pháp cú, nghĩa cú và điều cú. Trong một ức năm thường tư duy nghĩa của bốn câu ấy.

Nầy Xá Lợi Phất! Ông có biết Thánh Vương Tịnh Ðức Báo thuở ấy là ai chăng, chính là thân đồng nữ Bửu Nữ nầy vậy”.

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Do nghiệp duyên gì mà thọ thân đồng nữ nầy ?”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Xá Lợi Phất! Tất cả chư Bồ tát chẳng do nơi nữ nghiệp mà thọ thân nữ, chỉ là dùng sức thần thông mà thị hiện thân người nữ thôi, đó là vì điều phục các chúng sanh vậy.

Nầy Xá Lợi Phất! Nay ông cho rằng Bồ tát Bửu Nữ thiệt là thân nữ ư? Chớ có quan niệm như vậy. Tại sao, vì thọ thân nữ ấy là do sức trí huệ và sức thần thông.

Nầy Xá Lợi Phất! Bửu Nữ ấy từ lâu trong vô lượng kiếp đã lìa thân nam thân nữ. Thân ấy chẳng phải quá khứ cũng chẳng phải vị lai hiện tại. Thân ấy tức là phương tiện thân. Thân phương tiện ấy giáo hóa chín vạn hai ngàn người nữ ở thế giới nầy phát tâm Vô thượng Bồ Ðề, vì vậy mà thị hiện thân phương tiện ấy”.

Bửu Nữ nói với Tôn giả Xá Lợi Phất: “Nay Ðại Ðức có thể dùng thân nữ nhơn để thuyết chánh pháp chăng?”.

Tôn giả Xá Lợi Phất nói: “Tôi ở nơi nam thân còn sanh lòng nhàm lìa hối hận huống là thân nữ”.

Bửu Nữ nói: “Ðại Ðức Xá Lợi Phất! Nay Ðại Ðức ở nơi nam thân sanh lòng nhàm hối ư?”.

Tôn giả Xá Lợi Phất nói: “Ðúng như vậy đúng như vậy!”.

Bửu Nữ nói: “Thưa Ðại Ðức Xá Lợi Phất! Vì cớ ấy nên chư Bồ tát hơn hàng Thanh văn và Bích Chi Phật. Tại sao, vì chỗ mà hàng Thanh văn các Ngài nhàm hối ấy chính là chỗ ưa thích của chư Bồ tát chẳng có nhàm hối. Hàng Thanh văn chẳng cầu các cõi mà nơi ấy chư Bồ tát thọ lạc. Hàng Thanh văn ở nơi các công đức sanh lòng tri túc còn người Bồ tát thì không có nhàm đủ. Hàng Thanh văn nhàm lìa phiền não còn người Bồ tát thì ở trong phiền não mà không e sợ”.

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi Bửu Nữ: “Do sức lực gì mà hàng Bồ tát lòng không nhàm lìa e sợ?”.

Bửu Nữ đáp: “Thưa Ðại Ðức! Ðại Bồ Tát có tám sức lực, do đây nên ở trong đó không có nhàm lìa e sợ.

Một là từ lực, vì tâm vô ngại vậy.

Hai là bi lực, vì điều phục vậy.

Ba là thiệt lực, vì chẳng dối chư Phật chính mình và các chúng sanh vậy.

Bốn là huệ lực, vì lìa phiền não vậy.

Năm là phương tiện lực, vì tâm chẳng hối vậy.

Sáu là công đức lực, vì vô sở úy vậy.

Bảy là trí lực, vì phá vô minh vậy.

Tám là tinh tiến lực, vì phá phóng dật vậy.

Thưa Ðại Ðức! Ðại Bồ Tát có đủ tám lực nầy nên tâm Bồ tát chẳng nhàm sợ”.

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi: “Nầy đồng nữ! Nay nhơn giả có đủ tám lực nầy chăng? ”.

Bửu Nữ đáp: “Thưa Ðại Ðức! Nói là có đủ ấy tức là điên đảo. Ðiên đảo ấy tức là hai tướng. Hai tướng ấy tức là hữu vi. Hữu vi ấy tức là vô sở hữu. Vô sở hữu ấy tức là bình đẳng.

Thưa Ðại Ðức! Nếu là bình đẳng thì thế nào là hữu lực vô lực, thế nào có thể nói số nhứt nhị.

Thưa Ðại Ðức! Tất cả pháp đều như hư không. Hư không ấy chẳng thể nói là nội là ngoại là trung gian, chẳng thể nói là sáng là tối. Như hư không tất cả pháp cũng đều như vậy. Nếu tất cả pháp đồng như hư không thì thế nào có thể nói là có lực vô lực là số nhứt nhị.

Thưa Ðại Ðức! Ðại Bồ Tát cũng có lực cũng không lực. Thế nào là có lực và thế nào là không có lực?

Thưa Ðại Ðức! Ðại Bồ Tát không phiền não lực mà có trí huệ lực, không xan lẫn lực mà có huệ thí lực, không phá giới lực mà có trì giới lực, không sân hận lực mà có nhẫn nhục lực, không giải đãi lực mà có tinh tiến lực, không loạn ý lực mà có thiền định lực, không vô minh lực mà có trí huệ lực. Vì vậy mà Bồ tát lìa ác pháp tu tập thiện pháp, do đây Bồ tát không ác pháp lực mà có thiện pháp lực”.

Ðức Thế Tôn khen rằng: “Lành thay, lành thay! Nếu có thiện nam thiện nử nói được như vậy tức là thiệt thuyết”.

Lúc đồng nữ Bửu Nữ nói pháp ấy, trong pháp hội có năm trăm Bồ tát thành tựu vô sanh nhẫn.

Bửu Nữ lại bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Như trong khế kinh nói, đức Như Lai có thập thần lực, là tức thập lực là Thế Tôn hay ly thập lực mà có Thế Tôn?

Nếu tức thập lực là Thế Tôn, thì có số lượng là nhị pháp, nếu là nhị pháp tức là vô thường. Còn nếu ly thập lực mà có Thế Tôn thì sao đức Phật nói tất cả các pháp bình đẳng.

Bạch đức Thế Tôn! Nếu trong một lực mà có đủ thập lực thì sao đức Phật chẳng nói bá lực. Nếu chẳng nói bá thì nên biết rằng một lực chẳng phải thập chẳng phải bá”.

Ðức Thế Tôn khen rằng: “Lành thay, lành thay! Như Lai Thế Tôn chẳng phải nhứt chẳng phải nhị. Nếu chẳng phải nhứt nhị thì sao lại nói thập nói bá.

Ðại Bồ Tát xa lìa nhứt nhị chứng được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Như Lai Thế Tôn chẳng phải tức thập lực chẳng phải ly thập lực, có thể nói được mười sự ấy nên gọi đức Như Lai có đủ thập lực. Như Lai nói thập lực ấy, mà trong một lực có đủ vô lượng lực. Vì lưu bố thế gian mà nói thập lực”.

Bửu Nữ bạch rằng: “Lành thay đức Thế Tôn! Xin nói rộng thập lực ấy”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Bửu Nữ! Nên chí tâm lắng nghe kỹ, Phật sẽ phân biệt giải thuyết.

Nầy Bửu Nữ! Lúc Bồ tát tu hành đạo Bồ đề mà còn cầu Thanh văn thừa còn tạo ác nghiệp thì không bao giờ có. Do tâm vững chắc ấy lúc được Bồ đề thành tựu lực ban đầu. Thành tựu lực ấy rồi đức Như Lai ở trong đại chúng làm sư tử hống chuyển chánh pháp luân mà tất cả Trời, Người, Ma, Phạm, Sa Môn, Bà La Môn đều chẳng thể chuyển được.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc ấy Bồ tát tu hành đạo Bồ đề biết rõ các nghiệp tức là một nghiệp, do sức nầy nên biết rõ tất cả các nghiệp quá khứ vị lai và hiện tại nghiệp nhơn duyên xứ cùng nghiệp nhơn duyên phi xứ. Ðây là lúc Bồ tát được Bồ đề thành tựu nghiệp thứ hai.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát biết rõ căn của các chúng sanh rồi vì họ mà thuyết pháp, do đó là được Bồ đề thành tựu lực thứ ba.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát quán rõ chúng sanh giới rồi vì chúng sanh mà thuyết pháp, do đó lúc được Bồ đề thành tựu lực thứ tư.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát quán chúng sanh căn thượng trung hạ, quán rồi liền hiểu mà vì họ thuyết pháp. Do hiểu biết ấy mà lúc được Bồ đề thành tựu lực thứ năm.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát quán chí xứ đạo, những là hữu vi đạo, vô vi đạo, Thanh Văn đạo, Duyên Giác đạo, Bồ Tát đạo.Do quán đạo chí xứ nên lúc Bồ Tát được Bồ đề thành tựu lực thứ sáu.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát cung kính tôn trọng tu tập các thiền định vì điều phục chúng sanh mà thuyết pháp yếu. Do tu tập thiền định như vậy nên lúc Bồ tát được Bồ đề thành tựu lực thứ bảy.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát đối với các thiện căn quá khứ vị lai và hiện tại chẳng hề phỉ báng nên thành tựu niệm tâm chẳng phóng dật, vì chẳng phóng dật, nên lúc Bồ tát được Bồ đề thành tựu lực thứ tám.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc Bồ tát tu hành đạo Bồ đề thấy người chưa học chẳng sanh lòng khinh khi, còn với chỗ mình đã học chẳng có lòng kiêu mạn, có thể ban cho chúng sanh trí huệ quang minh. Do ban cho quang minh, nên lúc Bồ tát được Bồ đề thành tựu lực thứ chín.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát dạy chúng sanh xa lìa các pháp hữu lậu chẳng cho nó tăng trưởng, dạy chúng sanh tán thán giải thoát tu tập đạo vô lậu, và Bồ tát cũng vì chúng sanh mà nói đạo vô lậu. Do tu tập đạo vô lậu như vậy nên lúc Bồ tát được Bồ đề thành tựu lực thứ mười.

Nầy Bửu Nữ! Bồ tát tu tập mười lực như vậy do đó có thể, lúc thành Bồ đề đủ có Như Lai thập lực vậy”.

Bửu Nữ lại bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Ðại Bồ Tát tu hành những pháp gì mà được tứ vô sở úy và mười tám pháp bất cộng?”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Bửu Nữ! Lúc tu tập đạo Bồ đề, Bồ tát ở nơi diệu pháp đã được chẳng hề tham lẫn, chẳng nghĩ rằng nếu ta dạy người có thể người sẽ hơn ta. Bồ tát đối với tất cả chúng sanh tâm thường bình đẳng, Bồ tát có thể xả bỏ của trong của ngoài mà thí cho tất cả. Bồ tát quán sát pháp giới không có các loại tướng dạng. Do nhơn duyên ấy nên lúc Bồ tát được Bồ đề thành tựu vô sở úy thứ nhất.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, với tất cả pháp chướng ngại đạo Bồ tát đều biết rõ, vì đã biết rõ nên chẳng làm chẳng theo những pháp chướng đạo ấy, và cũng chẳng ca ngợi cùng đem dạy người. Bồ tát biết rõ là pháp chướng đạo rồi liền xa lìa nó. Do nhơn duyên như vậy nên lúc Bồ tát được Bồ đề thành tựu vô sở úy thứ hai.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát thường tu đạo thanh tịnh thường nói pháp thanh tịnh, tu trị trang nghiêm vì được pháp thanh tịnh vậy. Trang nghiêm như vậy cũng tự tu trị mà cũng đem dạy bảo chúng sanh. Do nhơn duyên ấy nên lúc Bồ tát được Bồ đề thành tựu vô sở úy thứ ba.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát trọn chẳng có lòng kiêu mạn, trọn chẳng nói là ta biết ta thấy, che giấu các công đức mà hiển bày các tội lỗi. Do nhơn duyên nầy nên lúc Bồ tát được Bồ đề thành tựu vô sở úy thứ tư.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, đối với chúng sanh thất đạo Bồ tát chỉ dạy họ chánh đạo. Bồ tát trừ bỏ những gai độc những ngói đá trên các đường sá. Ðường nước hiểm tuyệt, Bồ tát làm cầu đò ban thí. Chỗ tối tăm, Bồ tát sắp đặt đèn sáng. Thấy người phạm tội Bồ tát có thể khiến họ điều phục, có thể trừ các nghi hối của chúng sanh. Với người chẳng phải tội phạm, chẳng cưỡng ép phải nói phạm tội. Bồ tát trừ lòng nghi chánh pháp của chúng sanh, ban cho họ ánh sáng chánh pháp, khuyên thỉnh thuyết pháp. Thấy người thuyết pháp, Bồ tát liền khen thiện tai và cung kính tôn trọng không có lòng khinh khi mà muốn được hiểu biết. Với tất cả chúng sanh mà lời nói thanh âm chẳng tốt, Bồ tát không có lòng khi dễ. Do nhơn duyên như vậy, nên lúc Bồ tát được Bồ đề thành tựu pháp bất cộng thứ nhứt.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát thường thiệt ngữ, pháp ngữ, nghĩa ngữ, thời ngữ, điều phục ngữ, thường nói lời chẳng sai, lời xa lìa các ác, lời thánh nhơn. Nếu được nghe chánh pháp rồi Bồ tát chuyển nói lại người khác vì để lợi mình mà cũng lợi cho người. Lúc nói chẳng hề khinh khi chẳng sanh sự cãi cọ. Tự mình tin Phật Pháp Tăng cũng khiến chúng sanh tin Phật Pháp Tăng. Bồ tát quán các pháp giới chẳng thể tuyên nói. Do nhơn duyên như vậy nên lúc Bồ tát được Bồ đề, biết rõ tất cả ngữ ngôn, được vô lượng môn tổng trì phương tiện. Vì vậy mà nơi thân có đủ tất cả tướng hảo, tất cả lỗ lông trên thân đều phát xuất âm thanh vi diệu Như Lai. Ðây gọi là pháp bất cộng thứ hai.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát thường tu lục niệm và cũng dạy cho chúng sanh tu lục niệm. Do nhơn duyên nầy mà lúc Bồ Tát được Bồ đề chẳng thất niệm tâm mà cũng được pháp chứng tổng trì phương tiện. Giả sử có vô lượng chúng sanh trong vô lượng kiếp tư duy thâm nghĩa đồng thời đến hỏi Phật, đức Như Lai chẳng cần sức tư duy mà có thể trong một thời gian đều theo chỗ hỏi mà đáp tất cả. Ðây gọi là pháp bất cộng thứ ba.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát thường thủ hộ tâm chúng sanh, chẳng làm nhơn loạn tâm, nhơn các khổ não cho chúng sanh, lúc thấy các chúng sanh làm những thiện pháp thì chẳng trở ngại chẳng làm rối loạn, biết rõ các pháp đều như tướng huyễn ảo, nơi các chúng sanh tâm Bồ tát luôn bình đẳng, biết các pháp giới đồng nhứt vị. Do nhơn duyên như vậy nên lúc Bồ tát được Bồ đề tâm thường định được vô biên văn tổng trì phương tiện, được tổng trì nầy rồi thì tâm thường tại định mà làm Phật sự. Ðây gọi là pháp bất cộng thứ tư.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát tưởng chẳng điên đảo, tâm chẳng điên đảo, vì chẳng điên đảo nên ở trong vô ngã chẳng có tưởng là ngã, cũng chẳng có tưởng là nhơn, là chúng sanh, là thọ mạng, là sĩ phu, là nam, là nữ, là kiêu mạn, là phiền não, là thường, là đoạn, là hữu, là vô, là thiện, là ác, là cấu, là tịnh, là hũu lậu, là vô lậu, là thế gian, là xuất thế gian, là sanh tử, là Niết bàn. Vì có điên đảo tưởng nên tất cả chúng sanh có những tưởng như vậy. Nếu không có điên đảo thì không có những tưởng ấy mà hành nơi trung đạo. Do nhơn duyên như vậy nên lúc Bồ tát được Bồ đề thành tựu nhứt tưởng không có nhị tưởng. Vì tu chánh định như vậy nên được vô tận khí tổng trì phương tiện, do sức tổng trì ấy mà tâm thường tu tập vô tưởng tam muội, thương mến chúng sanh tu tập đại bi thuyết pháp chẳng thôi nghỉ. Ðây gọi là pháp bất cộng thứ năm.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát tu tập xả tâm, bỏ những khổ lạc chẳng khổ chẳng lạc, chẳng mừng chẳng sầu, chẳng ái chẳng

sân, vì vậy mà với các cảnh lợi suy hủy dự tâm không có hai, thường quán vô thường khổ vô ngã v.v… cũng giáo hóa chúng sanh tu tập pháp xả ấy. Do nhơn duyên nầy nên lúc Bồ tát được Bồ đề gọi là đại xả. Ðược đại xả nầy rồi liền được đại hải ấn tổng trì phương tiện. Do sức tổng trì nầy nên dầu được các hàng Thiên, Nhơn, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Càn Thát Bà, Ma Hầu La Già, Thích Thiên, Phạm Thiên cung kính cúng dường chẳng lấy đó làm mừng, dầu có hàng tà kiến ác nhơn khinh mạn mắng nhục chẳng lấy đó làm buồn, tâm thường bình đẳng như địa thủy hỏa phong chẳng thượng chẳng hạ chẳng động chẳng trược tu đại từ bi. Ðây gọi là pháp bất cộng thứ sáu.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát chí tâm cầu pháp Bồ đề thậm thâm các thứ thiện căn vô thượng mà chẳng cầu Thanh Văn thừa, tu tập đại bi, các tâm như vậy không hề thối chuyển. Do nhơn duyên như vậy nên lúc Bồ tát được Bồ đề thành Như Lai dục bất tăng bất giảm chứng được kim cương tràng tổng trì phương tiện được tự tại tri. Thế nào nói là tri? Ðó là biết nói sự gì, biết lúc nào nói, biết chỗ nào nói, biết vì hàng chúng sanh nào mà nói. Ðây gọi là pháp bất cộng thứ bảy.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ Tát thường siêng tu tinh tiến, với các pháp lành tâm chẳng biết chán đủ, cung kính cúng dường các bực Hòa Thượng thiện hữu tri thức và cũng thường gần kề thích được nghe chánh pháp rồi theo chỗ được nghe mà thọ trì. Bồ Tát tinh tiến như vậy vì điều phục chúng sanh, vì muốn cúng dường vô lượng chư Phật, vì muốn vô lượng vô biên chúng sanh được vô thượng đạo, cũng làm cho họ được tinh tiến như vậy nhập vào pháp môn. Do nhơn duyên như vậy mà được văn Phật pháp tổng trì phương tiện. Vì vậy mà lúc Bồ Tát được Bồ đề thành tựu Như Lai tinh tiến không giảm, do vì tinh tiến mà đầy đủ thần thông. Ðây là pháp bất cộng thứ tám.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ Tát có đủ niệm tâm tu tập tứ niệm xứ quán nội thân ngoại thân là vô thường khổ vô ngã, với thọ với tâm và với pháp cũng tu tập quán niệm như vậy. Bồ Tát tu tập không tam muội, vô tướng tam muội, vô nguyện tam muội, vì Như Lai thân mà quán thân niệm xứ chẳng chứng giải thoát. Do nhơn duyên như vậy nên lúc Bồ Tát được Bồ đề thành tựu Như Lai niệm tâm không giảm, được tri tâm thông biết rõ nơi các chúng sanh những căn, những giới, những giải, những nghiệp, những phiền não, những hành, những tập khí, những tâm xứ, những thiện căn, những ác căn, những quả báo sanh diệt các hữu các cõi, cũng biết rõ chư Phật thế giới, đại chúng các thừa, các hạnh Bồ Tát được thọ ký, cũng biết rõ cha mẹ, thân tộc, Sư trưởng, Hòa thượng, tất cả như vậy đều biết rõ cả mà chẳng mất niệm tâm. Ðây là pháp bất cộng thứ chín.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo  Bồ đề, Bồ Tát thường tu trí huệ, những là lợi huệ, tật huệ, vô biên huệ, thậm thâm huệ, giải  huệ, tịnh  huệ, bất động huệ, vô ngại huệ, vô thắng huệ, huệ biết rõ Thanh Văn thừa, Duyên Giác thừa, huệ vô thượng, huệ bất tri túc. Bồ Tát tu tập đầy đủ những huệ như vậy cầu huệ cầu pháp thọ trì pháp diễn thuyết pháp ưa thích chánh pháp. Vì thích chánh pháp nên với các vật trong thân ngoài thân Bồ Tát không hề tham trước, đối với Sư trưởng, Hòa thượng Bồ Tát hay chịu được các sự khổ nhọc, đem các vật cần dùng dâng hiến, vì nghĩa một chữ một câu mà có thể đem trân bửu mười phương thế giới để dâng cúng Pháp sư. Vì nhơn duyên cầu một bài kệ, Bồ Tát có thể xả thân mạng. Dầu trong vô lượng hằng hà sa kiếp tu hành bố thí chẳng bằng một lần nghe pháp Bồ đề lòng rất vui mừng. Bồ Tát ở nơi chánh pháp thích nghe thích nói. Bồ Tát nầy thường được chư Phật chư Thiên hộ niệm. Do sức hộ niệm nên trong thế gian có bao nhiêu kinh điển sách luận đều có thể thông đạt cả. Do nhơn duyên như vậy nên lúc Bồ Tát được Bồ đề thành tựu Như Lai trí huệ vô tăng vô giảm. Các trí ấy gọi là vô ngại trí. Trí nầy biết rõ tất cả chúng sanh tâm, biết rõ những thiện bất thiện và vô ký, biết rõ hữu lậu vô lậu thế gian xuất thế gian, biết rõ pháp cấu uế pháp thanh tịnh sanh tử Niết bàn, biết rõ tất cả pháp môn, tất cả Bồ đề sự, tất cả Bồ đề đạo, biết rõ tất cả thế giới, tất cả kiếp, tất cả vi trần, tất cả những sự quá khứ vị lai hiện tại như vậy, đều biết rõ thông đạt vô ngại thuyết pháp vô tận. Do nhơn duyên như vậy nên đức Như Lai có thể trong một pháp diễn nói vô lượng pháp. Ðây là pháp bất cộng thứ mười.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ Tát chẳng thích ở nhà cầu thọ ngũ dục mà thường thích ở nơi rảnh rang vắng lặng tu pháp xuất gia, thích tu nghĩa thậm thâm và ba môn giải thoát. Do sức tu ấy mà được pháp môn vô ngại, vô ngại trí quá cảnh giải ma trang nghiêm đầy đủ xa lìa phiền não và các ác kiến, diễn nói nghĩa thậm thâm phá lòng nghi của chúng sanh, trừ bỏ tất cả ác giác quán phá Dục giới, Sắc giới và Vô Sắc giới. Vì các chúng sanh tham trước mà diễn thuyết chánh pháp cho họ lìa tham, vì chúng sanh nhiều sân hận mà diễn thuyết từ tâm cho họ lìa sân hận, vì kẻ ngu si diễn nói thập nhị nhân duyên cho họ lìa vô minh. Vì kẻ xan tham mà nói Bố thí Ba la mật, vì kẻ phá giới mà nói Giới Ba la mật, vì kẻ giận thù mà nói Nhẫn Ba la mật, vì kẻ giải đãi mà nói Tinh tiến Ba la mật, vì kẻ loạn tâm mà nói Thiền Ba la mật. vì kẻ vô trí mà nói Bát Nhã Ba la mật, vì phàm phu mà nói Tứ chơn đế, vì người điên đảo kiến mà nói vô thường, vô tịnh, vô lạc, vô ngã, vì người bị kiết phược mà nói ba mươi bảy pháp trợ Bồ đề. Bồ Tát có đủ những pháp như vậy, do nhơn duyên ấy mà lúc được Bồ đề thành tựu Như Lai giải thoát vô tăng vô giảm. Giải thoát như vậy không gì lay động được, rốt ráo thanh tịnh rốt ráo giải thoát, có thể biết rõ thấy rõ Thanh Văn thừa, Bích Chi Phật thừa, và Vô thượng Phật thừa, cũng được thanh tịnh tổng trì phương tiện. Do sức tổng trì nầy mà có thể diễn nói giải thoát được đại tự tại. Ðây là pháp bất cộng thứ mười một.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ Tát cung kính trí huệ được thế lực trí huệ được quang minh trí, được trí biết rõ quyến thuộc, biết rõ tâm vô tham, tâm vô sân, tâm vô si, tâm vô ái, tâm vô cấu, tâm vô tranh, tâm vô thực, tâm vô thượng, tâm vô ngại, tâm vô ký, tâm thiện, tâm bất thiện, tâm ác, tâm tịnh, tâm bất tịnh, cũng được trí biết rõ tâm đại tâm tiểu, tâm hẹp tâm rộng, tâm biết khắp tâm chẳng biết khắp, tâm tham tâm xả, tâm trì giới tâm phá giới, tâm nhẫn, tâm chẳng nhẫn, tâm giải đãi tâm tinh tiến, tâm định tâm loạn, tâm si tâm huệ, tâm phàm tâm thánh, tâm chánh định tụ, tâm tà định tụ, tâm bất định tụ, tâm Thanh Văn, tâm Duyên Giác, tâm Bồ Tát, tâm khổ đế, tâm tập đế, tâm diệt đế, tâm đạo đế. Dầu biết rõ như vậy mà không thủ chứng, vì điều phục chúng sanh mà thường thuyết pháp, đó là tứ đế, thập nhị nhơn duyên xa lìa đoạn kiến ngã kiến, nói nhơn duyên quả từ duyên mà sanh chẳng phải do nơi ngã chúng sanh thọ mạng sĩ phu. Biết rõ vô minh làm nhơn duyên cho hành, hành làm nhơn duyên cho thức, thức làm nhơn duyên cho danh sắc, danh sắc làm nhơn duyên cho lục nhập, lục nhập làm nhơn duyên cho xúc, xúc làm nhơn duyên cho thọ, thọ làm nhơn duyên cho ái, ái làm nhơn duyên cho thủ, thủ làm nhơn duyên cho hữu, hữu làm nhơn duyên cho sanh, sanh làm nhơn duyên cho lão tử ưu bi khổ não. Vì vô minh diệt nên hành diệt, vì hành diệt nên thức diệt, vì thức diệt nên danh sắc diệt, vì danh sắc diệt nên lục nhập diệt, vì lục nhập diệt nên xúc diệt, vì xúc diệt nên thọ diệt, vì thọ diệt nên ái diệt, vì ái diệt nên thủ diệt, vì thủ diệt nên hữu diệt, vì hữu diệt nên sanh diệt, vì sanh diệt nên khối lão tử ưu bi khổ não diệt. Quán biết rõ như vậy rồi lại suy nghĩ rằng các pháp như vậy thiệt chẳng phải ngã làm ra cũng chẳng phải chúng sanh thọ mạng hay sĩ phu làm ra, nó chẳng phải thường chẳng phải đoạn. Nếu đã không có ai làm ra thì pháp ấy gọi là rỗng không. Nếu nó đã rỗng không thì tức là không có ngã chúng sanh thọ mạng sĩ phu, không có thường không có đoạn, nếu là không có thường và đoạn thì tức là không có sanh không có diệt, nếu là không có sanh diệt thì không bị nhiếp thuộc tam thế, nếu chẳng nhiếp thuộc tam thế thì gọi là không có, nếu là không có thì chẳng tính đếm, nếu không có tính đếm thì tức là đệ nhứt nghĩa, đệ nhứt nghĩa ấy tức là Như Lai ngữ, Như Lai ngữ ấy thì không có đấu tranh, không đấu tranh ấy gọi là pháp Sa môn, pháp Sa môn ấy tức là hư không. Nếu có thể biết rõ các pháp như vậy thì gọi là biết rõ như thiệt. Nếu quán sát tư duy những ác nhơn duyên thì sanh khởi vô minh nhẫn đến sanh khởi khối khổ não lớn. Nếu ác tư duy diệt thì vô minh diệt nhẫn đến khối đại khổ não diệt. Quán như vậy rồi chẳng sanh thường kiến chẳng sanh đoạn kiến, biết tất cả pháp theo duyên mà sanh theo duyên mà diệt, biết tất cả pháp không có ngã chúng sanh thọ mạng sĩ phu, chẳng thấy có kia đây và trung gian, tại sao, vì nếu không bên nầy bên kia thì đâu có chính giữa, Bồ Tát thuyết pháp như vậy. Do nhơn duyên nầy nên lúc Bồ Tát được Bồ đề thành tựu Như Lai giải thoát trí không tăng không giảm, cũng được vô biên tổng trì phương tiện. Do sức tổng trì nầy y nơi pháp giới quán hư không giới mà diễn nói thị xứ phi xứ nhẫn đến lậu tận, lực, vô sở úy, đại từ đại bi, tuyên nói tạng pháp thậm thâm bí mật, cũng đem pháp nầy giáo hóa các chúng sanh, không cùng chung với hàng nhị thừa, thân khẩu ý nghiệp có đủ thần thông. Ðây là pháp bất cộng thứ mười hai.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, tất cả thân nghiệp của Bồ Tát đều tùy trí huệ hành, chẳng khi chúng sanh mà làm phòng ngại, không xan không tham không có lòng làm tổn hại, phạm hạnh thanh tịnh siêng tu tinh tiến, tập họp pháp trợ đạo chẳng tiếc thân mạng, vì các chúng sanh mà phát khởi đại từ bi. Do nhơn duyên như vậy nên lúc được Bồ đề gọi là Như Lai tất cả thân nghiệp tùy trí huệ hành, được nhứt thiết quang tổng trì phương tiện, do sức tổng trì nầy mà có thể làm các loại thân phương tiện, đó là thân Trời, thân Rồng, thân Dạ Xoa, thân Càn Thát Bà, thân A Tu La, thân Ca Lâu La, thân Khẩn Na La, thân Ma Hầu La Già, thân Phạm Vương, thân Thiên Ðế Thích, thân Tứ Thiên Vương, thân Sát Ðế Lợi, thân Bà La Môn, thân Tỳ Xá, thân Thủ Ðà, thân Tỳ Kheo, thân Tỳ Kheo Ni, thân Ưu Bà Tắc, thân Ưu Bà Di, thị hiện các loại thân như vậy rồi vì các loài chúng sanh mà tùy ý thuyết pháp, thuyết pháp giáo hóa rồi liền ẩn mất làm cho các chúng sanh chẳng biết được ở đâu, hoặc thân ẩn mất rồi mà pháp được diễn nói vẫn còn, tất cả chúng sanh sáu căn chiêm ngưỡng không biết chán đủ, vì không còn thấy được thân nên thường nhớ tưởng. Ðây là pháp bất cộng thứ mười ba.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ Tát khẩu nghiệp tất cả đều tùy trí huệ hành, chẳng khi chúng sanh, chẳng vọng ngôn lưỡng thiệt ác khẩu vô nghĩa ngữ, thường nói lời an ổn, lời chánh pháp, lời giới luật, lời dịu mát, lời Phật, lời có ý nghĩa, lời thích nghe, lời vui nghe. Do nhơn duyên như vậy nên lúc được Bồ đề gọi là Như Lai tất cả khẩu nghiệp tùy trí huệ hành, được tam phần tổng trì phương tiện, do sức tổng trì nầy mà hiểu rõ ngữ ngôn của tất cả chúng sanh, diễn nói những nghiệp của tất cả chúng sanh, lời đức Phật phán ra đều là chơn thiệt ngữ, là thập nhị nhơn duyên, lời giải thoát, lời chẳng tham, lời tịch tĩnh, lời nhơn duyên. Ðây là pháp bất cộng thứ mười bốn.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ Tát ý nghiệp tất cả đều tùy trí huệ hành, chẳng khi chúng sanh, chẳng ganh chẳng hại, chẳng khởi tà kiến mà tu tập chánh kiến, khởi đại từ bi với các chúng sanh tâm Bồ Tát thường bình đẳng, trọn chẳng quên mất tâm Bồ đề, đầy đủ trí huệ, trừ bỏ kiêu mạn. Do nhơn duyên như vậy nên lúc được Bồ đề gọi là Như Lai tất cả ý nghiệp tùy trí huệ hành, được vô cấu tổng trì phương tiện. Do sức tổng trì ấy mà Như Lai an trụ trong nhứt tâm có thể biết rõ tất cả tâm của các chúng sanh, quán tâm chúng sanh đều bình đẳng như tướng huyễn hóa bổn tánh thanh tịnh, quán thân chúng sanh đều bình đẳng như trăng trong nước, thấy thân của các chúng sanh ở trong thân mình và thân mình cũng ở trong thân các chúng sanh dường như bóng tượng hiện trong gương, có thể làm cho thân các chúng sanh đều làm thân Phật, cũng làm cho thân mình làm thân chúng sanh, tất cả không gì làm chuyển động được. Ðây là pháp bất cộng thứ mười lăm.

Còn nữa, nầy Bửu Nữ! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ Tát tin quá khứ chư Phật trí huệ thân khẩu ý nghiệp thuần thiện không hề nghi hoặc. Lúc được nghe Phật sự chẳng thể nghĩ bàn thì chẳng kinh chẳng sợ. Bồ Tát cũng tin quá khứ chư Phật thế giới các chúng sanh đã được điều phục, tin thân Phật đi qua lại mười phương tất cả thế giới vô ngại, chư Phật hay hiểu rõ ngôn ngữ của tất cả chúng sanh tùy theo mỗi loài mà thuyết pháp cho họ, với tất cả tam thế trí huệ Phật vô ngại, biết rõ quá khứ tất cả thế giới tất cả các thừa, thần thông biết rõ tất cả nghiệp quả chúng sanh, trí biết rõ tâm tất cả chúng sanh, đối với tất cả sự như vậy tâm Bồ Tát vững tin không nghi, Bồ Tát cũng giáo hóa chúng sanh khiến được lòng tin đồng như lòng tin của mình. Do nhơn duyên như vậy nên lúc được Bồ đề gọi là Như Lai trí huệ vô ngại biết rõ quá khứ thế, nhơn vì từ trước tu tập dũng kiện tam muội nên nay được kiện hành tổng trì phương tiện. Do sức tổng trì nầy mà có thể biết rõ quá khứ chư Phật Thế Tôn thọ mạng chủng tánh, cũng biết rõ quá khứ chư Phật Thế Tôn thọ mạng chủng tánh, cũng biết rõ quá khứ Bồ Tát, Thanh Văn, Bích Chi Phật tất cả chúng sanh nghiệp quả thần thông, cũng biết rõ bao nhiêu kiếp quá khứ hoặc có Phật xuất thế hoặc không Phật xuất thế và danh hiệu của chư Phật, quá khứ các thế giới hoặc tịnh hoặc uế, hoặc rộng, hoặc hẹp, hoặc thô, hoặc tế, hoặc thuận, hoặc ngược cho đến biết rõ vi trần v.v…, tất cả đều biết rõ ràng như xem trái cây trong bàn tay. Ðây là pháp bất cộng thứ mười sáu.

Còn nữa, nầy Bữu Nử! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát tin vị lai thế chư Phật trí huệ thân khẩu ý nghiệp thuần thiện không có nghi hoặc. Lúc nghe Phật sự bất khả tư nghị không kinh không sợ. Bồ Tát tin vị lai Phật thế giới chúng sanh đều sẽ điều phục, tin vị lai chư Phật qua lại vô ngại mười phương thế giới, hay hiểu rõ ngữ ngôn của tất cả chúng sanh tùy theo mỗi loài mà thuyết pháp, với tất cả tam thế trí huệ vô ngại, biết rõ vị lai tất cả pháp giới tất cả các thừa, biết rõ tất cả chúng sanh nghiệp quả thần thông, trí biết rõ tâm chúng sanh. Với tất cả sự như vậy, Bồ Tát vững tin không hề nghi, cũng giáo hóa tất cả chúng sanh khiến họ có đồng tín tâm như mình. Do nhơn duyên như vậy nên lúc được Bồ đề gọi là Như Lai trí huệ biết rõ vị lai thế vô ngại. Nhơn vì thuở trước tu tập biết tâm tam muội nên nay được sư tử hống tổng trì phương tiện. Do sức phương tiện nầy có thể biết rõ vị lai thế chư Phật Thế Tôn thọ mạng chủng tánh, cũng biết rõ vị lai Bồ Tát, Thanh Văn, Bích Chi Phật, tất cả chúng sanh nghiệp quả thần thông, cũng biết rõ vị lai bao nhiêu kiếp có Phật xuất thế không Phật xuất thế và danh hiệu của chư Phật vị lai ấy. Biết rõ vị lai các thế giới hoặc tịnh hoặc uế, hoặc rộng hoặc hẹp, hoặc thô hoặc tế, hoặc thuận hoặc ngược, cho đến vi trần v.v… tất cả đều biết rõ như xem trái cây trong bàn tay. Ðây là pháp bất cộng thứ mười bảy.

Còn nữa, nầy Bữu Nử! Lúc tu hành đạo Bồ đề, Bồ tát tin hiện tại thế chư Phật trí huệ thân ngữ ý nghiệp thuần thiện không hề nghi hoặc, lúc nghe Phật sự bất khả tư nghị không kinh không sợ, tin hiện tại mười phương chư Phật thế giới chúng sanh đều được điều phục, tin chư Như Lai đi qua lại mười phương thế giới vô ngại, hiểu rõ ngữ ngôn của tất cả chúng sanh tùy theo mỗi loài mà thuyết pháp giáo hóa, với tất cả tam thế trí huệ thông đạt vô ngại, biết rõ hiện tại tất cả pháp giới tất cả các thừa biết rõ các chúng sanh nghiệp quả thần thông, trí biết rõ tâm chúng sanh. Với tất cả sự như vậy tin chắc không nghi, cũng giáo hóa chúng sanh đồng tin như mình. Do nhơn duyên như vậy nên lúc được Bồ đề gọi là Như Lai biết rõ hiện tại thế trí huệ vô ngại. Do thuở trước tu tập tịnh tam muội nên được kim cương tổng trì phương tiện. Do sức tổng trì nầy biết rõ hiện tại mười phương chư Phật Thế Tôn thọ mạng chủng tánh, cũng biết hiện tại tất cả Bồ Tát, Thanh Văn, Duyên Giác và tất cả chúng sanh nghiệp quả thần thông, cũng biết hiện tại tất cả kiếp có Phật xuất thế hay không Phật xuất thế và danh hiệu, thế giới tịnh hay uế, rộng hay hẹp, thô hay tế, thuận hoặc ngược, cho đến vi trần v.v… đều biết rõ tất cả như xem trái cây trong bàn tay. Ðây là pháp bất cộng thứ mười tám của đức Phật Thế Tôn.

Nầy Bửu Nữ! Như Lai còn có pháp bất cộng nữa, đó là vô kiến đảnh, tại sao, vì là vô biên thân vậy. Không có ai hơn được nên gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì tất cả sự đầy đủ vậy. Ai thấy đều trừ khổ não nên gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì thân Phật như được thọ vậy. Ở trong đại chúng vô úy khiếp nên gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì Phật cứu cánh đủ bốn vô sở úy vậy. Biết rõ tâm chúng sanh nên gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì tùy ý thuyết pháp vậy. Ðồ chúng tịch tĩnh gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì thuận theo lời Phật dạy vậy. Phật phát ngôn thanh tịnh gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì chẳng bao giờ nói lời vô nghĩa vậy. Phật tuyên nói người nghe đều hoan hỉ gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì rời lìa ý tưởng oan thân vậy. Tiếng Phật thuyết pháp vừa đủ chúng nghe gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì nếu thừa dư thì vô ích vậy. Mỗi mỗi chúng sanh đều riêng thấy đức Phật ở ngay trước mình lúc nhìn ngắm mắt chưa bao giờ nháy gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì thân Phật bất khả tư nghị vậy. Người nghe Phật thuyết pháp chắc chắn sanh mầm lành gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì Phật đã thành tựu vô lượng công đức vậy. Ai thấy Phật đều không nhàm gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì giác ngộ tất cả pháp vậy. Cất mình đoái lại nhìn như tượng vương ngó gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì oai nghi thanh tịnh vậy. Ðại sư tử hống gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì đầy đủ các lực vậy. Oai nghi thuần thiện gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì tất cả thân nghiệp tùy trí hành vậy. Khẩu nghiệp thuần thiện gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì tất cả khẩu nghiệp tùy trí hành vậy. Tất cả nhãn nhục gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì tất cả ý nghiệp tùy trí hành vậy. Thanh âm của Phật tất cả chúng sanh đều thích nghe gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì ngữ ngôn vi diệu vậy. Thọ hưởng thượng cúng dường gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì là vô thượng phước điền vậy. Vô tận công đức gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì chẳng cầu quả báo vậy. Không có gì có thể phá hoại được gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì mỗi lóng đốt trong toàn thân đều có sức lực na la diên vậy. Nói sự chẳng luống hư gọi lại pháp bất cộng, tại sao, vì biết rõ tất cả căn tánh vậy. Làm bực Thầy của tất cả gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì thông đạt tất cả pháp vậy. Thọ mạng vô tận gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì được pháp thân vậy. Có ai gần kề đều được đại lợi ích gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì đã thành tựu tất cả pháp lành vậy. Tất cả trí huệ của Phật có không gì làm loạn trược được gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì biết rõ tam thế trí tánh thanh tịnh vậy. Ai làm thân Phật chảy máu thì mắc tội ngũ nghịch gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì đã thành tựu tất cả thiện căn vậy. Tất cả tập khí phiền não hết sạch gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì biết rõ nhơn của tất cả phiền não vậy. Biết rõ tất cả hành gọi là pháp bất cộng, tại sao, vì giác ngộ tất cả pháp vậy.

Nầy Bửu Nữ! Ðây gọi là những pháp bất cộng của Như Lai”.

Bửu Nữ lại bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Ðức Phật có ba mươi hai tướng, đây là do nghiệp nhơn gì mà thành tựu?”.

Ðức Phật phán dạy: “Như Lai thành tựu vô lượng công đức nên có ba mươi hai tướng. Ðức Phật sẽ ở trong vô lượng sự ấy mà nói lược.

Ðức Như Lai, lúc tu hành đạo Bồ đề, do chí tâm hộ trì tịnh giới nên được tướng lòng bàn chưn bằng phẳng, do làm các thứ nghiệp huệ trí nên được tướng thiên bức luân, do chẳng khi dối tất cả chúng sanh nên được tướng bắp chưn gót mắt cá tròn đầy, do thủ hộ chánh pháp nên được tướng ngón thon dài, do chẳng phá chúng của người nên được tướng màn lưới mỏng, do dâng thí y phục đẹp quí nên được tướng chưn tay dịu mềm, do dâng thí món ăn uống sạch ngon nên được tướng bảy chỗ trên thân đầy, do mừng nghe Phật pháp nên được tướng vế lộc vương, do che giấu lỗi của người khác nên được tướng mã vương âm tàng, do tu pháp lành nên được tướng phần thân trên như sư tử vương, do thường đem pháp lành giáo hóa chúng sanh nên được tướng chỗ xương lõm đều đầy bằng, do cứu hộ kẻ tai nạn kinh sợ nên được tướng cánh bắp tay cùi chỏ đều suông tròn, do thấy sự việc của người thì giúp đỡ nên được tướng tay chạm đầu gối, do thường tu mười nghiệp lành nên được tướng thân thanh tịnh, do bố thí thuốc tốt cho người bịnh nên được tướng món ăn món uống vào đến cổ họng đều biến thành thượng vị, do thường phát nguyện tu hành thiện pháp nên được tướng má như sư tử vương, do với tất cả chúng sanh tâm luôn bình đẳng nên được tướng đủ bốn mươi cái răng, do hòa hiệp tranh tụng nên được tướng răng khít kín, do dâng thí các thứ trân bửu nên được tướng răng đều bằng, do thân khẩu ý thanh tịnh nên được tướng răng nanh trắng bóng, do giữ gìn bốn lỗi nơi lời nói nên được tướng lưỡi rộng dài, do thành tựu vô lượng công đức nên được tướng vị ngon nhứt trong thượng vị, do thường nói lời dịu dàng nên được tướng phạm âm, do tu tập từ tâm nên được tướng tròng mắt biếc, do chí tâm cầu Vô thượng Bồ đề nên được tướng lông nheo như ngưu vương, do tán thán những công đức của người khác nên được tướng bạch hào, do cung kính các bực cha mẹ Sư trưởng Hòa thượng nên được tướng nhục kế, do thích nói pháp thậm thâm nên được tướng thân nhu nhuyến, do dâng thí những thứ trải giường ghế nên được tướng kim quang, do xa lìa hội họp nói chuyện thế gian nên được tướng mỗi mỗi lỗ lông đều có một lông mọc, do thích nhận lời dạy của các bực Sư trưởng thiện hữu nên lông trên thân đều hướng lên trên, do chẳng đem việc xấu ác vu cho người nên được tướng tóc màu vàng ròng, do thường khuyên chúng sanh tu tam muội nên được tướng thân viên mãn như thân cây ni câu đà, do đời đời làm tượng hình Phật nên được tướng sức lực na la diên.

Nầy Bửu Nữ! Ðại Bồ Tát vì thành tựu vô lượng công đức như vậy nên được ba mươi hai tướng ấy”.

Bửu Nữ lại bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Ðại Bồ Tát thiệt là bất khả tư nghị. Lành thay đức Thế Tôn nói rất tốt về Phật pháp”.

Ðức Phật phán dạy: “Nấy Bửu Nữ! Ðúng như lời ngươi nói. Tất cả chúng sanh nghe những nghĩa nầy thì được vô lượng công đức, nghe rồi mà tin thì cũng được vô lượng công đức”.

Lúc đức Phật nói pháp nầy, mười phương vô lượng vô biên thế giới chấn động sáu cách, vô lượng chúng sanh phát tâm Bồ đề, năm ngàn Bồ Tát được vô sanh nhẫn, trên hư không chư Thiên mưa các thứ hoa trời cùng trỗi các loại kỹ nhạc trời để cúng dường đức Phật. Những chúng sanh nào đã ở chỗ vô lượng vô biên chư Phật vun trồng căn lành mới được nghe thập lực tứ vô sở úy thập bát bất cộng pháp và tam thập nhị tướng của Như Lai. Người ấy nghe rồi có thể sanh lòng tin sâu, tin rồi có thể ở giữa đại chúng làm sư tử hống mà diễn nói pháp nầy. Tại sao vậy, vì những hạng người hạ liệt thì chẳng được nghe, dầu được nghe họ cũng vì tất sanh lòng tin, bực thượng nhơn trì giới trí huệ đầy đủ mới có thể được nghe, nghe rồi kính tin, tin rồi không lâu sẽ được Vô thượng Bồ đề.

Bửu Nữ bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Phật Như Lai bất khả tư nghị, Pháp và Tăng cũng bất khả tư nghị, nghe và tín kinh nầy cũng bất khả tư nghị, nếu có người kính tin kinh nầy, thì người ấy quyết định được Vô thượng Bồ đề.

Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là Bồ Tát tu hành pháp hạnh?”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Bửu Nữ! Ðại Bồ Tát chẳng bỏ hàng thân thuộc bạn bè, biết ơn báo ơn, thương xót tất cả, nếu có ai quy y thì trọn không vứt bỏ, chí tâm nhớ nghĩ đạo Bồ đề, tu hạnh nhẫn nhục, hay xả thí vật khó xả thí, nhiếp lấy chúng sanh, từ tâm hộ trì tịnh giới, tư duy nghĩa ý pháp hành, hộ trì chánh pháp, thích chánh pháp, nhớ chánh pháp, thọ trì chánh pháp, thích tịch tĩnh ở riêng chỗ rảnh rang vắng vẻ, với đạo Bồ đề lòng không thối không hối, khéo thủ hộ chúng sanh thanh tịnh thân khẩu ý, vì tứ vô lượng tâm mà phát đại nguyện, thường khuyên bảo chúng sanh hướng về đạo Bồ đề, lúc giảng thuyết luận bàn thì trước tán thán Ðại thừa, chẳng có trước hứa hẹn người mà sau sanh lòng hối, thanh tịnh phẩm hạnh tri túc thiểu dục chẳng xan chẳng đố chẳng dứt thánh chủng, tâm không hề tranh cãi, biết rõ nhơn quả, có đủ tin văn giới thí tàm quí và trí huệ, gần kề thiện hữu, thuận theo lời dạy của bực Sư trưởng, tâm không kiêu mạn, cung kính lễ lạy các bực trưởng lão có đức, rời lìa tham sân si ngã và ngã sở, thường niệm Phật Pháp Tăng thí giới và chư Thiên, lúc được cung kính cúng dường tâm không cao ngạo, thường siêng tu hành sáu Ba la mật, ba môn giải thoát và các thiện phương tiện, chẳng thấy các tướng ngã thường chúng sanh thọ mạng sĩ phu, thường tu Tứ niệm xứ, Tứ chánh cần, Tứ như ý túc, Ngũ căn, Ngũ lực, Thất giác chi và bát chánh đạo, đây gọi là Bồ Tát tu hành pháp hạnh.

Lại Bồ Tát pháp hành là không có nhãn không có sắc không có sắc tưởng hành, không có nhĩ không có thanh không có thanh tưởng hành, không có tỷ không có hương không có hương tưởng hành, không có thiệt không có vị không có vị tưởng hành, không có thân không có xúc không có xúc tưởng hành, không có ý không có pháp không có pháp tưởng hành. Lại nữa, chẳng phải sắc hành chẳng phải sắc chẳng phải chẳng sắc hành, chẳng phải sắc khổ hành chẳng phải sắc chẳng phải chẳng sắc khổ hành, chẳng phải sắc ngã hành chẳng phải chẳng sắc ngã hành, chẳng phải sắc không hành chẳng phải chẳng sắc không hành, chẳng phải sắc vô tướng hành, chẳng phải sắc vô nguyện hành, chẳng phải sắc vô tác hành, chẳng phải sắc tánh hành, chẳng phải sắc thiệt hành, chẳng phải sắc tịch tĩnh hành, chẳng phải sắc sanh hành, chẳng phải sắc xuất hành, chẳng phải sắc nhơn duyên hành, chẳng phải sắc tụ hành, đây gọi là pháp hành. Như với sắc, với thọ với tưởng với hành và với thức cũng như vậy.

Nầy Bửu Nữ! Nếu không có Ngũ ấm, Lục nhập, Thập bát giới hành như vậy thì gọi là pháp hành.

Không có Dục giới hành, không có Sắc giới hành, không có Vô Sắc giới hành, không có an trụ không có giải thoát thì gọi là pháp hành.

Không có khứ không có lai, không có trụ xứ, không có tâm ý thức, không có kiến văn không có tri thức, không có thân khẩu ý nghiệp, chẳng phải pháp chẳng phải phi pháp, chẳng phải nhứt chẳng phải nhị, chẳng phải quá khứ vị lai hiện tại, chẳng phải cấu tịnh, chẳng phải tụ tán, chẳng phải ngã chúng sanh thọ mạng sĩ phu, chẳng phải đoạn thường, chẳng phải ngã ngã sở, chẳng phải thỉ chung, đây gọi là pháp hành, gọi là ngã pháp, gọi là trụ xứ, gọi là pháp tánh, gọi là pháp xứ, gọi là không xứ phi xứ, gọi là cứu cánh xứ, chẳng động chẳng trụ không có tướng dạng hình mạo, không xuất không diệt không có tu hành, không thủ không xả, không lãnh thọ không xả thí. Nếu có thể thấy biết các pháp như vậy thì gọi là chơn trí, là thiệt tri, là pháp tri.

Nấy Bửu Nữ! Nếu thấy Bồ Tát học được như vậy, vì các chúng sanh mà đi trong sanh tử, với Niết bàn không có động chuyển, đây gọi là Bồ Tát chơn thiệt pháp hành”.

Lúc đức Thế Tôn nói pháp nầy, trong pháp hội có tám ngàn Bồ Tát được pháp nhẫn.

Bấy giờ Bửu Nữ đồng nữ lại dâng các thứ trân bửu vật quí đẹp cúng dường đức Phật mà bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Nếu có Bồ Tát hành các pháp hạnh như vậy tức là tu hành tất cả Phật hạnh, liền được thọ ký ngồi Bồ đề thọ thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác”.

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi Bửu Nữ: “Có phải nhơn giả đã biết Bồ Tát bất thối ấn chăng?”.

Ðồng nữ Bửu Nữ nói kệ đáp rằng:

Các chúng sanh giới và pháp giới

Nếu bình đẳng xem không có khác

Chẳng sanh phân biệt số nhứt nhị

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Quá khứ vị lai và hiện tại

Mười phương thế giới các Thế Tôn

Thảy đều bình đẳng quán pháp giới

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Thấy hữu vi giới đều vô thường

Hữu lậu vô lậu cũng như vậy

Biết tất cả pháp bổn tánh tịnh

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Thấy các sanh tử không số lượng

Chẳng thể đếm kể biết số ấy

Nếu trong một niệm mà biết được

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Tất cả thế gian các pháp giới

Và cùng xuất thế các thánh pháp

Nếu hay bình đẳng rõ chơn thiệt

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Nếu biết rõ được các pháp giới

Và cùng Ba Tuần các ma giới

Thông đạt hai giới vô sai biệt

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Tham dục sân khuể cùng ngu si

Tất cả phiền não của chúng sanh

Biết từ điên đảo nhơn duyên sanh

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Pháp sanh tử cùng với Niết bàn

Vô thượng chánh đạo và Bồ đề

Quan sát pháp ấy vô sai biệt

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Thấy biết ngũ ấm thập bát giới

Và lục nhập đồng tánh Bồ đề

Các pháp như vậy không hai tánh

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Ðịa thủy hỏa phong và sở tạo

Thấy nó dường như hư không giới

Như vậy thì được chơn thiệt ấn

Cũng như mười phương chư Phật ấn

Như nhãn giới Bồ đề cũng vậy

Hai pháp bình đẳng vô sai biệt

Tự mình thọ trì cũng dạy người

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Biết tất cả tâm của chúng sanh

Hay làm nhơn duyên tất cả tâm

Nhơn duyên như vậy không chướng ngại

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Hay khắp quán sát các chúng sanh

Căn của họ thượng trung hoặc hạ

Hay quán sanh tử tận bỉ ngạn

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Bao nhiêu chữ nghĩa câu vô tận

Trong vô lượng kiếp thường diễn thuyết

Không thể phá hoại chướng ngại được

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Biên tế hư không có thể cùng

Gió mạnh thế gian có thể buộc

Những tâm bất thối của Bồ Tát

Tất cả thế gian chẳng chuyển được

Thành tựu vô lượng đà la ni

Ở trong các pháp chẳng thất niệm

Thứ đệ diễn thuyết các pháp nghĩa

Như từ miệng Phật không có khác

Mười phương thế giới Phật Thế Tôn

Vì độ chúng sanh thuyết vô lượng

Ðều hay thọ trì hiểu thâm nghĩa

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Những pháp được nghe vô lượng kiếp

Như hiện tại nghe mà diễn thuyết

Vô lượng đời học đà la ni

Chúng được vô tận ấn như vậy

Thành tựu đầy đủ tổng trì ấy

Cũng đủ vô thượng chơn trí huệ

Nếu được Bồ Tát bất thối ấn

Thì hay tuyên nói pháp như vậy

Nếu quán tất cả pháp rỗng không

Cũng chẳng thân cận chẳng viễn ly

Nếu thành tựu được bất thối tâm

Thì biết người nầy có không ấn

Tất cả các pháp như hư không

Tánh nó bổn lai không sanh diệt

Nếu biết rõ được pháp giới ấy

Ðây gọi Bồ Tát bất thối ấn

Các pháp đều từ nhơn duyên có

Rời các nhơn duyên không pháp giới

Nếu biết rõ được nhơn duyên sanh

Phải biết là có bất thối ấn

Bao nhiêu oai nghi những sắc thanh

Trong một niệm đều hay thị hiện

Vì muốn giáo hóa các chúng sanh

Ðây là Bồ Tát bất thối ấn

Tâm bố thí rộng như hư không

Trong vô lượng kiếp chẳng cùng tận

Thành tựu vô lượng các công đức

Ðây là Bồ Tát bất thối ấn

Tu tập tịnh giới vì Phật giới

Chứng được Phật giới như hư không

Thành tựu như vậy vô thượng giới

Ðây là Bồ Tát bất thối ấn

Tất cả chúng sanh có cấm giới

Và hữu học giới vô học giới

Dầu có như vậy vô lượng giới

Chẳng bằng bất thối một phần nhỏ

Nếu được tối thượng vô sanh nhẫn

Thành tựu vô lượng cũng vô biên

Nếu được như vậy vô sanh nhẫn

Như quá khứ Phật đã chứng được

Vì chúng sanh phát thiện trang nghiêm

Trong vô lượng đời chẳng thôi nghỉ

Siêng thường tu tập hạnh tinh tiến

Ðây là Bồ Tát bất thối ấn

Thường thích tu tập các thiền định

Cũng vì chúng sanh tuyên nói pháp

Dầu lại thị hiện các oai nghi

Mà nội tâm ấy không rời định

Ðầy đủ vô thượng chánh tri kiến

Xa lìa phiền não các tập khí

Nếu có thành tựu bất thối tâm

Thì hay gần kề cảnh giới Phật

Ðầy đủ ba thứ đại thần thông

Cũng đủ Như Lai thiện phương tiện

Nếu có thành tựu bất thối tâm

Người ấy sắp được chánh giác ấn

Tất cả chúng sanh chẳng biết được

Tâm hành cảnh giới của người ấy

Tu vô lượng hạnh vì chúng sanh

Ðây là Bồ Tát bất thối ấn

Kỳ thiệt chưa được vô thượng đạo

Mà hay thị hiện thân Như Lai

Giáng sanh thành Phật chuyển pháp luân

Cũng lại thị hiện đại Niết bàn

Chưa bỏ Bồ Tát bất thối ấn

Cũng hay chứng được ấn như vậy

Cũng như hư không không có biên

Phật ấn đã được cũng như vậy”.

Lúc Bửu Nữ đồng nữ nói kệ ấy, Ðại Thiên thế giới chấn động sáu cách, trong pháp hội có năm ngàn Bồ Tát được bất thối ấn.

Ðức Thế Tôn khen rằng: “Lành thay, lành thay! Bửu Nữ nói Bồ Tát bất thối ấn rất hay”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Bửu Nữ quyết định đã được bất thối chuyển ấn, nếu chưa chứng được thì làm sao có thể tuyên nói như vậy được”.

Ðức Phật phán dạy: “Ðúng như vậy, nầy Tu Bồ Ðề như lời ngươi nói, Bửu Nữ ấy từ lâu đã được bất thối ấn, trí nhẫn thành tựu đã cùng tận bờ đáy Ðại thừa thậm thâm”.

Bửu Nữ lại bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Cớ sao gọi là Ðại thừa?”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Bửu Nữ! Gọi là Ðại thừa ấy, vì thừa ấy rộng lớn, vì với tất cả các chúng sanh không có quái ngại, vì là căn bổn của thiện căn Nhứt thiết trí, vì không có các phiền não kiết sử vô minh, vì quang minh ấy không chỗ nơi nào mà không chiếu khắp, vì vòng khắp các bên của nó đều có nhãn mục, vì bổn tánh nó thường thanh tịnh không hề có ô nhiễm, vì dứt sạch các phiền não tất cả tập khí, vì có đủ các điều như vậy nên gọi là Ðại thừa. Lại vì hộ trì cấm giới nên gọi là thanh tịnh, vì tu tập chánh định nên gọi là an trụ, vì tu tập trí huệ nên gọi là vô lậu, vì tu giải thoát nên gọi là không trói buộc, vì chỉ bày tất cả các pháp bình đẳng vô nhị nên gọi là giải thoát, vì trí nhiếp thập lực nên gọi là vô năng động, vì đủ bốn vô sở úy nên gọi là không kinh sợ, vì nhiếp lấy mười tám pháp bất cộng nên gọi là vô ngại, vì tu tập đại từ nên gọi là bình đẳng, vì phá hoại tất cả ma chúng nên gọi là tối thắng, vì dẹp phiền não ma nên gọi là tịch tĩnh, vì phá hoại ngũ ấm ma nên gọi là bất khả sổ, vì phá hoại tử ma nên gọi là thường trụ, vì đầy đủ Ðàn Ba la mật nên gọi là phú túc, vì đầy đủ Thi la Ba la mật nên gọi là vô nhiệt, vì đầy đủ Sằn đề Ba la mật nên gọi là vô oán, vì đầy đủ Tinh tiến Ba la mật nên gọi là vô động, vì đầy đủ Thiền Ba la mật nên gọi là vô lậu vô chuyển, vì đầy đủ Bát Nhã Ba la mật nên gọi là thắng tất cả thế gian và xuất thế gian, vì đầy đủ Phương tiện Ba la mật nên gọi là nhiếp lấy tất cả các thừa, vì đoạn dứt tất cả các hữu nên gọi là vô hữu, vì có nhơn nơi bát chánh đạo nên gọi là đặt đủ cánh định huệ, vì đi qua lại vô ngại điều phục các căn nên gọi là đại thần thông, vì tu tứ niệm xứ và tứ chánh cần nên thấy được tất cả chư Phật thế giới và xa lìa ác pháp gần kề thiện pháp, vì tu thất giác phần nên xa lìa tất cả phiền não kiết sử, vô vi, vô lậu, vô thắng, vô thượng, vô kiến đảnh, vô năng tri, vô chướng ngại, nên cũng không có kiến văn không có chỗ nhập xuất, là đại chúng đại đường, là nhứt vị, là bất tác, không có số lượng bình đẳng không có hai, được danh hiệu lớn, mười phương vô ngại, được tất cả nhơn thiên cung kính, thành tựu vô lượng vô biên công đức, dứt hẳn tất cả xan lẫn phá giới tổn hại giải đãi loạn tâm vô minh, hay làm cho tất cả chúng sanh được đa văn được an lạc, dứt tất cả khổ khiến làm thiện nghiệp, được Phật trí, vô ngại trí, vô thượng trí, bình đẳng trí, Nhứt thiết trí. Ðây gọi là Ðại thừa vậy”.

Lúc đức Phật nói pháp ấy rồi có một vạn hai ngàn chúng sanh phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Ðã phát tâm rồi lại đồng nói rằng: “Nếu có chúng sanh có thể phát tâm Ðại thừa như vậy thì được vô lượng thiện pháp lợi ích”.

Bửu Nữ đồng nữ lại bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Do có chướng ngại gì mà làm cho chúng sanh chẳng mau được Ðại thừa?”.

Ðức Phật phán dạy: “Có ba mươi hai sự có thể làm nhơn duyên chướng ngại : một là thích Thanh Văn thừa, hai là thích Duyên Giác thừa, ba là thích thân Thiên Ðế Thích, bốn là thích thân Phạm Thiên, năm là thích được vui thế gian mà thọ cấm giới, sáu là thích tu một điều thiện, bảy là thường có lòng ganh ghét, tám là có nhiều của cải mà tham lẫn, chín là chẳng thích khuyên bảo người tu pháp lành, mười là có tâm kiêu mạn, mười một là chẳng cầu tâm Bồ đề, mười hai là sợ tâm Bồ đề, mười ba là ở trong một pháp sanh lòng tham trước, mười bốn là tư duy chẳng lành, mười lăm là chẳng có thể gần kề Sư trưởng Hòa thuợng thiện tri thức, mười sáu là phỉ báng các bộ phái khác, mười bảy là chẳng thể thanh tịnh ba nghiệp thân khẩu ý, mười tám là chẳng thể hộ trì pháp vô thượng, mười chín là được chút ít pháp vị lẫn tiếc chẳng nói dạy người, hai mươi là hiểu được chút ít pháp nghĩa sanh đại mạn, hai mươi mốt là xa lìa tứ nhiếp pháp, hai mươi hai là chẳng thể cung kính bạn đồng thầy đồng học, hai mươi ba là chẳng thích nhớ niệm sáu pháp Ba la mật, hai mươi bốn là xa lìa tam tụ, hai mươi lăm là chẳng phát đại nguyện, hai mươi sáu là ít thiện căn, hai mươi bảy là điên đảo hiểu nghĩa, hai mươi tám là chẳng tán thán Tam bửu, hai mươi chín là phỉ báng các sự Bồ đề Ðại thừa, ba mươi là tự chẳng hiểu nghĩa mà chê người nói pháp, ba mươi mốt là chẳng hiểu biết rõ những sự ma, ba mươi hai là thích sanh tử. Ðây là ba mươi hai sự chướng ngại Ðại thừa chẳng cho chúng sanh mau được Ðại thừa.

Nầy Bửu Nữ! Những sự chướng ngại như vậy có đến vô lượng, nay Phật vì ngươi mà nói lược thôi.

Nầy Bửu Nữ! Ðại thừa có vô lượng công đức nên sự chướng ngại cũng có vô lượng. Cũng như Niết bàn công đức vô lượng, sự chướng ngại Niết bàn cũng là vô lượng. Lỗi sanh tử có vô lượng vô biên chính đó là sự chướng ngại Ðại thừa vậy.

Nầy Bửu Nữ! Nếu người có thể xa lìa vô lượng ác pháp ấy nên biết người ấy liền được Ðại thừa.

Nầy Bửu Nữ! Nếu Bồ Tát có thể được tâm thanh tịnh nên biết người ấy liền được Ðại thừa".

Bửu Nữ đồng nữ bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Chúng sanh thế nào mau được thành tựu vô thượng Ðại thừa?”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Bửu Nữ! Có ba mươi hai sự chúng sanh tu tập thì có thể mau được Ðại thừa vô thượng.

Một là chúng sanh chẳng thỉnh mà tự qua hiến giúp, hai là thấy người được phước đức không sanh lòng ganh ghét, ba là chí tâm tu tập vô lượng thiện căn, bốn là kinh doanh sự nghiệp cho người chẳng sanh sầu não, năm là tâm không trược loạn thân khẩu ý thanh tịnh, sáu là chẳng vì lợi dưỡng mà cải đổi oai nghi, bảy là an trụ đúng như thuyết, tám là với các chúng sanh tâm luôn thanh tịnh, chín là trọn chẳng buông bỏ tâm Bồ đề, mười là thanh tịnh trang nghiêm Ðàn Ba la mật, mười một là thanh tịnh Thi Ba la mật vì thương xót kẻ hủy cấm giải vậy, mười hai là thanh tịnh Nhẫn Ba la mật vì chẳng tiếc thân mạng vậy, mười ba là thanh tịnh Tinh tiến Ba la mật vì được thập lực tứ vô sở úy vậy, mười bốn là thanh tịnh Thiền Ba la mật vì xa lìa phiền não vậy, mười lăm là thanh tịnh Bát Nhã Ba la mật vì trừ tập khí phiền não vậy, mười sáu là tu dũng kiện định vì phá các ma nghiệp vậy, mười bảy là chí tâm độ thoát các chúng sanh, mười tám là tu tứ nhiếp pháp, mười chín là tâm thường bình đẳng, hai mươi là chẳng bỏ tất cả chúng sanh, hai mươi mốt là biết ơn báo ơn, hai mươi hai là hộ trì chánh pháp, hai mươi ba là tu tập pháp trợ đạo chẳng thôi nghỉ, hai mươi bốn là với các pháp lành tâm không nhàm đủ, hai mươi lăm là phá kiêu mạn, hai mươi sáu là cúng dường Tam bảo, hai mươi bảy là nơi tất cả pháp không sanh lòng phỉ báng, hai mươi tám là giỏi hiểu mười hai thâm nhơn duyên, hai mươi chín là có đủ thất thánh tài, ba mươi là nơi tất cả pháp được tự tại, ba mươi mốt là tu sáu thần thông, ba mươi hai là tu tập định tuệ. Ðây gọi là ba mươi hai sự mà chúng sanh tu tập thì mau được Bồ đề vậy”.

Lúc đức Phật nói pháp nầy có bảy vạn hai ngàn chúng sanh phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, một vạn hai ngàn Bồ Tát được Vô sanh Pháp nhẫn. Chư Thiên dùng hương hoa kỹ nhạc cúng dường đức Phật tôn trọng tán thán mà nói lời rằng: “Nếu có ai được nghe các kinh như vậy thì nên biết người ấy quyết định được Vô thượng Bồ đề”.

Lúc ấy, Phạm Thiên, Ðạo Lợi Thiên, Tứ Thiên Vương Thiên đồng bạch đức Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Hôm nay đức Như Lai diễn nói vô hạn lượng nghĩa như vậy, nghĩa liễu nghĩa như vậy, nghĩa phá phiền não như vậy có thể dẹp các nghiệp ma phá các tà kiến có thể hộ trì tất cả chánh pháp vô thượng. Chúng tôi cũng có thể thọ trì đọc tụng thơ tả giải thuyết. Nếu đệ tử Phật mà có ai hay thọ trì đọc tụng thơ tả vì người diễn nói rộng thì chúng tôi sẽ vệ hộ người ấy. Nếu có ác quỷ muốn làm hại người ấy chúng tôi sẽ ngăn trở không cho làm hại được”.

Ðức Phật khen chư Thiên rằng: “Lành thay lành thay, nầy chư thiện nam tử! Lúc ấy nếu các người có thể hộ trì đệ tử của Phật thì tức là hộ trì Phật chánh pháp, hộ trì như vậy thì chánh pháp được còn lâu”.

Ðức Thế Tôn bảo Tôn giả A Nan rằng: “Nầy A Nan! Ông nên thọ trì ủng hộ diễn thuyết kinh điển như vậy. Nếu có Bồ Tát trong vô lượng kiếp thích tu tập huệ thí, lại có Bồ Tát thọ trì kinh nầy đọc tụng thơ tả rộng nói cho người tu đại từ bi gồm đem nghĩa kinh nầy khuyên người tu học thì người nầy được phước nhiều hơn người kia và có thể mau được Ðại thừa”.

Tôn giả A Nan bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Kinh nầy tên là gì và phụng trì thế nào?”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy A Nan! Kinh nầy tên là Chơn thiệt pháp nghĩa tỳ ni phương tiện thành tựu phát tâm vô lượng bửu tụ vô lượng đà la ni thập lực tứ vô sở úy bất cộng pháp tụ Bồ Tát Ma ha tát bất thối chuyển ấn quảng thuyết Ðại thừa, cũng gọi là Bửu Nữ sở vấn. Ông nên phụng trì như vậy”.

Tôn giả A Nan tất cả đại chúng Nhơn Thiên nghe đức Phật nói kinh nầy rồi đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

Pháp Hội Bửu Nử - Thứ Năm Mươi Hai

Hết

--- o0o ---

Phần 53

LIII.Pháp Hội Bất Thuấn Bồ Tát Thứ Năm Mươi Ba

(Hán bộ từ quyển 132)

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn Thích Ca Mâu Ni Phật vẫn ở giữa hai cõi Dục giới và Sắc giới, trong Ðại Bửu Phường Ðình cùng chư đại chúng vây quanh thuyết pháp.

Lúc ấy trong đại chúng có ánh sáng kim sắc, ánh sáng ấy sáng sạch chiếu khắp Ðại Thiên thế giới làm khuất tất cả ánh sáng của mặt nhựt mặt nguyệt và chư Thiên. Ánh sáng ấy chiếu xong liền tắt.

Tất cả đại chúng chăm nhìn đức Như Lai không nháy mắt, trong thời gian nầy lặng lẽ không có tiếng động, cũng không có tiếng dặng hắng tiếng hơi thở ra vào.

Tôn giả Tu Bồ Ðề bạch đức Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Nay có nhơn duyên gì mà xuất hiện ánh sáng kim sắc ấy, tất cả đại chúng nhìn đức Như Lai không chớp mắt".

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Tu Bồ Ðề! Quá vô lượng thế giới phương Ðông có vị Bồ Tát tên là Bất Thuấn cùng một vạn vị Bồ Tát đồng đến đây vì muốn nghe đức Như Lai nói kinh vi diệu Ðại thừa nầy. Ðây là ánh sáng của các vị ấy”.

Ðức Phật nói chưa dứt lời, Bất Thuấn Bồ Tát cùng chúng Bồ Tát đã đến chỗ Phật trong đại bửu phường đình, tay cầm các thứ hương hoa kỹ nhạc dâng cúng đức Phật, đầu mặt lạy chưn Phật rồi cung kính đi nhiễu Phật mà ngồi lại một phía.

Tôn giả Tu Bồ Ðề bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Bất Thuấn Bồ Tát từ thế giới nào đến đây, cách đây bao xa, đức Phật nơi ấy danh hiệu là gì?”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Tu Bồ Ðề! Phương Ðông cách đây bảy vạn hai ngàn hằng hà sa số thế giới, có quốc độ tên là Bất Thuấn, đức Phật cõi ấy hiệu là Phổ Hiền Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc Thiện Thệ Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn. Bồ Tát Bất Thuấn từ đó đến đây”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát quỳ dài chắp tay nói kệ khen Phật:

Như Lai Thế Tôn khối trân bửu

Ðầy đủ tất cả Ba la mật

Vô Thượng Pháp Sư trời trong trời

Vì chúng sanh nên tôi đảnh lễ

Tịch tĩnh giới định chẳng động được

Vô thuợng trí huệ điều các căn

Vì các chúng sanh nói Ðại thừa

Nên tôi quy y đấng Pháp Vương

Thích ban nhơn thiên những an ổn

Chúng sanh mừng thấy như trăng tròn

Ðầy đủ lực thế phá chúng ma

Nay tôi quy y đấng Y Vương

Thành tựu thiện căn thí cam lộ

Hay độ chúng sanh biển sanh tử

Nay tôi quy y đấng Vô Thượng

Ðầy đủ tướng tốt ba mươi hai

Thế Tôn trang nghiêm đại chúng nầy

Dường núi Tu Di hiển bốn mặt

Danh hiệu vô ngại khắp mười phương

Ðấng Thiên Nhơn Sư tôi kính lễ

Như Lai trí huệ như hư không

Thông đạt tam thế không chướng ngại

Theo căn chúng sanh mà thuyết pháp

Nay tôi kính lễ Tự Tại Vương

Quá vô lượng kiếp siêng tinh tiến

Vượt hơn đồng nghiệp chư Bồ Tát

Phật pháp chứng được như Phật trước

Nay tôi kính lễ Biến Chánh Giác

Mười phương chư Phật đều tán thán

Tinh tiến thù thắng vô biên lượng

Vô lượng chúng sanh được nghe rồi

Thảy đều đồng phát tâm Bồ đề

Ở trong chánh pháp không nhàm đủ

Cũng đem khuyên dạy các chúng sanh

Hay nói pháp tánh thường thanh tịnh

Nay tôi đảnh lễ đấng Pháp Vương.

Nói kệ tán thán Phật rồi, Bồ Tát đại Bồ Tát bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Chúng tôi ở trong kinh Ðại thừa nầy có ít điều muốn hỏi, mong đức Như Lai thương xót cho phép”.

Ðức Phật nói: “Lành thay, lành thay, nầy thiện nam tử! Tùy ý ông hỏi, Phật sẽ phân biệt tuyên nói cho để trừ bỏ lòng nghi của các ông”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát đã được đức Phật hứa cho hỏi trong lòng rất vui mừng bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Bồ Tát tu hành tam muội gì mau được thành tựu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, được đại niệm tâm, được đại trí đại ý, tàm quí dũng kiện tu thí giáo giới mặc giáp nhẫn nhục dựng tràng tinh tiến, du hí thần thông trang nghiêm từ bi, rất thích pháp hỉ, bước lên núi xả, hay nói hay đáp xô dẹp ma oán phá các tà kiến, chẳng xa rời chư Phật Bồ Tát thiện hữu, thường được hóa thân chẳng mất niệm tâm, tin sâu Ðại thừa, thích ban thí chúng sanh trí sáng vô thượng, chẳng bị thế pháp làm nhiễm ô đồng như bốn đại chủng, như đất làm lợi ích cho tất cả chúng sanh, như nước hay rửa sạch tất cả nhơ bẩn, như lửa nấu chín căn lành chúng sanh, như gió ở nơi giới văn huệ thí tín tàm quí chẳng hề chướng ngại, tu tập từ bi như hư không, huệ nhãn vô lượng như Thiên Ðế Thích, tâm được tự tại như Tự Tại Thiên, chánh pháp độ đời như Chuyển Luân Thánh Vương, khối đại phước đức như núi Tu Di, không chán pháp lành nhóm các trân bửu như biển lớn, tư duy thâm nghĩa mười hai nhơn duyên không hề kinh sợ như sư tử vương, đủ của thiện pháp như thương chủ, tất cả bịnh nhơn đều y chỉ như đại y vương, hay làm ánh sáng như đèn lớn, phá tối như mặt nhựt, mát mẻ như mặt nguyệt, phiền não chẳng ô nhiễm như hoa sen, đầy đủ tất cả diệu pháp của chư Phật như trăng tròn”.

Ðức Phật phán dạy: “Lành thay, lành thay, nầy thiện nam tử! Ông có thể đem nghĩa nầy mà hỏi nơi Như Lai, chí tâm lắng nghe Phật sẽ vì ông mà phân biệt giải thuyết.

Nầy thiện nam tử! Có tam muội tên là nhứt thiết pháp tự tại. Bồ Tát tu tập tam muội nầy thì có thể được tất cả sự như vậy, cũng được vô lượng vô biên phước đức mau thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, lúc thành Phật trong thế giới có đầy đủ tất cả.

Nầy thiện nam tử! Nhứt thiết pháp tự tại tam muội ấy, đó là tin Phật, tin Pháp, tin Tăng, tin tứ chơn đế, thập nhị nhơn duyên, nội ngoại nhơn quả nghiệp và quả báo, tin ấm nhập giới không vô tướng vô nguyện xuất sanh diệt mất, tin nơi mở khai và bít tắc, xem tất cả pháp như huyễn, như hóa, như dương diệm, như bóng, như vang, như trăng trong nước, như lông rùa sừng thỏ, như hoa đốm, như con trai thạch nữ, như mặc bóng y phục, như mơ cõi bạch tượng, hoặc có hoặc không, hoặc cũng có không hoặc chẳng có không, chẳng phải thường đoạn, chẳng phải sanh diệt, chẳng phải nội ngoại, chẳng phải thấy biết. Tin như vậy thì có thể tin đại sự của Phật của Bồ tát mà chẳng tự khinh. Sự nghiệp của Bồ tát dầu là rộng lớn tôi cũng có thể biết, tâm được tự tại có thể bố thí lớn, hộ trì cấm giới chẳng ngại việc ngoài, vì thương chúng sanh mà thường tu nhẫn nhục, vì chẳng thối chuyển mà tu tinh tiến, vì làm cho các chúng sanh lìa phiền não mà tu trí huệ, vì phá phân biệt tưởng nên tu tam muội, được âm thanh vi diệu tất cả đều thích nghe, tu tập niệm Phật xem chư Phật Như Lai bình đẳng không hai, tu tập niệm Pháp xem tất cả pháp đồng một tánh tướng, tu tập niệm Tăng xem tất cả Tăng không có thối chuyển, tu tập  niệm xả bỏ các phiền não, tu tập niệm giới thường nhớ Phật giới, tu tập niệm thiên nhớ thân hậu biên thanh tịnh ba nghiệp thân khẩu ý, giới định trí huệ chẳng theo người khác, thanh tịnh bố thí rồi có thể được đầy đủ ba mươi hai tướng tốt, bố thí các thứ vật cần dùng có thể thành tựu đầy đủ tám mươi tùy hảo, vì muốn trang nghiêm trí huệ xuất thế nên tu đủ Tứ niệm xứ, vì muốn xa lìa tất cả phiền não nên tu đủ Tứ chánh cần, vì muốn tâm mình được đại tự tại nên tu đủ Tứ như ý, vì muốn phá các ma oán nên tu tập Tín căn, vì chẳng điên đảo nơi tất cả pháp nên tu tập Tinh tiến căn, vì làm cho nhớ biết các tội lỗi nên tu tập Niệm căn, vì làm cho các chúng sanh tâm thanh tịnh nên tu tập Ðịnh căn, vì muốn tột đảnh tất cả pháp nên tu tập Huệ căn, vì không bị phá hoại nên tu tập Ngũ lực, vì chơn thiệt biết tất cả các pháp nên tu tập Thất giác chi, vì chơn thiệt biết là đạo là phi đạo nên tu tập Bát chánh đạo, vì thích nơi tịch tĩnh thiểu dục tri túc nên xa lìa ác hữu, dầu đã thông đạt tất cả sự nghiệp mà trọn chẳng ở trong đó sanh ý tưởng là độc sư, với các phiền não, tâm không tham trước trong thân ngoài thân chẳng giận thù chúng sanh chẳng nghi các kiến chấp, chẳng thấy có ngã ngã sở, thường tu tập lòng muốn cứu độ các chúng sanh, với các bậc Sư trưởng, Hòa thượng, cha mẹ, thiện hữu lòng thường nhớ ơn nghĩ việc báo đáp ơn ngày trước, thấy người phá giới chẳng có lòng chê trách, vứt bỏ gánh nặng vì quán ngũ ấm vậy, chẳng đua chẳng tranh hộ pháp trì giới nhiếp thủ người trì giới và người hộ pháp, nghe pháp nhớ pháp cúng dường pháp, ở trong chánh pháp không có lòng nghi, phàm lúc diễn thuyết chẳng vì ăn uống, lúc diễn nói thì chí tâm, chẳng khinh cũng chẳng tự cao, vì cho mầm thiện mọc nên pháp được nghe chẳng quên mất, trông coi người bịnh cung cấp đồ cần dùng, cúng dường Pháp sư chẳng nói chỗ dở cũng chẳng để ý đến dòng họ thân thế giữ giới hay phá giới, thường thích nghe pháp chí tâm chẳng quên chẳng thất thời tiết, thường thỉnh Pháp sư thuyết pháp giáo hóa, nếu có lúc giảng nói chẳng sanh lòng kiêu mạn, nghe pháp rồi hiểu nghĩa cũng chẳng tự cao, chẳng xem lỗi lầm của người khác, những pháp được nghe là vì tri túc mạng vô ngại, vì được chơn thiệt thấy pháp tánh, vì phát tâm Vô Thượng Bồ Ðề, vì hộ trì chơn thiệt pháp của Như Lai, vì được dòng họ tốt, vì thấy Phật pháp, và Tỳ Kheo Tăng, vì được tâm kiên cố bất thối, vì hành thánh hạnh, vì nhập thánh số, vì được đại tài bửu vô tận, vì được đại công đức vô biên, vì được phạm âm thanh tịnh, vì được Phật công đức, vì được đầy đủ Bồ tát, vì muốn thọ trì đọc tụng thơ tả Bồ tát pháp tạng và lý hành, vì muốn thọ trì những pháp như vậy để rộng tuyên thuyết.

Nầy thiện nam tử! Ðại Bồ tát được nhứt thiết pháp tự tại tam muội thì nơi tất cả sự không thể cùng tận”.

Muốn tuyên lại nghĩa ấy đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Tâm Bồ Tát tin Phật Pháp Tăng

Cũng kính tin rõ bốn chơn đế

Nếu được trí huệ không quái ngại

Ðây gọi chư Pháp tư tại định

Biết được khổ đệ nhứt chơn đế

Cũng xa lìa được tập chơn đế

Chứng được đệ tam diệt chơn đế

Tu tập vô thượng thánh đạo đế

Thành tựu đầy đủ đại niệm tâm

Chơn thiệt xem ấm như hư không

Oai nghi nơi thân rất tịch tĩnh

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Hay xem lục nhập tánh tướng không

Cũng hay điều như nơi các căn

Hay phá lưới nghi của chúng sanh

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Hay tu không vô tướng vô nguyện

Phá hoại tất cả các kiêu mạn

Các hạnh được làm không đen tối

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Xa lìa đoạn kiến và ngã kiến

Thân khẩu ý nghiệp đều tịch tĩnh

Tâm chẳng trụ trước pháp hữu vô

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Thuyết pháp chánh nghĩa không điên đảo

Ðiều phục tất cả tâm chúng sanh

Ðã nói pháp rồi không kiêu mạn

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Tu tập tất cả các thiện căn

Chẳng bị phiền não làm ô nhiễm

Tâm không nhiệt não cũng không trược

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Chẳng vì người mừng cầu Bồ đề

Cũng chẳng hư dối tu thiện pháp

Mười phương chư Phật xem tâm ấy

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Thường thích bố thí hộ trì giới

Vì thương xót nên nhẫn các ác

Tinh tiến tu định và trí huệ

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Vì các chúng sanh tu từ tâm

Cũng không tưởng phân biệt thân thù

Thích ban chúng sanh vui vô thượng

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Ðiều phục chúng sanh hướng Bồ đề

Tu xả ly dục được an lạc

Thường thích tu tập ngũ thần thông

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Chánh pháp được nói chúng thích nghe

Nghĩa ấy khó hết như biển lớn

Chơn thiệt biết rõ nơi pháp tánh

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Quán sát thân Phật như các pháp

Phật tánh pháp tánh vô sai biệt

Hộ pháp định tâm không thối chuyển

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Thân khẩu ý nghiệp được tịch tĩnh

Ðầy đủ giới định tâm vô vi

Lìa tất cả phiền não tập khí

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Tu chứng vô thượng chơn giải thoát

Cũng hay chứng được thiệt tri kiến

Tu tập định huệ vô hữu biên

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Những vật bất tịnh không đem thí

Chẳng thọ tất cả bất tịnh giới

Ba mươi hai tướng thành đầy đủ

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Tu hành tất cả những bố thí

Vì vậy được tám mươi hình hảo

Ở trong Phật pháp được tự tại

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Tu tập đầy đủ tứ niệm xứ

Chánh cần hay phá các phiền não

Vì điều chúng sanh tu như ý

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Vì nhập Phật pháp tu tín căn

Vì phá ma chúng tu ngũ lực

Vì biết các pháp tu thất giác

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Tu bát chánh đạo phá đường tà

Ban cho chúng sanh vui vô thượng

Tâm không kiêu mạn tưởng làm thầy

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Nếu tu tập được tự tại định

Thì hay xa lìa các phiền não

Gần kề chư Phật chúng Bồ Tát

Thích tu thiểu dục và tri túc

Vì ở số thánh nhơn vô thượng

Vì độ chúng sanh tu đại bi

Chẳng vì lợi danh diễn thuyết pháp

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Vì pháp chẳng tiếc thân mạng mình

Hộ trì chánh pháp chẳng tiếc của

Thường thích tu hành tài pháp thí

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Thường khuyên chúng sanh siêng nghe pháp

Như họ chưa hiểu thì chẳng khinh

Chẳng vì hơn người mà trì giới

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Trong vô lượng đời được nghe pháp

Chí tâm thọ trì nói cho người

Pháp sư vô thượng danh hiệu lớn

Chẳng xem thời tiết giới chẳng giới

Diễn thuyết chẳng nghĩ cũng chẳng thôi

Chẳng thất thời tiết tùy ý nói

Các pháp được nói tướng như huyễn

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Lời nói chơn thiệt thích lắng nghe

Nghe rồi như lời mà an trụ

Tâm không tham trước không ganh ghét

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Người hỏi không giận không khinh mạn

Thường tu từ bi không hai tướng

Hay tự trừ sạch các lỗi lầm

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Ðầy đủ vô thượng thất thánh tài

Thành tựu thọ mạng vô thượng mạn

Ðầy đủ thập lực Tứ vô úy

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Thường thích nghe pháp thiện tư duy

Thiện tư duy rồi trụ như pháp

Trụ như pháp rồi vì chúng nói

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Chẳng quên Bồ đề thượng chủng tánh

Cúng dường Tam bửu được hóa thân

Khuyên dạy đại chúng được Bồ đề

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Nhãn mục thanh tịnh thấy chư Phật

Ðược phạm âm thanh vô hữu biên

Phạm âm vang khắp mười phương cõi

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Của báu ban cho không cùng tận

Trí huệ diễn thuyết cũng vô cùng

Cùng dường cha mẹ và sư trưởng

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Thành tựu đầy đủ trí túc mạng

Chẳng mất tâm Vô thượng Bồ đề

Sáu Ba la mật không chán đủ

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Vì muốn lợi ích các chúng sanh

Thọ Bồ Tát tạng và lý hành

Thích vì chúng sanh rộng phân biệt

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Xa lìa tất cả ác tư duy

Mười phương thế giới thấy rõ ràng

Một tâm biết được vô lượng tâm

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Một tâm biết rõ việc tam thế

Tu tập vô lượng các thần thông

Ðược tối hậu thân trí vô ngại

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Thương xót chúng sanh tu đại bi

Quán sát các căn tùy ý nói

Tất cả Phật pháp được tự tại

Ðây gọi chư pháp tự tại định

Nếu có được nghe sự như vậy

Chí tâm thọ trì tin thuận theo

Thì hay chứng được đạo vô thượng

Cũng như chư Phật các đời trước.

Bất Thuấn đại Bồ Tát lại bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Ðại Bồ Tát thành tựu pháp gì thì được nhứt thiết chư pháp tự tại tam muội như vậy?”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy thiện nam tử! Ðại Bồ Tát đầy đủ một pháp thì có thể được tam muội ấy đó là chẳng trụ trước tất cả các pháp. Còn có một pháp đó là chẳng trụ trước cấm giới, tại sao, vì chẳng trụ trước cấm giới thì chẳng trụ trước tất cả thiện pháp, vì đầy đủ cấm giới thì có thể thành tựu tất cả Phật Pháp được lợi ích lớn vô thượng đại đạo, vì vậy mà Phật nói giới là căn bổn tất cả pháp lành, giới tên là đèn sáng lớn. Nếu trụ trước nơi cấm giới thì người nầy ở nơi Bồ đề bị chướng ngại, chẳng phải đạo Bồ đề. Nếu ở nơi các pháp mà có trụ trước thì cách đạo Bồ đề rất xa. Nếu không tham trước thì gần kề đạo Bồ đề. Còn có hai pháp mà Bồ Tát đầy đủ thì có thể được tam muội ấy. Một là vì Bồ đề phương tiện mà tu tập xa ma tha, hai là vì thiện pháp phương tiện mà tu tập tỳ bà xá na. Còn có ba pháp mà Bồ Tát đầy đủ thì có thể được nhứt thiết chư pháp tự tại tam muội ấy. Một là chẳng bỏ chúng sanh mà tu không tam muội, hai là chẳng bỏ các pháp mà tu vô tướng tam muội, ba là cầu các hữu mà tu vô nguyện tam muội”.

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

Ðiều phục chúng sanh tu không định

Vì hộ pháp tu vô tướng định

Chẳng bỏ các hữu tu vô nguyện

Người nầy thì được tự tại định.

Còn nữa, nầy thiện nam tử! Có bốn pháp mà Bồ Tát đầy đủ thì được tam muội ấy. Một là đầy đủ Tứ đế phương tiện, hai là đầy đủ Tứ vô lượng tâm, ba là đầy đủ Tứ vô ngại trí và bốn là đầy đủ Tứ nhiếp pháp. Còn có năm pháp mà Bồ Tát đầy đủ thì có thể được tam muội ấy. Một là đầy đủ Ngũ thần thông, hai là đầy đủ Ngũ căn, ba là đầy đủ Ngũ lực, bốn là đầy đủ chơn trí quán sát Ngũ ấm và năm là đầy đủ Ngũ nhãn. Còn có sáu pháp mà Bồ Tát có đủ thì được tam muội nầy: Một là đầy đủ sáu Ba la mật, hai là đầy đủ Lục niệm, ba là đầy đủ trí huệ quán Lục nhập, bốn là đầy đủ viễn ly Lục đạo, năm là đầy đủ Lục thông và sáu là đầy đủ Sáu pháp hòa kính. Còn có bảy pháp mà Bồ Tát có đủ thì được tam muội nầy: Một là vô tham xa lìa phiền não, hai là với tất cả chúng sanh không giận thù, ba là ở trong các pháp không có tâm ngu si, bốn là có trí vô ngại không có năm cái chướng, năm là quán mười hai nhơn duyên không nghi, sáu là thành tựu trí huệ vô thượng và bảy là thành tựu vô lượng tam muội. Còn có tám pháp mà Bồ Tát đầy đủ thì được tam muội nầy: Một là tu tập Bát chánh đạo phần, hai là lìa Bát tà đạo, ba là viễn ly Bát nạn, bốn là đầy đủ Bát đại nhơn giác, năm là đầy đủ Bát giải thoát, sáu là đầy đủ Bát thắng xứ, bảy là chuyên niệm Bồ đề và tám là dứt Tập khí phiền não. Còn có chín pháp mà Bồ Tát có đủ thì được tam muội nầy: Một là chẳng thất niệm tâm, hai là hiểu nghĩa thậm thâm, ba là phá hoại ma nghiệp, bốn là đủ Phật tam muội, năm là tịnh thân khẩu ý, sáu là đầy đủ phương tiện, bảy là oai nghi thuần thiện, tám là siêng tu tinh tiến đủ sáu Ba la mật và chín là viễn ly Thanh Văn, Bích Chi Phật đạo. Còn có mười pháp mà Bồ Tát có đủ thì được tam muội nầy: Một là đầy đủ Phật trí, hai là đầy đủ pháp giới vô phân biệt trí, ba là ở nơi tánh chơn thiệt không động chuyển, bốn là đầy đủ tam thế bình đẳng trí huệ, năm là đầy đủ chúng sanh tâm bình đẳng trí, sáu là đầy đủ trí biết các căn thượng trung hạ, bảy là đầy đủ bốn  trí vô ngại, tám là đầy đủ ba môn giải thoát, chín là đầy đủ trí các pháp đồng nhứt vị và mười là đầy đủ trí các pháp vô sanh diệt.

Lúc đức Phật nói pháp nầy, trong pháp hội có ba vạn hai ngàn đại Bồ Tát được nhứt thiết chư pháp tự tại tam muội.

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi Bất Thuấn đại Bồ Tát rằng: “Nay trong đại chúng có ba vạn hai ngàn vị Bồ Tát được tam muội ấy, vậy nay Ðại sĩ có được tam muội ấy chăng?”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát đáp: “Thưa Ðại Ðức Tu Bồ Ðề! Nhẫn đến không có một pháp được gọi là tam muội thì làm sao tôi lại được. Phàm nói là được đó là điên đảo, mà điên đảo là ngã ngã sở. Bồ Tát nếu có ngã ngã sở thì không thể được tam muội nầy”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề lại hỏi: “Ðại Bồ Tát trụ chỗ nào thì được tam muội nầy?”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát nói: “Như pháp được trụ của Tu Bồ Ðề mà được giải thoát ấy thì tôi trụ như vậy mà được tam muội nầy”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói: “Tôi thiệt chẳng trụ trong tất cả pháp mà được giải thoát”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức Tu Bồ Ðề ! Cũng vậy, đại Bồ Tát chẳng trụ các pháp mà được tam muội nầy”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói: “Thưa Ðại Sĩ! Có lẽ đại Bồ Tát chẳng trụ nơi không vô tướng vô nguyện mà được tam muội nầy ư?”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát hỏi: “Không vô tướng vô nguyện có thể trụ được chăng?”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói: “Không thể trụ được”. Bất Thuấn Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức! Vì vậy nên chỗ sở trụ không vô tướng vô nguyện là được tam muội nầy”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi: “Thưa Ðại Sĩ ! Tam muội nầy trụ tại chỗ nào?”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát nói: “Như tất cả pháp chơn thiệt tánh trụ, người trụ tam muội nầy cũng trụ như vậy. Tất cả các pháp chơn thiệt tánh đó gọi là vô sở trụ. Trụ vô sở trụ trụ trong tất cả pháp. Tất cả các pháp chẳng trụ phiền não chẳng trụ giải thoát. Thưa Ðại Ðức! Người được giải thoát là có đủ phiền não hay là không có phiền não?”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói: “Thưa Ðại Sĩ! Tôi cũng chẳng có chẳng phải chẳng có”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức! Nếu Ðại Ðức chẳng có chẳng phải chẳng có ấy thì Ngài được gì mà gọi là giải thoát?”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói: “Thưa Ðại Ðức! Nếu giả sử pháp giới mà có hệ phược thì tôi được giải thoát, nhưng pháp giới tánh không có tướng hệ phược không có tướng giải thoát, chẳng phải tướng, chẳng phải tướng như, chẳng phải các thứ tướng, chẳng phải một tướng chẳng phải nhiều tướng, như tướng pháp giới, giải thoát cũng vậy”.

Lúc Tôn giả Tu Bồ Ðề nói pháp ấy, trong đại chúng có tám ngàn Tỳ Kheo được quả A La Hán.

Tôn giả Tu Bồ Ðề lại nói với Bất Thuấn đại Bồ Tát: “Thưa Ðại Sĩ! Như lời đức Phật đã nói: nếu có thể đầy đủ các pháp như vậy thì được nhứt thiết pháp tự tại tam muội ấy, nay Ðại Sĩ có đầy đủ tam muội nầy chăng?”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức Tu Bồ Ðề! Tất cả các pháp không có căn trụ, nếu pháp không có căn thì là không có trụ, mà vô trụ thì gọi là vô tác, nếu đã là vô tác thì làm sao trụ được”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói: “Nếu vô trụ như vậy, tại sao đức Như Lai thường nói rằng trụ pháp như vậy thì được Vô sanh nhẫn?”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức! Vô sở trụ ấy cũng gọi là trụ, vì vậy mà đức Như Lai cũng nói trụ tham mà được giải thoát, mà trí huệ tánh chẳng thể hoại tham trụ nơi giải thoát. Nếu Bồ Tát biết được trụ chẳng trụ như vậy thì gọi là Vô sanh trí huệ, trụ trong Vô sanh trí huệ ấy rồi thì có thể được Vô sanh pháp nhẫn.

Còn nữa, thưa Ðại Ðức! Nếu Bồ Tát chẳng rời phàm phu mà biết được thánh pháp, dùng tâm phàm phu quán sát thánh pháp, dùng thánh pháp tánh quán sát nơi nhẫn, dùng nhẫn tánh quán sát nơi nhẫn, lại dùng nhẫn như vậy quán sát tất cả pháp, biết tất cả như vậy thì gọi là Vô sanh pháp nhẫn.

Còn nữa, thưa Ðại Ðức! Nếu Bồ Tát quán sát hai thứ giới là chúng sanh giới và pháp giới, dùng pháp giới tánh quán sát chúng sanh tánh, dùng chúng sanh tánh quán pháp giới tánh. Nếu rời pháp giới thì không có chúng sanh giới, pháp giới và chúng sanh giới vô sanh vô diệt. Nếu có thể thông đạt biết như vậy thì gọi là Vô sanh trí, Vô sanh trí là Vô sanh nhẫn.

Còn nữa, thưa Ðại Ðức! Ðại Bồ Tát biết từ mười hai nhơn duyên sanh các pháp, từ sáu cảnh giới làm sáu nhơn duyên cho thiện hoặc bất thiện, thiện và bất thiện ấy là không sanh diệt, tại sao, vì tánh cảnh giới chẳng sanh các pháp được. Như sáu cảnh sáu nhập cũng vậy, chẳng sanh được các pháp, tại sao, vì là tánh vô sanh vậy. Nếu sáu nhập ấy mà hay sanh được các pháp thì lẽ ra thường sanh mà chẳng cần duyên ngoài. Nếu sáu cảnh giới nó hay sanh được các pháp thì lẽ ra thường sanh chẳng cần duyên trong. Còn nếu là chúng sanh thì có hai tướng, pháp hai tướng thì tánh của nó không chơn thiệt. Bồ Tát Không đạt biết rõ như vậy thì gọi là Vô sanh nhẫn. Nếu có chơn trí huệ như vậy thì gọi là Bồ Tát được Vô sanh nhẫn.

Còn nữa, thưa Ðại Ðức! Nếu Bồ Tát thành tựu đầy đủ hai thứ trang nghiêm công đức trí huệ quán hai sự nầy bình đẳng không hai, dầu biết như vậy mà không nói là tôi biết, cũng ở nơi sự biết ấy không tham trước, đây gọi là Vô sanh nhẫn.

Còn nữa, thưa Ðại Ðức! Ðại Bồ Tát thân ý tịch tĩnh quán pháp tịch tĩnh, pháp tịch tĩnh rồi quán Bồ đề tịch tĩnh, Bồ đề tịch tĩnh rồi quán nhẫn tịch tĩnh, cũng chẳng theo kia chẳng trụ trước nội ngoại, đây gọi là Bồ Tát Vô sanh pháp nhẫn”.

Lúc Bất Thuấn đại Bồ Tát nói pháp ấy, trong chúng của Bất Thuấn đại Bồ Tát có năm trăm Bồ Tát được Vô sanh pháp nhẫn.

Ðức Phật phán khen: “Lành thay, lành thay, nầy Bất Thuấn! Như lời ngươi diễn nói về vô sanh pháp nhẫn tức là chơn thiệt chư Phật thuở trước đã nói.

Lại nầy thiện nam tử! Bồ Tát nếu được tâm tự tại thì được nhứt thiết chư pháp tự tại tam muội. Thế nào gọi là tâm tự tại?

Nầy thiện nam tử! Nếu có Bồ Tát xa lìa tham ái được thân Thiên Ðế Thích hoặc được thân Chuyển Luân Vương, dầu vì vô lượng chúng sanh nói sự vui ngũ dục, nhưng nội tâm diệt chẳng tham trước thế dục, đây gọi là Bồ Tát tâm được tự tại.

Lại nầy thiện nam tử! Nếu có Bồ Tát tu tập tam muội Tứ vô lượng tâm, lúc cầu sanh các hữu chẳng dùng tâm các hữu mà dùng tâm trí huệ. Dầu sanh Dục giới mà chẳng nhơn nơi dục tâm, tâm ấy chẳng hề xa lìa Tam bửu thường tu tập trang nghiêm sáu Ba la mật, dùng Tứ nhiếp pháp nhiếp lấy chúng sanh, vì điều phục chúng sanh mà tu tập Ba mươi bảy phẩm trợ đạo, đây gọi là Bồ Tát tâm được tự tại.

Lại nầy thiện nam tử! Nếu có Bồ Tát tu tập không vô tướng vô nguyện, tự mình chẳng chứng không vô tướng vô nguyện mà vì chúng sanh diễn nói ba môn giải thoát ấy, vì điều phục hàng Thanh Văn, Bích Chi Phật mà nhập vô sanh chánh định các môn tam muội rồi vì họ thuyết pháp, họ được nghe pháp rồi liền được giải thoát, mà mình thì không chứng đó, cũng làm cho chúng sanh chẳng bỏ bồ đề, đây gọi là Bồ Tát tâm được tự tại.

Lại nầy thiện nam tử! Nếu Bồ Tát vì điều phục hàng Thanh Văn và Bích Chi Phật mà nhập khối vô sanh diệt chánh định, cũng được diệt tận định, còn có thể thông đạt tất cả tam muội xuất nhập hành tướng, dầu được thông đạt tự tại như vậy mà chẳng chứng nơi diệt tận định, tại sao, vì chưa đầy đủ Phật pháp vậy, đây gọi là Bồ Tát tâm được tự tại.

Lại nầy thiện nam tử! Nếu Bồ Tát dùng trí bình đẳng quán sát pháp giới, các thứ thế gian, các loại chúng sanh, các thứ thuyết pháp, các thứ phương tiện, đây gọi là Bồ Tát tâm được tự tại.

Lại nầy thiện nam tử! Nếu Bồ Tát sanh trời trường thọ chưa hết tuổi thọ trời mà thân cũng sanh trong loài đoản mạng vì để điều phục các chúng sanh, đây gọi là Bồ Tát tâm được tự tại.

Lại nầy thiện nam tử! Nếu Bồ Tát đồng với hạnh Thanh Văn và Bích Chi Phật mà tâm hộ niệm đạo Bồ đề cũng tu hạnh vi diệu Bồ đề, vì hàng Thanh Văn và Bích Chi Phật mà tùy ý thuyết pháp nhưng chẳng chứng, đây gọi là Bồ Tát tâm được tự tại.

Lại nầy thiện nam tử! Nếu Bồ Tát khéo hiểu tám vạn bốn ngàn pháp môn, cũng thông đạt phiền não hành xứ, vì đoạn dứt phiền não cho các chúng sanh nên ở trong ấy thuyết pháp mà chẳng bị các phiền não làm nhiễm ô, đây gọi là Bồ Tát tâm được tự tại.

Lại nầy thiện nam tử! Nếu Bồ Tát đầy đủ thần thông, nếu có các chúng sanh đui điếc què thọt, đại Bồ Tát tự biến thân đồng như họ mà thuyết pháp cho họ, đây gọi là Bồ Tát tâm được tự tại.

Lại nầy thiện nam tử! Nếu Bồ Tát đầy đủ trí huệ thông đạt ngoại điển khéo hiểu tà luận, mà nội tâm chẳng bị tà kiến, chỉ vì muốn điều phục chúng sanh mà học tập đạo ấy, đây gọi là Bồ Tát tâm được tự tại.

Nầy thiện nam tử! Bồ Tát đầy đủ các sự như vậy thì gọi là tâm tự tại, cũng gọi là được nhứt thiết chư pháp tự tại tam muội”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Bất Thuấn đại Bồ Tát được tam muội ấy đã bao lâu?”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Tu Bồ Ðề! Quá khứ vô lượng a tăng kỳ kiếp, bấy giờ có Phật hiệu Tự Tại Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn, thế giới ấy tên Tịnh, kiếp ấy cũng tên là Tịnh. Quốc độ ấy bằng phẳng thất bửu trang nghiêm như Trời Ðâu Suất, món ăn vật uống đều sung túc, các chúng sanh cõi ấy không có tham dục sân hận ngu si, phần đông có trí huệ hiểu được lời Phật dạy, tất cả đều có chí nguyện Ðại thừa vô thượng. Pháp hội của Phật Tự Tại Vương có tám vạn bốn ngàn Bồ Tát, ba vạn hai ngàn Thanh Văn. Lúc ấy thế gian có Chuyển Luân Thánh Vương tên Quảng trì hiệu là Pháp Vương có đủ thất bửu là luân bửu, tượng bửu, mã bửu, nữ bửu, châu bửu, binh bửu và chủ tạng bửu, đủ ngàn Vương Tử, trị tứ thiên hạ chỉ dùng chánh pháp không dùng dao gậy, thương mến chúng sanh dạy họ thập thiện nghiệp, tất cả chúng sanh ấy cũng thích thọ trì. Bấy giờ ngàn Vương Tử đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Thánh Vương Quảng Trì cúng dường đức Như Lai Tự Tại Vương cùng chúng Bồ Tát chúng Thanh Văn tất cả đại chúng những món ăn uống thuốc men giường ghế y phục, những vật cần dùng mãn một vạn năm rồi, nhà vua phát tâm Vô thượng Bồ đề vì vô thượng đạo mà tu ba mươi bảy phẩm trợ đạo. Ðức Phật Tự Tại Vương thọ tám vạn bốn ngàn tuổi. Vua có một Vương Tử tên là Pháp Ngữ do tín tâm mà xuất gia trong Phật pháp ấy siêng tu tinh tiến thanh tịnh trì giới vì được Vô thượng Bồ đề đạo. Pháp Ngữ Tỳ Kheo trong thời gian hai vạn năm không ngủ dầu chỉ là khoảng khảy ngón tay, chẳng sanh tâm tham tâm sân tâm si, cũng không có những giác quán bất thiện, chẳng nhớ tướng đến cha mẹ, thân tộc, quyến thuộc, ăn uống, y phục, phòng nhà, ngọa cụ, vật cần dùng, cũng chẳng hay biết tướng ngày tướng đêm. Trong hai vạn năm thường tu niệm Phật. Do siêng tu tinh tiến mà Pháp Ngữ Tỳ Kheo được Tứ Thiền, Tứ vô lượng tâm, Tứ vô sắc định. Quá hai vạn năm, Pháp Ngữ Tỳ Kheo đến chỗ Phật đầu mặt đảnh lễ hữu nhiễu ba vòng đứng qua một phía bạch Phật rằng: Bạch đức Thế Tôn! Tôi phát tâm Vô thượng Bồ Ðề vì ban cho tất cả chúng sanh sự an vui, vì muốn điều phục tất cả chúng sanh. Mong đức Thế Tôn thương xót chỉ bảo cho tôi làm thế nào được có thể giáo hóa chúng sanh tuyên nói chánh pháp. Ðức Tự Tại Vương Phật nói: Nầy Pháp Ngữ! Có tám môn đà la ni, nếu thành tựu thì được vô ngại ngữ có thể thuyết pháp cho chúng sanh. Những gì là tám? Một là niệm Phật vì biết pháp thân vậy, hai là niệm Pháp vì biết tịnh pháp vậy, ba là niệm Tăng vì biết vô ngại vậy, bốn là chơn thiệt tư duy vì phá ác giác quán vậy, năm là biết chữ vì bất khả thuyết vậy, sáu là tu xa ma tha vì biết các pháp đồng nhứt vị vậy, bảy là tu tỳ bà xá na vì biết các pháp bổn tánh thanh tịnh vậy và tám là tu phương tiện trí vì được nhẫn vậy. Nầy Tỳ Kheo! Có đủ tám môn đà la ni ấy thì kham có thể tuyên nói chánh pháp giáo hóa chúng sanh. Nầy Tỳ Kheo! Còn có tám tinh tiến mà Bồ Tát có đủ thì có thể tuyên nói chánh pháp giáo hóa chúng sanh. Một là cầu pháp siêng tinh tiến, hai là trì pháp siêng tu tinh tiến, ba là quán pháp siêng tu tinh tiến, bốn là thuyết pháp siêng tu tinh tiến, năm là hộ pháp siêng tu tinh tiến, sáu là cúng dường Pháp sư siêng tu tinh tiến, bảy là thủ hộ người thọ pháp siêng tu tinh tiến và tám là như pháp mà trụ siêng tu tinh tiến. Nầy Tỳ Kheo! Còn có tám pháp Bồ Tát có đủ thì có khả năng giáo hóa chúng sanh: Một là tu từ vì bình đẳng quán chúng sanh vậy, hai là tu bi vì điều phục chúng sanh vậy, ba là quán pháp vì được pháp vô thượng vậy, bốn là quán trí vì phá kiêu mạn vậy, năm là hộ các chúng sanh vì ban an lạc vậy, sáu là thiện tư duy vì phá các phiền não vậy, bảy là tu pháp trợ đạo vì trang nghiêm Bồ đề vậy và tám là hộ pháp vì đầy đủ lục độ vậy. Nầy Tỳ Kheo Pháp Ngữ! Ðại Bồ Tát nếu có thể đầy đủ những pháp như vậy thì có thể giáo hóa tất cả chúng sanh.

Tỳ Kheo Pháp Ngữ nghe pháp ấy rồi trong thế gian một vạn năm nhiếp tâm tư duy siêng tu tinh tiến vì để được những pháp ấy. Do tinh tiến nên được vô tận khí đà la ni giỏi hiểu ngữ ngôn của tất cả chúng sanh rồi theo ngữ ngôn của mỗi loài mà thuyết pháp. Ðược đà la ni ấy rồi lại được vô tận biện tài. Ðược các pháp như vậy rồi Tỳ Kheo Pháp Ngữ du hành khắp các nước các thành ấp tụ lạc giáo hóa vô lượng chúng sanh an trụ tam thừa đạo, vì cha mẹ tôn tộc quyến thuộc thuyết pháp đều làm cho tất cả được tùy thuận pháp nhẫn. Tỳ Kheo Pháp Ngữ lại đến chỗ đức Tự Tại Vương Phật đầu mặt đảnh lễ đi nhiễu ba vòng đứng qua một phía mà bạch rằng: Bạch đức Thế Tôn! Như trước kia đức Phật đã dạy bảo tôi do đó đã chứng được Phật thần lực đã được Thánh trí huệ. Bạch đức Thế Tôn! Còn có tam muội gì mà Bồ Tát tu tập rồi được bất thối chuyển tăng trưởng thiện pháp chăng? Ðức Tự Tại Vương Phật nói: Nầy Tỳ Kheo, có tam muội tên là nhứt thiết pháp tự tại, Bồ Tát tu tập rồi thì tâm chẳng thối chuyển cũng được tăng trưởng thìện pháp. Tỳ Kheo Pháp Ngữ nghe tên tam muội nhứt thiết pháp tự tại ấy liền bạch đức Tự Tại Vương Phật rằng: Bạch đức Thế Tôn! Bồ Tát hành thế nào tu thế nào học thế nào để có thể được tam muội ấy? Ðức Phật nói: Nầy Tỳ Kheo! Có tám pháp tám trang nghiêm và tám phát tâm, Bồ Tát có đủ thì được tam muội ấy.

Những gì là tám pháp? Ðó là tịnh tâm, chí tâm, thí tâm, ly phiền não tâm, quán lục giới, tu nhẫn, siêng tinh tiến và tu chánh định thân tâm tịch tĩnh.

Những gì là tám trang nghiêm? Ðó là xả, giới, công đức, trí, xa ma tha, tỳ bát xá na, phá Bồ đề tâm và trang nghiêm tất cả Phật pháp.

Những gì là tám phát tâm? Ðó là phát tâm không có chúng sanh thọ mạng sĩ phu nhẫn đến cũng không có chư Phật. Phát tâm tất cả các pháp vô thường khổ vô ngã. Phát tâm tất cả các pháp không vô tướng vô nguyện. Phát tâm pháp vị lai không có trụ xứ. Phát tâm hiện tại các pháp không có trụ xứ. Phát tâm tất cả các pháp không có nghiệp nhơn quả báo. Phát tâm tất cả các pháp không có tác giả không có thọ giả. Phát tâm tất cả các pháp không có hệ thuộc. Bồ Tát có đủ tám pháp tám trang nghiêm và tám phát tâm như vậy thì có thể được nhứt thiết pháp tự tại tam muội.

Nghe rồi, Tỳ Kheo Pháp Ngữ tinh tiến tu tập chẳng lâu liền được nhứt thiết pháp tự tại tam muội ấy. Ðược tam muội rồi Tỳ Kheo ấy phóng quang minh chiếu khắp Ðại Thiên thế giới. Tỳ Kheo Pháp Ngữ lại đến chỗ đức Phật đảnh lễ hữu nhiễu ba vòng thăng lên hư không cao một cây đa la ngồi kiết già mãn một ngàn năm chẳng động chẳng lay dùng pháp hỉ làm món ăn, được trí lạc thuyết vô ngại làm cho ba vạn sáu ngàn ức chúng sanh được tâm bất thối chuyển, vô lượng chúng sanh an trụ tam thừa. Quá một ngàn năm, Tỳ Kheo Pháp Ngữ rời chỗ ngồi bạch đức Tự Tại Vương rằng: Bạch đức Thế Tôn! Ðức Như Lai do siêng năng tinh tiến mà được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác chớ chẳng phải là do giải đãi. Ðức Tự Tại Vương Phật bảo Tỳ Kheo Pháp Ngữ rằng: Nầy thiện nam tử! Ngươi đã ở trong vô biên vô lượng đời thành tựu vô lượng vô biên công đức nên mau được thần thông như vậy. Nầy thiện nam tử! Thuở trước ông đã ở chỗ bảy vạn sáu ngàn ức chư Phật trồng các căn lành tịnh tu phạm hạnh, do thiện căn quá khứ ấy mà được thiện quả hôm nay vậy”.

Ðức Phật bảo Tôn giả Tu Bồ Ðề: “Nầy Tu Bồ Ðề! Ông có biết thuở xa xưa nơi đức Phật Tự Tại Vương ở Tịnh thế giới trong Tịnh kiếp, Tỳ Kheo Pháp Ngữ được nhứt thiết pháp tự tại tam muội là người nào chăng? Chính là đại Bồ Tát Bất Thuấn đây vậy. Ðại Bồ Tát nầy đã được vô lượng vô biên công đức”.

Lúc đức Thế Tôn vì Tôn giả Tu Bồ Ðề nói nhơn duyên thuở trước của đại Bồ Tát Bất Thuấn, có ba vạn hai ngàn chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ Ðề. Trên hư không, chư Thiên Long Bát Bộ mưa những hoa hương để cúng dường Bất Thuấn đại Bồ Tát mà đồng thanh nói rằng: “Chúng tôi hôm nay thấy đại Bồ Tát Bất Thuấn này được lợi ích rất lớn”.

Bấy giờ Tôn giả Tu Bồ Ðề nói với Bất Thuấn đại Bồ Tát: “Ðại Sĩ từ lâu đã tu phạm hạnh thanh tịnh”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức Tu Bồ Ðề! Luận về phạm hạnh chẳng phải quá khứ vị lai hiện tại. Nếu chẳng phải quá khứ vị lai hiện tại tức là vô tác, nếu là vô tác thì gọi là hạnh. Hạnh như vậy gọi là vô sanh, gọi là vô tranh, không có ngôn thuyết và oai nghi. Thưa Ðại Ðức! Vì chẳng phải nhãn hành nên gọi lả phạm hạnh, vì chẳng phải nhĩ tỹ thiệt thân và ý hành nên gọi là phạm hạnh. Vì chẳng phải sắc hành nên gọi là phạm hạnh, vì chẳng phải thanh, hương, vị, xúc và pháp hành nên gọi là phạm hạnh. Cũng vì chẳng phải sắc, thọ, tưởng, hành và thức hành nên gọi là phạm hạnh. Phạm hạnh ấy chẳng phải tướng, chẳng phải duyên, chẳng phải kiến, chẳng phải văn, chẳng phải tri, chẳng phải giác.

Thưa Ðại Ðức! Các pháp như vậy không có đi đến không có đứng dừng, không có kéo níu, không có số lượng, không có trên duới, đây gọi là phạm hạnh vậy”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói: Thưa Ðại Sĩ! Phạm hạnh ấy gọi là bát chánh đạo”.

Bất Thuấn đại Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức!  Thế nào phạm hạnh gọi là bát chánh đạo?

Thưa Ðại Ðức! Nếu lấy chánh kiến làm phạm hạnh ấy, chẳng thấy các pháp gọi là chánh kiến, bình đẳng thấy các pháp gọi là chánh kiến, thấy chẳng thấy mới gọi là chánh kiến. Nếu chẳng thấy thì thế nào được gọi là chánh kiến ư! Nếu không có chánh kiến thì thế nào được gọi là phạm hạnh ư!

Không có tư duy gọi là chánh tư duy, luận về người có tư duy thì gọi là điên đảo. Nếu điên đảo thì thế nào được nói là chánh tư duy ư! Nếu không có chánh tư duy thì thế nào được gọi là phạm hạnh ư!

Tất cả âm thanh thảy đều bình đẳng. Hoặc thiện hoặc ác một hoặc hai hoặc quá khứ hoặc vị lai hoặc hiện tại hoặc tất cả chữ hoặc tất cả tiếng đều gọi là như hưởng vang, nếu là hưởng vang ấy thì thế nào được nói là chánh ngữ ư! Tất cả ấm thanh bình đẳng ấy, tất cả hành pháp đều vô thường khổ vô ngã là Niết bàn tịch tĩnh, nếu có thể bình đẳng quán tất cả các pháp như tướng Niết bàn và người diễn thuyết ấy cũng như vậy thì gọi là chánh ngữ.

Không có thân không có thân nghiệp, không có khẩu không có khẩu nghiệp, không có ý không có ý nghiệp, tại sao, vì không có nghiệp xứ vậy. Nếu có nghiệp xứ thì là có ngã và ngã sở. Nếu không có ngã ngã sở thì không có nghiệp quả. Quán như vậy thì gọi là chánh nghiệp.

Nếu vì sống còn mà làm tà mạng, xa lìa tà mạng thì gọi là chánh mạng. Nếu quán tất cả không ngã ngã sở không có chúng sanh thọ mạng sĩ phu. Như kia đã không có thì thế nào được gọi là chánh mạng ư! Nơi nhãn thức sắc chẳng sanh nhiễm trước, nhãn thức tánh rỗng không, vì nhãn thức tánh không nên nhãn và sắc cũng rỗng không. Nếu nhãn sắc và thức rỗng không đến ý pháp và thức cũng rỗng không như vậy. Quán như đây thì gọi là chánh mạng.

Không có điên đảo đoạn dứt các tinh tiến gọi là chánh tinh tiến: không có pháp tinh tiến, không có người tinh tiến, không có đầy đủ thành tựu tinh tiến, không có tinh tiến làm lợi ích ấy. Nếu có thể quán sát các pháp như vậy thì gọi là chánh tinh tiến.

Nếu có thể khắp niệm tất cả pháp bình đẳng như hư không, tất cả các pháp ấm nhập giới cũng như như vậy. Nếu có thể quán các pháp như vậy thì gọi là chánh niệm.

Quán tất cả pháp đều bình đẳng không có ngã không có ngã sở, nếu có thể bình đẳng quán tất cả các pháp như vậy thì gọi là chánh định.

Thưa Ðại Ðức! Nếu có thể quán tất cả pháp tánh bình đẳng như vậy thì gọi là bát chánh đạo, gọi là phạm hạnh. Chẳng phải lấy số mà gọi lả bát chánh đạo, chẳng phải bát chánh đạo mà gọi là phạm hạnh, chẳng phải vì đạo thế tục mà gọi là phạm hạnh, chẳng phải vì chấp tâm mà gọi là phạm hạnh, chẳng phải vì hai tướng mà gọi là phạm hạnh, nếu thấy các pháp không có trụ xứ mới gọi là phạm hạnh vậy”.

Lúc Bất Thuấn đại Bồ Tát vì đại chúng mà nói phạm hạnh như vậy, có năm trăm Tỳ Kheo lìa các phiền não được quả A La Hán.

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói: “Lành thay, lành thay! Ðại Sĩ rất giỏi nói pháp ấy như bực A La Hán lìa các phiền não nói không có khác.

Bất Thuấn đại Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức Tu Bồ Ðề! Nay tôi cũng là bực lìa phiền não, cũng là A La Hán, tôi cũng xa lìa các pháp Thanh Văn Duyên Giác phiền não. Tôi như pháp trụ nên gọi là A La Hán”.

Tôn giả Tu Bồ Ðề bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Bất Thuấn đại Bồ Tát nầy lại thuyết vô ngại chẳng thể nghĩ bàn biện tài lợi ích tùy chỗ hỏi mà đáp”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Tu Bồ Ðề! Bất Thuấn Bồ Tát được nhứt thiết pháp tự tại tam muội, vì vậy nên có thể tùy chỗ hỏi mà đáp. Nếu Bồ Tát được tam muội ấy thì tất cả thế gian Trời, Người, Ma, Phạm, Sa Môn, Bà La Môn không ai có thể chướng ngại được lạc thuyết vô ngại của Bồ Tát ấy”.

Thiên Ðế Thích bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Nếu có người trong vô lượng đời đầy đủ công đức mới thấy được Bất Thuấn đại Bồ Tát và nghe thuyết pháp. Bạch đức Thế Tôn! Nếu có Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni, Ưu Bà Tắc, Ưu Bà Di thọ trì kinh nầy đọc tụng thơ tả giải nói cho người, và người nghe pháp đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nên biết các hạng người nầy sẽ như Bất Thuấn đại Bồ Tát làm sư tử hống. Bạch đức Thế Tôn! Ðế Thích tôi sẽ ủng hộ các người ấy”.

Ðức Phật phán dạy: “Lành thay, lành thay, Kiều Thi Ca! Nay ông có thể chí tâm hộ trì chánh pháp như vậy”.

Phạm Vương bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Tôi sẽ thích tu xả định tam muội rời bỏ vui thiền định để đến hộ trì Phật pháp và người thuyết pháp cho họ lìa bịnh khổ. Tùy quốc độ nào mà có chỗ thuyết pháp tôi sẽ thọ sanh nơi ấy chí tâm nghe pháp và thọ trì. Nếu có quốc độ nào nghe thọ kinh nầy và cúng dường tam bảo, tôi cũng trừ diệt ác tướng nơi ấy, cho quốc độ ấy thanh tịnh an vui chánh pháp được lưu truyền giáo hóa rộng rãi”.

Ðức Phật phán khen: “Lành thay, lành thay, Phạm Vương chơn thiệt hộ pháp. Nếu có người có thể hộ pháp như vậy phải biết người ấy trọn chẳng xa lìa Tam bửu”.

Tứ Thiên Vương bạch Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Chúng tôi cũng có thể thủ hộ người thọ trì đọc tụng thơ tả giải thuyết pháp thậm thâm nầy”.

Ðức Phật phán dạy: “Lành thay, lành thay, nầy các thiện nam tử! Nếu người biết rõ chánh pháp thì người ấy mới có thể ủng hộ pháp nầy. Các ông ở chỗ Phật được nghe pháp rồi liền được pháp nhãn dứt các ác đạo, nếu lại chí tâm hộ trì chánh pháp thì chẳng lâu sẽ dứt tất cả các hữu”.

Bấy giờ đức Thế Tôn bảo Tôn giả A Nan: “Nầy A Nan! Ông nên thọ trì kinh điển như vậy vì bốn hộ chúng mà nói rộng nghĩa ấy".

Tôn giả A Nan bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Tôi có thể thọ trì kinh điển như vậy đúng nhu lời Phật dạy rộng vì tứ chúng mà tuyên nói phân biệt giải thích”.

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Trời Rồng Bát Bộ tất cả đại chúng nghe lời đức Phật dạy đều rất vui mừng đồng thanh khen rằng: Lành thay, lành thay!

Pháp Hội Bất Thuấn Bồ Tát - Thứ Năm Mươi Ba

Hết

--- o0o ---

Phần 54

LIV.Pháp Hội Hải Huệ Bồ Tát Thứ Năm Mươi Bốn

(Hán bộ từ quyển 133 đến quyển 136)

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn Thích Ca Mâu Ni Phật vẫn ở giữa hai cõi Dục giới và Sắc giới trong đại bửu phường đình cùng các hàng đại chúng vây quanh thuyết pháp.

Bấy giờ nước tràn đầy cả Đại Thiên thế giới như đại hải, cũng như lúc kiếp tận mà thủy tai khơi lên : Dầu nước tràn đầy cả Đại Thiên thế giới như vậy, song các thế giới Thiên cung, quốc độ, thành ấp, tụ lạc, nhà cửa, rừng vườn đến Trời Sắc Giới không hề bị hư hại, tất cả đều như cũ, nhưng đại chúng đều thấy nước tràn đầy khắp mọi nơi.  Trong nước mọc ra vô lượng hoa phân đà lợi thanh lưu ly làm cọng, chơn kim làm cánh, công đức bửu làm gương, đế thích bửu làm vua, vòng quanh còn có vô lượng hoa ngang rộng mười dặm tại trong đại bửu phường đình cao một cây đa la.

Pháp hội đại chúng mỗi người đều riêng thấy tự mình ở trên hoa báu ấy.  Hoa ấy lại phát ra ánh sáng lớn chiếu khắp mười phương vô lượng thế giới.  Tất cả đại chúng đều vui mừng nghĩ rằng hôm nay chắc chắn chúng ta sẽ được nghe pháp thù thắng vi diệu.

Di Lặc Bồ Tát liền từ chỗ ngồi dậy lễ chưn Đức Phật hữu nhiễu ba vòng, quỳ dài trên hoa sen báu cung kính chắp tay bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Có duyên cớ gì mà nước tràn đầy cả Đại Thiên thế giới như đại hải lại cũng như lúc kiếp tận thủy tai nổi lên, trong nước lại mọc vô lượng hoa sen trắng phát ánh sáng lớn chiếu khắp cả mười phương vô lượng thế giới ?".

Đức Phật phán dạy : "Nầy Di Lặc !  Ở Hạ phương quá Đại Thiên thế giới vi trần số quốc độ có một thế giới ấy hiệu là Bửu Trang Nghiêm, Đức Phật tại thế giới ấy hiệu là Hải Trí Thần Thông Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn, nơi ấy có đại Bồ Tát hiệu là Hải Huệ cùng vô số Bồ Tát muốn đến đại bửu phường đình nầy để nghe kinh pháp nên hiện ra thoại ứng như vậy".

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Thế giới Bửu Trang Nghiêm ở Hạ phương cách đây quá xa, đại Bồ Tát Hải Huệ ở tại đó mà có nghe được lời đức Thế Tôn nói pháp tại đây chăng ?".

Đức Phật nói : "Nầy Xá Lợi Phất !  Như nay người ở trước ta nghe tiếng ta nói thế nào thì Hải Huệ ở thế giới kia cũng nghe tiếng ta nói như vậy.  Như nay ngươi cùng đại chúng trong pháp hội nầy thấy ta thế nào thì Hải Huệ ở thế giới kia thấy ta cũng như vậy".

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Đại Bồ Tát có thần thông chẳng thể nghĩ bàn, ở cách xa vô lượng thế giới mà có nhãn thông nhĩ thông vô ngại vô chướng như vậy.

Bạch đức Thế Tôn !  Có ai được nghe sự bất tư nghị nầy mà sẽ chẳng phát tâm Vô thượng Bồ đề , chỉ trừ kẻ hạ liệt bất tiếu thôi".

Bấy giờ Hải Huệ đại Bồ Tát đầy đủ sức vô lượng thần thông trong khoảng một niệm ở thế giới kia ẩn mất bỗng nhiên hiện ra trong đại bửu phường đình nầy rồi nhập tam muội làm cho tất cả đại chúng đều vói thấy thế giới Bửu Trang Nghiêm bao nhiêu nhơn dân trời người cùng tất cả cảnh vật đều rõ ràng, cũng thấy Đức Phật Hải Trí Thần Thông cùng các đại chúng vây quanh thuyết pháp.

Dùng thần thông lực cho đại chúng thấy những sự ấy rồi, Hải Huệ đại Bồ Tát từ tam muội an tường dậy rời chỗ ngồi đến đảnh lễ chưn đức Phật hữu nhiễu ba vòng, dâng các thứ hoa hương kỹ nhạc ở thế giới mình cúng dường đức Phật mà bạch rằng : "Hạ phương Bửu Trang Nghiêm thế giới Hải Trí Thần Thông Như Lai gởi lời hỏi thăm đức Thế Tôn cùng tất cả đại chúng vô lượng an ổn".

Bạch xong, đại Bồ Tát Hải Huệ ngồi qua một phía trên bửu liên hoa.

Phạm Thiên Vương hiệu là Tu Bi nghĩ rằng nay cớ sao có nước tràn đầy Đại Thiên thế giới mà chẳng phải là thủy tai.   Ta nên đến hỏi đức Phật.   Phạm Thiên Vương Tu Bi liền cùng sáu vạn tám ngàn Phạm Thiên Đại Bửu Phường Đình đảnh lễ hữu nhiễu đức Phật ba vòng rồi quỳ dài chắp tay bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Có nhơn duyên gì mà cả Đại Thiên thế giới có đầy những hoa sen bảy báu trang nghiêm, chư Bồ Tát chúng vô lượng đều thứ đệ  ngồi trên hoa báu, lại còn có nước tràn đầy khắp mọi nơi".

Đức Phật bảo Phạm Thiên Vương : "Nầy thiện nam tử !  Đây là thần thông lực của đại Bồ Tát Hải Huệ ".

Phạm Thiên Vương Tu Bi bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Nay đức Phật nói kinh điển Đại Tập nầy còn chưa xong ư ?".

Đức Phật phán bảo Phạm Thiên Vương : "Nầy thiện nam tử !  Lạc thuyết vô ngại của Như Lai không có cùng tận.

Nầy Phạm Vương !  Đức Phật cùng vô lượng chư đại Bồ Tát đại chúng quán sát pháp giới giảng luận pháp giới pháp lạc vi diệu cũng chẳng cùng tận".

Phạm Thiên Vương bạch rằng : "Đức Thế Tôn nói đại Bồ Tát Hải Huệ ấy là ai vậy ".

Đức Phật nói : "Nầy Phạm Thiên Vương !  Nay ông chẳng thấy vị đại Bồ Tát đang ngồi trên hoa sen báu lớn mười do tuần được chư Bồ Tát vây quanh cung kính tán thán đó ư ?  Thân đại Bồ Tát ấy đoan nghiêm chiếu sáng, chỉ trừ Như Lai không còn ai sánh bằng".

Phạm Thiên Vương Tu Bi được thấy Hải Huệ đại Bồ Tát sanh lòng cung kính liền đảnh lễ và nói rằng : "Nếu có ai được thấy bực Chánh Sĩ nầy thì được lợi ích lớn, nay tôi được gặp cũng có lợi ích lớn như vậy.

Bạch đức Thế Tôn !  Nay chánh pháp nầy sẽ còn được bao lâu ?".

Đức Phật nói : "Nầy thiện nam tử ! Chánh pháp nầy như tuổi thọ của Như Lai.  Sau khi Phật nhập Niết bàn, chư đại Bồ Tát nầy cũng hộ trì pháp ấy, tại sao, vì kinh điển nầy là ấn của chư Phật quá khứ vị lai hiện tại".

Bấy giờ Hải Huệ đại Bồ Tát vọt thân lên hư không cao bảy cây đa la thị hiện thân mình cùng thần lực trí huệ vì muốn cho đại chúng sanh tín tâm cùng trang nghiêm kinh nầy mà tuyên nói kệ rằng :

Hạ phương thế giới Bửu Trang Nghiêm

Hải Trí Thần Thông Phật Thế Tôn

Thường vì chúng sanh diễn diệu pháp

Tôi nghe thọ trì dạy lại người

Nay tôi đến trong đại chúng nầy

Cung kính cúng dường Thích Ca Phật

Quyến thuộc cùng đến chư Bồ Tát

Vì phá lòng nghi trong pháp nầy

Nay tôi kính lễ đấng Vô thượng

Trần thiết cúng dường đúng như pháp

Vì muốn trang nghiêm đại Bồ đề

Giáo hoá chúng sanh đạo vô thượng

Nếu quán sắc pháp không có tướng

Cũng đoạn ly được ba thứ thọ

Nếu không tướng mạo và chủng tánh

Người nầy hay lễ Vô thượng Tôn

Nếu chẳng tham trước ngã ngã sở

Cũng lại tu tập nơi trung đạo

Quán tất cả pháp như hư không

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Nếu chẳng tham trước các cảnh giới

Cũng hay tịch tĩnh nơi lục nhập

Với các pháp giới chẳng trụ trước

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Nếu thấy Như Lai chân pháp giới

Dựng được vô thượng đại pháp tràng

Thấy tất cả pháp tướng như huyễn

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Nếu thấy không người thí người thọ

Không làm không thọ cũng như vậy

Nếu không chánh kiến và tà kiến

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Chẳng quyết định ở trong Bồ đề

Cũng chẳng quyết định ở sanh tử

Xa lìa tất cả các phiền não

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Nếu người chí tâm tu thiện pháp

Tịnh thân khẩu ý cả ba nghiệp

Cũng điều phục được tất cả căn

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Nếu nhẫn các pháp không có ngã

Chẳng thành Bồ đề bỏ chúng sanh

Vì đại Bồ đề trì tịnh giới

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Nếu quán các pháp như dương diệm

Chúng sanh bình đẳng như hư không

Tịnh tâm chẳng khởi những tâm tưởng

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Vì các chúng sanh thọ khổ lớn

Vì đại Bồ đề tu nhẫn nhục

Quán các pháp như trăng trong nước

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Quán không chúng sanh nhơn thọ mạng

Cũng vì chúng sanh tu Bồ đề

Quán pháp niệm niệm tướng diệt tận

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Thọ khổ địa ngục tâm chẳng thối

Càng thêm tinh tiến tu đại đạo

Nghe các pháp không lòng chẳng sợ

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Tất cả cảnh giới không quái ngại

Cũng như động thủ giữa hư không

Cũng quán tam thế tướng bình đẳng

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Nếu ma chẳng biết được tâm người

Người nầy đã được đại thần thông

Nếu thuyết pháp tự nghĩa vô tận

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Nếu hay nghe khắp chư Phật âm

Nghe rồi thọ trì rộng tuyên thuyết

Chẳng thấy Tam bửu tướng sai biệt

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Nếu hay nghe khắp chư Phật âm

Nghe rồi thọ trì rộng tuyên thuyết

Chẳng thấy Tam bửu tướng sai biệt

Người nầy hay lễ Vô Thượng Tôn

Như Lai đủ sáu Ba la mật

Không khứ không lai như hư không

Biết rõ tất cả chúng sanh giới

Vì vậy tôi lễ Vô Thượng Tôn

Như Lai thành tựu công đức lớn

Trọn chẳng sanh lòng tợ ngã mạn

Tôi nay kính lễ Phật sắc tượng

Thân Phật thế gian chẳng làm được

Phật quang hơn tất cả các quang

Phật âm thù diệu cũng tối thượng

Phật đảnh không ai nhìn thấy được

Vì vậy tôi lễ Vô Thượng Tôn

Như Lai biết rõ chúng sanh giải

Tuỳ giải vì họ diễn nói pháp

Phật biết pháp trị các phiền não

Vì vậy tôi lễ Vô Thượng Tôn .

Nói kệ tán thán đức Phật rồi, Hải Huệ đại Bồ Tát từ hư không xuống bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Nay tôi ở đây có ít pháp muốn hỏi mong Thế Tôn hứa cho".

Đức Phật nói : "Lành thay ! Lành thay ! Nầy Hải Huệ, tùy ý ông  hỏi, Phật sẽ vì ông mà phân biệt giải nói".

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Trước đây tôi có nghe tịnh ấn tam muội, Bồ Tát an trụ tam muội nầy thì được Vô thượng Bồ đề.  Mong đức Thế Tôn nói về tam muội ấy cho khắp các Bồ Tát đều được nghe, nghe xong đều sẽ trang nghiêm tu hành vì Vô thượng Bồ đề vậy".

Đức Phật nói : "Nầy thiện nam tử chí tâm lắng nghe nay Phật sẽ nói cho.  Nầy thiện nam tử !  Như bửu châu thanh tịnh được thọ khéo trau giồi nên giá trị vô lượng mọi người để quý trọng.

Nầy thiện nam tử ! Bồ Tát sơ phát Bồ đề tâm rồi tu pháp lành đa văn tư duy quán sát pháp giới thanh tịnh sơ tâm, sơ tâm đã thanh tịnh thì được chư Phật chư Bồ Tát kính niệm thì được tịnh ấn tam muội.

Nầy thiện nam tử !  Tịnh bửu châu đã nói ở trên đó rời lìa chín thứ bửu, đó là chất vàng, chất bạc, chất lưu ly, chất pha lê, chất mã não, chất xà cừ, chất liên hoa, chất san hô và chất công đức bửu.

Rời lìa chín chất bửu ấy gọi là tịnh bửu châu giá trị vô lượng, là bửu vật thọ dụng của Chuyển Luân Thánh Vương.  Ánh sáng của tịnh bửu châu các ánh sáng khác không sánh kịp.

Nầy thiện nam tử !  Cũng vậy, Bồ Tát phát tâm đại Bồ đề rời lìa chín thứ chủng tánh được tịnh ấn tam muội, đó là tánh phàm phu, tánh tín hành, tánh pháp hành, tánh nhẫn, tánh Tu Đà Hoàn, tánh Tư Đà Hàm, tánh A Na Hàm, tánh A La Hán và tánh Bích Chi Phật.  Bồ Tát rời lìa chín chủng tánh ấy nhập vào chủng tánh Phật được tịnh ấn tam muội ban bố quang minh cho tất cả chúng sanh hơn các hàng Thanh Văn và Bích Chi Phật.

Nầy thiện nam tử !  Tịnh bửu châu ấy chịu được sự mài xỏ dũa ép vì vậy mà bửu châu ấy có tên gọi không vết trầy.

Nầy thiện nam tử !  Cũng vậy, tịnh ấn tam muội tu tập tam tụ tịnh giới, đủ mười thiện pháp, tu hành từ bi thương xót chúng sanh, thấy sự nghiệp người tự qua giùm giúp cho được thành tựu, nhớ thương tất cả tu tập xả ý tịnh.  Thường nhớ chúng sanh tu tứ nhiếp pháp nhiếp thủ tất cả chúng sanh, chuyên tu lục chánh niệm điều phục sáu căn, thiểu dục tri túc, chẳng dứt thánh chủng, ngăn các tranh tụng, phá các kiêu mạn, cung kính cúng dường các bực Sư trưởng Hoà thượng kỳ cựu tôn túc, chẳng khinh khi người khác, cầu chánh pháp hộ chánh pháp xa lìa ác pháp, nơi Phật Pháp Tăng lòng tin vững chắc, tâm thường duyên niệm tất cả pháp lành, chẳng tự khen chê người mà thường ca ngợi đức tốt của người, biết ơn báo ơn, thanh tịnh oai nghi, đủ hạnh nhẫn nhục, cầu xa ma tha tu tập đà la ni.  Tâm luôn bình đẳng như địa thủy hỏa phong hư không.  Thường thích xuất gia tu tập tịch tĩnh, trì giới tinh tiến thân cận thiện hữu.  Thanh tịnh sáu căn, nhãn nhĩ tỉ thiệt thân tâm vô ngại.   Quán sát bất tịnh để phá tham ái, tu tập từ tâm để phá giận oán, tu quán thập nhị nhơn duyên để phá vô minh, xa lìa tất cả pháp chướng ngại thí pháp không lẫn tiếc, thành tựu lục Ba la mật chẳng cầu Nhị thừa.  Trong ngoài thanh tịnh quán sát tội lỗi sanh tử.  Nơi đạo Bồ đề tâm chẳng hề hối thối.  Thường giáo hóa chúng sanh cho họ an trụ trong Đại thừa.

Nầy thiện nam tử !  Bồ Tát đầy đủ những pháp như vậy thanh tịnh ý bất tịnh mà phát tâm Vô thượng Bồ đề, đây gọi là tịnh bửu châu tịnh ấn tam muội vậy".

Muốn tuyên lại nghĩa ấy đức Thế Tôn nói kệ rằng :

Nếu có tu tập đại từ tâm

Đầy đủ thành tựu thập thiện pháp

Người nầy chắc thấy Phật Di Lặc

Nên Bồ đề tâm khó nghĩ bàn

Tu tập đại bi vì chúng sanh

Cũng thường giáo hóa pháp Đại thừa

Vì trừ phiền não tu xả tâm

Nên Bồ đề tâm khó nghĩ bàn

Đầy đủ tu tập niệm trí huệ

Và hay điều phục tự tâm mình

Hay tu tri túc và thiểu dục

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Xa lìa tất cả các ác pháp

Tâm ấy dịu dàng với chúng sanh

Tăng trưởng tất cả các thiện pháp

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Cung kính cúng dường Hoà Thượng Sư

Kế nối thêm lớn chủng tánh Thánh

Xa lìa tất cả các kiêu mạn

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Tâm ấy chất trực chẳng khi dối

Thường thích tịch tĩnh hoá chúng sanh

Trừ bỏ kiêu mạn chẳng khinh người

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Hay nghe hay nói trì chánh pháp

Dạy các chúng sanh lìa phiền não

Chí tâm chuyên niệm Vô thượng thừa

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Cúng dường Tam bửu tin tứ đế

Xa lìa các ác tu pháp lành

Chẳng giận chẳng hờn các chúng sanh

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Khách phiền não khởi sanh hổ thẹn

Liền hướng mười phương Phật sám hối

Tu tập thiện pháp điều các căn

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Tịnh thân khẩu ý biết nghiệp quả

Biết ơn nhớ ơn hay báo đáp

Tin thập nhị nhân duyên tịnh oai nghi

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Có xa ma tha tu trí huệ

Trì đủ tịnh giới thích Bồ đề

Thọ đại khổ não tâm chẳng động

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Tâm ấy bình đẳng như tứ đại

Xem các chúng sanh đồng hư không

Thường thích xuất gia tu Bồ đề

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Ưa tịch tĩnh thanh tịnh thân tâm

Tu hành pháp hạnh quan tứ đế

Thiệt ngữ pháp ngữ chơn nghĩa ngữ

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Theo pháp được nói mà an trụ

Siêng tu tinh tiến phá ma giới

Nơi pháp được tu không giải đãi

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Gần kề thiện hữu Phật Bồ Tát

Hay độ chúng sanh khỏi sanh tử

Hay tịnh tất cả sáu trần cảnh

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Hay lìa chướng ngại trừ ngũ cái

Sáu căn thanh tịnh không kiêu mạn

Đối trị tham dục sân và si

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Thường thiện tư duy đủ lục niệm

Tu trợ Bồ đề được thần thông

Chẳng sợ sanh tử thích Niết bàn

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Phàm thuyết chánh pháp chẳng vì lợi

Ở trong các pháp không tâm hối

Tu hành thiện pháp chẳng cầu báo

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Chẳng dùng thừa khác nhiếp chúng sanh

Thuyết pháp người ưa tin thọ trì

Tâm ấy vô lượng cũng vô biên

Nên tâm Bồ đề là tối thắng

Trong ngoài thanh tịnh không tội lỗi

Chẳng sợ sanh tử tu Bồ đề

Lúc tu Bồ đề tâm chẳng hối

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Biết chúng sanh giới tịnh quốc độ

Trang nghiêm Bồ đề chẳng vì mình

Với chúng sanh mê dạy chánh đạo

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Biết rõ pháp giới chơn thiệt tánh

Trí vô phân biệt chẳng nói được

Hay phá chúng sanh lòng kinh sợ

Nên Bồ đề tâm là tối thắng

Nếu đầy đủ được pháp như vậy

Thì hay phát tịnh Bồ đề tâm

Chẳng bị thế gian làm ô nhiễm

Phiền não nghiệp ma cũng như vậy

Nếu người hay phát tâm Bồ đề

Thì đã hơn hẳn các thừa khác

Hay tịnh tất cả chúng sanh tâm

Cũng hay diễn thuyết đạo vô thượng.

Này Hải Huệ thiện nam tử !  Thế nào gọi là tâm Bồ đề ép mà chẳng hư hoại ?

Nầy thiện nam tử !  Ép ấy là nói đại bi, duyên nơi tất cả chúng sanh nối dòng Tam bửu chẳng cho đoạn tuyệt.  Vì Phật pháp mà trang nghiêm thiện căn ba mươi hai tướng đại nhơn tám mươi hình đẹp và nghiêm tịnh thế giới.  Vì thủ hộ chánh pháp mà chẳng tiếc thân mạng.

Nầy thiện nam tử ! Nếu có bị các chúng sanh ác đánh đập mắng nhiếc nhiễu hại đều nên nhịn chịu, cũng chẳng ghét bỏ tất cả chúng sanh, trong lòng chẳng hối chẳng sầu chẳng giận cũng chẳng báo hại, chỉ nên yên lặng nhẫn nhịn càng thêm tinh tiến điều phục chúng sanh.  Phải suy nghĩ như vầy : là người ở trong Đại thừa phải trái khác thế tục, tại sao, vì tất cả chúng sanh trong thế gian thì thuận theo dòng sanh tử, tất cả chúng sanh trong thế gian thì mỗi mỗi tranh tụng, còn pháp Đại thừa thì phá sự tranh đấu kiện tụng, thế gian thì sân hận hại thù, còn pháp Đại thừa thì diệt lòng thù giận, thế gian thì hư dối, còn pháp Đại thừa thì chất trực chơn thiệt.  Giả sử mười phương thế giới có các chúng sanh cầm dao gậy rượt đuổi Bồ Tát mà bảo rằng ai phát tâm Bồ đề thì ta sẽ chặt bằm thân thể nát nhừ như hột mè, dầu gặp sự ác hại như vậy mà Bồ Tát vẫn chẳng thối chuyển tâm Bồ đề, cũng chẳng rời bỏ tất cả hạnh lành từ bi, hỉ xả, bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tiến, thiền định, trí huệ.  Tại sao vậy, vì Bồ Tát suy nghĩ rằng ta từ quá khứ trong vô lượng vô biên kiếp thọ nhiều đời rất khổ trong các địa ngục, súc sanh, ngạ quỉ, Nhơn Thiên, các thân trong lục đạo ấy làm những việc ác chẳng lợi ích mình mà cũng chẳng lợi ích cho người, làm ác thọ khổ rất lớn ở lục đạo trong vô lượng vô biên đời như vậy mà còn chịu được, huống là nhẫn chịu sự khổ để tăng trưởng pháp lành lợi ích mình lợi ích cho người, nên ta quyết định chẳng rời bỏ tâm Bồ đề dầu phải bị ác hại trong vô lượng vô biên đời.  Bồ Tát lại nghĩ rằng lúc người thật hành pháp lành thì phần nhiều có ác pháp đến làm trở ngại nếu ta không nhẫn chịu thì làm sao thật hành các pháp lành được.  Người ban ta sự ác hại ta cho người lợi lành.  Người ban ta dao gậy chém đập ta cho người vô thượng nhẫn nhục.  Nếu đại Bồ Tát suy nghĩ được như vậy thì phải biết chẳng lâu sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.  Bồ Tát suy nghĩ như vậy thì có thể nhẫn chịu được ba sự ép nơi thân khẩu và ý.

Thế nào là ép thân ?  Bồ Tát lúc thân thể bị chém đập thì y theo pháp mà thuận với người ác ấy để thành tựu đầy đủ sáu Ba la mật.  Thế nào là Bồ Tát bị đập chém mà được đầy đủ sáu Ba la mật ?  Nếu lúc Bồ Tát bị chém đập chẳng tiếc thân mạng đó là đầy đủ Đàn na Ba la mật, với người ác ấy tu tập từ tâm chẳng giận thù đó là đầy đủ Thi Ba la mật, chẳng đem sự tổn hại độc ác để đáp trả lại người ác ấy đó là sằn đề Ba la mật, vì các chúng sanh mà siêng tu tinh tiến trọn chẳng rời bỏ tâm Bồ đề đó là đầy đủ Tỳ lê gia Ba la mật, lúc bị hại như vậy mà tâm không loạn động chẳng mất chánh niệm tâm ý thanh tịnh đó là Thiền na Ba la mật, quán thân vô thường khổ vô ngã như cỏ cây ngói đá đó là đầy đủ Bát nhã Ba la mật, vì đầy đủ sáu Ba la mật rồi ép mà chẳng hư hoại Bồ đề tâm, đây gọi là ép thân.

Thế nào là ép miệng ?  Nhịn chịu tất cả lời ác mắng nhục hoặc chẳng thiệt, chỉ tự trách mình phiền não kiết sử chẳng hề oán ghét người, vì các chúng sanh mà tu tập từ bi.  Lúc đại Bồ Tát tu tập nhịn chịu lời mắng nhục như vậy thì đầy đủ sáu Ba la mật.  Lúc ấy đại Bồ Tát nghĩ rằng người này vì xan tham mà gần kề ác hữu nên có ác tâm ấy, ta vì phá tâm xan tham tu tập bố thí gần kề thiện hữu nên nay ta có thể bỏ tâm giận hờn thù ghét đó là đầy đủ Đàn na Ba la mật.  Lúc ấy đại Bồ Tát nghĩ rằng người nầy không tin nghiệp quả phá giới mắng chửi ta, còn ta tin nghiệp quả thọ trì tịnh giới tu vững tâm Bồ đề hộ trì chánh pháp tùy thuận chúng sanh đó là đầy đủ Thi Ba la mật.  Lúc ấy đại Bồ Tát nghĩ rằng người này giải đãi chẳng tu tập pháp lành nên có ác tâm mắng nhiếc ta, còn ta siêng tu tinh tiến các pháp lành bỏ rời tâm sân, nơi pháp lành ta chẳng hề nhàm đủ, nay ta nên lập phương tiện cho người này trước ngồi dưới cội Bồ đề rồi sau ta mới thành quả Bồ đề đó là đầy đủ Tinh tiến Ba la mật.  Lúc ấy đại Bồ Tát nghĩ rằng người nầy thất niệm cuồng loạn phóng dật bị phiền não ô nhiễm nên sanh ác tâm mắng nhiếc ta, nay ta phá hoại tất cả phiền não vì các ác chúng sanh nầy mà vững phát tâm Bồ đề, nếu các chúng sanh đếu thanh tịnh cả thì còn có nhơn duyên gì mà ta phát tâm Bồ đề, vì vậy nên chuyên tâm duyên niệm Bồ đề tâm chẳng loạn động đó là đầy đủ Thiền Ba la mật.  Lúc ấy đại Bồ Tát lại nghĩ rằng người nầy chấp ngã ngã sở chúng sanh thọ mạng sĩ phu, còn ta thì y dựa pháp giới trong pháp giới ai mắng ai chịu cũng chẳng thấy có một pháp nào là mắng là kẻ mắng đó là đầy đủ Bát nhã Ba la mật.  Lúc bị người mắng nhiếc nhục mạ mà có thể chí tâm thọ trì tu hành năm Ba la mật như vậy thì đồng thời đầy đủ Nhẫn Ba la mật.  Đây gọi là ép khẩu.

Thế nào là ép ý ?  Bồ Tát phát Bồ đề tâm chẳng sợ chúng ma mà thối tâm, chẳng sợ tất cả chúng tà kiến dị kiến mà thối tâm, chẳng sợ những sự đau khổ nơi địa ngục súc sanh ngạ quỷ mà thối tâm, nếu thấy có hình tượng Phật đến bảo rằng ngươi chẳng có khả năng phát tâm Bồ đề đạo Bồ đề rất khó tu khó được chẳng bằng ngươi sớm tu pháp Thanh Văn thừa mau chứng Niết bàn hưởng an lạc lớn, nghe lời trên đây Bồ Tát liền nghĩ rằng đạo Bồ đề hoặc khó hay dễ ta vẫn vững tâm chẳng thối ta quyết tự có khả năng sẽ đến ngồi tòa kim cương dưới cội Bồ đề, trước kia ta vì tất cả chúng sanh mà phát tâm nguyện sẽ đem pháp Đại thừa vô thượng ban cho họ nay sao ta lại khi dối họ mà thối tâm, ta phải tuỳ thuận tâm chư Phật chịu đựng những sự ép tâm ép ý như vậy giữ vững tâm đại Bồ đề càng thêm tinh tiến tu tập đạo vô thượng để khỏi khi phụ chư Phật nhơn thiên đại chúng và với chính mình, đây gọi là ép tâm ý".

Muốn tuyên lại nghĩa nầy đức Thế Tôn nói kệ rằng :

Hướng đến Bồ đề tâm chẳng hoại

Đại từ đại bi cũng chẳng hư

Cũng chẳng đoạn tuyệt dòng Tam bửu

Vô lượng trang nghiêm vì Bồ đề

Vì được thập lực tứ vô úy

Ba mươi hai tướng tám mươi tốt

Trong vô lượng đời bố thí của

Cũng chịu các thứ khổ não lớn

Vì được Tam bửu các công đức

Nên trì chánh pháp vì chúng nói

Vì độ chúng sanh khỏi sanh tử

Do đó chịu được các sự khổ

Mười phương thế giới ác chúng sanh

Cầm nắm dao gậy chém đập tôi

Trọn chẳng động tâm vững Bồ đề

Vì thương tất cả chúng sanh vậy

Trong vô lượng đời chịu khổ não

Mà chẳng lợi mình chẳng lợi người

Nay tôi nhẫn khổ được lợi ích

Cũng được vô lượng Phật công đức

Vì công đức Phật mà nát thân

Như hạt mè nhỏ lòng chẳng hối

Cũng chẳng thối tâm đại Bồ đề

Chịu nhiều đau khổ vì Phật pháp

Đi đứng ngồi nằm nhớ Bồ đề

Nội tâm tịch tĩnh lìa phiền não

Không hế sanh lòng giận ghét người

Chỉ nên xét trách mình không trọn

Trong ba ác đạo chịu nhiều khổ

Vì các chúng sanh cầu Phật đạo

Chẳng cầu Nhơn thiên với Nhị thừa

Đành cam chịu khổ vì chúng sanh

Ở trong loài người chịu khổ não

Chẳng bằng phân ngàn của địa ngục

Dầu chịu khổ lớn ba ác đạo

Cũng chẳng thối thất tâm Bồ đề

Quán thân vô thường và vô ngã

Tánh thân tứ đại như rắn độc

Chí tâm buông bỏ thân độc nầy

Hay được trí huệ đạo vô thượng

Lưu chuyển lục đạo chịu nhiều khổ

Do chẳng quán xét thân chơn thiệt

Bồ Tát hay quán thân chơn thiệt

Do đây lìa hẳn các khổ não

Lúc làm điều ác ít trở ngại

Còn tu pháp lành nhiều chướng nạn

Chư Phật Thế Tôn chứng biết tôi

Nên tôi vui lòng chịu đựng khổ

Tôi nay nhẫn được khổ hại ấy

Thân khẩu và ý khổ vô lượng

Do duyên cớ nầy tâm Bồ đề

Bị ép đè cũng chẳng lay động

Xả thân có đủ Ba la mật

Với thân chẳng tham là Đàn na

Với người ác hại có tâm từ

Đây là có đủ trì giới độ

Chém thân nhẫn chịu không hề giận

Có đủ Nhẫn nhục Ba la mật

Lúc thân bị khổ tâm không động

Đây là đầy đủ Tỳ lê gia

Vững tâm Bồ đề vui tịch tĩnh

Thiền Ba la mật do đầy đủ

Quán thân vô ngã vô ngã sở

Bát nhã do đây được đầy đủ

Nếu ta làm được trang nghiêm nấy

Chẳng lâu chắc được Vô thượng đạo

Nếu ta chẳng dứt ác khẩu nghiệp

Làm sao phá hoại các phiền não

Nếu ta điều phục thân khẩu ý

Thì hay nhẫn được các khổ não

Hay phá tất cả các chúng ma

Với các tà ác ta chẳng động

Nếu muốn đủ sáu Ba la mật

Phật vô sở úy và thập lực

Có được vô thượng vô giá bửu

Nên học điều phục thân khẩu ý.

Nầy thiện nam tử Hải Huệ ! Thế nào gọi là xỏ tâm Bồ đề ?

Bồ Tát đã phát tâm Bồ đề rồi thì trọn chẳng sanh lòng tương tợ ngã mạn, chẳng trụ trước Bồ đề tâm, chẳng tham Bồ đề tâm, chẳng ái Bồ đề tâm, chẳng quán Bồ đề tâm.  Được như vậy thì làm cho  tâm tịch tĩnh quán thâm pháp giới quán pháp chư Phật.  Thâm pháp giới ấy là thập nhị nhơn duyên xa lìa nhị biên, tất cả các pháp tánh nó tự không có ngã, quán nơi ngã tánh tất cả pháp tánh rỗng không không có chủ an trụ nơi không tam muội, vô tướng tam muội, vô nguyện tam muội.  Biết các hành pháp không bị tạo tác, quán sắc ấm như bọt nước, thọ ấm như bong bóng nước, tưởng ấm như dương diệm, hành ấm như thân cây chuối, thức ấm như ảo huyễn.  Quán thập bát giới không có tạo tác không có động diêu.  Quán lục nhập như điếc như đui tâm không có tạm dừng ở.  Kiết sử kiêu mạn không có chỗ phát sanh.  Tất cả các pháp không có hai không có phân biệt là nhứt vị, nhứt thừa, nhứt đạo, nhứt nguyện.  Quán tất cả âm thanh không có tướng âm thanh, tất cả âm thanh đều có thứ đệ chẳng hiệp nhau.  Tất cả các pháp chẳng thể tuyên nói được.  Biết rõ tướng khổ quả, tập nhơn không có ngã sở, nơi diệt đế chẳng tăng giảm, biết đạo đế rốt ráo không có chướng ngại.  Quán thân niệm xứ, biết khứ lai thọ, niệm tâm sanh diệt, biết rõ pháp giới.  Quán pháp giới chẳng phải giới nên tu tứ chánh cần, vì muốn tự tại nên tu tứ như ý, lìa các phiền não gọi là tín căn, ưa thích tịch tĩnh gọi là tinh tiến căn, vì chẳng phải có niệm nên gọi là niệm căn, vì chẳng phải tư duy nên gọi là định căn, xa lìa tất cả gọi là huệ căn.  Vì chẳng tuỳ theo người nên gọi là tín lực, vì không có chướng ngại nên gọi là tinh tiến lực, vì chẳng thối chuyển nên gọi là niệm lực, tâm được tự tại gọi là định lực, chẳng quán thiện ác gọi là huệ lực.  Vì chẳng phóng dật nên gọi là niệm giác phần, vì nhập vào các pháp nên gọi là trạch pháp giác phần, vì như pháp tu hành nên gọi là tinh tiến giác phần, thân tâm tịch tĩnh gọi là trừ giác phần, vì như pháp tu hành nên gọi là tinh tiến giác phần, vì xa lìa ác nên gọi là hỷ giác phần, thân tâm tịch tĩnh gọi là trừ giác phần, biết thiệt tam muội gọi là định giác phần, chẳng thấy có hai gọi là xả giác phần.  Xa lìa các kiến chầp gọi là chánh kiến, lìa các giác quán gọi là chánh tư duy, biết rõ các tánh âm thanh gọi là chánh ngữ, thân khẩu và ý chẳng tham trước gọi là chánh nghiệp, lìa tâm tật đố gọi là chánh mạng, chẳng tăng chẳng giảm gọi là chánh tinh tiến, nơi thiện nơi bật thiện chẳng nhớ nghĩ gọi là chánh niệm, quán các tâm giới gọi là chánh định.  Tánh thiệt tướng ấy tánh nó tịch tĩnh.  Về nghĩa rốt ráo ấy gọi là vô thường, là khổ, là vô ngã, là giả danh, là thanh tịnh, là đại tịnh.  Hay điều tâm thì gọi là bố thí, thân tâm mát mẻ thì gọi là trì giới, các pháp vô thường thì gọi là nhẫn nhục, siêng tu trí ấy thì gọi là tinh tiến, nội ngoại thanh tịnh thì gọi là chánh định, vì quán chơn thiệt nên gọi là trí huệ.  Biết tất cả chúng sanh tâm tánh vốn thanh tịnh đây gọi là từ, quán tất cả pháp bình đẳng như hư không đây gọi là bi, dứt tất cả hỉ đây gọi là hỉ tâm, xa lìa tất cả hành đây gọi là xả tâm.  Tất cả các pháp thuở quá khứ nhiều thứ, thuở vị lai thanh tịnh, thuở hiện tại không có ngã.

Nầy thiện nam tử !  Nếu có thể quán sát biết rõ được các pháp như vậy đây gọi là xỏ Bồ đề tâm bửu.  Bồ Tát quán sát các pháp như vậy rồi thứ đệ được nhứt thiết pháp tự tại đà la ni.

Nầy thiện nam tử !  Như mặt nhựt nguyệt chẳng có tâm nghĩ qua lại chiếu soi, do nơi thế lực phước đức của các chúng sanh mà nó tự qua lại phá các tối tăm.

Cũng vậy, đại Bồ Tát nếu có thể quán sát biết rõ các pháp như vậy thì chẳng có suy nghĩ rằng tôi sẽ làm lợi ích vô lượng chúng sanh mà làm cho chúng sanh được lợi ích lớn.

Nầy thiện nam tử !  Nếu đại Bồ Tát có thể quán sát được như vậy thì gọi là Thiền Ba la mật và Bát Nhã Ba la mật.  Tại sao, vì nhập định mới có thể quán sát được như vậy mà tâm tán loạn thì chẳng thể được.  Định ấy là Thiền Ba la mật và quán ấy là Bát Nhã Ba la mật.  Như vậy mới có thể quán sát chơn thiệt thấy rõ ràng tất cả pháp tướng.  Thế nào gọi là thấy rõ tất cả pháp tướng ?

Tất cả pháp tướng ấy gọi là tướng không có tướng.  Nói không có tướng ấy là vô tác, chính vô tác nầy gọi là tướng.  Nếu có thể dứt hẳn vô tướng như vậy thì gọi là tướng không có tướng.

Lại vô tướng ấy gọi là tướng vô sanh, tướng không có tướng ấy gọi là tướng vô diệt.  Vô sanh vô diệt gọi là tướng không có tướng không có tướng.  Nếu thấy vô sanh, vô diệt, vô trụ, vô nhứt, vô nhị, vô sanh, vô tranh, vô hữu bất động bất chuyển, biết rõ pháp tánh, đây gọi là chơn tánh là pháp tánh là thiệt tánh.

Nầy thiện nam tử !  Nếu đại Bồ Tát chơn thiệt biết các pháp như vậy thì gọi là trụ chẳng phải trụ".

Lúc đức Thế Tôn nói pháp ấy có mười hai na do tha chúng sanh phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, một vạn sáu ngàn vị Thiên tử được vô sanh nhẫn.  Muốn tuyên lại nghĩa ấy đức Thế Tôn nói kệ rằng :

Hay phá tất cả các pháp tướng

Thanh tịnh tâm Vô thượng Bồ đề

Thì được chẳng chấp tất cả pháp

Thấy rõ các pháp giới thậm thâm

Cũng chẳng kinh sợ nơi Niết bàn

Do vì chẳng sợ nơi nhơn duyên

Thì hay tăng trưởng các Phật pháp

Tin rõ nơi nhơn và quả báo

Mười hai nhơn duyên cũng tin rõ

Xa lìa nhị biên kiến đoạn thường

Tuỳ ý vì người nói chánh pháp

Nơi thường vô thường tâm chẳng trước

Lại hay diễn nói nơi trung đạo

Biết tất cả pháp lành là tánh không

Không có chúng sanh không thọ mạng

Tất cả các pháp không vô tướng

Lại cũng không có thứ đệ sanh

Tánh nó bổn lai thường tịch tĩnh

Không có năng tác như hư không

Chẳng thấy tất cả các pháp tướng

Biết hiểu rõ ràng không có tánh

Xem sắc và thọ như bọt bóng

Tưởng và hành như diệm chuối cây

Tâm như ảo huyễn tứ đại không

Lục nhập thấy như kẻ mù điếc

Còn xem tâm ý không nội ngoại

Tâm không trụ xứ giới không hai

Chẳng trước các pháp sắc sắc tướng

Dầu biết thấy rõ không kiêu mạn

Xem tất cả pháp đều bình đẳng

Một vị một thừa một đạo nguồn

Hay biết chơn thiệt nghĩa như vậy

Rành rõ hay quán các pháp giới

Không có âm thanh hay quán thanh

Không có tâm ý hay quán tâm

Không có văn tự hay quán văn tự

Đây là chơn thiệt biết pháp giới

Tất cả pháp nghĩa chẳng nói được

Âm thanh văn tự chẳng nói được

Chơn thiệt biết khổ tập diệt đạo

Đầy đủ nhiếp tâm tứ niệm xứ

Nơi các pháp giới không phân biệt

Tâm ấy hay được đại tự tại

Xa lìa tất cả các phiền não

Tu tứ chánh cần chuyên tinh tiến

Vì được vô lượng đại tự tại

Tâm siêng tu tập tứ như ý

Nơi tất cả pháp chẳng tham trước

Vì pháp như vậy tu tín căn

Thường thích an trụ đại tịch tĩnh

Vì vậy tu tập tinh tiến căn

Tâm không niêm lự biết chơn thiệt

Vì vậy tu tập chánh niệm căn

Hay điều phục được các tâm tưởng

Vì vậy tu tập chánh định căn

Vì hay quán sát các pháp giới

Vì vậy tu tập trí huệ căn

Vì muốn biết rõ các pháp giới

Vì vậy tu tập thất giác phần

Chẳng quán các pháp số một hai

Vì vậy tu tập bát chánh đạo

Hay đem của cải thí tùy ý

Cũng hay tùy ý thọ trì giới

Còn hay thanh tịnh nội và ngoại

Đây thì gọi là đại thần thông

Tất cả các pháp bổn tánh tịnh

Vì vậy tu tập đại từ bi

Dứt tất cả hỉ các phiền não

Vì vậy tu tập tâm hoan hỷ

Tất cả các pháp bổn tánh tịnh

Khứ lai hiện tại cũng thanh tịnh

Nếu quán các pháp không sanh diệt

Đây là trí huệ chơn thiệt biết.

Nầy Hải Huệ !  Bồ Tát được tịnh đại tịnh ấy rồi, thì tâm ấy chơn thiệt không có khi dối, với các chúng sanh bình đẳng không có hai được chơn thiệt trí cứu cánh đại trí tịnh ấn tam muội an trụ trong tịnh ấn tam muội căn bổn.

Sao gọi là tam muội căn bổn ?

Vì tất cả chúng sanh mà tu đại từ bi, dầu được cúng dường mà tâm không có cao, dầu bị giận hờn hủy nhục mà tâm không có hạ.  Vì tâm không có hạ thì hay sanh được bất kiêu pháp tánh và bất kiêu danh tự cũng chẳng sanh tương tự ngã mạn, thân khẩu ý ba nghiệp đều tùy trí huệ sanh, do đây mà tất cả sự việc được làm đều tùy trí huệ hành.

Thế nào là Bồ Tát thân nghiệp tùy trí mà được ?  Thân hình Bồ Tát thù thắng vi diệu, chúng sanh thấy được thì liền điều phục, bốn oai nghi đi đứng nằm ngồi cũng hay điều phục chúng sanh, rời lìa những lầm lỗi những cong vạy những cặn bã nơi thân, thân ấy thanh tịnh tướng hảo trang nghiêm đầy đủ các căn không có thiếu sót, chẳng cậy thân ấy mà sanh kiêu mạn, thấy người thân kém thua thì tâm cũng chẳng khinh, đối với thân của mình tâm không tham trước, quán sát thân pháp giới cùng nghiệp dụng của thân.  Biết rõ thân này rồi niệm tưởng pháp thân mà chẳng cầu thực thân, dùng định lực làm món ăn mà vì điều phục chúng sanh nên thị hiện nhận lấy sự cúng thí, thường tu Thánh hạnh ủng hộ chánh pháp, tất cả sở hành đều rời lìa tham dục sân khuể ngu si.   Đại Bồ Tát đầy đủ thân nghiệp tùy trí như vậy thì được đại thần thông lực và vô sở úy lực.  Do nơi lực ấy mà hiện thân mình khắp các Phật độ, như thân được hiện ở thế giới này, ở các thế giới mười phương cũng hiện thân như vậy, phóng đại quang minh chiếu suốt khắp mười phương thế giới, ánh sáng ấy dịu mát chúng sanh nào được gặp thì lìa rời các phiền não, đã rời lìa phiền não rồi thì nội tâm khoan khoái an vui.  Đây gọi là Bồ Tát thân nghiệp tùy trí.

Thế nào là Bồ Tát khẩu nghiệp tùy trí ?

Đó là xa lìa sáu mươi bốn thứ khẩu nghiệp ác, những là lời thô, lời trược, lời phi thời, lời vọng, lời lậu, lời cao, lời đại, lời khinh, lời phá, lời bất liễu, lời tán, lời cúi, lời ngửa, lời lầm, lời ác, lời sợ, lời xin, lời tranh, lời nịnh, lời phỉnh, lời não, lời khiếp, lời tà, lời tội, lời câm, lời xơi, lời đốt, lời địa ngục, lời hư, lời mạn, lời khi, lời ghét, lời kể tội lỗi, lời có lỗi, lời biệt ly, lời thêm ác, lời đâm chọc, lời vô nghĩa, lời không giữ gìn, lời mừng, lời cuồng, lời sát, lời hại, lời trói, lời nhốt, lời buộc, lời đánh, lời ca, lời phi pháp, lời tự khen, lời kể lỗi người, lời hủy báng Tam bảo v.v.  Đại Bồ Tát xa lìa những khẩu nghiệp ác như vậy thì lúc có nói là những lời thiệt, lời chơn, lời giải thoát, lời đúng, lời đế lý, lời lợi ích người, lời thuận lòng người thiệt hay chẳng thiệt, lời người ưa nghe, lời đủ tất cả âm thanh, lời đủ tất cả lời, lời làm căn chúng sanh thanh tịnh, lời làm cho chúng sanh lìa phiền não, lời Phật ngữ, lời cam lộ, lời được nghe khắp mười phương thế giới, lời làm cho chúng sanh lìa hẳn khổ não, lời nói nghĩa thậm thâm, lời điều chúng sanh, lời khiến chẳng tạo ác, v.v.  Đây gọi là Bồ Tát khẩu nghiệp tùy trí.

Thế nào là Bồ Tát ý nghiệp tùy trí ?

Bồ Tát an trụ trong một tâm mà có thể biết tâm tất cả chúng sanh, thường ở tại thiền định mà hiện các oai nghi, tất cả chúng ma, các hàng Thanh Văn, các bực Duyên Giác đều không biết được chỗ cảnh giới mà tâm Bồ Tát duyên đến, trọn không hề có tâm niệm tự hại hại người, biết rõ tất cả pháp thông đạt vô ngại, Bồ Tát được tâm như vậy chẳng thọ mà hay thọ cũng chẳng chứng diệt.  Đây gọi là Bồ Tát ý nghiệp tùy trí.

Đây gọi là tịnh ấn tam muội căn bổn.  Căn bổn nầy còn có mười thứ : một là tịnh sơ phát tâm, hai là tịnh Bồ đề đạo, ba là tịnh sáu Ba la mật, bốn là vì tịnh càn huệ mà tu chánh định, năm là tịnh ba mươi hai tướng, sáu là tịnh tám mươi hảo, bảy là tịnh đà la ni, tám là tịnh như pháp an trụ, chín là tịnh không có tội lỗi và mười là tịnh ba mươi bảy pháp trợ đạo.

Nầy Hải Huệ !  Tịnh ấn tam muội có ba mươi pháp : một là nội tịnh, hai là ngoại tịnh, ba là tâm tịnh, bốn là kiêu mạn tịnh, năm là thân tịnh, sáu là nhãn tịnh, bảy là tất cả chúng sanh không có chúng sanh tịnh, tám là tất cả pháp bổn tánh tịnh, chín là tất cả pháp đồng một vị tịnh, mười là không vô tướng vô nguyện tịnh, mười một là giải thoát pháp môn tịnh, mười hai là tất cả pháp nhập pháp giới tịnh, mười ba là tất cả các pháp nhập vào một tánh tịnh, mười bốn là tín tâm không hư hoại tịnh, mười lăm là không có chướng ngại tịnh, mười sáu là tất cả giải thoát tịnh, mười bảy là vô vi tịnh, mười tám là quán mười hai nhơn duyên tịnh, mười chín là thập lực tứ vô sở úy tịnh, hai mươi là vô thắng tịnh, hai mươi mốt là nhứt thiết pháp trí tịnh, hai mươi hai là quá khứ nghiệp tịnh, hai mươi ba là từ bi tịnh, hai mươi bốn là chẳng rời bỏ chúng sanh tịnh, hai mươi lăm là phá các ma nghiệp tịnh, hai mươi sáu là lìa nội tham tịnh, hai mươi bảy là lìa các tập khí tịnh, hai mươi tám là một niệm biết tất cả pháp tịnh, hai mươi chín là chẳng mất niệm tâm tịnh, ba mươi là đầy đủ trang nghiêm tịnh.  Bồ Tát đầy đủ các pháp như vậy gọi là tịnh ấn tam muội.  Được tam muội ấy rồi thì được tám pháp bất cộng.  Những gì là tám ?

Một là thế giới của Bồ Tát nầy thì kim cương làm đất, hai là trên mỗi cây trong thế giới ấy đều đầy đủ mọi thứ nhánh lá tốt mọi thứ hoa quả thơm ngon, ba là tất cả chúng sanh trong thế giới ấy chẳng khởi phiền não của các loài địa ngục ngạ quỷ và súc sanh, bốn là tất cả chúng sanh trong thế giới ấy đều thấy Bồ Tát ngồi cội Bồ đề, năm là thấy Bồ Tát rồi thì đều được khoái lạc vi diệu, sáu là kim quang chiếu khắp vô lượng thế giới, bảy là tất cả đại địa chấn động sáu cách mà không có một chúng sanh nào bị nhiễu hại và tám là có trí trong một niệm biết tất cả pháp".

Muốn tuyên lại nghĩa nầy đức Thế Tôn nói kệ rằng :

Nếu biết các pháp như hư không

Tịnh nơi bổn tánh chẳng sanh diệt

Liền hay tịnh được Như Lai ấn

Cũng được trụ ở định căn bổn

Dầu được cúng dường lòng chẳng mừng

Mắng chửi hủy nhục lòng chẳng giận

Tu tập từ bi tâm bình đẳng

Đây gọi là tịnh ấn tam muội

Xa lìa tất cả các kiêu mạn

Lìa rồi trong lòng chẳng tự cao

Hay trách phiền não các kiết phược

Đây thì gọi là tịnh ấn định

Thân ấy lìa hẳn các kiến phược

Trang nghiêm diệu tướng ba mươi hai

Đầy đủ thanh tịnh cả sáu căn

Cũng lại chẳng sanh lỗi kiêu mạn

Thấy kẻ thân xấu không xinh đẹp

Nghèo cùng hèn hạ lòng chẳng khinh

Vì đạo Bồ đề nói tịnh pháp

Đây thì gọi là tịnh ấn định

Quán sát nơi thân tánh chơn thiệt

Phá lòng tham thân của chúng sanh

Vì vậy mà được thượng pháp thân

Xa lìa tất cả thân tạp thực

Thường tại thiền định pháp hỉ thực

Vì độ chúng sanh thọ đoàn thực

Cam lồ thượng vị tăng pháp mạng

Đây thì gọi là tịnh ấn định

Ưa thích thánh hạnh trì tịnh giới

Xa lìa tham dục sân khuể si

Bồ Tát trước tự điều thân mình

Rồi sau vì người mà diễn thuyết

Thần thông đi khắp mười phương cõi

Để diễn thuyết pháp dạy chúng sanh

Hiện thân mình đồng sắc thân chúng

Theo ý nguyện họ mà thuyết pháp

Thân phóng vô lượng kim sắc quang

Chiếu khắp mười phương các thế giới

Hay trừ chúng sanh phiền não nóng

Tăng trưởng công đức tâm Bồ đề

Nếu có chúng sanh ba ác đạo

Kim quang làm họ thoát khỏi khổ

Đều được xa lìa báo ác đạo

Thành tựu tín tâm tu thiện nghiệp

Thân nghiệp thanh tịnh được Phật nói

Để cho chúng sanh tịnh Phật thân

Nếu ai hay tu thân nghiệp tịnh

Thì được tịnh thân như tiên Phật

Nếu ai xa lìa nghiệp ác khẩu

Thì được âm thanh tùy trí phát

Lời diễn thuyết pháp người thích nghe

Người nghe đều được sanh mầm lành

Lìa sáu mươi bốn thứ ác khẩu

Người nầy nói được pháp cam lộ

Nói được vô vi Đại thừa pháp

Hiểu rành ngôn ngữ các chúng sanh

Xa lìa lời nói tham sân si

Diễn nói nghĩa thậm thâm chơn thiệt

Tiếng ấy mười phương đều được nghe

Vì chúng tuyên nói chơn giải thoát

Xa lìa mắng chửi chẳng giận tranh

Nói lời dịu dàng lòng thương mến

Vì chúng nói pháp chẳng nói được

Nói rồi trong lòng chẳng kiêu mạn

Nếu thanh tịnh được khẩu nghiệp ấy

Người này xa lìa các ác khẩu

Khẩu nghiệp thanh tịnh được Phật nói

Để người nghe được lưỡi rộng dài

Nếu ai tu tập ý nghiệp thiện

Người nầy một niệm biết các tâm

Thường ở thiền định hiện oai nghi

Phá các ma nghiệp lòng chẳng kiêu

Chẳng thọ hay thọ vì chúng sanh

Biết rõ chơn thiệt chẳng chứng diệt

Bồ Tát tâm duyên mà chẳng biết

Thanh Văn Duyên Giác cũng chẳng rõ

Chẳng hề sanh lòng hại mình người

Hay quán thậm thâm các pháp giới

Nếu người muốn được tịnh ấn định

Thường phải tu tập đủ mười pháp

Thanh tịnh trang nghiêm Phật quốc độ

Thanh tịnh thiện pháp và lục độ

Đầy đủ công đức và thân tướng

Được vô ngại thuyết đà la ni

Như pháp an trụ tịnh thân mình

Niệm tâm chẳng mất tuyên vô ngã

Lìa tất cả chướng huệ vô ngại

Tâm ý không lỗi đủ công đức

Tu trợ đạo pháp không phóng dật

Vì các chúng sanh nói Bồ đề

Vô lượng thế giới thân vô ngại

Diễn thuyết chánh pháp dạy chúng sanh

Đầy đủ tám thứ bất cộng pháp

Được có vô thượng lợi ích lớn

Kim cương làm đất, các loại cây

Chúng thấy Bồ Tát ngồi đạo thọ

Nếu muốn có đủ công đức ấy

Thường tu tịnh ấn tam muội định

Như Lai do tu tam muội nầy

Nên được công đức bất tư nghị.

Nầy Hải Huệ !  Muốn được tịnh ấn tam muội, đại Bồ Tát phải tu tập tịnh Bồ đề xa lìa tất cả tâm cặn đục.

Nầy thiện nam tử !  Nếu chẳng thấy được các pháp tánh tịnh thì bị phiền não khát ái làm ô nhiễm.  Tất cả các pháp chẳng thể tư duy là bất tác bất hành, thanh tịnh tịch tĩnh không có trần cấu cũng không có tội lỗi, là rốt ráo thanh tịnh như giải thoát tánh, pháp giới bất hoại không có phân biệt, thiệt tánh pháp tánh không có sai biệt, tất cả các pháp không vô tướng vô nguyện, như giải thoát tánh vô ngại bình đẳng thì tất cả các pháp cũng như vậy.  Nếu có thể chánh quán sát như vậy thì gọi là vô trược không có nhơ đục.

Nầy thiện nam tử !  Nếu có thể vì chúng sanh mà nói pháp như vậy thì gọi là không có cặn bã.

Nếu Bồ Tát không có cặn bã nhơ đục thì được tịnh ấn tam muội".

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Tam muội như vậy nghĩa của nó thậm thâm vì là chẳng nói được, vì là chẳng nhìn thấy được chẳng đoán chẳng đếm được, khó hiểu rõ được vì chẳng thể thấy, là đại trí huệ nhiếp tất cả pháp vậy.  Tất cả Bồ Tát đều bình đẳng không có nhơ không có cặn không có các chướng ngại không có trụ xứ vi diệu khó tỏ chẳng thể ví dụ để nói được.  Tánh ấy kiên cố như kim cương bất sanh bất diệt chẳng phá chẳng hoại chẳng trói chẳng buộc, là ánh sáng lớn vì xa lìa tối tăm, chẳng thể nghĩ bàn thanh tịnh vô cấu vì xa lìa tham vậy, không có tranh tụng vì tu tập đại từ vậy, chẳng giác chẳng quán vì xa lìa khứ lai vậy, tất cả bình đẳng vì như hư không vậy.

Bạch đức Thế Tôn !  Quán nhơn duyên gì mà được tịnh ấn tam muội nầy ?".

Đức Phật nói : "Nầy thiện nam tử !  Ví như có người muốn đi trên hư không họ tự trang nghiêm lớn rộng.

Cũng vậy, Bồ Tát muốn được tam muội nầy thì phải trang nghiêm lớn trang nghiêm bình đẳng tất cả các pháp.  Tại sao, như pháp thế gian từ hột mà được trái. Nầy thiện nam tử ! Tất cả pháp hữu vi thì thức là chủng tử.  Còn tam muội nầy không có chủng tử.  Tại sao, vì tam muội nầy chẳng phải nhãn thức biết nhẫn đến chẳng phải ý thức biết, chẳng phải tạo tác, chẳng phải sắc, thọ, tưởng, hành, thức.  Xem tất cả pháp khắp tất cả đều bình đẳng không có hai không có sai biệt thì gọi là Chánh đẳng Chánh giác.

Nầy thiện nam tử !  Chẳng phải vì tướng khác gọi là sanh tử vì tướng khác gọi là Niết bàn, mà tùy nơi tướng sanh tử tức là tướng Niết bàn, tại sao, vì tất cả các pháp bổn tánh thanh tịnh, tánh bổn tánh ấy gọi là vô tánh, mà vô tánh ấy gọi là vô tướng tánh, nếu là vô tướng tánh tức là vô tác, vô tác như vậy tức là pháp tánh không có văn tự, nếu có văn tự thì gọi là Như, như trước thì giữa và sau cũng vậy đây gọi là tam thế.  Mà tam thế ấy thì gọi là rỗng không, rỗng không ấy thì là vô tác, vô tác như vậy thì nào có tác giả nên gọi vô tác là rỗng không.  Nếu không có tác không có tác giả thì nên biết là không có pháp.  Nếu không có pháp thì không có cầu không có nguyện.  Nếu không nguyện cầu thì không có ba nghiệp thân khẩu ý.  Không có ba nghiệp thân khẩu ý thì gọi là vô ngại.  Vô ngại ấy gọi là bất sanh, bất diệt, bất trụ.  Chẳng sanh diệt trụ tức là tướng vô vi.  Tướng vô vi ấy gọi là vô trụ.  Vô trụ ấy có nghĩa là không có tất cả nghiệp sở tác, thức chẳng trụ nơi sắc, chẳng trụ nơi thọ, chẳng trụ nơi tưởng, chẳng trụ nơi hành.  Nơi bốn chỗ ấy mà thức chẳng trụ thì gọi là vô trụ.  Nếu vô trụ thì chẳng sanh tương tự ngã mạn.  Nếu không có tương tự ngã mạn như vậy thì không có tăng trưởng.  Nếu không có tăng trưởng thì không có nhơn.  Nếu không có nhơn thì không có giác quán.  Nếu không có giác quán thì gọi là tịch mặc.

Nầy thiện nam tử !  Các pháp như vậy nghĩa của nó thậm thâm, nếu có thể tin được thì được giải thoát xa lìa điên đảo phiền não chướng ngại, thì có thể thọ trì tất cả pháp tạng của chư Phật quá khứ vị lai hiện tại, là đại thuyền sư là đạo sư thương chủ là thần chú sư, là đại y sư, có thể thừa sự cúng dường tam thế chư Phật, đây gọi là chơn Phật tử, khỏi ma nghiệp phá ma chúng, chẳng lâu sẽ được tịnh ấn tam muội, có thể đại trang nghiêm thuyền buồm bền chắc tế độ chúng sanh nơi biển sanh tử".

Hải Huệ Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Thế nào là Bồ Tát có thể phá hoại các ma bạn đảng ?".

Đức Phật nói : "Nầy Hải Huệ ! Nếu Bồ Tát có thể chẳng cầu các pháp thì chính lúc ấy có thể phá hoại ma chúng mà chẳng cầu tất cả cảnh giới nhơn duyên.

Nầy thiện nam tử !  Có bốn thứ ma : một là ấm ma, hai là phiền não ma, ba là tử ma và bốn là thiên ma.

Nầy thiện nam tử !  Nếu có thể quán các pháp như tướng ảo huyễn thì người nầy có thể phá hoại ấm ma.  Nếu thấy các pháp đều là tướng rỗng không thì người này có thể phá hoại phiền não ma.  Nếu thấy các pháp chẳng sanh chẳng diệt thì người nầy có thể phá hoại thiên ma.

Còn nữa, nầy thiện nam tử !  Nếu biết khổ thì có thể phá ấm ma, nếu xa lìa tập nhơn thì phá phiền não ma, nếu chứng diệt thì phá tử ma, nếu tu trợ đạo thì phá thiên ma.

Còn nữa, nầy thiện nam tử ! Nếu thấy tất cả pháp hữu vi khổ thì phá ấm ma, nếu thấy các pháp chơn thiệt vô thường thì phá phiền não ma, nếu thấy các pháp chơn thiệt vô ngã thì phá tử ma, nếu thấy các pháp tịch tĩnh Niết bàn thì phá thiên ma.

Còn nữa, nầy thiện nam tử !  Ở nơi thân mình nếu Bồ Tát có thể không tham ái lúc xả thân bố thí hồi hướng Bồ đề thì có thể phá ấm ma, lúc bố thí thân xa lìa lòng xan tham thì phá phiền não ma, nếu thấy tài vật tất cả đều vô thường thì phá tử ma, vì chúng sanh mà tâm từ bi bố thí thì phá thiên ma.

Còn nữa, nầy thiện nam tử ! Nếu Bồ Tát chẳng vì ngã kiến mà thọ trì tịnh giới thì có thể phá ấm ma, nếu chẳng vì có tham mà trì giới thì phá phiền não ma, nếu vì xa lìa tội lỗi sanh tử mà trì giới thì phá tử ma, nếu hay sanh tâm làm cho người phá giới trở lại trì tịnh giới mà trì giới thì có thể phá được thiên ma.

Còn nữa, nầy thiện nam tử !  Nếu Bồ Tát chẳng thấy ta nhẫn ta tu hạnh nhẫn nhục thì phá ấm ma, chẳng thấy có chúng sanh tu hạnh nhẫn nhục thì phá phiền não ma, chẳng thấy sanh tử thì phá tử ma, chẳng thấy Bồ đề thì phá thiên ma.

Còn nữa, nầy thiện nam tử ! Nếu Bồ Tát siêng tu tinh tiến thân mình tịch tĩnh thì phá ấm ma, siêng tu tinh tiến tâm mình tịch tĩnh thì phá phiền não ma, siêng tu tinh tiến thấy pháp vô sanh thì phá tử ma, siêng tu tinh tiến vì điều chúng tu khiến chuyển sanh tử thì phá thiên ma.

Còn nữa, nầy thiện nam tử ! Nếu Bồ Tát chẳng vì thân ngũ ấm mà tu thiền định thì phá ấm ma, chẳng tham trước thập bát giới thập nhị xứ mà tu thiền định thì phá phiền não ma, chẳng tham trước lục nhập mà tu thiền định thì phá tử ma, có bao nhiêu thiện căn đều hồi hướng Bồ đề thì phá thiên ma.

Còn nữa, nầy thiện nam tử ! Nếu Bồ Tát biết ngũ ấm phương tiện thì phá ấm ma, biết thập bát giới phương tiện thì phá phiền não ma, biết lục nhập phương tiện thì phá tử ma, đem tất cả thứ phương tiện ấy hồi hướng Bồ đề thì phá thiên ma.

Còn nữa, nầy thiện nam tử ! Nếu Bồ Tát quán tất cả pháp tướng rỗng không thì phá ấm ma, quán tất cả pháp không có tướng thì phá phiền não ma, quán tất cả pháp không có nguyện cầu thì phá tử ma, có đủ ba pháp quán như vậy đều hồi hướng Bồ đề thì phá thiên ma.

Còn nữa, nầy thiện nam tử ! Nếu Bồ Tát quán thân thân xứ chẳng giác chẳng trước thì phá ấm ma, quán thọ thọ xứ chẳng giác chẳng trước thì phá phiền não ma, quán tâm tâm xứ chẳng giác chẳng trước thì phá tử ma, quán pháp pháp xứ chẳng giác chẳng trước thì phá thiên ma.  Quán tất cả như vậy mà trọn chẳng hề mất tổn tâm Bồ đề thì có thể phá hoại cả bốn thứ ma.

Nầy thiện nam tử ! Nếu Bồ Tát trước ngã thì tăng thêm ma sự.

Đại Bồ Tát cũng biết có ngã cũng biết vô ngã, cũng biết có pháp chẳng phải có ngã chẳng phải vô ngã, biết như vậy thì không có một pháp nào tăng giảm.

Vì tất cả chúng sanh bị vô minh che trùm nên Bồ Tát vì họ mà muốn trang nghiêm vô thượng Đại thừa chớ chẳng phải vì mình mà phát trang nghiêm.  Phát trang nghiêm rồi tự nghĩ rằng ai trang nghiêm pháp kiên cố chẳng hư hoại, ta nên trang nghiêm.  Ta cũng chẳng phải vì phá ngã chúng sanh thọ mạng sĩ phu mà trang nghiêm, chính là vì phá những tà hoặc ác kiến trước ngã chúng sanh thọ mạng sĩ phu của các chúng sanh mà ta phát trang nghiêm.

Chúng sanh điên đảo thấy ngũ ấm nầy là thường là lạc là ngã là tịnh, ta nên vì họ mà giảng nói vô thường khổ vô ngã bất tịnh cho các chúng sanh được chơn thiệt trí.

Nếu chúng sanh có lòng nguyện cầu thì nên biết người ấy là có trước chấp.  Khôngcó trước chấp thì không có hư dối.  Không có hư dối thì được chơn thiệt trí biết nơi quá khứ vị lai hiện tại chẳng trước quá khứ vị lai hiện tại.  Sao vậy, vì quá khứ đã hết, vị lai chưa đến, hiện tại chẳng trụ.  Nếu ở nơi tam thế không có niệm tưởng trước chấp là chẳng điên đảo là Bồ Tát hạnh, biết rõ các hành của tất cả chúng sanh.  Biết rõ hành rồi thì rành rẽ diễn nói về nghiệp về quả.  Cũng biết rõ tham hành sân hành si hành.  Biết có chúng sanh hành nơi tham dục trang nghiêm nơi sân, hành nơi sân trang nghiêm nơi tham, hành nơi ngu si trang nghiêm nơi tham, hành nơi tham dục trang nghiêm nơi si, hành nơi ngu si trang nghiêm nơi sân.  Biết có chúng sanh nơi sắc thì sanh tham, nơi thanh thì sanh sân, có chúng sanh nơi sắc thì sanh sân, nơi thanh thì sanh tham.  Hoặc có chúng sanh nơi hương thì sanh tham, nơi vị thì sanh sân; hoặc nơi vị sanh tham, mà nơi hương thì sanh sân; có chúng sanh nơi xúc thì sanh tham, nơi pháp sanh sân; hoặc nơi pháp thì sanh tham, mà nơi xúc thì sanh sân.  Còn có những chúng sanh tham dục yếu kém mà sân hận mãnh liệt, hoặc sân hận yếu kém mà tham dục thì mãnh liệt.  Có những chúng sanh tham yếu mà si mạnh, hoặc si yếu mà tham mạnh.  Có những chúng sanh sân yếu mà si mạnh, hoặc si yếu mà sân thì mạnh.

Còn có chúng sanh vì sắc mà được điều phục chớ chẳng phải vì thanh, hương, vị, xúc và pháp.  Có chúng sanh vì thanh mà được điều phục chớ chẳng phải vì sắc, hương, vị, xúc và pháp.  Có chúng sanh vì  hương mà được điều phục chớ chẳng phải vì sắc, thanh, vị, xúc và pháp.  Có chúng sanh vì vị mà được điều phục chớ chẳng phải vì sắc, thanh, hương, xúc và pháp.  Có chúng sanh vì xúc mà được điều phục chớ chẳng phải vì sắc, thanh, hương, vị và pháp.  Có chúng sanh vì pháp mà được điều phục chớ chẳng phải vì sắc, thanh, hương, vị và xúc.

Còn có các chúng sanh vì tâm tịch tĩnh mà được điều phục chớ chẳng phải vì thân tịch tĩnh, hoặc vì thân tịch tĩnh mà được điều phục chớ chẳng phải vì tâm tịch tĩnh mà được điều phục.

Còn có những chúng sanh hoặc nhơn nghe nói vô thường mà được điều phục chớ chẳng phải nhơn nghe khổ vô ngã bất tịnh.  Hoặc nhơn nghe khổ mà được điều phục chớ chẳng phải nhơn nghe vô thường vô ngã và bất tịnh.  Hoặc nhơn nghe vô ngã mà được điều phục chớ chẳng phải nhơn nghe vô thường khổ và bất tịnh.  Hoặc có chúng sanh nhơn nghe bất tịnh mà được điều phục chớ chẳng phải nhơn nghe vô thường khổ và vô ngã mà được điều phục.

Còn có những chúng sanh hoặc do hiện thần thông mà được điều phục chớ chẳng phải do tha tâm trí mà được điều phục.  Hoặc do tha tâm trí mà được điều phục chớ chẳng phải do thần thông mà được điều phục.

Nầy thiện nam tử !  Còn có những chúng sanh siêng tu tinh tiến thì chậm được giải thoát mà ít tu tinh tiến thì mau được giải thoát.  Hoặc có chúng sanh siêng tu tinh tiến thì mau được giải thoát mà ít tu tinh tiến thì chậm được giải thoát.  Có nhơn giải thoát mà chẳng phải duyên giải thoát.  Có duyên giải thoát mà chẳng phải nhơn giải thoát.  Có nhơn duyên giải thoát, có chẳng phải nhơn duyên giải thoát.

Có các chúng sanh do quán nội pháp mà được giải thoát chớ chẳng phải do quán ngoại pháp.  Có chúng sanh do quán ngoại pháp được giải thoát mà chẳng phải do quán nội pháp.  Có chúng sanh do quán nội pháp ngoại pháp mà được giải thoát.  Có chúng sanh chẳng quán nội pháp ngoại pháp mà được giải thoát.  Có chúng sanh nhơn lạc hạnh được giải thoát mà chẳng phải do khổ hạnh.  Có chúng sanh nhơn khổ hạnh được giải thoát mà chẳng phải do lạc hạnh.  Có chúng sanh nhơn khổ hạnh và lạc hạnh được giải thoát.  Có chúng sanh chẳng nhơn khổ hạnh lạc hạnh được giải thoát.  Có chúng sanh do khen thưởng mà được điều phục.  Có chúng sanh do trách phạt mà được điều phục.  Có chúng sanh do khen và trách mà được điều phục.  Có chúng sanh chẳng do khen và trách mà được điều phục.  Có chúng sanh do nghịch thuyết mà được điều phục chẳng phải do thuận thuyết pháp.  Có chúng sanh do thuận thuyết pháp mà được điều phục chẳng phải do nghịch thuyết pháp.  Có chúng sanh nhơn nghịch thuyết và thuận thuyết hoặc có chẳng do nghịch thuyết và thuận thuyết mà được điều phục.  Có chúng sanh do nghe lược thuyết, có chúng sanh do nghe quảng thuyết, có chúng sanh do nghe cả lược thuyết và quảng thuyết, có chúng sanh chẳng do nghe lược thuyết quảng thuyết mà được điều phục.  Có chúng sanh do Tứ chơn đế được điều phục.  Có chúng sanh do Tứ niệm xứ được điều phục.  Có chúng sanh do Tứ chánh cần được điều phục.  Có chúng sanh do Tứ như ý túc được điều phục.  Có chúng sanh do Ngũ căn được điều phục.  Có chúng sanh do Ngũ lực được điều phục.  Có chúng sanh do Thất giác chi được điều phục.  Có chúng sanh do Bát chánh đạo được điều phục.

Nầy thiện nam tử ! Nghiệp hành của các chúng sanh chẳng thể nghĩ bàn, tâm của chúng sanh cũng chẳng thể nghĩ bàn, chúng sanh điều phục chẳng thể nghĩ bàn, pháp môn được nhập của chúng sanh chẳng thể nghĩ bàn, cảnh giới của các chúng sanh chẳng thể nghĩ bàn.

Đại Bồ Tát được trí bất khả tư nghị như vậy mới biết được sở hành bất khả tư nghị của các chúng sanh.

Nầy thiện nam tử !  Ví như tấm lưới có nhiều gút mắt, có người ở trong ấy dùng sức chú thuật phá lưới thoát ra tùy ý mà đi.  Cũng vậy, đại Bồ Tát vào trong chúng sanh dùng sức trí huệ phá lưới phiền não tùy ý tự tại, dầu chưa chứng được Vô thượng Bồ đề mà có thể thông đạt sở hành của các chúng sanh".

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Đại Bồ Tát lúc mới phát tâm Vô thượng Bồ đề nghe nói sở hành bất tư nghị của các chúng sanh như vậy mà chẳng kinh chẳng sợ, sự nầy thiệt rất khó chẳng thể nghĩ bàn được".

Đức Phật nói : "Nầy Xá Lợi Phất !  Ý của ông nghĩ thế nào, như sư tử con lúc mới được đẻ ra nghe tiếng rống của sư tử nó có kinh sợ chăng ?".

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Dầu mới sanh nhưng sư tử con không kinh sợ khi nghe tiếng rống của sư tử".

Đức Phật nói : "Nầy Xá Lợi Phất !  Cũng vậy, đại Bồ Tát lúc mới phát tâm Vô thượng Bồ đề nghe nói sở hành bất tư nghị của các chúng sanh chẳng kinh chẳng sợ.

Lại này Xá Lợi Phất !  Ý ông nghĩ thế nào, thế lực của mồi lửa dầu nhỏ mà nó có sợ đống củi khô lớn chăng ?".

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Mồi lửa nhỏ không sợ củi khô lớn".

Đức Phật nói : "Nầy Xá Lợi Phất !  Đại Bồ Tát lúc sơ phát Bồ đề tâm vô thượng được lửa trí huệ cũng như vậy.

Lại nầy Xá Lợi Phất !  Nay đức Như Lai lấy việc chẳng phải ví dụ để làm ví dụ.

Ví như có ngọn lửa giao hẹn sau bảy ngày sẽ cùng củi gỗ khô chiến đấu.  Bấy giờ bao nhiêu củi gỗ khô cùng họp tụ lại một chỗ cao lớn như tòa núi Tu Di, mà ngọn lửa ấy vẫn không núng sợ tự biết sức mình có thể chống phá nổi chẳng cần phải giúp thêm.  Cũng vậy, dầu các phiền não cùng hòa hiệp chung nhau thế lực mãnh liệt, nhưng sức trí huệ của Bồ Tát đều có thể tiêu phục.

Nầy Xá Lợi Phất !  Đại Bồ Tát có hai thứ sức lực, một là phiền não lực, hai là trí huệ lực.

Bồ Tát nếu không có phiền não lực thì chẳng có thể cùng đồng với hành nghiệp của các chúng sanh, cũng chẳng có thể biết được hành xứ của các chúng sanh và cũng sẽ đồng như bực Thanh Văn và Duyên Giác.  Vì vậy nên Bồ Tát dùng phiền não lực đi đến khắp các cõi hóa độ các chúng sanh chẳng hề kinh sợ, đây gọi là Bồ Tát hiện hành phương tiện.

Này Xá Lợi Phất !  Như có số đốm lửa nhiều vô lượng ngàn vạn ức cũng chẳng thể chiếu lấn được ánh sáng mặt nhựt.  Cũng vậy, dầu có vô lượng vô số phiền não cũng chẳng thể ngăn ngại được trí quang của Bồ Tát.

Này Xá Lợi Phất ! Như một hoàn thuốc A Già Đà có khả năng phá được đại độc.  Trí huệ của Bồ Tát cũng vậy, chút ít sức trí huệ có khả năng phá vô lượng đại phiền não.

Này Xá Lợi Phất !  Như trận mưa nước một vị, rơi xuống rồi thì tùy theo đất mà có các thứ vị.  Một giải thoát trí của đại Bồ Tát cũng vậy, theo căn tánh của các chúng sanh mà nói nhiều pháp sai khác.

Này Xá Lợi Phất !  Như dưới cây Diêm Phù có bùn hoàng kim, trong bùn này có các loại báu quý.  Trong vô thượng Bồ đề tâm mới phát của Bồ Tát cũng vậy, trong tâm ấy có đủ Thanh Văn, Bích Chi Phật.

Này Xá Lợi Phất !  Như các Tiểu Vương đều thuộc Chuyển Luân Thánh Vương.  Cũng vậy, tất cả hàng nhơn thiên đều đến quy thuộc sơ tâm Bồ Tát.

Này Xá Lợi Phất !  Như người phước mỏng ít thì chẳng gặp được thất bửu.  Cũng vậy, nếu người chẳng thể ở chỗ vô lượng chư Phật gieo trồng thiện căn thì chẳng thể phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Này Xá Lợi Phất !  Như mầm non mía thì không có các vị thạch mật v.v.  Cũng vậy, nếu người không có tâm Vô thượng Bồ đề thì không có các công đức Tam bảo.

Này Xá Lợi Phất ! Như y vương Kỳ Bà thường nói rằng tất cả vật có trong thiên hạ không gì chẳng phải là thuốc.  Cũng vậy, Bồ Tát nói tất cả các pháp không gì chẳng phải là Bồ đề.

Này Xá Lợi Phất !  Như A Tu La Vương tận lực cũng không ngăn được vòng đi của mặt nhựt nguyệt.  Cũng vậy, tất cả ma chúng dùng hết thế lực chẳng thể trở ngại Bồ Tát siêng tu Bồ đề đạo.

Này Xá Lợi Phất ! Như sắc giới cung điện chư Thiên an trụ tại hư không.  Cũng vậy, Bồ đề được có của Bồ Tát cũng y dựa nơi không mà an trụ.

Này Xá Lợi Phất !  Như hư không có thể dung thọ tất cả vạn vật mà hư không ấy không hề tăng giảm.  Vô lượng Phật pháp cũng vậy, dầu có Bồ Tát phát tâm nguyện cầu mà Phật pháp ấy vẫn không tăng giảm.

Này Xá Lợi Phất !  Như có người tha hồ tùy sức mình đi trong hư không mà hư không ấy không hề tăng giảm.  Cũng vậy, Bồ Tát dùng hết tín lực đi trong Phật trí mà Phật trí ấy vẫn không tăng giảm.

Này Xá Lợi Phất !  Như thợ lò gốm lúc làm chưa thành món vật thì vật ấy chưa được tên món vật.  Cũng vậy lúc chưa phát tâm Vô thượng Bồ đề thì pháp lành của Bồ Tát cũng chưa được tên.

Này Xá Lợi Phất ! Như người đã được thấy Chuyển Luân Thánh Vương thì chẳng cầu thấy các Tiểu Vương.  Cũng vậy, Bồ Tát đã phát tâm Vô thượng Bồ đề rồi thì chẳng còn phát tâm Thanh Văn, tâm Bích Chi Phật.

Này Xá Lợi Phất ! Như các bửu châu chẳng sản xuất ở những nơi khác mà phải sản xuất ở lòng đại hải.  Cũng vậy, trong pháp Thanh Văn, Bích Chi Phật chẳng sản xuất được Tam bảo, mà Tam bảo phải được sản xuất trong pháp Bồ Tát.

Này Xá Lợi Phất ! Như bực Thái Tử chẳng gọi là vua chẳng phải chẳng gọi là vua.  Cũng vậy, đại Bồ Tát chẳng gọi là Phật chẳng phải chẳng gọi là

Phật.

Này Xá Lợi Phất ! Thất bửu dầu là lượng nhỏ cũng chẳng nên khinh, tại sao, vì lượng bửu dầu nhỏ mà có thể dùng làm việc lớn có nhiều lợi ích.  Cũng vậy, dầu Bồ Tát lúc sơ phát tâm cũng chẳng nên khinh.

Này Xá Lợi Phất ! Nay Phật vì chư đại Bồ Tát mà nói những ví dụ như vậy.  Bồ Tát được nghe những ví dụ ấy thì được an lạc".

Muốn tuyên lại nghĩa ấy đức Thế Tôn nói kệ rằng :

Nếu muốn chứng được vô  thượng đạo

Phải nên dứt trừ lòng nghi hối

Người siêng tu lòng tin vô thượng

Thì có thể được đạo Bồ đề

Nếu người tu tập tịnh ấn định

Tuyên nói các pháp như cảnh mộng

Trong vô lượng đời tịnh tâm mình

Thì có thể chứng chánh giác đạo

Đạo Phật được chẳng phải thân nghiệp

Cũng chẳng phải khẩu nghiệp ý nghiệp

Vô vi chơn thiệt tánh cũng vậy

Vì thế chẳng thể ví dụ nói

Phật đạo không đối chẳng thấy được

Chẳng phải nhãn thức như hư không

Chẳng phải tất cả các tình căn

Chẳng phải cảnh giới của các căn

Chẳng phải tướng ấm giới lục nhập

Chẳng phải tâm ý thọ tưởng thức

Chẳng phải cảnh của tri của trí

Vì thế Phật cảnh chẳng biết được

Chư Phật đại bi khó nghĩ bàn

Vô lượng vô biên không chướng ngại

Không chữ không tiếng chẳng nói được

Vì thế không ai biết Phật giới

Nếu chúng sanh trong vô lượng đời

Gần kế thiện hữu nghe chánh pháp

Nghe rồi liền được đại phước đức

Thường thọ diệu lạc như chư Phật

Tất cả các ma chẳng hại được

Các căn điều phục thường an lạc

Hay dùng phương tiện phá tứ ma

An trụ như pháp hành Phật đạo

Nếu tu đạo Bồ đề như vậy

Thì được Bồ đề vì người nói

Hay độ chúng sanh biển sanh tử

Hay phá tất cả đại tà kiến

Liền được vô thượng các tướng hảo

Thành tựu Thập lực Tứ vô úy

Hay biết chúng sanh phiền não hành

Hay phá tất cả cõi sanh tử

Nếu có Bồ Tát siêng tinh tiến

Thì hay phá hoại các phiền não

Như lửa đốt cháy gỗ cỏ khô

Tâm Bồ đề đốt được phiền não.

Lại nầy Hải Huệ ! Vì được Vô thượng Bồ đề mà đại Bồ Tát siêng tu tinh tiến.  Có ai siêng tu tinh tiến thì nên biết người ấy tức là có Bồ đề.  Có ai siêng tu tinh tiến thì người ấy tức là có Đàn Ba la mật, Thi Ba la mật, Sằn đề Ba la mật, Tỳ lê gia Ba la mật, Thiền Ba la mật, Bát Nhã Ba la mật, có thể lợi ích mình mà cũng có thể lợi ích người.

Nầy thiện nam tử ! Vô lượng kiếp quá khứ có đức Phật Thế Tôn hiệu Cần Tinh Tiến Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn, quốc độ tên Thiện Kiến, kiếp ấy tên Hoa Tụ.  Lúc ấy đại thủy tràn đầy cả thế giới, trong đại thủy sản xuất tám vạn bốn ngàn thượng diệu liên hoa, mỗi hoa sen ngang rộng đủ ngàn do tuần có vô lượng ức ánh sáng màu hoàng kim, mùi thơm vi diệu.  Chư Thiên cõi Trời Sắc Cứu Cánh thấy các hoa sen ấy cảm thọ nhiều an lạc đồng nói rằng trong thế gian mà có nhiều hoa sen ấy thì nên biết là có nhiều đức Phật xuất thế.  Do cớ ấy mà kiếp ấy có tên là Hoa Tụ.

Thuở ấy cả thế giới tịch tĩnh không có tiếng động.  Vì tịch tĩnh mà chư Bồ Tát ở vô lượng thế giới thường thích quán sát.  Do quán sát nên mỗi mỗi Bồ Tát đều được hỷ hành tam muội.  Vì cớ ấy mà thế giới ấy có tên là Thiện Kiến.

Quốc độ Thiện Kiến có nhiều rừng cây thất bửu, nhiều những điện đền lầu các thất bửu như Đâu Suất Thiên.  Chúng sanh cõi ấy ăn uống đầy đủ, phần đông đều có thần thông, tất cả đều hóa sanh, không có thân người nữ cũng không có ba ác đạo, đều tu pháp Đại thừa, không có Nhị thừa.  Đức Phật Cần Tinh Tiến có ba vạn sáu ngàn Bồ Tát xuất gia đều được tâm bất thối chuyển Vô thượng Bồ đề, còn có vô lượng nhơn thiên sơ phát tâm Bồ đề kiên cố chẳng thối chuyển.  Đức Cần Tinh Tiến Như Lai thường thích tuyên nói hạnh cần tinh tiến.  Lúc ấy trong đại chúng có một vị Bồ Tát tên Kiên Cố Trang nghiêm từ chỗ ngồi đứng dậy đến lễ chưn đức Cần Tinh Tiến Như Lai rồi quỳ dài chắp tay bạch rằng :

Bạch đức Thế Tôn ! Thế nào là Bồ Tát cần hành tinh tiến ?

Đức Cần Tinh Tiến Như Lai nói :

Nầy Kiên Cố Trang nghiêm !  Cần hành tinh tiến có bốn pháp, đó là phát tâm, tác tâm, quán tâm và như pháp trụ.  Bốn pháp như vậy tức là đầy đủ nhơn duyên Phật pháp.

Tại sao vậy ?  Nầy thiện nam tử ! Do phát tâm nên sanh thiện pháp.  Do tu tác mà thiện pháp tăng trưởng.  Do quán sát mà lợi ích chúng sanh.  Do như pháp trụ nên nhập vào tất cả nhơn duyên Phật pháp.

Còn nữa, nầy thiện nam tử !  Phát ấy là cầu được nghe chánh pháp.  Tác ấy là nghe pháp rồi có thể nói.  Quán ấy là giỏi tư duy nghĩa.  Như pháp trụ ấy là như pháp được nói mà an trụ.

Lại phát ấy là điều phục tâm xan tham, tác ấy là có thể bố thí tất cả, quán ấy là vì chúng sanh bố thí hồi hướng Bồ đề, như pháp trụ ấy là chẳng cầu quả báo bố thí.  Lại phát ấy là tìm cầu người lãnh thọ, tác ấy là khi thấy người đến cầu xin thì sanh lòng thương xót, quán ấy là quán sát của cải vô thường, như pháp trụ ấy là chẳng cầu quả báo.  Lại phát ấy là cầu của cải đúng như pháp, tác ấy là cầu được tịnh mạng, quán ấy là nơi vật chẳng bền mà tu pháp bền vững, như pháp trụ ấy là lúc xả thí tất cả chẳng có lòng kiêu mạn.  Lại phát ấy là lìa các ác cấm giới, tác ấy là chí tâm thọ trì các tịnh cấm giới, quán ấy là chí tâm điều phục người phá giới, như pháp trụ ấy là trì tịnh cấm giới chẳng sanh lòng kiêu mạn.  Lại phát ấy là tịnh khẩu nghiệp, tác ấy là tịnh thân nghiệp, quán ấy là tịnh ý nghiệp, như pháp trụ ấy là tu tập thiện pháp.  Lại phát ấy là xa lìa tâm sân hận, tác ấy là tu tập nhẫn nhục, quán ấy là thủ hộ mình và người, như pháp trụ ấy là tu nhẫn nhục rồi chẳng sanh lòng kiêu mạn.  Lại phát ấy là thích giáo hoá chúng sanh tà kiến, tác ấy là hay phá tâm sân hận của các chúng sanh, quán ấy là chẳng thấy có nội ngoại, như pháp trụ là xa lìa tất cả phiền não kiết sử.  Lại phát ấy là xa lìa giải đãi, tác ấy là siêng tu tinh tiến, quán ấy là điều phục tất cả chúng sanh giải đãi, như pháp trụ ấy là khuyên các chúng sanh tu tinh tiến.

Lại phát ấy là thiện từ, tác ấy là việc phải làm đã xong, quán ấy là chẳng cầu các thừa khác, như pháp trụ ấy là chẳng mất tâm vô lượng Bồ đề.  Lại pháp ấy là trang nghiêm thiền chi, tác ấy là trang nghiêm tam muội, quán ấy là tu tập chẳng sanh tương tợ ngã mạn, như pháp trụ là phá hoại tâm hành ác của các chúng sanh.  Lại phát ấy là trang nghiêm niệm tâm, tác ấy là trang nghiêm các cõi, quán ấy là ý chí kiên cố, như pháp trụ là dũng kiện không khiếp sợ.  Lại phát ấy có tên như pháp nhơn, tác ấy có tên như phương tiện, quán ấy có tên môn hộ, như pháp trụ ấy có tên giải thoát.  Lại phát ấy là cầu văn tự, tác ấy là thọ trì văn tự, quán ấy là tự bất khả thuyết, như pháp trụ ấy là xa lìa văn tự.  Lại phát ấy là lìa ác tri thức, tác ấy là cầu thiện tri thức, quán ấy là ở nơi thiện tri thức chí tâm nghe pháp, như pháp trụ ấy là chẳng hiểu sai nghĩa.  Lại phát ấy là thích rời bỏ nhà, tác ấy là xa lìa oán và thân, quán ấy là cầu phá lành, như phát trụ là chẳng theo ý người.  Lại phát ấy là nói thiểu dục, tác ấy là nói tri túc, quán ấy là dễ nuôi dễ thoả mãn, như pháp trụ ấy là khéo biết thời nghi.

Lại phát ấy là tu đúng cấm giới, tác ấy là nơi cấm giới chẳng hư, quán ấy là như định học giới, như pháp trụ ấy là như huệ học giới.  Lại phát ấy là Đàn na và Thi la Ba la mật, tác ấy là Sằn đề và Tỳ lê gia Ba la mật, quán ấy là Thiền na và Bát Nhã Ba la mật, như pháp trụ ấy là trí và phương tiện Ba la mật.  Lại phát ấy là hành bố thí nhiếp thủ, tác ấy là hành nhuyến ái ngữ nhiếp thủ, quán ấy là làm lợi ích cho người nhiếp thủ, như pháp trụ ấy là đồng sự với người nhiếp thủ.  Lại phát ấy là đại từ, tác ấy là đại bi, quán ấy là đại hỷ, như pháp trụ ấy là đại xả.  Lại phát ấy là hộ trì chánh pháp, tác ấy là thanh tịnh phước điền, quán ấy là trang nghiêm tướng hảo, như pháp trụ ấy là điều phục chúng sanh.  Lại pháp ấy là thiệt biết ấm ma, tác ấy là lìa phiền não ma, quán ấy là phá tử ma, như pháp trụ ấy là xô dẹp thiên ma.  Lại phát ấy là thân niệm xứ, tác ấy là thọ niệm xứ, quán ấy là tâm niệm xứ, như pháp trụ là pháp niệm xứ.  Lại phát ấy là rành rẽ biết khổ, tác ấy là xa lìa tập nhơn, quán ấy là chúng chơn thiệt diệt, như pháp trụ là tu tập trợ đạo.  Lại phát ấy là tín căn, như pháp trụ ấy là huệ căn.  Lại phát ấy là thất giác phần, tác ấy là bát chánh đạo phần, quán là xa ma tha, như pháp trụ là tỳ bà xá na.

Nầy thiện nam tử ! Như tất cả hạnh lành đều gọi là phát, tu tập pháp lành đều gọi là tác, tất cả tâm thanh tịnh đều gọi là quán, biết tất cả nghiệp thì gọi là như pháp trụ.

Lại nầy Kiên Cố Trang nghiêm Bồ Tát !  Người siêng tu tinh tiến thì tịch tĩnh tâm mình, nếu tâm tịch tĩnh tức là tinh tiến.  Nếu phá tâm tham thân tức là tinh tiến.  Nếu biết thân và ý tức là tinh tiến.  Nếu đoạn dứt ngã và ngã sở tức là tinh tiến.  Đoạn dứt các hệ phược tức là tinh tiến.  Phiền não chướng dứt hết tức là tinh tiến.  Nếu có thể xa lìa tất cả chướng ngại tức là tinh tiến.

Nếu có thể trừ bỏ mười thứ kiêu mạn tức là tinh tiến.  Nếu phá tham sân tức là tinh tiến.  Nếu phá vô minh hữu ái tức là tinh tiến.  Nếu chẳng phóng dật tu tập thiện pháp tức là tinh tiến.  Nếu có thể chơn thiệt thấy nội lục nhập ngoại lục nhập tức là tinh tiến.  Nếu chơn thiệt biết ngũ ấm, thập bát giới, thập nhị nhập tức là tinh tiến.  Tâm tịch tĩnh tức là tinh tiến.  Phá hoại lòng nghi tức là tinh tiến.  Nơi tam thế chẳng phân biệt tức là tinh tiến.  Nếu quán pháp giới chẳng động chuyển tức là tinh tiến.  Nếu chẳng lậu tức là tinh tiến.  Nếu chẳng hại tức là tinh tiến.  Nếu chẳng sanh hối tức là tinh tiến.

Nếu chẳng cầu tức là tinh tiến.  Nếu chẳng diệt tức là tinh tiến. Nếu chẳng tác tức là tinh tiến.  Nếu không có tăng giảm tức là tinh tiến.

Không có thượng không có hạ tức là tinh tiến.  Chẳng xả chẳng trước tức là tinh tiến.  Chẳng phược chẳng giải tức là tinh tiến.  Chẳng đến chẳng đi tức là tinh tiến.  Bất sanh bất diệt tức là tinh tiến.  Chẳng phải phóng dật chẳng phải chẳng phóng dật tức là tinh tiến.  Không có tác không có tác giả tức là tinh tiến.  Không có tối không có sáng tức là tinh tiến.  Chẳng phải có thấy chẳng phải chẳng thấy tức là tinh tiến.

Đức Thế Tôn bảo Hải Huệ đại Bồ Tát :  "Nầy thiện nam tử ! Lúc đức Cần Tinh Tiến Như Lai nói pháp tinh tiến như vậy có vô lượng Bồ Tát được Vô sanh pháp nhẫn.  Hiện nay trong pháp hội này cũng có năm ngàn Bồ Tát được Vô sanh pháp nhẫn, bảy ngàn thiên nhơn phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Nầy thiện nam tử !  Thuở xa xưa ấy, Kiên Cố Trang Nghiêm Bồ Tát nghe đức Cần Tinh Tiến Như Lai nói pháp ấy rồi, vì muốn được vô lượng pháp như vậy nên siêng tu tinh tiến chứng được hạ nhẫn.  Vì cầu pháp mà Bồ Tát ấy chẳng ngồi chẳng nằm cho đến mạng chung.  Lúc đã bỏ thân liền sanh Trời Phạm Thiên, trong vô lượng đời cúng dường Phật và nghe pháp thọ trì.  Trong kiếp Hoa Tụ ấy Bồ Tát Kiên Cố Trang Nghiêm cúng dường cùng khắp tám vạn bốn ngàn chư Phật Như Lai nghe pháp thọ trì siêng tu tinh tiến.

Nầy Hải Huệ !  Ông có biết thuở kiếp Hoa Tụ xa xưa, Bồ Tát Kiên Cố Trang

Nghiêm ấy là người nào chăng ? Chính là thân ta Thích Ca Mâu Ni Phật vậy.

Nầy Hải Huệ !  Từ lâu ta đầy đủ tinh tiến nên siêu việt Di Lặc và chư vị đại Bồ Tát mà thành Chánh Giác trước.  Vì vậy mà ta nói rằng ai có tinh tiến thì nên biết người ấy tức là có Bồ đề.

Nầy Hải Huệ !  Ta siêng tu tinh tiến mà còn khó được Vô thượng Bồ đề huống là giải đãi ư !  Nếu có Bồ Tát hay siêng tu tinh tiến thì người ấy có thể tự lợi lợi tha".

Muốn tuyên lại nghĩa ấy đức Thế Tôn nói kệ rằng :

Ta nhớ quá khứ vô lượng đời

Trong kiếp Hoa Tụ tinh tiến Phật

Thế giới Thiện Kiến nước tràn đầy

Sản xuất tám vạn bốn ngàn hoa

Cõi ấy báu đẹp như Đâu Suất

Dư nhiều vật thực không thân nữ

Chúng sanh tất cả đều hóa sanh

Cũng không nhị thừa thuần nhứt thừa

Mười phương thế giới chư Bồ Tát

Thấy cõi Thiện Kiến thọ an lạc

Ba vạn hai ngàn chúng xuất gia

Vô lượng nhơn thiên phát giác tâm

Tinh Tiến Phật khen hạnh tinh tiến

Chỉ vì Kiên Cố Trang Nghiêm nói

Nếu hay phát tâm siêng tu thiện

Nhiếp tâm tư duy như pháp trụ

Cần Tinh Tiến Phật vì Kiên Cố

Phân biệt nói rộng bốn câu ấy

Phát Bồ đề tâm như pháp hành

Tư duy được nhẫn như pháp trụ

Nếu cầu chánh pháp gọi sơ phát

Như pháp mà nói gọi là tác

Hiểu nghĩa chẳng sai tư duy tốt

Tu tập pháp nhẫn như pháp trụ

Nếu siêng bố thí gọi sơ phát

Cầu người nhận lãnh gọi là tác

Thấy rõ vô thường tư duy tốt

Chẳng thấy hai tướng như pháp trụ

Cầu của đúng pháp gọi sơ phát

Thanh tịnh sanh sống gọi là tác

Phá hoại san tham tư duy tốt

Chẳng sanh kiêu mạn như pháp trụ

Xa lìa ác giới gọi sơ phát

Trì giới chẳng hư gọi là tác

Điều phục người lỗi tư duy tốt

Tịnh giới không kiêu như phá trụ

Xa lìa ác khẩu gọi sơ phát

Thân thường tịch tĩnh gọi là tác

Ý nghiệp tịch tĩnh tư duy tốt

Các pháp tịch tĩnh như pháp trụ

Xa lìa hại tâm gọi sơ phát

Tu tập nhẫn nhục gọi là tác

Gìn giúp mình người tư duy tốt

Nhẫn chẳng kiêu mạn như pháp trụ

Khuyên dạy kẻ sân gọi sơ phát

Xa lìa kẻ ác gọi là tác

Trong ngoài tịch tĩnh tư duy tốt

Tâm không trước ngã như pháp trụ

Xa lìa giải đãi gọi sơ phát

Siêng tu tinh tiến gọi là tác

Biết rõ chơn thiệt tư duy tốt

Tu tập trợ đạo như pháp trụ

Mới cầu pháp lành là sơ phát

Cầu rồi tu tập gọi là tác

Niệm tâm thọ trì tư duy tốt

Chẳng mất thiện pháp như pháp trụ

Cầu nơi thiền chi gọi sơ phát

Tu tập tam muội gọi là tác

Không tương tợ mạn tư duy tốt

Không có lỗi lầm như pháp trụ

Tâm niệm nơi huệ gọi sơ phát

Chứng được pháp môn gọi là tác

Ủng hộ chánh pháp tư duy tốt

Dũng kiện tinh tiến như pháp trụ

Chánh niệm nhơn duyên là sơ phát

Tu thiện phương tiện gọi là tác

Quán xem nội pháp tư duy tốt

Đã được giải thoát như pháp trụ

Mới cầu văn tự gọi sơ phát

Thông đạt hiểu rõ gọi là tác

Biết bất khả thuyết tư duy tốt

Rõ không văn tự như pháp trụ

Xa lìa ác hữu là sơ phát

Gần kề thiện hữu gọi là tác

Nghe pháp hiểu đúng tư duy tốt

Chẳng rời chánh pháp như pháp trụ

Phật pháp xuất gia là sơ phát

Trừ bỏ oán thân gọi là tác

Tu tập pháp lành thiện tư duy

Chẳng theo ý người như pháp trụ

Thiểu dục sơ phát tri túc tác

Thích nơi tịch tĩnh tư duy tốt

Trụ tịch tĩnh rồi giảng vô tranh

Cũng tự tu tập như pháp trụ

Theo giới mà học gọi sơ phát

Thường thích tịch tĩnh gọi là tác

Dễ nuôi dễ đủ thiện tư duy

Quán sát vô thường như pháp trụ

Thích tu thí giới gọi sơ phát

Nhẫn nhục tinh tiến gọi là tác

Thiền và Bát Nhã tư duy tốt

Trí cùng phương tiện như pháp trụ

Bố thí nhiếp thủ là sơ phát

Ái ngữ nhiếp thủ gọi là tác

Lợi ích cho người tư duy tốt

Đồng sự nhiếp thủ như pháp trụ

Tu từ là phát tu bi tác

Tam thế vô nhị tư duy tốt

Vì các chúng sanh tịnh thân tâm

Tu tập hỉ xả như pháp trụ

Hộ trì chánh pháp là sơ phát

Thanh tịnh phước điền gọi là tác

Trang nghiêm tự thân tư duy tốt

Điều phục chúng sanh như pháp trụ

Phá hoại ấm ma là sơ phát

Rời phiền não ma gọi là tác

Phá được tử ma tư duy tốt

Dẹp phục ma địch như pháp trụ

Tu tập thân niệm là sơ phát

Tu tập thọ niệm gọi là tác

Tu tập tâm niệm tư duy tốt

Tu tập pháp niệm như pháp trụ

Rành rẽ biết khổ là sơ phát

Xa lìa nhơn tập gọi là tác

Chứng diệt chơn thiệt tư duy tốt

Tu tập trợ đạo như pháp trụ

Tu tập tín căn là sơ phát

Tu tập các lực gọi là tác

Tu niệm tam muội tư duy tốt

Tu tập trí huệ như pháp trụ

Thân tâm tịch tĩnh là sơ phát

Xa lìa tà kiến gọi là tác

Quán rõ danh sắc tư duy tốt

Tinh tiến chẳng hối như pháp trụ

Không ngã ngã sở là sơ phát

Không phược không giải gọi là tác

Không khứ không lai tư duy tốt

Pháp tánh bất động như pháp trụ

Xa lìa kiêu mạn là sơ phát

Từ bỏ tham sân gọi là tác

Quán mười hai duyên tư duy tốt

Lìa si hữu ái như pháp trụ

Nếu hay xa lìa tất cả tướng

Phá hoại sở hữu các chướng ngại

Đầy đủ thập lực tứ vô úy

Hay nói công đức cần tinh tiến

Như Lai nói pháp tinh tiến nầy

Mười ngàn chúng sanh ngộ vô sanh

Năm ngàn Bồ Tát được pháp nhẫn

Vô lượng Trời Người phát Bồ đề

Bồ Tát Kiên Cố nay Thích Ca

Tinh tiến vượt hơn chư Bồ Tát

Nếu muốn chứng được Vô thượng đạo

Nên tu tinh tiến như Phật trước.

Bấy giờ Tu Bi Phạm Thiên hỏi Hải Huệ Bồ Tát rằng : "Bạch Đại Sĩ !  Nói là Phật pháp ấy, thế nào gọi là Phật pháp ?".

Hải Huệ đại Bồ Tát nói : "Thưa Thiên Tử ! Phật pháp ấy tên là tất cả pháp.  Tất cả pháp ấy tên là Phật pháp.  Như Phật pháp tánh tức là tất cả pháp tánh.

Như tất cả pháp tánh ấy tức là Phật pháp tánh.  Tất cả pháp tánh cùng Phật pháp  tánh không hai không sai biệt.  Tất cả pháp tịch tĩnh Phật pháp cũng tịch tĩnh.  Tất cả pháp rỗng không Phật pháp cũng rỗng không.

Thưa Thiên Tử ! Tất cả pháp tức mười hai nhơn duyên, Bồ đề ấy cũng là mười hai nhơn duyên".

Tu Bi Phạm Thiên nói : "Bạch Đại Sĩ !  Luận về Phật pháp ấy phải chăng là chẳng quá tam giới pháp ư ?".

Hải Huệ đại Bồ Tát nói : "Thưa Thiên Tử !  Tam giới cùng Phật pháp, tánh không sai biệt.  Tam giới tánh bình đẳng, Phật pháp tánh bình đẳng không có hai tướng.  Ví như hư không không có tăng giảm, Phật pháp cũng như vậy không có tăng giảm, vì tánh rỗng không nên không có thượng không có hạ.

Nếu ai muốn thấy Phật pháp thì nên quan sát như vậy.

Lại nầy Thiên Tử !  Luận về Phật pháp ấy chẳng phải xứ chẳng phải chẳng xứ, chẳng phải sanh chẳng phải diệt, chẳng phải xanh chẳng phải vàng đỏ trắng chẳng phải mầu tạp mầu lưu ly mầu hư không giới, lìa mầu sắc không có mầu sắc, chẳng phải có hình chất vuông tròn dài vắn, không có tướng không có các tướng, không có phược không có giải, không có tướng như vậy gọi là Phật pháp, không có tướng không có cú không có văn tự, là thanh tịnh tịch tĩnh, là nghĩa rỗng không, là nghĩa không có tướng, là nghĩa không có tích tụ, là nghĩa rốt ráo không có xuất sanh, là nghĩa giác tri.

Nghĩa tịch tĩnh ấy là chẳng tuyên nói được, chẳng nhìn được chẳng thấy được.  Nghĩa tịch tĩnh ấy là nghĩa không.  Nghĩa không ấy là nghĩa không tích tụ.  Nghĩa không tích tụ ấy là nghĩa chơn thiệt.  Nghĩa chơn thiệt ấy là nghĩa rốt ráo bất xuất.  Nghĩa rốt ráo bất xuất ấy là nghĩa bất diệt.  Nghĩa bất diệt ấy tức là nghĩa không có xứ.  Nghĩa không có xứ ấy tức là pháp tánh.  Pháp tánh ấy tức là Phật pháp.  Đây gọi là hữu học pháp, gọi là A La Hán pháp, gọi là Duyên Giác pháp, gọi là Phật pháp.  Phật pháp như vậy cùng các pháp khác cũng không có trụ xứ, bất xuất bất diệt, không có sắc xanh vàng đỏ trắng, không có hình vuông tròn dài vắn, không có tướng mạo, không có sáng không có tối, tất cả các pháp bình đẳng vô sai biệt.  Người cầu Phật pháp gọi rằng Phật, Phật pháp và tất cả pháp.

Đại Bồ Tát ngồi đạo tràng dưới cội Bồ đề mới có thể rành rẽ rõ ràng chơn thiệt biết thấy.  Tại sao, vì Phật chánh pháp không có trụ xứ vậy, tất cả các pháp cũng không có trụ xứ.  Phật pháp bất khả đắc tất cả các pháp cũng bất khả đắc.  Phật pháp bình đẳng tất cả các pháp cũng bình đẳng.  Nếu không có nhơn duyên thì không có chủng tánh.  Nếu không có chủng tánh thì không có xuất không có diệt.  Nếu không có xuất diệt thì gọi là chơn thiệt.  Biết chơn thiệt ấy tức là thiệt tánh.  Các pháp quá khứ vị lai hiện tại tức là Phật pháp.  Tại sao, vì thông đạt tam thế không có chướng ngại vậy.  Không có chướng ngại ấy tức là Phật trí.  Phật trí ấy tức là mười tám pháp bất cộng.  Pháp bất cộng ấy nhiếp tất cả pháp.  Vì thế nên tất cả các pháp tức là Phật pháp.  Các pháp cùng Phật pháp không có hai không sai biệt".

Tu Bi Phạm Thiên nói : "Bạch Đại Sĩ ! Nay Đại Sĩ có rõ ràng thấy Phật pháp chăng ?".

Hải Huệ Bồ Tát nói : "Thưa Thiên Tử !  Phật pháp chẳng phải sắc hình thể nhìn thấy được, sao Thiên Tử lại nói là rõ ràng thấy Phật pháp ư !  Tất cả các pháp đều chẳng thể thấy được.  Luận về rõ ràng ấy tức là Phật pháp, không có hai tướng sai biệt".

Tu Bi Phạm Thiên nói : "Bạch Đại Sĩ ! Sao đức Như Lai cớ chi nói rằng Phật biết thấy tất cả các pháp ?".

Hải Huệ Bồ Tát nói : "Thưa Thiên Tử !  Như Lai Phật pháp nếu có định tướng mới có thể nói được rằng rõ ràng biết thấy".

-Bạch Đại Sĩ !  Phật pháp không có ư ?

-Thưa Thiên Tử !  Pháp nếu là vô định thì chẳng thể nói có chẳng thể nói không.  Nếu chẳng thể nói có tướng không có tướng thì làm sao nói được rằng rõ ràng biết thấy.

-Bạch Đại Sĩ !  Tại sao đức Như Lai nói các Phật pháp ?

-Thưa Thiên Tử !  Như nói hư không, mà tánh hư không thiệt không có định tướng, Phật pháp cũng vậy.

-Bạch Đại Sĩ !  Phật pháp như vậy chẳng thể nghĩ bàn.  Bồ Tát lúc mới phát tâm Vô thượng Bồ đề nghe pháp như vậy mà chẳng kinh chẳng sợ cũng là chẳng thể nghĩ bàn.  Tánh Chánh giác cũng chẳng thể nghĩ bàn.

-Thưa Thiên Tử ! Người được đức Phật gia hộ mới có thể phát được tâm Vô thượng Bồ đề ấy, vì thế nên nghe pháp như vậy mà chẳng kinh chẳng sợ.

Thưa Thiên Tử ! Nếu người có tham trước thì sanh lòng kinh sợ, người không có tham trước thì không có kinh sợ.  Người luyến tiếc thân mạng thì sanh lòng kinh sợ, người không luyến tiếc thân mạng thì không có kinh sợ, người có chướng ngại thì sanh lòng kinh sợ, người không có chướng ngại thì không có kinh sợ.  Tham trước ngã và ngã sở thì sanh lòng kinh sợ, người dứt ngã và ngã sở thì không có kinh sợ.

-Bạch Đại Sĩ !  Đại Bồ Tát có sức lực gì mà khi nghe Phật pháp thậm thâm chẳng sanh lòng kinh sợ ?

-Thưa Thiên Tử !  Có tám thứ lực khi nghe Phật pháp thậm thâm thì chẳng sanh lòng kinh sợ.  Đó là trụ lực, thiện hữu lực, đa văn lực, thiện căn lực, thiện tư duy lực, phá kiêu mạn lực, đại từ bi lực và như pháp trụ lực.

-Thưa Thiên Tử ! Bồ Tát có đủ tám sức lực như vậy thì khi nghe Phật pháp thậm thâm chẳng sanh lòng kinh sợ.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn khen Hải Huệ Bồ Tát rằng : "Lành thay lành thay

!  Thiện nam tử có thể khéo tuyên nói các lực của Bồ Tát.  Đúng như lời ông nói Bồ Tát có đủ các lực như vậy thì nghe Phật pháp thậm thâm không sanh lòng kinh sợ.

Nầy thiện nam tử !  Tất cả ngôn thuyết gọi đó là âm thanh.  Tánh Bồ đề chẳng thể nói được cũng chẳng thể thấy được.  Chẳng thể nói chẳng thể thấy gọi đó là đệ nhứt nghĩa.  Đức Như Lai rõ ràng biết thấy chẳng thể tuyên nói được như vậy, vì thương chúng sanh nên tuyên nói cho họ.  Bồ đề chẳng phải tâm cũng chẳng phải tâm sở, huống là âm thanh văn tự.

Nầy thiện nam tử !  Vì thương các chúng sanh nên đức Như Lai giác ngộ pháp thậm thâm.  Giác ngộ pháp thậm thâm rồi không có tri không có giác không có tâm, không có tâm sở, không có thanh, không có tự chẳng thể tuyên nói được.  Vì chúng sanh nên đức Như Lai nói có văn tự âm thanh thứ đệ.

Nầy thiện nam tử !  Như hư không chẳng phải là sắc pháp chẳng thể nhìn thấy chẳng phải đối chẳng phải tác.  Có người vẽ giỏi vẽ hư không làm hình tượng hoặc là nam, hoặc là nữ, là voi, là ngựa.  Người vẽ giỏi như vậy có thể nghĩ bàn được chăng ?".

Hải Huệ Bồ Tát bạch đức Phật : "Bạch đức Thế Tôn !  Chẳng thể nghĩ bàn được".

Đức Phật nói : "Nầy thiện nam tử ! Việc ấy còn có thể tin được.  Đức Như Lai Thế Tôn biết rõ chẳng thể tuyên nói được mà có thể diễn nói, sự ấy rất là khó.  Dầu là diễn nói pháp chẳng  thể tuyên nói được nhưng Như Lai chơn thiệt tánh chẳng thể nói được.

Nầy thiện nam tử !  Nếu người nghe pháp ấy mà chẳng kinh sợ, nên biết người ấy đã từ lâu ở chỗ vô lượng chư Phật Như Lai trồng các căn lành.

Nầy thiện nam tử !  Kinh điển như vậy chẳng thể nghĩ bàn.  Nếu có người hay thọ trì đọc tụng biên chép giải nói, người nầy có thể thọ trì pháp tạng của tất cả chư Phật, nhiếp thủ tất cả chúng sanh làm cho họ giải thoát.

Nầy thiện nam tử !  Nếu có Bồ Tát thấy rõ tất cả chư Phật trong vô lượng thế giới, thấy rồi liền mang thất bửu đầy cả những thế giới ấy dâng hiến cúng dường tất cả chư Phật Thế Tôn.  Người nầy được công đức chừng có nhiều chăng ?".

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Rất nhiều, bạch đức Thế Tôn !  Công đức như vậy không thể ví dụ nói được".

Đức Phật nói : "Nầy thiện nam tử !  Chẳng bằng người ủng hộ chánh pháp, vì thương mến chúng sanh mà thọ trì đọc tụng biên chép giải nói kinh điển này.  Tại sao, vì công đức pháp thí thắng hơn tài thí.  Luận về tài thí tức là thế gian thí, pháp thí là xuất thế thí.

Nầy thiện nam tử !  Nếu người hay hộ trì chánh pháp Phật thì được bốn sự nhiếp thủ.  Đó là được Phật nhiếp, được chư Thiên nhiếp, được phước nhiếp và được trí nhiếp.

Phật nhiếp chúng sanh còn có bốn sự :  một là thường được thân cận chư Phật, hai là chúng ma chẳng được dịp, ba là được vô tận đà la ni và bốn là được trụ bực bất thối chuyển.

Chư Thiên nhiếp chúng sanh cũng có bốn sự : một là chỗ thuyết pháp được chư Thiên trần thiết thanh tịnh, hai là lúc thuyết pháp mọi người thích nghe, ba là chẳng hề bị các nhơn duyên khác làm tổn hại và bốn là người chẳng tin thì tin.

Phước nhiếp chúng sanh cũng có bốn sự : một là trang nghiêm nơi thân có ba mươi hai tướng và tám mươi tùy hảo, hai là trang nghiêm nơi miệng phàm lời nói ra được người thích nghe, ba là trang nghiêm Phật độ và bốn là trang nghiêm chủng tánh như là Đế Thích, Phạm Thiên, Chuyển Luân Thánh Vương.

Trí nhiếp chúng sanh cũng có bốn sự : một là biết rõ căn của chúng sanh mà tùy ý thuyết pháp, hai là biết bịnh khổ của các chúng sanh theo bịnh mà cho thuốc, ba là được đại thần thông đi khắp các Phật quốc độ và bốn là rành rẽ thông đạt pháp giới.

Nầy thiện nam tử !  Nếu người muốn được những công đức như vậy thì nên siêng tâm hộ trì chánh pháp".

Muốn tuyên lại nghĩa ấy đức Thế Tôn nói tụng rằng :

Hay hộ chánh pháp thương chúng sanh

Thọ trì kinh này và diễn thuyết

Phật nói một phần trong ngàn phần

Dường như một giọt trong đại hải

Biết ơn báo ơn niệm Như Lai

Người nầy đáng tin phó pháp tạng

Cúng dường vô lượng mười phương Phật

Như vậy thì hay hộ Phật pháp

Dầu thí trân bửu vô lượng quốc

Chẳng bằng chí tâm tụng một kệ

Pháp thí tối diệu thắng tài thí

Vì vậy người trí phải hộ pháp

Mười phương chư Phật, Thiên, Long, Thần

Công đức trí huệ được nhiếp thủ

Trang nghiêm tu hành các tướng hảo

Người nầy đều do hộ chánh pháp

Thường gặp chư Phật thiện tri thức

Thường nghe vô thượng chơn thiệt đạo

Mau được vô lượng đà la ni

Người này đều do hộ chánh pháp

Thân khẩu ý giới được thanh tịnh

Đủ đại thần thông đi các nước

Bất thối Bồ đề đủ lục độ

Người này đều do hộ chánh pháp

Thế giới vi trần nói hết được

Công đức hộ pháp chẳng lường được

Muốn được trí chẳng tuyên nói được

Nên phải bền lòng nói chánh pháp.

Bấy giờ trong đại chúng có một vị Bồ Tát tên là Công đức Bửu Quang từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ đức Phật quỳ dài chắp tay cung kính bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Đức Như Lai ở trong đại điển kinh này nói rằng Phật pháp chẳng thể tuyên nói được.  Nếu chẳng nói được thì làm sao có thể hộ trì ?".

Đức Phật nói : "Lành thay lành thay, nầy Công đức Bửu Quang !  Đúng như vậy đúng như vậy, Như Lai chánh pháp thiệt chẳng thể tuyên nói được.  Đức Như Lai giác ngộ biết rõ pháp chẳng thể nói được.  Chánh pháp như vậy dầu chẳng thể tuyên nói mà có tự cú, vì có tự cú nên có thể tuyên nói được.  Tự cú như vậy mà thọ trì đọc tụng biên chép giải nói thì gọi là hộ pháp.

Này Công đức Bửu Quang !  Còn có hộ pháp là thấy có người thọ trì đọc tụng biên chép giải nói tự cú như vậy thì cúng dường cung kính thân cận lễ bái tôn trọng tán thán sanh ý tưởng là thầy, rồi ủng hộ cung cấp những y phục, uống ăn, thuốc men, giường ghế, phòng nhà, đèn đuốc.  Nghe người ấy nói pháp thì khen rằng thiện tai, thủ hộ nhà phòng của dòng họ người ấy ở, cũng thủ hộ những người hầu cận giúp việc, nghe điều xấu dở thì ẩn che, nghe điều tốt thì tán dương.  Nếu có thể ủng hộ người thọ trì chánh pháp như vậy, thì người nầy có thể ủng hộ Phật Pháp Tăng.

Còn nữa, nầy thiện nam tử ! Nếu có thể tu không vô tướng vô nguyện, người này tức là ủng hộ chánh pháp.

Còn nữa, nầy thiện nam tử !  Thấy có kẻ chê báng kinh điển Đại thừa thì chẳng cùng ở với người ấy, cũng chẳng cùng ngôn ngữ đàm luận để điều phục tội của kẻ ấy.  Người nầy tức là hộ trì chánh pháp.

Còn nữa, nầy thiện nam tử !  Nếu có người hay tu tập bi tâm không có ý tưởng đến lợi dưỡng uống ăn, thương mến chúng sanh vì họ mà tuyên nói chánh pháp, đây gọi là người hộ pháp.

Còn nữa, nầy thiện nam tử !  Nếu có thể chẳng tiếc thân mạng mà thọ trì đọc tụng biên chép giải nói các kinh điển Đại thừa như vậy, đây gọi là người hộ pháp.

Còn nữa nầy thiện nam tử !  Nếu nghe chánh pháp một chữ một câu mà đi một do tuần nhẫn đến bảy bước trong khoảng thời gian thở ra hít vào, đây gọi là hộ pháp.

Nầy Công Đức Bửu Vương ! Quá khứ vô lượng a tăng kỳ kiếp có đức Phật hiệu là Trí Thanh Lực Như Lai , Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn, thế giới tên Tịnh Quang, kiếp tên Cao Hiển.  Thế giới Tịnh Quang ấy thuần là thanh lưu ly bửu. Tất cả chúng Bồ Tát đều thành tựu vô lượng thí lực, có đủ thần thông trí huệ vô ngại.  Tất cả Bồ Tát đều thọ thân trời đều chí tâm nghe đức Phật Đại Trí Thanh Lực thuyết pháp không có xuất gia cùng tại gia sai biệt.  Bấy giờ Thế Tôn ấy vì cớ hộ pháp nên ban tuyên chánh pháp cho các đại chúng.

Trong pháp hội có một vị Bồ Tát hiệu là Pháp Huệ bạch đức Phật ấy rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Những gì là pháp mà nói ủng hộ ?".

Đức Đại Trí Thanh Lực Như Lai nói : "Nầy Pháp Huệ ! Luận về lục nhập nó thích tìm cầu cảnh giới, nếu có thể ngăn chỉ được thì gọi là hộ pháp.  Nhãn thức ở nơi sắc gọi là phi pháp, nếu có thể xa lìa sắc thì gọi là hộ pháp.  Nhẫn đến ý thức ở nơi pháp cũng như vậy.

Nầy Pháp Huệ ! Nếu thấy nhãn rỗng không, thấy rồi chẳng nhìn xem nơi sắc chẳng trụ trước nơi thức đây gọi là pháp, nếu chơn thiệt biết rõ pháp như vậy thì gọi là hộ pháp.  Nhẫn đến với ý pháp và thức cũng như vậy.

Nầy Pháp Huệ ! Nếu pháp hay sanh trong pháp ấy chẳng cầu chẳng thấy lòng chẳng tham trước, đây gọi là hộ pháp.  Nếu có thấy pháp hay sanh tà kiến, ở trong kiến ấy chẳng cầu chẳng lấy lòng chẳng tham trước, đây gọi là hộ pháp.  Nếu có vô minh chẳng thể tịnh tâm, ở trong cấu trược ấy chẳng cầu chẳng lấy lòng chẳng tham trước, đây gọi là hộ pháp.

Nầy Pháp Huệ ! Nếu có một pháp sau khi đã cầu lấy rồi mà chẳng thể ban thí cho người thì pháp ấy là phi pháp cũng là phi tỳ ni.  Còn có thể ban thí cho người tức là chánh pháp tức là tỳ ni.  Nếu có người không cầu không thủ không thí tức là chánh pháp tức là tỳ ni.  Luận về có cầu thủ ấy tức là phi đạo, nếu chẳng ban thí ấy tức là phi pháp tức là phi tỳ ni.  Nếu có thể ban thí tức là chánh pháp tức là tỳ ni.

Chẳng thủ chẳng cầu chẳng thí tức là bất xuất bất sanh bất diệt, nếu chẳng phải xuất sanh và diệt thì thế nào có thể thí được.  Chẳng thể thí được ấy mới gọi là pháp là tỳ ni.  Tại sao, vì chưa sanh phiền não làm nhơn duyên chướng ngại, vì vậy mà vô tận, vô tận ấy là vô xuất, vô xuất ấy gọi là pháp gọi là tỳ ni.  Nơi pháp như vậy chẳng cầu chẳng thủ thì gọi là hộ pháp.

Lúc đức Phật Đại Trí Thanh Lực vì Pháp Huệ đại Bồ Tát nói pháp ấy có ba vạn hai ngàn Bồ Tát được Vô sanh pháp nhẫn".

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Như tôi hiểu nghĩa của đức Thế Tôn nói thì pháp và phi pháp đây gọi là pháp.  Tại sao, vì nếu phân biệt pháp và phi pháp ấy, người nầy chẳng gọi là hộ trì chánh pháp.  Nếu thấy có pháp tướng thì gọi là phi pháp.

Bạch đức Thế Tôn !  Nếu có thể liễu đạt thấy tất cả pháp là không có pháp thì gọi là nghĩa đệ nhứt chơn thiệt.

Bạch đức Thế Tôn !  Nếu không có pháp không có phi pháp tức là vô số, nếu vô số ấy tức là thiệt tánh.  Thiệt tánh ấy gọi là hư không.  Tánh hư không vô biên vô tế, tánh của tất cả các pháp cũng vô biên vô tế.  Pháp tánh cùng thiệt tánh không có sai biệt, tại sao, vì là vô biên vô tế vậy.  Nếu Bồ Tát biết thấy bình đẳng như vậy tức là thấy chơn thiệt.

Bạch đức Thế Tôn ! Tôi không thấy có một pháp, do vì chẳng thấy có pháp nên chẳng thấy có tăng chẳng thấy có giảm.

Bạch đức Thế Tôn ! Tôi thấy như vậy phải chăng là chẳng phỉ báng lời nói của đức Như Lai là thiệt thấy chăng".

Đức Phật nói : "Nầy Hải Huệ !  Thấy như vậy chẳng phỉ báng Như Lai, là chơn thiệt thấy".

Lúc nói pháp ấy, Hải Huệ đại Bồ Tát và một vạn trời người được Vô sanh pháp nhẫn.

Đức Phật lại bảo Hải Huệ đại Bồ Tát rằng : "Nầy thiện nam tử ! Ông có biết thuở đức Phật Đại Trí Thanh Lực Như Lai, đại Bồ Tát Pháp Huệ ấy là ai chăng ?  Chính là tiền thân của ta, Thích Ca Mâu Ni Phật nay vậy.  Vì thế nên nay ta đem chánh pháp được cầu trong vô lượng đời giao phó cho ông".

Bấy giờ trong chúng có sáu vạn ức chư Bồ Tát đồng phát thanh bạch đức Phật rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Chúng tôi sẽ cùng ủng hộ chánh pháp thọ trì và rộng tuyên nói".

Đức Phật bảo chư Bồ Tát : "Chư thiện nam tử !  Nay các ông như pháp trụ thế nào để hộ trì chánh pháp ?".

Sơn Vương Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Tiếc thân mạng thì chẳng thể hộ pháp được.  Tôi chẳng tiếc thân mạng như pháp mà trụ nên tôi có thể hộ trì chánh pháp".

Công Đức Sơn Vương Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người tham lợi thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi không tham lợi nên có thể hộ pháp".

Bửu Tràng Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu thấy có hai tướng pháp và phi pháp thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi không có hai tướng nên có thể hộ pháp được".

Phước Đức Tạng Bồ Tát bạch rằng: "Bạch đức Thế Tôn ! Người có phiền não thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi có trí lực đã xa lìa phiền não nên có thể hộ pháp được".

Trì Cự Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chẳng phá tối thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi phá tối nên có thể hộ pháp được".

Điện Quang Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu tùy theo tâm người thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi tùy theo ý mình nên có thể hộ pháp được".

Biến Tạng Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chẳng điều các căn thì chẳng thể hộ pháp? Nay tôi điều phục nên có thể hộ được pháp".

Tịnh Quang Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu thấy các pháp có các thứ tướng dạng thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi ở nơi các pháp không có các tướng nên có thể hộ pháp được".

Tăng Hành Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người tâm loạn động thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi tu tam muội nên có thể hộ pháp được".

Thương Chủ Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chẳng biết đạo thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi biết rõ nên có thể hộ pháp được".

Thiện Niệm Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người có lòng nghi thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi đã đoạn nghi nên có thể hộ pháp được ".

Thiện Kiến Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chẳng như pháp trụ thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi như pháp trụ nên có thể hộ pháp được".

Huệ Quang Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người ngu si chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi tu trí nên có thể hộ pháp được".

Bình Đẳng Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chấp lấy tướng oán và thân thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi bình đẳng nên có thể hộ pháp được".

Pháp Hành Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Chẳng biết chúng sanh các căn cảnh giới thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi biết rõ đó nên có thể hộ pháp được".

Thần Thông Vương Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người thấy ngã và ngã sở thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi chẳng thấy đó nên có thể hộ pháp được".

Sư Tử Hống Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chẳng biết Phật tánh thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi biết đó nên có thể hộ pháp được".

Di Lặc Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu xa Bồ đề thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi đã gần Bồ đề nên tôi có thể hộ pháp được".

Công Đức Tụ Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu không có vô lượng công đức tụ thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi đã có nên có thể hộ pháp được".

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Các lời thưa bạch ấy đều là lời lầm cả.  Tại sao, vì đức Như Lai Thế Tôn ngồi dưới cội cây Bồ đề đạo tràng chẳng được một pháp, sao các Ngài nói rằng tôi sẽ hộ pháp.

Bạch đức Thế Tôn ! Tôi ở nơi các pháp chẳng thủ chẳng xả.  Vì các chúng sanh mà tôi tu tập bi tâm chẳng hộ chẳng xả".

Đức Phật khen Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi rằng : "Lành thay, lành thay, này Văn Thù Sư Lợi ! Lúc đức Như Lai ngồi đạo tràng dưới cội Bồ đề thiệt không có được.  Vì không có được bèn từ trong ấy mà đứng dậy".

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Đức Như Lai chơn thiệt ngồi đạo tràng dưới cội Bồ đề ư ! Cớ sao lại nói từ chỗ ngồi đứng dậy.

Bạch đức Thế Tôn ! Nếu đức Như Lai ngồi dưới cội Bồ đề thì Như Lai có hai tướng, đó là Như Lai và cây Bồ đề.  Nhưng đức Như Lai Thế Tôn đã lìa hai tướng".

Đức Phật nói : "Này Văn Thù Sư Lợi !  Bồ đề cùng chúng sanh và tất cả các pháp, tánh bình đẳng không sai biệt, là một vị một tánh.  Như Lai lúc ngồi dưới cây Bồ đề thấy pháp bình đẳng như vậy, vì thế nên gọi là đến được Bồ đề.  Phật trọn chẳng thấy rời ngoài Bồ đề có một pháp khác.  Phật thấy tất cả các pháp thảy đều bình đẳng.  Mà bình đẳng ấy chẳng vào số lượng, vì thế nên bình đẳng gọi là vô ngại.  Do nhơn duyên nầy mà Như Lai có tên là

Nhứt Thiết Vô Ngại.

Nầy Văn Thù Sư Lợi !  Nếu ai có thể thấy Như Lai như vậy thì người ấy tức là được Như Lai giải thoát.  Được giải thoát rồi thì có thể chơn thiệt biết thấy như vậy".

Lúc nói pháp ấy, chư Bồ Tát quyến thuộc của Hải Huệ Bồ Tát vui mừng hớn hở đồng nói rằng : "Chúng tôi hôm nay được lợi ích lớn, hiện tiền thấy đức Thích Ca Mâu Ni Như Lai và Văn Thù Sư Lợi đại Bồ Tát.

Bạch đức Thế Tôn !  Tùy nơi nào mà có kinh điển này nên biết rằng quốc độ ấy được lợi ích lớn.  Nếu có người cúng dường kinh điển nầy và người thọ trì đọc tụng biên chép rộng giải nói nghĩa kinh cũng được lợi ích lớn".

Đức Phật bảo chư Bồ Tát rằng : "Nay các ông biết được những lợi ích gì ?".

Chư Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Chúng tôi sẽ đem nghĩa ấy hỏi nơi Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi".

Chư Bồ Tát hỏi Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát rằng : "Bạch Đại Sĩ ! Thế nào gọi là được lợi ích lớn ?".

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói với chư Bồ Tát : "Chư thiện nam tử !  Có mười lợi ích.  Đó là Phật xuất thế được thấy, thấy rồi sanh lòng tin, tin rồi nghe thọ chánh pháp, nghe chánh pháp rồi phá hẳn lòng nghi, phá lòng nghi rồi được thanh tịnh mạng, được tịnh mạng rồi chẳng vì lợi mà thuyết pháp, người nghe pháp rồi phát tâm Bồ đề, đã phát tâm rồi vững chắc chẳng thối chuyển, tâm chẳng thối rồi như pháp mà trụ, như pháp trụ rồi được Vô sanh nhẫn.

Chư thiện nam tử !  Đó gọi là mười lợi ích chẳng thể nghĩ bàn".

Lúc nói pháp ấy có ba vạn sáu ngàn chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Đại Thiên thế giới chấn động sáu cách phát kim sắc quang.

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Đại thừa kinh nầy có thể làm lợi ích nhiều cho vô lượng chúng sanh. Tại sao, vì do nhơn duyên Đại thừa nên tất cả chúng sanh được vui Nhơn Thiên và vui Niết bàn.

Bạch đức Thế Tôn !  Luận về Đại thừa ấy, pháp gì nhiếp thủ, pháp gì lợi ích, pháp gì khó được, pháp gì chướng ngại, do nhơn duyên gì mà gọi là Đại thừa ?".

Đức Phật nói : "Nầy Hải Huệ !  Có một pháp nhiếp thủ Đại thừa đó là sơ phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Đã phát tâm rồi tu bất phóng dật.  Còn có một pháp đó là tin rõ nhơn quả.  Còn có một pháp đó là quán mười hai nhơn duyên.  Còn có một pháp đó là ở nơi chúng sanh tâm thường bình đẳng thích tu đại từ.  Còn có một pháp đó là chẳng thối thất tâm Bồ đề.  Còn có một pháp đó là niệm Phật.  Còn có một pháp đó là như pháp trụ rồi niệm Chánh pháp. Còn có một pháp đó là dùng tâm bất thối niệm chúng Tăng.  Còn có một pháp đó là chẳng mất đạo tâm niệm tịnh cấm giới.  Còn có một pháp đó là xa lìa phiền não tâm niệm nơi xả.  Còn có một pháp đó là muốn được thân vô lượng tịch tĩnh nên niệm chư Thiên. Còn có một pháp đó là niệm muốn an ổn tất cả chúng sanh. Còn có một pháp đó là siêng tu tinh tiến.  Còn có một pháp đó là muốn cho chúng sanh đều được giải thoát được giải thoát rồi thọ hỷ lạc.  Còn có một pháp đó là thích cầu chánh pháp.  Còn có một pháp đó là xa lìa tâm tham vì chúng mà thuyết pháp.  Còn có một pháp đó là nơi người thính pháp sanh lòng mến nhớ.  Còn có một pháp đó là với người thuyết pháp thích dâng cúng dường.  Còn có một pháp đó là với trong chánh pháp sanh ý tưởng là dược thọ.  Còn có một pháp đó là với tự thân mình sanh ý tưởng là thầy thuốc.  Còn có một pháp đó là chí tâm chuyên niệm hộ trì chánh pháp.  Còn có một pháp đó là nối thạnh dòng thánh chẳng để đoạn tuyệt.  Còn có một pháp đó là xa lìa giải đãi.  Còn có một pháp đó là tri túc.

Còn có một pháp đó là với tất cả của cải không có lòng xan tham.

Còn có một pháp đó là tự trì giới rồi có thể khuyến hóa người phạm giới.

Còn có một pháp đó là tự tu nhẫn nhục rồi có thể khuyến hóa chúng sanh khiến họ lìa tâm sân.  Còn có một pháp đó là được chút ít lợi ích sanh ý tưởng ơn lớn.  Còn có một pháp đó là được ơn ít mà có ý tưởng đền đáp lớn.

Còn có một pháp đó là tự trì tịnh giới chẳng khi người phạm giới.  Còn có một pháp đó là phá kiêu mạn.  Còn có một pháp đó là chí tâm tìm cầu người thính pháp.  Còn có một pháp đó là lìa ác tri thức.  Còn có một pháp đó là chí tâm tu thiện.  Còn có một pháp đó là chẳng tùy theo ý người.  Còn có một pháp đó là điều phục các căn.  Còn có một pháp đó là với Pháp sư tưởng như là đức Như Lai.  Còn có một pháp đó là chẳng tiếc thân mạng hộ trì chánh pháp.  Còn có một pháp đó là vì điều phục chúng sanh mà thọ khổ chẳng hối hận.  Còn có một pháp đó là Phật còn tại thế hay sau khi diệt độ, sự cúng dường tháp Phật, tượng Phật vv đồng không sai khác.  Còn có một pháp đó là chúng sanh chẳng mời thỉnh mà thích làm thiện hữu.  Còn có một pháp đó là với những vật tốt không có lòng tham trước.  Còn có một pháp đó là thích niệm xuất gia.  Còn có một pháp đó là thích xưng tụng việc lành của người.  Còn có một pháp đó là thích cầu trang nghiêm pháp Bồ đề.  Còn có một pháp đó là với người đồng sư đồng học không có lòng tật đố.  Còn có một pháp đó là giáo hóa chúng sanh phát tâm Bồ đề không có lòng thối hối.  Còn có một pháp đó là che giấu lỗi người.  Còn có một pháp đó là cầu tất cả ngữ ngôn.  Còn có một pháp đó là cầu tất cả công hạnh.  Còn có một pháp đó là thiệt ngữ.  Còn có một pháp đó là sau khi phát lời thì cần phải làm trọn việc ấy.  Còn có một pháp đó là với các pháp lành lòng không nhàm đủ.  Còn có một pháp đó là tùy vật có được đều cùng người đồng hưởng.  Còn có một pháp đó là giỏi biết ma giới. Còn có một pháp đó là phá hoại kiêu mạn tu tập biết chơn thiệt. Còn có một pháp đó là lòng thích tịch tĩnh.  Còn có một pháp đó là lìa ngã ngã sở.  Còn có một pháp đó là chẳng tự khen ngợi mình.  Còn có một pháp đó là tùy thuận thế gian.

Còn có một pháp đó là tu chánh mạng rồi thích nơi tịch tĩnh.  Còn có một pháp đó là trì tịnh giới rồi tư duy thiện pháp.  Còn có một pháp đó là tu đa văn rồi chẳng sanh lòng kiêu mạn.  Còn có một pháp đó là tu thiện hạnh rồi chẳng trụ ở bực ấy.  Còn có một pháp đó là tu không tam muội quán nơi pháp tánh.  Còn có một pháp đó là được cúng dường rồi tâm mình chẳng cao.  Còn có một pháp đó là với người ưa nói thế tục thì chẳng cùng họ đồng ở.  Còn có một pháp đó là được vật như pháp rồi thì cùng bạn đồng học chung dùng.  Còn có một pháp đó là chơn thiệt phương tiện.  Còn có một pháp đó là biết tất cả rồi chẳng có ý tưởng tham.  Còn có một pháp đó là chưa học khi đã học rồi lòng chẳng hối.  Còn có một pháp đó là đã học biết rồi chẳng sanh lòng khinh mạn.  Còn có một pháp đó là mình bị mắng nhục lòng chẳng giận.  Còn có một pháp đó là được cúng dường hay bị mắng nhục trong lòng bình đẳng  không hai.  Còn có một pháp đó là nghe nói chánh pháp khen rằng lành thay.  Còn có một pháp đó là vì muốn có đủ sáu Ba la mật nên thường cầu trang nghiêm. Còn có một pháp đó là tín tâm bất thối.  Còn có một pháp đó là vì cầu đạo Bồ đề mà cầu trang nghiêm.  Còn có một pháp đó là được cúng dường rồi thường thanh tịnh tâm mình để cho thí chủ được lợi ích lớn.  Còn có một pháp đó là đầy đủ thất thánh tài.  Còn có một pháp đó là hay phá sự bần cùng khốn khổ của chúng sanh.  Còn có một pháp đó là dùng thiện phương tiện điều phục chúng sanh.  Còn có một pháp đó là dùng tứ nhiếp thủ để nhiếp thủ chúng sanh.  Còn có một pháp đó là chẳng cùng chúng sanh tranh cãi đùa cợt nhau.

Còn có một pháp đó là lúc nghe pháp chẳng ở nơi Pháp sư tìm cầu chỗ dở.

Còn có một pháp đó là chưa được chứng quả Sa Môn lòng chẳng sanh hối.  Còn có một pháp đó là thường đi trong thế gian mà chẳng bị tám pháp làm nhiễm ô.  Còn có một pháp đó là thường xem xét lỗi mình.  Còn có một pháp đó là với người cử tội mình chẳng sanh lòng hờn giận.  Còn có một pháp đó là thấy pháp thế gian lòng sanh ý tưởng xả ly.  Còn có một pháp đó là với thiện hữu chẳng dối phỉnh. Còn có một pháp đó là trước thanh tịnh tâm mình rồi dạy cho người tịnh.  Còn có một pháp đó là chẳng vì lợi dưỡng mà trì tịnh giới.  Còn có một pháp đó là vì tăng thêm pháp lành mà tu tâm tịch tĩnh.  Còn có một pháp đó là vì pháp lành mà tu tịnh trang nghiêm.  Còn có một pháp đó là vì tịnh công đức mà tu tập trang nghiêm.  Còn có một pháp đó là vì tịnh trí huệ mà tu tập phương tiện vô tưởng tam muội.  Còn có một pháp đó là như pháp mà nhẫn. Còn có một pháp đó là tu ba môn giải thoát.

Còn có một pháp đó là biết thị xứ phi xứ.  Còn có một pháp đó là tu xa ma tha vì trang nghiêm tỳ bà xá na.  Còn có một pháp đó là biết rõ giải thoát. Còn có một pháp đó là biết tam thế bình đẳng. Còn có một pháp đó là chẳng phân biệt tất cả pháp giới. Còn có một pháp đó là biết rõ tất cả pháp tánh bất sanh bất diệt.

Nầy Hải Huệ !  Đại Bồ Tát quán sát trăm pháp như vậy, đây gọi là nhiếp thủ Đại thừa.

Lại nấy Hải Huệ !  Còn có hai pháp lợi ích Đại thừa, một là thích niệm Phật pháp và hai là xa lìa Thanh Văn.  Còn có hai pháp đó là ủng hộ giải thoát và có thể diễn nói pháp Đại thừa.  Còn có hai pháp đó là cầu Bồ đề tâm và điều phục chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là xem tâm Bồ đề như tướng ảo huyễn và xem tất cả chúng sanh đều không có ngã.  Còn có hai pháp đó là chẳng bỏ tâm Bồ đề và quán pháp bình đẳng. Còn có hai pháp đó là thanh tịnh thiện căn và vô tác vô tịnh.  Còn có hai pháp đó là vì pháp lành mà tu trang nghiêm và đến cứu cánh.  Còn có hai pháp đó là tự thân cứu cánh và chúng sanh cứu cánh.  Còn có hai pháp đó là nội tịnh và ngoại tịnh.  Còn có hai pháp đó là chẳng phạm tội và phạm rồi sanh lòng hối.  Còn có hai pháp đó là hay bố thí và chẳng cầu báo đáp.  Còn có hai pháp đó là bình đẳng bố thí và hồi hướng Vô thượng Bồ đề.  Còn có hai pháp đó là trì giới và chẳng cầu thiện quả.  Còn có hai pháp đó là chẳng tự khen và chẳng chê người. Còn có hai pháp đó là nhẫn nhục và nói lời hoà dịu.  Còn có hai pháp đó là nơi tham thì chẳng tham và nơi sân thì chẳng sân.

Còn có hai pháp đó là với pháp lành thì siêng tu tinh tiến và chẳng khinh người giải đãi.  Còn có hai pháp đó là thân tịch tĩnh và tâm tịch tĩnh.  Còn có hai pháp đó là cầu thiền chi và điều phục tâm.  Còn có hai pháp đó là thích ở thiền định và chẳng nhàm Dục giới.  Còn có hai pháp đó là cầu pháp và thích pháp.  Còn có hai pháp đó là quán pháp và ưa muốn pháp.  Còn có hai pháp đó là thích cầu thiện hữu và cung kính cúng dường.  Còn có hai pháp đó là chí tâm nghe pháp và chí tâm thọ pháp.  Còn có hai pháp đó là luôn thưa hỏi chánh pháp và như pháp trụ.  Còn có hai pháp đó là biết pháp và biết nghĩa.

Còn có hai pháp đó là nghe pháp rồi không nhàm và biết pháp rồi không nhàm.  Còn có hai pháp đó là thích lành và lìa ác.  Còn có hai pháp đó là thích nói chánh pháp và với người thọ pháp sanh lòng thương xót.  Còn có hai pháp đó là với pháp không có lòng xan lẫn và lúc nói pháp không có ý tưởng tham.  Còn có hai pháp đó là chí tâm nghe pháp và chí tâm thọ pháp.

Còn có hai pháp đó là lìa ngũ cái và tu thất giác chi.  Còn có hai pháp đó là hỷ và lạc.  Còn có hai pháp đó là biết mình và biết giờ.  Còn có hai pháp đó là tin quả báo và tu nghiệp lành.  Còn có hai pháp đó là chẳng dứt thánh tánh và thiệt ngữ.  Còn có hai pháp đó là như thuyết mà trụ và chẳng giấu công đức Như Lai.  Còn có hai pháp đó là tịnh thân và xa lìa ba căn bất thiện.

Còn có hai pháp đó là quán thân như cỏ cây và vì tịnh tâm mà tu tập pháp lành.  Còn có hai pháp đó là tịnh khẩu và xa lìa bốn lỗi.  Còn có hai pháp đó là quán tất cả pháp đều bất khả thuyết và quán thanh như vang. Còn có hai pháp đó là tịnh tâm và xa lìa vô minh tật đố tà kiến.

Còn có hai pháp đó là đó là nội tịnh và ngoài không có hành xứ.  Còn có hai pháp đó là tu từ và xa lìa ý tưởng oán thân.  Còn có hai pháp đó là đó là quán chúng sanh như hư không và tu từ.  Còn có hai pháp đó là chẳng bỏ bi tâm và cầu thiện chẳng hối.  Còn có hai pháp đó là hay điều kẻ chẳng điều và lúc điều chẳng hối.  Còn có hai pháp đó là trì chánh pháp và hộ người trì chánh pháp.  Còn có hai pháp đó là thích pháp và hộ pháp.  Còn có hai pháp đó là khen ngợi điều lành của người và ưa giấu lỗi người.  Còn có hai pháp đó là lìa tham và lìa sân.  Còn có hai pháp đó là chẳng bỏ chúng sanh và tu xả.

Còn có hai pháp đó là niệm Phật và biết vô niệm xứ.  Còn có hai pháp đó là quán thân vô thường và cầu ba mươi hai tướng.  Còn có hai pháp đó là niệm pháp và giáo hóa chúng sanh khiến họ trụ trong pháp.  Còn có hai pháp đó là quán vô tham xứ và với kẻ tham thì có lòng thương.  Còn có hai pháp đó là niệm Bồ Tát Tăng và y chỉ Tăng bất thối chuyển.  Còn có hai pháp đó là quán không có Tăng và ủng hộ bốn quả Sa Môn.

Còn có hai pháp đó là niệm giới và biết tâm Bồ đề bất khả thuyết. Còn có hai pháp đó là quán giới vô tác và thủ hộ người phạm giới.  Còn có hai pháp đó là niệm thí và thí rồi không hối.  Còn có hai pháp đó là đó là xa lìa phiền não và vì lìa phiền não nên diễn thuyết chánh pháp.  Còn có hai pháp đó là niệm thiên và thích tịch tĩnh.  Còn có hai pháp đó là có đủ niệm tâm và ủng hộ người loạn tâm.  Còn có hai pháp đó là công đức trang nghiêm và trí huệ trang nghiêm.  Còn có hai pháp đó là quán không có tạo tác và thích tu pháp lành.  Còn có hai pháp đó là không có phược và bị phược thì giải thoát.  Còn có hai pháp đó là xa lìa tâm dối phỉnh và chí tâm tu tịnh.  Còn có hai pháp đó là biết ơn và nhớ ơn.  Còn có hai pháp đó là nói tất cả lỗi và xa lìa lỗi.  Còn có hai pháp đó là tự tu thánh hạnh và khuyên người tu.  Còn có hai pháp đó là nguyện cầu pháp lành và lòng không nhàm đủ.  Còn có hai pháp đó là xa lìa ác pháp và thân cận thiện pháp.  Còn có hai pháp đó là thỉnh Phật thuyết pháp và chí tâm nghe thọ.  Còn có hai pháp đó là biết tất cả pháp bất sanh bất diệt  và diễn nói tự cú nghĩa.  Còn có hai pháp đó là biết không có chúng sanh và đem căn lành của mình cùng chúng sanh chung.  Còn có hai pháp đó là xa lìa các tướng và thâm cầu ba mươi hai tướng.  Còn có hai pháp đó là quán rỗng không và giúp hộ chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là tu tập vô nguyện và nguyện đến chúng sanh. Còn có hai pháp đó là tu tất cả thiện và nguyện các chúng sanh đồng tu thiện căn.  Còn có hai pháp đó là trí huệ vô ngại và thọ thân trong các cõi.  Còn có hai pháp đó là bất động và bất hối.

Còn có hai pháp đó là tàm và quý.  Còn có hai pháp đó là thích tịch tĩnh và cầu pháp tịch tĩnh.  Còn có hai pháp đó là tu tập vô tránh tam muội và quán không có chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là thiểu dục và tri túc.  Còn có hai pháp đó là che giấu tội người và phát lộ tội mình.  Còn có hai pháp đó là quán thập nhị nhơn duyên và tin sâu.  Còn có hai pháp đó là vô ngã và không có chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là phòng ngừa phiền não mình và phá phiền não người.  Còn có hai pháp đó là quán vô tác vô thọ và thích tu pháp lành.  Còn có hai pháp đó là quán lỗi sanh tử và chẳng dứt sanh tử.

Còn có hai pháp đó là tự thích sanh tử và giáo hóa các chúng sanh khiến họ thoát khỏi sanh tử.  Còn có hai pháp đó là cầu Ba la mật và cầu chỗ đã không có.  Còn có hai pháp đó là cầu biết và dậy người đồng biết như mình.

Còn có hai pháp đó là chẳng cầu cúng dường và vì cúng dường mà tạo tác nghiệp làm.  Còn có hai pháp đó là với chỗ có ơn thường muốn đền đáp và nơi có ơn và không có ơn bình đẳng báo đáp.  Còn có hai pháp đó là tu bất phóng dật và tu vô duyên từ.  Còn có hai pháp đó là thích vào xuất gia và xuất gia rồi lòng rất yêu thích.  Còn có hai pháp đó là tự nên công đức và với người không có công đức thì sanh lòng thương.  Còn có hai pháp đó là tu thân niệm xứ và không có niệm xứ.  Còn có hai pháp đó là tu thọ niệm xứ và không có niệm xứ.  Còn có hai pháp đó là tu tâm niệm xứ và không có niệm xứ.  Còn có hai pháp đó là tu pháp niệm xứ và không có niệm xứ.  Còn có hai pháp đó là là xa lìa pháp bất thiện và thân cận hay sanh thiện pháp.  Còn có hai pháp đó là xa lìa ác pháp đã sanh và hộ trì thiện pháp đã sanh.  Còn có hai pháp đó là làm cho thiện pháp chưa sanh được sanh và vì thêm rộng mà ủng hộ thiện pháp ấy.  Còn có hai pháp đó là được đại thần thông và giáo hóa chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là an trụ pháp giới và thấy khắp chư Phật thế giới.

Còn có hai pháp đó là tín tâm bất động và dạy chúng sanh cũng tin như mình.  Còn có hai pháp đó là tịnh tâm và giáo hóa người tán loạn.  Còn có hai pháp đó là siêng tinh tiến và giáo hóa người  giải đãi.  Còn có hai pháp đó là đầy đủ trí huệ vô ngại và giáo hóa vô minh chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là quán giới và quán duyên.  Còn có hai pháp đó là cầu trí trang nghiêm và tâm ấy chẳng hối.  Còn có hai pháp đó là quán các phiền não và ra khỏi phiền não rồi biết rõ giải thoát.  Còn có hai pháp đó là tất cả pháp giải thoát và phiền não chẳng hiệp tam giới.  Còn có hai pháp đó là trang nghiêm Bồ đề và tu học Bồ đề.  Còn có hai pháp đó là tận trí và vô sanh trí.

Còn có hai pháp đó là quán thánh đạo phương tiện và quán sanh tử phương tiện.  Còn có hai pháp đó là cứu cánh đạo và biết thối chuyển đạo.

Còn có hai pháp đó là như pháp trụ và trong các pháp không có kiến chấp.

Còn có hai pháp đó là theo duyên mà sanh diệt và theo duyên mà giải thoát.

Còn có hai pháp đó là biết ma nghiệp và biết đã lìa.  Còn có hai pháp đó là nơi giận có thể nhẫn và nơi nhẫn thì thương.  Còn có hai pháp đó là vì Bồ đề mà tu trang nghiêm và dầu tu trang nghiêm mà tâm không tham trước.  Còn có hai pháp đó là chẳng bỏ phiền não và chẳng bỏ tu thiện trang nghiêm.

Còn có hai pháp đó là biết thị xứ phi xứ và đem các thiện căn hồi hướng Vô thượng Bồ đề.  Còn có hai pháp đó là quán tâm Bồ đề như tướng ảo huyễn và tu hướng đến Vô thượng Bồ đề trang nghiêm.  Còn có hai pháp đó là quán các chúng sanh với Bồ đề bình đẳng vô sai biệt và biết các chúng sanh nhơn nơi Bồ đề mà được giải thoát.  Còn có hai pháp đó là biết pháp vô sanh và vì sanh pháp lành mà tu trang nghiêm.  Còn có hai pháp đó là pháp bất khả thuyết mà có thể tuyên nói và tất cả chúng sanh đều đồng nhứt thừa.

Lại này Hải Huệ !  Còn có ba pháp có thể lợi ích Đại thừa, đó là sơ phát tâm Bồ đề, thân cận thiện hữu lòng chẳng sanh hối và tu tập tâm đại bi chẳng thối chuyển.  Còn có ba pháp đó là phá hoại san lẫn, ban cho tất cả và nhiếp thủ Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là đầy đủ tịnh giới, điều phục kẻ phá giới và hồi hướng Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là tâm không sân hận, điều phục kẻ sân hận và hồi hướng Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là ở trong sanh tử lòng không thối hối, vui thích vì người mà gầy dựng sự nghiệp và hồi hướng Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là được tam muội định, chẳng sanh kiêu mạn và hồi hướng Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là cầu đa văn, được đa văn rồi chẳng sanh kiêu mạn và hồi hướng Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là chúng sanh duyên, pháp tánh duyên và vô duyên.  Còn có ba pháp đó là tự bi, bi tha và lìa tự bi tha bi.  Còn có ba pháp đó là vì tư lợi mà tu tập trí huệ, dùng trí huệ chuyển giáo hóa chúng sanh và tự lợi lợi tha.  Còn có ba pháp đó là biết quá khứ đã hết, biết vị lai vô sanh và biết hiện tại vô trụ.  Còn có ba pháp đó là vì người chánh định mà tu tập từ tâm, vì người tà định mà tu tập bi tâm và vì người bất định mà tu tập giải thoát.  Còn có ba pháp đó là tịnh thân, tịnh khẩu và tịnh ý.   Còn có ba pháp đó là tu bất tịnh quán để phá tham dục, tu từ để phá sân hận và quán mười hai nhơn duyên để phá vô minh.  Còn có ba pháp đó là an, lạc và tri túc.  Còn có ba pháp đó là nghe pháp rồi hay thọ trì, có thể rộng phân biệt văn tự cú nghĩa và quán sát tội lỗi.  Còn có ba pháp đó là đầy đủ thất thánh tài, có thể đại pháp thí và có thể thí cho chúng sanh.  Còn có ba pháp đó là thiệt nghĩa, chơn nghĩa và bất cuống nghĩa.  Còn có ba pháp đó là tự tri, tri tha và tri thời.

Còn có ba pháp đó là ngũ ấm với pháp ấm bình đẳng, các giới cùng pháp giới bình đẳng và các nhập cùng pháp nhập bình đẳng.  Còn có ba pháp đó là tu không, vô tướng và vô nguyện.  Còn có ba pháp đó là chẳng phỉ báng nhơn quả, phương tiện sanh pháp đều từ nhơn duyên và hòa hiệp nhơn duyên mà được có danh tự.  Còn có ba pháp đó là tin Phật bất khả tư nghị, tin Pháp chẳng sanh hủy báng và tin Tăng là phước điền lành tốt.  Còn có ba pháp đó là xa lìa tham dục, xa lìa sân hận và xa lìa ngu si.  Còn có ba pháp đó là thế tục để, đệ nhứt nghĩa để và chẳng trụ trước hai đế.  Còn có ba pháp đó là xa lìa phiền não, xa lìa kiêu mạn và ở chỗ phước điền thì lễ lậy cúng dường.  Còn có ba pháp đó là chẳng nhiễm Dục giới, chẳng trước Sắc giới và nơi Vô Sắc giới chẳng sanh kiêu mạn.  Còn có ba pháp đó là được cúng dường chẳng mừng, bị hủy nhục chẳng giận và lìa tám pháp thế gian.  Còn có ba pháp đó là che giấu các căn, hiểu rõ các căn và tịch tĩnh các căn.  Còn có ba pháp đó là hướng đến thiện địa, xa lìa chướng thiện địa và quán công đức thiện địa.  Còn có ba pháp đó là chí tâm, tịnh tâm và tịnh trang nghiêm.  Còn có ba pháp đó là học luật nghi giới, học tâm giới và học huệ giới.  Còn có ba pháp đó là thọ lạc chẳng sanh tham dật, thọ khổ chẳng sanh sân não và thọ chẳng lạc chẳng khổ tu tập nơi xả.  Còn có ba pháp đó là chuyển nhơn vì chẳng tạo tác, chuyển phiền não vì chẳng thấy tướng dạng và chuyển tam thế vì không nguyện cầu.

Còn có ba pháp đó là nhãn rỗng không, sắc tịch tĩnh và thọ không có chỗ tạo tác.  Còn có ba pháp đó là kín giới, hộ định và quán huệ.  Còn có ba pháp đó là nhớ giữ niệm pháp, tư duy quán pháp và như pháp  trụ.  Còn có ba pháp đó là âm thanh làm nhơn duyên cho Thanh Văn giải thoát, mười hai chi làm nhơn duyên cho Duyên Giác giải thoát và lục độ làm nhơn duyên cho Bồ Tát giải thoát.  Còn có ba pháp đó là thí, đại thí và cứu cánh thí.  Còn có ba pháp đó là hộ pháp, hộ người trì pháp và hộ trì Đại thừa.  Còn có ba pháp đó là đi trong sanh tử, xét lỗi sanh tử và biết mình đã xa lìa.  Còn có ba pháp đó là chí tâm nghe pháp phá trừ ngũ cái, thường thích tịch tĩnh và như pháp trụ.

Còn có ba pháp đó là y nghĩa, y pháp và y trí.  Còn có ba pháp đó là cầu đa văn rồi thích nơi tịch tĩnh, thích nơi tịch tĩnh rồi tư duy pháp lành và thiện tư duy rồi biết pháp bình đẳng.  Còn có ba pháp đó là thân cận người trí, thưa hỏi bực đa văn và hộ trí người lành.  Còn có ba pháp đó là không lòng tham vì người thuyết pháp, thấy người nghe pháp thì từ tâm nhìn họ và nhứt tâm quán nơi Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là xem các chúng sanh tâm mình bình đẳng, quán tâm bình đẳng và quán Phật bình đẳng.  Còn có ba pháp đó là quá khứ bất tận, vị lai bất hiệp và hiện tại bất trụ.  Còn có ba pháp đó là đó là quán khổ vô thường, quán pháp vô ngã và quán Niết bàn tịch tĩnh.  Còn có ba pháp đó là nghe pháp rồi kiên trì, tam muội kiên trì và trí huệ kiên trì.

Còn có ba pháp đó là phạm tội chẳng che dấu, chẳng hối tội trước đã phạm và chí tâm hộ giới.  Còn có ba pháp đó là phá tâm nghi, phá tâm hối và phá tâm chướng ngại.  Còn có ba pháp đó là muốn điều lành, lìa luận đàm thế sự và thích nơi tịch tĩnh.  Còn có ba pháp đó là nhẫn nghĩa thậm thâm, nói nghĩa thậm thâm và hiểu rõ các nghĩa.  Còn có ba pháp đó là đầy đủ thanh nhẫn, đủ tư duy nhẫn và đủ thuận nhẫn.  Còn có ba pháp đó là trí huệ phương tiện, đại từ và tinh tiến vững chắc.

Này Hải Huệ !  Bồ Tát có đủ những pháp như vậy thì có thể lợi ích Đại thừa.

Lại nầy Hải Huệ !  Có bốn pháp chướng ngại Đại thừa.

Những gì là bốn ?  Đó là nghe pháp chẳng nên nghe, chẳng muốn nghe thọ Bồ Tát pháp tạng, hành các nghiệp ma và phỉ báng chánh pháp.  Còn có bốn pháp đó là tham dục, sân hận, ngu si và chẳng thích cầu chánh pháp.  Còn có bốn pháp đó là ganh ghét người được lợi, nơi của cải có lòng bỏn xẻn, ưa phỉnh dối Pháp sư và chẳng thích thân cận thấy thiện tri thức.  Còn có bốn pháp, đó là nơi thiện tri thức sanh ý tưởng là ác hữu, nơi ác hữu sanh ý tưởng là thiện tri thức, phi pháp tưởng là pháp và pháp thì tưởng là phi pháp.  Còn có bốn pháp, đó là chẳng ưa thí cho, cho rồi tiếc hối, cho rồi thấy lỗi và chẳng niệm tâm Bồ đề.  Còn có bốn pháp, đó là vì tham cầu mà cho, vì sân hận mà cho, vì ngu si mà cho và vì sợ hãi mà cho.  Còn có bốn pháp, đó là vì danh mà cho, vì bạn mà cho và vì hơn mà cho.  Còn có bốn pháp, đó là chẳng chí tâm cho, chẳng tự tay cho, chẳng hiện thấy cho và khinh mạn cho.  Còn có bốn pháp, đó là cho vật xấu, cho ít vật, chẳng chí tâm cho và khinh mạn cho.  Còn có bốn pháp, đó là cho vật có độc, cho dao binh khí, bất tịnh thí và thí cho không lợi ích.  Còn có bốn pháp đó là thấy người trì giới thì giận ghét, thấy người phạm giới thì mến thương, theo lời của ác hữu và chẳng niệm thí giới.  Còn có bốn pháp đó là cầu lợi phi pháp, được của cải đúng pháp chẳng cùng người chung, ngăn dứt sự cúng dường của người và lòng chẳng biết đủ.  Còn có bốn pháp đó là vì lợi dưỡng mà nhiếp trì oai nghi, vì lợi dưỡng mà nói nhỏ tiếng, có tâm dua vạy và tà mạng mà sống.

Còn có bốn pháp đó là nơi người đồng học sanh lòng giận ghét, nơi người đồng thừa sanh lòng giận ghét, chẳng biết nghiệp ma và ưa nói lỗi của người.  Còn có bốn pháp đó là kiêu mạn chẳng nghe chánh pháp, chẳng cung kính Pháp sư, chẳng lễ lạy cha mẹ Sư trưởng thiện hữu và có ý theo ác nghiệp.  Còn có bốn pháp đó là giấu công đức của người, nói rộng lỗi người, thêm lớn kiêu mạn và giận hờn vững chắc.  Còn có bốn pháp đó là giải đãi, chẳng thích nghe lời lành, nói lời chẳng thuận hòa và trụ nơi phi pháp.  Còn có bốn pháp đó là chẳng điều, chẳng sạch, chẳng kín và chẳng nhẫn nhịn.  Còn có bốn pháp đó là chẳng thích nghe nhận pháp lành vô thượng, thích ở thành thị, phạm cấm giới mà thích thọ cúng dường và chẳng điều phục được sáu căn. Còn có bốn pháp đó là chẳng có thể nhiếp thủ chúng sanh, chẳng thể hộ trì chánh pháp và ưa nói tội lỗi của Pháp sư.  Còn có bốn pháp đó là đó là chẳng tu tín tâm, chẳng có thể quán sát tội lỗi sanh tử, chẳng quán sát lỗi ác hữu và chẳng quán sát tội lỗi của tâm nghi ngờ.  Còn có bốn pháp đó là chẳng quán nội, chẳng quán ngoại, vô tàm và vô quý.  Còn có bốn pháp đó là chẳng biết ơn, chẳng báo ơn, bội ơn và thích tà kiến.  Còn có bốn pháp đó là phỉ báng Thánh nhơn, giúp họ thế nhơn, chẳng tin phước điền và chê trách pháp thí cho.  Còn có bốn pháp đó là chẳng sạch thân nghiệp, chẳng hộ khẩu nghiệp, chẳng xả ý nghiệp và nhàm chê Đại thừa.

Còn có bốn pháp đó là vì phá hoà hiệp mà lưỡng thiệt, nơi thầy Hòa thượng thốt lời giận cãi, vì phá sự lợi ích mà ỷ ngữ và phỉnh nhơn thiên mà vọng ngữ.  Còn có bốn pháp đó là chẳng hộ giới nhơn, loạn thiền định nhơn, chẳng tin đời sau và thích ưa thế sự.  Còn có bốn pháp đó là thô cộc, kiêu mạn, ưa nói việc đời và thường thích ngủ nghỉ.  Còn có bốn pháp đó là giả danh hiệu Bồ Tát để thọ cúng dường, chẳng có thể săn sóc người bịnh khổ, chẳng gieo giống lành và chẳng hướng đến Bồ đề.  Còn có bốn pháp đó là tự khinh, khinh pháp, khinh phước và luôn nhớ thừa Thanh Văn, Bích Chi Phật.  Còn có bốn pháp đó là tham thân, tham tâm, tham mạng và tham cấm giới.  Còn có bốn pháp đó là tham nhà phòng, tham đàn việt, tham tà kiến và tham phá giới.  Còn có bốn pháp đó là làm nhiều, nói nhiều, thọ nhiều và nhìn ngó nhiều.  Còn có bốn pháp đó là ngã kiến, tà kiến, đoạn kiến và thường kiến.  Còn có bốn pháp đó là chẳng làm, làm rồi chuyển đổi, lòng hối tiếc và chẳng vui.  Còn có bốn pháp đó là chẳng hướng đến Bồ đề, chẳng tu thiền định, thối thất trí huệ và chẳng thích phương tiện.  Còn có bốn pháp đó là chướng ngại chánh pháp, chướng ngại nghiệp lành, phiền não chướng ngại và ma nghiệp chướng ngại.

Nầy Hải Huệ !  Các pháp như vậy gọi là chướng Đại thừa".

Lúc đức Phật nói pháp ấy rồi, có bốn ngàn Nhơn Thiên phát tâm Vô thượng Bồ đề, hai vạn tám ngàn Bồ Tát được Vô sanh Pháp nhẫn.  Cả cõi Đại Thiên chấn động sáu cách.  Trên không có vô lượng chư Thiên khác miệng đồng lời xướng rằng : Lành thay, lành thay, ngày nay đức Như Lai Thế Tôn đại sư tử hống, vì thương chúng sanh mà mở cửa Đại thừa.  Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có chúng sanh được ít phần trong pháp ấy thì có thể đoạn trừ khổ ba ác đạo, lần lần sẽ được vô lượng pháp bửu.  Bạch đức Thế Tôn ! Ví như có người ở ngoài thôn ấp thấy khối báu lớn, thấy rồi có lòng thương người nên vào thôn ấp bảo quần chúng rằng : ai muốn hết nghèo thì nên theo tôi.  Quần chúng nghe nói có người tin có người không tin.  Những người tin cùng đi theo người ấy đến chỗ châu báu tùy ý lượm lấy bèn hết nghèo khổ.  Khối châu báu lớn ấy không có ỹ nghĩ rằng cho người nầy chẳng cho người kia, phá sự nghèo của người nầy mà không phải người kia, cho người này lượm cầm đi mà chẳng cho người kia lượm cầm đi.  Cũng vậy, đức Như Lai Thế Tôn trong vô lượng đời cần cầu vô thượng pháp bửu như vậy.  Cầu rồi được thấy, sanh lòng thương rộng lớn dùng phạm âm thanh bảo các chúng sanh rằng : ai muốn phá hoại bần cùng sanh tử thì nên chí tâm lắng nghe.  Trong các chúng sanh, người bạc phước chẳng tin thì chẳng có thể phá hoại sanh tử nghèo cùng, những người tin theo thì tùy trí lực tha hồ lấy thừa Thanh Văn hay thừa Duyên Giác hoặc lấy Bồ Tát Đại thừa.  Pháp bửu tụ lớn ấy không hề tăng giảm cũng không có phân biệt.  Hoặc có người đến bên khối báu pháp lớn ấy mà không có thể lượm lấy một pháp bửu nào, người nầy ắt mãi ở trong ba ác đạo.  Hoặc có người có thể lượm lấy một chữ một kệ nhẫn đến một niệm thọ trì đó, người nầy ắt phá hoại sanh tử nghèo cùng.  Huống là có thể thọ lấy kinh điển Đại thừa nầy một phẩm hai phẩm và trọn đủ nghe thọ đọc tụng biên chép vì người mà giải nói.

Đức Thế Tôn khen chư Thiên rằng : "Lành thay lành thay, nầy chư Thiên Tử ! Nếu người thọ trì kinh điển như đây thì có đủ tất cả pháp lành, hay đảnh đới Như Lai vô thượng Phật trí, đó là khối báu lớn có thể làm lợi ích cho vô lượng chúng sanh".

Đức Thế Tôn liền nói tụng rằng :

Trong các thừa Đại thừa hơn hết

Dường như hư không vô biên tế

Xa lìa tất cả cõi sanh tử

Đến cội Bồ đề không chướng ngại

Nếu hay thanh tịnh tâm ý mình

Của cải ban cho tất cả hết

Chí tâm thọ trì thanh tịnh giới

Đến cội Bồ đề không chướng ngại

Nơi các chúng sanh tâm bình đẳng

Thường xét tội lỗi các phiền não

Hay thắng tất cả thừa hạ liệt

Điều phục chúng sanh ở Đại thừa

Nếu người chí tâm thọ đọc tụng

Đầy đủ tịch tĩnh giới nhẫn nhục

Đầy đủ trí huệ phá chúng ma

Thương mến chúng sanh đến đạo thọ

Trang nghiêm từ bi thừa Tứ thiền

Dao bén trí huệ dẹp ma chúng

Dưới đạo thọ quán Mười hai duyên

Đứng dậy thương chúng nói Đại thừa

Mười phương chúng sanh thừa Đại thừa

Thừa không tăng giảm như hư không

Đại thừa thần lực chẳng nghĩ bàn

Vì vậy Như Lai tu tập đó

An trụ niệm xứ tu chánh cần

Như ý làm chưn căn thế lực

Đi đường bất chánh lượm báu giác

Vì vậy Như Lai đến đạo thọ

Tâm mình tịch tĩnh lìa phiền não

Phá trừ si tối được trí quang

Vì vậy Phạm Thiên cùng Đế Thích

Đảnh lễ Như Lai thừa Đại thừa

Đầy đủ lục độ lục thần thông

Đủ thiện phương tiện tu tam muội

Hay phá các ma và tà kiến

Vì vậy Như Lai thừa Đại thừa

Nếu có đầy đủ các thiện căn

Cùng với thành tựu căn bất thiện

Tin đây thì phá được phiền não

Vì vậy Đại thừa khó nghĩ bàn

Bao nhiêu tất cả pháp thế gian

Và cùng vô thượng pháp xuất thế

Hoặc pháp hữu học pháp vô học

Tất cả nhiếp vào trong Đại thừa

Nếu có chúng sanh hành ác nghiệp

Thân cận tà kiến ác tri thức

Vì thương bọn này tu phương tiện

Điều phục họ nên nói Đại thừa

Hạ liệt chẳng thích pháp Đại thừa

Tâm hẹp chẳng phá được nhơn chấp

Thường cầu tự vui bỏ mọi người

Nghe nói Đại thừa họ kinh sợ

Nếu có người trí đủ thế lực

Thương mến chúng sanh làm lợi ích

Nghe nói Đại thừa lòng vui mừng

Phá các khổ não lòng chẳng hối

Nếu muốn biết rõ chúng sanh hành

Tất cả chúng sanh các giới căn

Một niệm Bồ Tát hay thông đạt

Vì vậy Đại thừa khó nghĩ bàn

Được thân tịch tĩnh tướng trang nghiêm

Được khẩu tịch tĩnh người thích nghe

Được tâm tịch tĩnh đủ thần thông

Như vậy đều do đến Đại thừa

Nếu có người hay tu Đại thừa

Đây là chẳng dứt dòng Tam bửu

Hay làm lợi ích cho chúng sanh

Phá hoại bần cùng các khổ não

Hay đến mười phương các thế giới

Hiện thấy vô lượng Phật Thế Tôn

Những ai xu hướng pháp Đại thừa

Thì được vô lượng vô biên phước

Tất cả thế gian không ai hơn

Người xu hướng Vô thượng Đại thừa

Đầy đủ đại lực phá chúng ma

Vì vậy Đại thừa khó nghĩ bàn

Được sắc được lực đại tự tại

Thân Phạm Thích Chuyển Luân Thánh Vương

Nếu người thừa pháp Đại thừa này

Người này hưởng thọ vui tam giới

Cho rồi lòng chẳng hề hối tiếc

Của vật quan trọng chẳng tiếc tham

Xả thân cho người tu từ bi

Vì vậy Đại thừa khó nghĩ bàn

Trì giới tinh tiến ưa phạm hạnh

Hay dùng sức thần che nhựt nguyệt

Chẳng tham trước thân quả báo tốt

Tu thừa như vậy điều chúng sanh

Thuyết pháp có người thọ chẳng thọ

Nơi đây chẳng sanh lòng thương giận

Thân tâm siêng tu đại tinh tiến

Để được pháp Đại thừa khó được

Hay được Vô thượng Đại Pháp Vương

Cũng được pháp nhẫn khó nhẫn nhục

Trong vô lượng kiếp thọ khổ não

Vì được Đại thừa hơn tất cả

Siêng làm lợi ích nhiều chúng sanh

Thân khẩu ý nghiệp đều nhu thuận

Tu tập từ bi và thần thông

Vì trụ Đại thừa đại lợi ích

Biết rõ pháp giới tánh sanh diệt

Vô ngã vô tranh điều các căn

Nếu an trụ được nơi Đại thừa

Thì hưởng an lạc như Phật trước

Đầy đủ niệm tâm và tinh tiến

Tứ như ý túc thần thông lực

Y chỉ chánh pháp và chơn nghĩa

Đều do thích trụ nơi Đại thừa

Đầy đủ vô thượng vô sở úy

Hay sư tử hống Vô Thượng Tôn

Tướng hảo vi diệu tự trang nghiêm

Đều do thích trụ nơi Đại thừa

Đầy đủ ba thứ đại thần thông

Điều phục giáo hóa các chúng sanh

Tâm mình tịch tĩnh không kiêu mạn

Nếu tu Đại thừa đủ nhẫn nhục

Đầy đủ phạm âm thanh vi diệu

Tất cả chúng sanh rất thích nghe

Nếu người thích tu tập Đại thừa

Người này giỏi biết tiếng chúng sanh

Hạnh nghiệp được làm vì tịnh độ

Chẳng lâu sẽ được vô biên thân

Nếu người chí tâm nghe kinh này

Sẽ hưởng vô biên vô thượng lạc

Bay đi hư không vô biên tế

Biết được đại hải bao nhiêu giọt

Công đức Đại thừa chẳng nói hết

Vì vậy Đại thừa khó nghĩ bàn.

Lại này Hải Huệ !  Người muốn thọ trì các kinh điển như vậy mà muốn tịch tĩnh thân tâm mình thì phải thọ trì môn cú, pháp cú, kim cương cú và chí tâm suy xét.

Môn cú là trong tất cả pháp đều làm môn hộ, đó là chữ A, là  cửa của tất cả pháp, A là không có, tất cả các pháp đều không có thường.  Chữ BA cũng là cửa của tất cả pháp, BA là đệ nhứt nghĩa.  Chữ NA cũng là cửa của tất cả pháp, NA là các pháp vô ngại.  ĐÀ cũng là cửa của tất cả pháp, ĐÀ là tánh hay điều phục tất cả pháp tánh.  SA cũng là cửa của tất cả pháp, SA là xa lìa tất cả các pháp.  ĐA cũng là cửa tất cả pháp,  ĐA là tất cả pháp như.  CA cũng là cửa của tất cả pháp, CA là tất cả các pháp vô tác vô thọ.  TA cũng là cửa của tất cả pháp, TA là tất cả các pháp không có phân biệt.  GIÀ là cửa của tất cả pháp, GIÀ là Như Lai chánh pháp thậm thâm không có đáy.  XÀ là cửa của tất cả pháp, XÀ là xa lìa tướng sanh.  ĐÀM là cửa của tất cả pháp, ĐÀM là ở trong pháp giới chẳng sanh tâm phân biệt.  XA là cửa của tất cả pháp, XA là đủ xa ma tha được bát chánh đạo.  KHƯ là cửa của tất cả pháp, KHƯ là tất cả các pháp dường như hư không.  XOA là cửa của tất cả pháp, XOA là tất cả pháp tận.  NHƯỢC là cửa của tất cả pháp, NHƯỢC là các pháp vô ngại.  THA là cửa của tất cả pháp, THA là tất cả pháp thị xứ phi xứ.  CỔ là cửa của tất cả pháp, CỔ là phán xét ngũ ấm rồi được lợi ích lớn.  TRÀ là cửa của tất cả pháp, TRÀ là tất cả các pháp không có cứu cánh.  CA là cửa của tất cả pháp, CA là vì thân tịch tĩnh nên được lợi ích lớn.  CHÍ là cửa của tất cả pháp, CHÍ là vì tâm tịch tĩnh nên lìa tất cả ác.  ƯU là cửa của tất cả pháp, ƯU là thọ trì ủng hộ tất cả cấm giới thanh tịnh.  XÀ là cửa của tất cả pháp, XÀ là thiện tư duy.  THẾ là cửa của tất cả pháp, THẾ là trụ tất cả pháp.  TU là cửa của tất cả pháp, TU là tất cả các pháp tánh là giải thoát.  TÌ là cửa của tất cả pháp, TÌ là tất cả các pháp đều là tì ni, là điều phục thân mình.  THỜI là cửa của tất cả pháp, THỜI là tất cả các pháp tánh chẳng nhiễm ô.  A là cửa của tất cả pháp, A là tất cả các pháp tánh là quang minh.  BÀ là cửa của tất cả pháp, BÀ là tu bát chánh đạo.  TA là cửa của tất cả pháp, TA là tất cả các pháp chẳng phải nội chẳng phải ngoại.

Nà Hải Huệ !  Đây gọi là môn cú hay tịnh niệm tâm.  Vì hay tịnh niệm tâm nên biết căn của chúng sanh.

Pháp cú là ấn giải thoát của tất cả các pháp, là ấn vô nhị của tất cả pháp, là ấn không có thường không có đoạn của tất cả pháp, là ấn không tăng giảm của tất cả pháp, là ấn bình đẳng như hư không của tất cả pháp, là ấn ngũ nhãn đạo của tất cả pháp, là ấn như hư không của tất cả pháp, là ấn không có phân biệt như hư không của tất cả pháp, là ấn nhập pháp giới của tất cả pháp, là ấn như của tất cả pháp, là ấn như không có tam thế khứ lai hiện tại của tất cả pháp, là ấn bổn tánh tịnh của tất cả pháp, là ấn rỗng không của tất cả pháp, là ấn vô tướng của tất cả pháp, là ấn vô nguyện của tất cả pháp, là ấn không có xứ không chẳng xứ của tất cả pháp, là ấn khổ của tất cả pháp, là ấn vô ngã của tất cả pháp, là ấn tịch tĩnh của tất cả pháp, là ấn tánh không có lỗi của tất cả pháp, là ấn đệ nhứt nghĩa nhiếp thủ của tất cả pháp, là ấn như pháp tánh trụ của tất cả pháp, là ấn cứu cánh giải thoát của tất cả pháp, là ấn không có thời gian của tất cả pháp, là ấn quá tam thế của tất cả pháp, là ấn đồng nhứt vị của tất cả pháp, là ấn tánh vô ngại của tất cả pháp, là ấn tánh vô tranh của tất cả pháp, là ấn tánh không có giác quán của tất cả pháp, là ấn chẳng phải sắc chẳng thể thấy được của tất cả pháp, là ấn không có đối trị của tất cả pháp, là ấn không có nghiệp quả của tất cả pháp, là ấn vô tác vô thọ của tất cả pháp, là ấn vô xuất vô diệt của tất cả pháp.

Này Hải Huệ ! Đây gọi là pháp cú.  Pháp cú như vậy là Bồ đề của tam thế chư Phật.  Pháp ấn cú như vậy nhiếp thủ tám vạn bốn ngàn pháp tụ.  Nếu có thể quán pháp tụ như vậy thì có thể được Vô sanh Pháp nhẫn.

Này Hải Huệ !  Nếu người chưa trồng gốc lành nghe pháp này rồi thì được trồng gốc lành phá trừ nghiệp ma.

Này Hải Huệ !  Nếu quán như vậy thì có thể được vô tận khí đà la ni.  Các pháp như vậy đều có thể nhiếp thủ tám vạn bốn ngàn tam muội, tám vạn bốn ngàn hành tánh của chúng sanh.  Đây gọi là pháp cú.

Kim cương cú ấy là thân ấy chẳng hư hoại như kim cương, tại sao, vì pháp tánh chẳng hư hoại vậy.

Tánh trí huệ hay phá vô minh, vì vậy nên trí huệ gọi là kim cương cú.

Tội ngũ nghịch hay phá tất cả thiện, vì vậy nên ngũ nghịch gọi là kim cương cú.

Quán bất tịnh hay phá tham dục, vì vậy nên quán bất tịnh gọi là kim cương cú.

Quán từ tâm hay phá sân hận, vì vậy nên quán từ tâm gọi là kim cương cú.

Quán mười hai nhơn duyên hay phá ngu si, vì vậy nên quán nhơn duyên gọi là kim cương cú.

Tâm một chúng sanh nhiếp thủ tâm tất cả chúng sanh, vì vậy nên gọi là kim cương cú.

Tâm một chúng sanh cùng tâm tất cả chúng sanh thảy đều bình đẳng, vì vậy nên gọi là kim cương cú.

Một Phật cùng tất cả Phật thảy đều bình đẳng, đây gọi là kim cương cú.

Mỗi mỗi phước điền cùng tất cả phước điền thảy đều vô tận bình đẳng, đây gọi là kim cương cú.

Tất cả các pháp bình đẳng như hư không, đây gọi là kim cương cú.

Tất cả các pháp cùng Phật pháp bình đẳng vô nhị, đây gọi là kim cương cú.

Kim cương tam muội hay phá tất cả ma nghiệp ác nên gọi là kim cương cú.

Diệu âm của đức Như Lai phá các ác thanh, đây gọi là kim cương cú.

Quán vô sanh vô diệt vượt quá sanh lão tử, đây gọi là kim cương cú.

Này Hải Huệ !  Các pháp như vậy gọi là kim cương cú, là kiên lao cú, là bất hoại cú, là bất phá cú, là bình đẳng cú, là thiệt cú, là vô nhị cú, là bất thối chuyển cú, là đại tịnh tịch tĩnh cú, là vô năng tác quái cú, là bất tăng bất giảm cú, là vô hữu hữu cú, là vô hữu pháp cú, là chơn cú, là hữu cú, là bất báng Phật cú, là y pháp cú, là cộng tăng cú, là như nhĩ cú, là phân biệt tam thế cú, là dũng kiện cú, là phạm cú, là từ cú, là tâm cú, là hư không cú, là Bồ đề cú, là bất đê cú, là pháp tướng cú, là vô tướng cú, là tâm ý thức vô trụ cú, là phá ma cú, là vô thượng cú, là vô thắng cú. là quảng cú, là hành kỷ cảnh cú, là nhập Phật cảnh giới cú, là vô giác quán cú, là pháp giới sở phân biệt cú, là vô cú cú.

Này Hải Huệ !  Nếu có Bồ Tát hay hiểu những cú nghĩa như vậy, ắt sẽ ngồi pháp tòa kim cương sư tử dưới cội Bồ đề".

Lúc đức Phật nói pháp ấy, có tám ngàn Bồ Tát được nhập pháp môn đà la ni, cũng được nhứt thiết chúng sanh bình đẳng tam muội.

Chư Bồ Tát từ mười phương đến đem diệu hương hoa và các thứ kỹ nhạc cúng dường đức Phật nói kệ khen :

Chúng tôi đảnh lễ đấng Vô Thượng

Hay biết ấm thanh tất cả chúng

Nói tướng vô tướng thiệt nhứt tướng

Mà được tướng tốt ba mươi hai

Nếu có chúng sanh nhứt nhị tâm

Bình đẳng nhiếp các chúng sanh tâm

Nói hạnh không hạnh thiệt nhứt hạnh

Vì vậy tôi lễ đấng Vô Thượng

Như Lai chơn thiệt biết nhơn quả

Nên vì chúng sanh nói nghiệp báo

Chơn như pháp giới chẳng có không

Vì vậy tôi khen đấng Vô Thượng

Tất cả chúng sanh không giác quán

Tâm ấy bổn tịnh không có tham

Vì theo nhơn duyên có tham dục

Vì vậy tôi lạy nhơn chơn thiệt

Tôi thấy thân Phật các mầu sắc

Mà thân Như Lai thiệt không sắc

Vì thương chúng hiện sắc không sắc

Tôi lạy đấng Pháp Vương vô thượng

Tất cả phước điền vào nhứt điền

Mà nhứt điền này không tăng giảm

Bất động pháp giới chẳng chuyển dời

Vì vậy tôi lạy đấng Vô Thượng

Quán các chúng sanh tâm như huyễn

Các pháp cùng Bồ đề cũng vậy

Biết tất cả pháp đều bình đẳng

Vì vậy tôi lạy đấng Bình Đẳng

Quán các pháp giới đều bình đẳng

Vì vậy các pháp không một hai

Chẳng có chẳng không là giải thoát

Vì vậy tôi lậy đấng Vô Kiến

Nhựt nguyệt nói được rơi xuống đất

Gió mạnh nói được dây cột buộc

Tu Di nói được miệng thổi động

Chẳng thể nói được Phật hai lời

Thiệt ngữ chơn ngữ và tịnh ngữ

Thân tâm thanh tịnh như hư không

Chẳng nhiễm thế pháp như hoa sen

Vì vậy tôi lậy đấng Vô Thượng

Nếu ai khen ngợi đức như vậy

Thì được các công đức như vậy

Tôi vì các công đức như vậy

Nên lậy khối công đức như vậy.

Chư Bồ Tát nói kệ tán thán đức Phật rồi bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Luận về đại bửu ấy đó là Phật vậy.  Đức Phật xuất thế là lạc xuất, là tín xuất, là niệm xuất, là trí xuất, là thí xuất, là giới xuất, là nhẫn xuất, là tinh tiến xuất, là thiền định xuất, là huệ xuất, là từ xuất, bi xuất, hỉ xuất, xả xuất, đức Phật xuất thế là trí pháp nghĩa thập nhị nhơn duyên  xuất, là niệm xứ xuất, là chánh cần xuất, là như ý túc xuất, là chánh đạo phần xuất, là tất cả thiện pháp xuất".

Bấy giờ trong chúng có một đại Bồ Tát tên là Huệ Tụ bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Sanh lão bịnh tử xuất ra nơi thế gian ấy tức là Phật xuất.  Vô minh ái xuất, tham sân si xuất, tất cả lưới nghi phiền não xuất tức là Phật xuất.  Tại sao vậy ?  Vì nếu tất cả các pháp như vậy chẳng xuất ra nơi thế gian thì đức Phật có duyên cớ gì mà xuất hiện thế gian ư !".

Đức Phật nói : "Lành thay lành thay ! Này Huệ Tụ ! Đúng như lời ông nói".

Hải Huệ Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có người chẳng thấy được các pháp như vậy, lúc bấy giờ đức Như Lai là xuất thế hay chẳng xuất thế ?".

Đức Phật nói : "Này Hải Huệ ! Bồ Tát lúc mới phát tâm Bồ đề tâm thiệt chẳng biết các pháp như vậy, nên Phật vì họ mà tuyên nói để dạy họ.

Nầy Hải Huệ !  Bồ Tát có bốn hạng :

Một là sơ phát Bồ đề tâm, hai là tu hành đạo Bồ đề, ba là kiên cố bất thối Bồ đề và bốn là một đời sẽ bổ xứ thành Phật.

Bồ Tát sơ phát tâm thấy sắc tướng Phật, thấy rồi mà phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Bồ Tát tu hành thấy Phật có đủ tất cả pháp lành, thấy rồi liền phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Bất thối Bồ Tát thấy thân của đức Như Lai cùng tất cả các pháp thảy đều bình đẳng.

Nhứt sanh bổ xứ Bồ Tát chẳng thấy có Như Lai công đức cũng không thấy có tất cả pháp, tại sao, vì huệ nhãn của bực Bồ Tát này tỏ rõ thanh tịnh vậy, vì dứt hai kiến vậy, vì tịnh trí huệ vậy.

Nếu người chẳng thấy tịnh, chẳng thấy bất tịnh, chẳng thấy tịnh bất tịnh, chẳng thấy chẳng phải tịnh chẳng phải bất tịnh, người nầy thì có thể thấy rõ đức Như Lai.

Này Hải Huệ !  Thuở xưa kia ta thấy Phật Nhiên Đăng như vậy, thầy rồi liền được vô sanh pháp nhẫn, cũng có thể rõ ràng biết là được.  Không được mà được rồi liền bay lên hư không cao bảy cây đa la.  Trụ ở hư không rồi tỏ rõ được biết tất cả pháp giới.  Tỏ rõ biết rồi tâm vô sở trụ.  Vô sở trụ rồi được tám vạn môn tam muội.  Lúc ấy Phật Nhiên Đăng liền thọ ký cho ta rằng nầy Ma Nạp !  Đời vị lai ông sẽ được làm Phật hiệu Thích Ca Mâu Ni Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn,  Lúc ấy ta trọn chẳng nghe âm thanh thọ ký, cũng không có ý tưởng Phật và thọ ký.  Lúc ấy ta có đủ ba tịnh huệ, đó là chẳng thấy có ngã, chẳng thấy có Phật và chẳng thấy có thọ ký.  Còn có ba thứ tịnh huệ, đó là chẳng thấy ngã, chẳng thấy chúng sanh và chánh pháp.  Còn có ba thứ tịnh huệ, đó là chẳng thấy danh, chẳng thấy sắc và chẳng thấy nhơn.  Còn có ba thứ tịnh huệ, đó là tất cả ấm đều vào pháp ấm, tất cả giới đều vào pháp giới, tất cả nhập đều vào pháp nhập.  Còn có ba thứ tịnh huệ, đó là pháp quá khứ đã tận, pháp vị lai chẳng sanh, pháp hiện tại chẳng trụ.  Còn có ba thứ tịnh huệ, đó là quán thân như thủy nguyệt, quán thanh chẳng nói được, quán tâm chẳng thấy được.  Còn có ba thứ tịnh huệ, đó là không vô tướng vô nguyện.  Nếu thấy như vậy tức là chơn thiệt thấy thọ ký.

Nầy Hải Huệ ! Nếu Bồ Tát thấy như vậy thì gọi là thiệt thấy".

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Đại Bồ Tát nếu có đủ các thứ thấy như vậy thì phát những nguyện gì ?".

Đức Phật nói : "Này Hải Huệ !  Người như vậy thì như bổn phát nguyện.  Đại Bồ Tát hoặc tâm tại định hoặc tâm chẳng tại định, vì chúng sanh nên như bổn phát nguyện.

Này Hải Huệ !  Ví như người có ruộng lúa tốt rộng đủ một khoảnh mặt đất bằng phẳng, lúc muốn tưới nước mở thuỷ khẩu của ruộng mặc cho nước chảy vào không còn cần tốn công sức nước tự nhiên lan khắp ruộng.

Cũng vậy, đại Bồ Tát hoặc ở trong định nhiếp tâm tư duy, hoặc chẳng ở định chẳng tư duy, vì chúng sanh nên như bổn phát nguyện những thiện căn được làm thảy đều cho chúng sanh chung.  Cùng chung rồi hồi hướng Phật pháp vô thượng.  Bồ Tát tâm thanh tịnh, giới nhẫn định và huệ cũng thanh tịnh, quán Phật pháp cùng các chúng sanh bình đẳng không hai.  Dầu có nguyện như vậy mà từ đầu trọn không có tâm.  Mặc dầu Bồ Tát không có tâm mà đối với các chúng sanh sức thệ nguyện chưa từng chẳng đến họ, những thiện căn được có đều cùng họ chung, cùng chung rồi hồi hướng Vô thượng Bồ đề.

Này Hải Huệ !  Như cây ta la có người chặt gốc đã đứt rồi thì theo chỗ bị chặt đó mà ngã.

Cũng vậy, đại Bồ Tát tu tập tam muội thường hướng đến Bồ đề .

Giả sử có người kêu to rằng cây ta la nầy chớ ngã từ chỗ bị chặt đứt !  Cây ấy vẫn ngã theo chỗ bị chặt đứt !

Cũng vậy, đại Bồ Tát chỗ tu hành pháp lành muốn chẳng hướng đến Vô thượng Bồ đề thì không bao giờ có, tại sao, vì pháp tánh như vậy.

Đại Bồ Tát chỗ tu pháp lành chỉ vì chẳng dứt chủng tánh Tam bửu, vì thanh tịnh Phật độ, vì trang nghiêm thân ba mươi hai tướng tốt tám mươi vẻ đẹp, vì trang nghiêm khẩu lúc thuyết pháp chúng sanh thích nghe, vì trang nghiêm tâm xem tất cả chúng sanh bình đẳng không hai, vì được Phật pháp chư Phật tam muội.  Dầu Bồ Tát chẳng tham những pháp như vậy nhưng tự nhiên có thể được những pháp ấy, tại sao, vì sức thệ nguyện vậy.

Nầy Hải Huệ !  Ví như nhà lò gốm, lúc khối bùn còn ở trên vòng khuôn chẳng được có tên món vật.  Lúc đã thành món vật rồi thì tùy theo món vật mà có tên.

Cũng vậy, pháp lành của Bồ Tát lúc chưa phát nguyện thì chẳng được tên Ba la mật, vì vậy nên tất cả pháp lành của Bồ Tát cần phải phát nguyện.

Nầy Hải Huệ !  Ví như nhà thợ vàng, lúc vàng chưa thành món vật cũng chẳng được có tên, đến lúc thành món vật rồi được tên anh lạc.

Cũng vậy, pháp lành của Bồ Tát lúc chưa phát nguyện thì chưa được có tên Ba la mật.

Ví như Tỳ Kheo lúc muốn nhập diệt tận định, trước lập thệ rằng, nay tôi nhập định nếu tiếng chuông khánh kêu mới sẽ xuất định.  Mà trong định ấy không có tiếng chuông khánh, do vì sức thệ nguyện nên lúc gõ chuông khánh thì Tỳ Kheo ấy liền xuất định.

Cũng vậy, đại Bồ Tát vì thương mến chúng sanh nên phát nguyện rằng :  người chưa được độ tôi sẽ độ họ.  Lúc tu tập bình đẳng, đại Bồ Tát nhập thâm tam muội, do sức đại bi nên nhớ các chúng sanh mà chẳng chứng Thanh Văn thừa và Bích Chi Phật thừa.  Vì vậy mà đại Bồ Tát dầu tu tập ba mươi bảy phẩm trợ đạo mà chẳng chứng đạo quả.

Nầy Hải Huệ !  Chỗ sở hành của đại Bồ Tát chẳng thể nghĩ bàn, dầu nhập thâm định mà chẳng chứng quả Sa Môn.

Như có hai người muốn vượt qua chỗ có lửa cháy lớn, một người mặc giáp kim cương thì qua khỏi, một người mang giáp bằng cỏ khô thì bị cháy.  Tại sao, vì kim cương là chất không bén lửa, còn cỏ khô là chất nhạy lửa nên phải cháy.

Cũng vậy, đại Bồ Tát thương mến chúng sanh mà chuyên niệm Bồ đề trang nghiêm vô lượng thậm thâm tam muội, do sức tam muội nên vượt quá chánh vị Thanh Văn Duyên Giác chẳng lấy quả chứng, từ định dậy rồi được chánh giác đạo Như Lai tam muội.

Người mang cỏ khô dụ hàng Thanh Văn.  Người Thanh Văn nhàm lìa sanh tử, đối với chúng sanh không có lòng từ bi, vì vậy mà không vượt quá chánh vị Thanh Văn và Duyên Giác.  Tại sao ?  Vì người nhị thừa ở trong phước đức sanh ý tưởng tri túc.  Người Đại thừa Bồ Tát ở trong phước đức không có lòng nhàm đủ.

Giáp kim cương là dụ cho ba môn giải thoát không, vô tướng và vô nguyện.  Ngọn lửa mạnh là dụ cho các hành pháp.  Đại Bồ Tát quán tất cả pháp không, vô tướng và vô nguyện mà có thể chẳng chứng các đạo quả Sa Môn".

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Đại Bồ Tát có đủ những sự như vậy chẳng thể nghĩ bàn, tu các tam muội ấy mà chẳng thủ chứng, đi trong lửa sanh tử chẳng bị lửa cháy.

Đại Bồ Tát thành tựu phương tiện nhập tất cả định cũng chẳng bị định nó gạt lầm.  Vì có phương tiện nên hành các công hạnh mà tâm không nhiễm trước.  Dầu vì hạng tà kiến giải nói quả Sa Môn, mà tự mình chẳng chứng Sa Môn đạo quả".

Đức Phật nói : "Lành thay, lành thay !  Nầy Hải Huệ !  Đúng như lời ông nói !

Nầy Hải Huệ !  Như ba thứ nước nhuộm, đó là la, uất kim và chàm xanh đựng chung trong một chậu nhuộm ba thứ là vải lông, nỉ và y kiều xa gia.  Vải lông bị nước nhuộm thấm thành mầu xanh.  Nỉ vì giặt sạch nên thành mầu vàng.  Y kiều xa gia trược bị tro thấm thì thành mầu đỏ.  Ba vật như vậy dầu đồng nhuộm trong một chậu  mà chịu mầu đều riêng khác.

Người tam thừa cũng như vậy.  Chậu là dụ cho không, vô tướng và vô nguyện.  Ba mầu là dụ cho Thanh Văn, Duyên Giác và Bồ Tát.  Tùy vật chịu mầu là dụ ba thứ Bồ đề.

Không, vô tướng và vô nguyện chẳng có ý nghĩ cho quả như vậy, chẳng cho quả như vậy.

Vải lông dụ hàng Thanh Văn.  Nỉ dụ hàng Duyên Giác.  Y Kiều xa gia dụ hàng Bồ Tát.

Đại Bồ Tát thấy tất cả pháp như điếc như đui, không có chúng sanh.  Lúc thấy như vậy tâm Bồ Tát không có nhiễm trước cũng không có thối hối.  Bấy giờ trong tâm Bồ Tát như thiệt biết rõ, ta ở nơi chúng sanh chẳng phải có lợi ích chẳng phải không có lợi ích, cũng vì chúng sanh tu tập đại bi.

Nầy Hải Huệ !  Ví như vi diệu tịnh lưu ly bửu, dầu ở trong bùn suốt cả trăm năm mà tánh chất nó luôn thanh tịnh ra khỏi bùn thì trong sạch như cũ.

Đại Bồ Tát cũng vậy, biết rõ tâm tánh bổn tánh thanh tịnh bị khách trần phiền não làm chướng ô, mà thiệt ra khách trần phiền não chẳng có thể làm ô nhiễm được tâm tánh thanh tịnh, như bửu châu tại bùn chẳng bị bùn làm ô nhiễm.

Đại Bồ Tát nghĩ rằng nếu tâm tánh ta bị phiền não làm ô nhiễm thì ta làm sao độ chúng sanh được.  Vì vậy mà Bồ Tát thường thích tu tập phước đức trang nghiêm, thích ở tại các cõi cúng dường Tam bửu, thích vì chúng sanh mà làm lụng theo họ sai khiến, nơi chỗ sanh tham chẳng hề tham, thường hộ trì chánh pháp, thích ban cho bố thí, đầy đủ tịnh giới, trang nghiêm nhẫn nhục, siêng tu tinh tiến, trang nghiêm thiền chỉ, tu tập trí huệ, đa văn không nhàm, thanh tịnh phạm hạnh tu đại thần thông, có đủ ba mươi bảy phẩm trợ Bồ đề.

Nầy Hải Huệ !  Đại Bồ Tát tu hành các pháp như vậy chẳng bị phiền não làm nhiễm ô, chẳng dính mắc ba cõi.

Vì đại Bồ Tát hành thiện phương tiện công đức lực, nên mặc dầu đi trong tam giới mà thân tâm không ô nhiễm.

Này Hải Huệ ! Ví như trưởng giả chỉ có một con trai lòng rất thương yêu.  Đứa con trai ấy chơi giỡn lầm té vào hầm phẩn.  Người mẹ thấy gớm ghét hôi dơ, sau đó người cha thấy quở trách bà mẹ rồi liền vào hầm phẩn kéo dắt đứa con trai ra rồi đem tắm rửa sạch sẽ.  Do vì thương yêu nên người cha ấy quên cả hôi dơ.

Trưởng giả cha mẹ ấy dụ cho Thanh Văn, Duyên Giác và Bồ Tát.  Hầm phẩn dụ tam giới.  Đứa con trai dụ chúng sanh.  Bà mẹ chẳng vớt con được là dụ hàng Thanh Văn, Duyên Giác.  Ông cha hay cứu vớt đứa con được là dụ chư Bồ Tát.  Lòng thương yêu con là dụ đại bi.

Đại Bồ Tát đủ thiện phương tiện vào tam giới mà chẳng bị tam giới nhiễm ô.  Vì vậy mà đạo có hai thứ : một là Thanh Văn thừa, hai là Bồ Tát Đại thừa.

Thanh Văn thừa nhàm tam giới.  Bồ Tát thừa chẳng nhàm tam giới.

Đại Bồ Tát tu tập không, vô tướng, vô nguyện, dầu đi trong các cõi mà chẳng bị đọa trong các cõi.  Đã chẳng đọa các cõi mà cũng chẳng thủ chứng.  Đi trong các cõi gọi là thiện phương tiện, chẳng thủ chứng gọi là trí huệ.

Đại Bồ Tát quán sát tất cả pháp không có hai tướng.  Quán tất cả pháp bình đẳng thì chúng sanh cũng bình đẳng.  Bình đẳng như vậy thì Niết bàn cũng bình đẳng, đây gọi là trí huệ.  Nếu có thể quán chúng sanh bình đẳng như vật mà chẳng chứng Niết bàn thì gọi là phương tiện.

Thanh tịnh bố thí gọi là huệ, phát nguyện hồi hướng Bồ đề thì gọi là phương tiện".

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Thế nào là bố thí mà gọi là thanh tịnh trí huệ và thanh tịnh phương tiện ?".

Đức Phật nói : "Này Hải Huệ !  Bồ Tát nếu thấy không có ngã chúng sanh thọ mạng sĩ phu thì gọi là huệ.  Nếu tu không vô tướng vô nguyện đem các thiện căn nguyện cùng chúng sanh hồi hướng Bồ đề thì gọi là phương tiện.

Còn nữa, nầy Hải Huệ !  Biết các chúng sanh căn hạ trung thượng thì gọi là huệ.  Biết rồi tùy ý mà vì họ thuyết pháp thì gọi là phương tiện.

Vì thanh tịnh trí huệ nên dầu đi trong tam giới mà không bị nhiễm trước.  Vì thanh tịnh phương tiện nên dầu tu Nhị thừa mà chẳng chứng quả Nhị thừa.

Này Hải Huệ !  Nếu Bồ Tát chẳng bị tất cả phiền não nhiễm ô thì gọi là huệ, có thể điều phục chúng sanh khiến họ hồi hướng Vô thượng Bồ đề thì gọi là phương tiện.

Bồ Tát phát nguyện đều làm cho chúng sanh được vô tận của cải vô tận phước đức tăng trưởng thiện căn, tất cả hàng hữu học vô học Thanh Văn, Duyên Giác và tất cả Bồ Tát tùy ý đắc pháp, đây gọi là tịnh phương tiện.

Bồ Tát nếu có thể thọ trì tất cả Phật pháp rộng phân biệt diễn nói, vô cùng tận diễn nói, vô chướng ngại diễn nói, chẳng luống diễn nói, tùy thích diễn nói, đây gọi là tịnh huệ.

Đại Bồ Tát đời đời sanh chỗ nào trọn chẳng mất tâm Vô thượng Bồ đề, đây gọi là tịnh huệ.  Đời đời ở chỗ nào tu tập pháp lành đều nguyện cùng chúng sanh chung, đây gọi là tịnh phương tiện.

Do tịnh huệ biết tâm Bồ đề vô trụ vô căn.  Do tịnh phương tiện giáo hóa chúng sanh đến Bồ đề".

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Đại Bồ Tát có đủ hai thứ tịnh như vậy nên tất cả nghiệp hạnh được làm không gì chẳng phải là Bồ đề.

Tại sao vậy ?  Vì trong tất cả pháp đều có ám chướng.  Vì pháp ám chướng nên tức là Bồ đề.  Vì vậy nên Bồ Tát thường chẳng xa lìa Bồ đề vậy.

Bồ Tát nếu nghĩ rằng tôi lìa Bồ đề, nên biết người nầy chẳng được Bồ đề.  Bồ Tát nếu nghĩ rằng tôi có Bồ đề, người nầy ở nơi Bồ đề có tịnh có bất tịnh.  Nếu có thể quán xét các pháp như vậy thì được Bồ đề, tức là tịnh trí phương tiện vậy".

Đức Phật nói : " Này Hải Huệ !  Quá khứ vô lượng a tăng kỳ kiếp có Phật xuất thế hiệu Vô Biên Quang Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn, quốc độ ấy tên Bất Thuấn, kiếp ấy tên Quang Vị.  Lúc đức Phật Vô Biên Quang mới đến ngồi đạo tràng Bồ đề chưa thành Phật, mười phương thế giới bực Bồ Tát nhứt sanh bổ xứ, bực Bồ Tát bất thối chuyển đều đồng ngó thấy và đồng đến chỗ ấy đem các thứ hoa cúng dường, hoa ấy ở hư không cao bảy cây đa la.

Lúc thành Phật đạo rồi, Vô Biên Quang Như Lai phóng đại quang minh chiếu khắp mười phương thế giới.

Mười phương chư Thiên phần đông thấy Phật Quang rồi đều nói rằng : Phật Vô Biên Quang chơn thiệt xuất thế.  Quốc độ Bất Thuấn trang nghiêm lộng lẫy như cung Trời Tha Hóa Tự Tại.  Kiếp ấy ban sơ quá mười ngàn năm có Phật xuất thế hiệu Quang Vị, do đây mà kiếp ấy có tên là Quang Vị.

Trong kiếp Quang Vị có mười bốn ức chư Phật Như Lai xuất thế.  Quốc độ Bất Thuấn ấy có chín vạn sáu ngàn tiểu quốc, mỗi tiểu quốc ngang rộng tám vạn bốn ngàn do tuần, có tám vạn bốn ngàn thành, thành ấy ngang rộng một do tuần.  Mỗi thành dân cư có tám vạn bốn ngàn người.  Quốc độ Bất Thuấn ấy có đủ các sự như vậy.  Cõi nước ấy thuần dùng bốn báu trang sức, đó là vàng, bạc, lưu ly và pha lê, có nhiều món uống ăn không hề thiếu.  Nhơn dân cõi ấy không có ngã ngã sở như người Uất Đơn Việt ở phương Bắc.

Phật Vô Biên Quang thọ mạng đủ mười trung kiếp.  Chúng Thanh Văn có chín vạn sáu ngàn ức.  Chúng Bồ Tát có một vạn hai ngàn ức.  Trong quốc độ ấy có thành tên Lạc và thành tên Tịnh.  Đức Phật Vô Biên Quang xuất thế tại thành Tịnh rồi qua ở tại thành Lạc.  Quốc độ ấy có vua tên là Tịnh Thanh đủ bảy báu thống lãnh cả Đại Thiên thế giới.  Hậu cung thể nữ có ba vạn sáu ngàn xinh đẹp như Thiên nữ.  Có mười vạn Vương Tử hùng mãnh dũng kiện, mỗi Vương Tử đều có sức lực nửa na la diên, thân đủ hai mươi tám tướng tốt, tất cả đều phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Có tám vạn Vương Nữ, cũng đều thanh tịnh xinh đẹp như Thiên nữ, cũng đều phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Trải qua hai đại kiếp, vua Tịnh Thanh cúng dường đức Vô Biên Quang Như Lai  và chúng Thanh Văn, chúng Bồ Tát.  Nhà vua vì đức Như Lai mà xây dựng bửu phường rộng lớn năm do tuần, trong bửu phường có mười vạn bửu lâu để cúng dường chư Tăng.  Lúc ấy Thánh Vương cùng các quyến thuộc đều tu phạm hạnh thanh tịnh.

Thuở ấy đức Vô Biên Quang Như Lai giáo hóa vô lượng chúng sanh an trụ pháp Đại thừa, cũng có vô số chúng sanh nơi Thanh Văn thừa.

Thánh Vương Tịnh Thanh sau thời gian cúng dường Phật rồi cùng quyến thuộc đồng  đến chỗ đức Phật Vô Biên Quang đầu mặt đảnh lễ chưn Phật hữu nhiễu cung kính quỳ dài chắp tay bạch rằng :

Bạch đức Thế Tôn !  Thế nào là Bồ Tát tu hành Đại thừa chẳng theo lời người ?  Thế nào là Bồ Tát sanh được cứu cánh?  Thế nào là Bồ Tát được vô sở trụ ?  Thế nào là Bồ Tát được vô động huệ ?  Thế nào là Bồ Tát được thanh tịnh huệ ?  Thế nào là Bồ Tát thần lực hay thấy xa ?  Thế nào là Bồ Tát các căn mãnh lợi ?  Thế nào là Bồ Tát đầy đủ Phật độ ?  Thế nào là Bồ Tát hành bất phóng dật ?  Thế nào là Bồ Tát nghe pháp thậm thâm lòng chẳng kinh sợ ?

Thế nào là Bồ Tát được tên là Bồ Tát ?

Đức Vô Biên Quang Như Lai nói : "Này Đại Vương !  Có bốn pháp tu hành Đại thừa chẳng theo lời người :

Một là có lòng tin Thánh ra khỏi thế giới.

Hai là có trí huệ quán sát pháp tánh.

Ba là có đại thần thông.

Bốn là tu tịnh tinh tiến để giáo hóa các chúng sanh.

Này Đại Vương !  Bồ Tát có đủ bốn pháp như vậy tu hành Đại thừa chẳng theo lời người.

Bồ Tát còn có bốn pháp sanh được cứu cánh :

Một là biết rõ thiện pháp để điều phục tâm.

Hai là chẳng tham trước sự vui của mình.

Ba là vì các chúng sanh mà tu tập từ bi.

Bốn là thường ưa thích pháp Đại thừa.

Này Đại Vương !  Bồ Tát có bốn pháp được vô sở trụ :

Một là tịnh tâm.

Hai là tịnh trang nghiêm.

Ba là lìa hư dối.

Bốn là tu kiên huệ để đủ phước đức.

Này Đại Vương !  Bồ Tát còn có bốn pháp được tịnh trí huệ :

Một là tịnh nhãn.

Hai là dùng tứ nhiếp pháp để nhiếp thủ các chúng sanh.

Ba là tịnh thân đủ ba mươi hai tướng tốt tám mươi vẻ đẹp.

Bốn là tịnh Phật độ quán tịnh pháp giới.

Này Đại Vương !  Bồ Tát còn có bốn pháp có thể được thấy xa, các căn mãnh lợi :

Một là niệm dưới cội Bồ đề chẳng bỏ tâm Bồ đề.

Hai là niệm Phật trí huệ, cũng chẳng trụ trước nơi trí.

Ba là niệm pháp thân tu tập không vô tướng vô nguyện.

Bốn là niệm Phật Niết bàn, ở trong sanh tử không có nhàm hối.

Này Đại Vương !  Còn có bốn pháp Bồ Tát có đủ Phật độ hành bất phóng dật :

Một là thọ thân Thiên Đế Thích để giáo hóa chư Thiên khiến họ chẳng phóng dật.

Hai là thọ thân Đại Phạm Thiên Vương để giáo hóa hàng Phạm Thiên khiến họ chẳng phóng dật.

Ba là thọ Chuyển Luân Thánh Vương thân để giáo hóa nhơn dân khiến họ chẳng phóng dật.

Bốn là thọ thân Đại thần, Trưởng giả để giáo hóa mọi người khiến họ chẳng phóng dật.

Này Đại Vương ! Còn có bốn pháp Bồ Tát nghe pháp thậm thâm không có lòng kinh sợ :

Một là thường thân cận thiện tri thức.

Hai là thiện tri thức thường nói pháp thậm thâm cho.

Ba là khéo tư duy tốt các nghĩa pháp thậm thâm.

Bốn là như chánh pháp mà trụ.

Này Đại Vương !  Còn có bốn pháp được danh hiệu Bồ Tát :

Một là thường cầu Ba la mật.

Hai là vì các chúng sanh mà tu tập tâm đại bi.

Ba là luôn ưa thích cầu Phật pháp.

Bốn là lúc giáo hóa chúng sanh không có lòng nhàm hối.

Lúc Thánh Vương Tịnh Thanh nghe đức Vô Biên Quang nói pháp rồi, vua cùng các quyến thuộc đều được Vô sanh Pháp nhẫn, liền xả bỏ quốc độ xuất gia trong Phật pháp siêng tu tập đạo hạnh.

Đức Vô Biên Quang Như Lai nói :

Này Đại Vương !  Nay nhà vua xuất gia tức là báo ơn Phật.  Nếu ai sanh lòng tin xuất gia như vậy thì gọi là báo ơn Phật rất lớn, là công đức lớn có nhiều lợi ích.  Nầy Đại Vương !  Bồ Tát xuất gia có hai mươi bốn sự lợi ích :

Một là lìa bỏ thế sự được đại tự tại.

Hai là bỏ lìa phiền não được giải thoát.

Ba là thân mặc y phục nhuộm màu được đạo không ô nhiễm.

Bốn là có đủ bốn sự được tứ thánh chủng.

Năm là thích hành đầu đà xa lìa tất cả đại dục ái dục.

Sáu là chẳng bỏ giới tụ được vui nhiều nhơn thiên.

Bảy là chẳng bỏ Bồ đề chứng được Phật pháp.

Tám là thường ưa thích tịch tĩnh lìa nói luận thế sự.

Chín là vì chẳng trụ trước nơi pháp nên được đại tịnh tâm.

Mười là có đủ thiền chỉ để được thiền định.

Mười một là ưa cầu đa văn vì được trí huệ vậy.

Mười hai là phá hoại kiêu mạn vì được trí huệ vậy.

Mười ba là phá trừ tà kiến vì được chánh kiến vậy.

Mười bốn là chẳng khởi giác quán vì chơn thiệt biết các pháp giới vậy.

Mười lăm là bình đẳng xem chúng sanh vì được đại từ vậy.

Mười sáu là giáo hóa các chúng sanh tâm không mỏi mệt vì được đại bi vậy.

Mười bảy là chẳng tiếc thân mạng vì hộ chánh pháp vậy.

Mười tám là tịch tĩnh tâm mình vì được thần thông vậy.

Mười chín là thường niệm Phật vì thấy Phật vậy.

Hai mươi là tu thiện tư duy vì được mười hai duyên thâm trí huệ vậy.

Hai mươi mốt là được thuận nhẫn.

Hai mươi hai là được vô sanh pháp nhẫn.

Hai mươi ba là tin tất cả công đức.

Hai mươi bốn là được Phật trí huệ.

Thánh Vương Tịnh Thanh nghe thọ pháp ấy rồi chuyển đem dạy lại tất cả nam nữ quyến thuộc thần dân.

Lúc ấy trong quốc độ Bất Thuấn có chín vạn chín ngàn ức người đều xuất gia.

Tỳ Kheo Tịnh Thanh đã xuất gia rồi lại bạch Phật Vô Biên Quang rằng :

Bạch đức Thế Tôn ! Nay tôi thế nào được gọi là xuất gia ?

Đức Vô Biên Quang nói :

Này Tỳ Kheo !  Ông tên là Tịnh Thanh, phải nên tịnh tự giới, tự giới đã tịnh rồi thì gọi là Tỳ Kheo, gọi là xuất gia.

Nghe Phật dạy rồi, Tỳ Kheo Tịnh Thanh lòng thích tịch tĩnh tư duy như vầy : giới ấy tức là nhãn, quán nhãn không tức là tịnh giới, tịnh giới ấy tức là Phật độ.  Như nhãn quán nhĩ tỷ thiệt thân ý cũng vậy.  Ý ấy tức là giới, quán ý không tức là tịnh giới, tịnh giới ấy tức là Phật độ, tức là nhứt giới, tức là không giới, tức là chúng sanh giới, tức là vô tướng giới, tức là vô nguyện giới, tức là vô tác giới, tức là vô vi giới.

Tịnh Thanh Tỳ Kheo quán sát như vậy rồi liền được thân khinh tâm khinh.  Thân tâm đã khinh rồi được vô lượng thần thông, được thần thông rồi được lạc thuyết vô ngại đà la ni môn.

Này Hải Huệ ! Tỳ Kheo Tịnh Thanh thuở đức Vô Biên Quang Như Lai ấy là ai chăng ?  Nay chính là thân ông vậy, còn nam nữ quyến thuộc ấy, nay là đại chúng Bồ Tát được ông dắt đến nghe pháp tại đây vậy".

Lúc đức Thế Tôn nói pháp ấy, có vạn tám ngàn người phát tâm Vô thượng Bồ đề, tám ngàn chúng sanh được Vô sanh nhẫn.

Nầy Hải Huệ !  Nếu ai muốn được Vô thượng Bồ đề thì nên đúng như pháp mà nói và đúng như nói mà trụ.

Thế nào gọi là đúng như pháp mà nói và đúng như nói mà trụ ?

Này Hải Huệ !  Nếu có người nói tôi sẽ làm Phật, rồi mời các chúng sanh đến hứa cho pháp vị.

Mời hứa rồi, mà người ấy chẳng thể thọ trì đọc tụng phân biệt giải nói kinh điển vi diệu, chẳng thể hộ trì thanh tịnh cấm giới, chẳng siêng tu tinh tiến, chẳng tu tri túc, ở trong thiện pháp được phần ít đã biết đủ.  Người như vậy gọi là kẻ khi dối chẳng đúng như pháp nói, chẳng đúng như pháp trụ.

Này Hải Huệ !  Nếu có người nói rằng tôi sẽ làm Phật, rồi mời các chúng sanh đến hứa cho pháp vi.

Mời hứa rồi, người ấy hay thọ trì đọc tụng phân biệt giải nói kinh điển vi diệu, hộ trì cấm giới thanh tịnh, siêng tu tinh tiến, thiểu dục tri túc, được nhiều thiện pháp cũng chẳng sanh lòng thỏa đủ.  Người này gọi là chẳng khi dối đúng như pháp nói đúng như pháp trụ.

Nầy Hải Huệ !  Ví như Quốc Vương có đông tân khách, mời rồi mà chẳng sắm sửa đồ dùng cúng dường, lúc tân khách đã đến nơi nói là chưa sắm sửa.  Tân khách đều nói rằng :  đã nhận lời mời của đức vua nên ở nhà chẳng sắm món ăn uống, nay theo lời đức vua mời mà đến lại không có chi ăn dùng, họ đồng quở trách giận hờn sầu não khóc lóc.

Này Hải Huệ !  Bồ Tát mời các chúng sanh hứa cho pháp thực rồi chẳng cầu đa văn, chẳng trì giới tinh tiến tu hành ba mươi bảy phẩm pháp trợ đạo.  Vì vậy nên chúng thánh quở trách, hàng nhơn thiên than khóc.

Này Hải Huệ !  Bồ Tát nếu có thể đúng pháp làm, đúng như chỗ làm mà nói, chẳng nên khi dối tất cả chúng sanh,

Lại này Hải Huệ !  Còn có các chúng sanh thỉnh cầu Bồ Tát vì họ thuyết pháp.  Bồ Tát hứa khả, sẽ thuyết pháp cho họ.  Sau khi hứa Bồ Tát phóng dật.  Chúng sanh đã thấy Bồ Tát phóng dật liền khuyên nhắc.  Được khuyên nhắc mới thuyết pháp cho họ.  Lúc thuyết pháp hoặc có người hỏi nghĩa thậm thâm.  Vì phóng dật nên Bồ Tát không đáp được.  Vì không đáp được nên lòng hổ thẹn.  Vì hộ thân tâm mình nên gạt chúng sanh mà bỏ lìa họ.

Này Hải Huệ !  Bồ Tát nếu muốn đúng như pháp được nói mà trụ, không tự tiếc thân tâm để hộ trì chúng sanh.

Này Hải Huệ !  Về quá khứ có một sư tử vương ở trong hang núi sâu thường nghĩ rằng : ta là vua của tất cả loài thú, có đủ sức xem coi giữ gìn tất cả thú.  Trong núi ấy có hai con khỉ cùng sanh hai khỉ con đến sư tử vương nói rằng : vua hay thủ hộ tất cả các thú, nay chúng tôi đem hai khỉ con này giao phó cho vua, chúng tôi muốn đi xứ khác kiếm ăn.  Sư tử vương liền hứa khả.  Hai khỉ để hai con lại giao cho sư tử vương rồi đi.

Bấy giờ trong núi ấy có một kên kên chúa thấy sư tử vương ngủ liền bắt hai khỉ con để ở chỗ hiểm.

Sư tử vương thức dậy biết liền hướng kên kên chúa nói kệ rằng :

Nay ta thưa cùng chúa kên kên

Cầu mong chí tâm nhận lời tôi

Xin nể mặt tôi tha hai khỉ

Cho tôi khỏi thẹn vì thất tín.

Kên kên chúa nói kệ đáp sư tử vương rằng :

Ta hay du hành bay hư không

Đã qua chỗ người lòng không sợ

Nếu quyết muốn hộ hai khỉ con

Đổi cho ta người phải xả thân.

Sư tử vương đáp :

Nay ta vì hộ hai khỉ con

Xả thân chẳng tiếc như cỏ khô

Nếu ta hộ thân mà nói dối

Sao được gọi là như thuyết hành.

Nói kệ xong, sư tử vương lên gộp cao muốn xả thân mình.

Kên kên chúa liền kêu sư tử vương mà nói kệ rằng :

Nếu vì người khác xả mạng mình

Kẻ ấy liền hưởng vui vô thượng

Nay ta thả hai khỉ con nầy

Mong sư tử vương đừng tự hại.

Này Hải Huệ ! Thuở ấy sư tử vương nay là thân ta, Phật Thích Ca Mâu Ni, khỉ đực ấy nay là Đại Ca Diếp, khỉ cái ấy nay là Thiện Hộ Tỳ Kheo Ni, hai con khỉ ấy nay là A Nan và La Hầu La, còn kên kên chúa ấy hiện nay là Xá Lợi Phất vậy.

Này Hải Huệ !  Bồ Tát vì hộ kẻ y chỉ mình mà chẳng tiếc thân mạng.

Này Hải Huệ !  Thế nào gọi là đúng như lời mà trụ ?

Bồ Tát nếu nói ta sẽ bố thí, liền thật hành bố thí rộng lớn.  Đây gọi là đúng như lời mà trụ.

Bồ Tát nếu nói ta có thể trì giới, liền giáo hóa tất cả đồng hộ giới như mình.  Đây gọi là đúng như lời mà trụ.

Bồ Tát nếu nói ta tu nhẫn nhục, liền giáo hóa chúng sanh đồng tu nhẫn nhục.  Đây gọi là Bồ Tát đúng như lời mà trụ.

Bồ Tát nếu nói ta siêng tinh tiến tu hành Phật pháp, liền giáo hóa mọi người đồng siêng tinh tiến tu hành Phật pháp.  Đây gọi là Bồ Tát đúng như lời mà trụ.

Bồ Tát nếu nói ta tu thiền định, liền giáo hóa chúng sanh xả trù loạn tâm tu tập thiền định.  Đây gọi là Bồ Tát đúng như lời mà trụ.

Bồ Tát nếu nói ta tu trí huệ, liền phân biệt đúng như pháp.  Đây gọi là Bồ Tát đúng như lời nói mà trụ.

Bồ Tát nếu nói ta nên phá hoại tất cả ác pháp, liền tu tập tất cả thiện pháp.  Đây gọi là đúng như lời mà trụ.

Này Hải Huệ !  Hay trang nghiêm thì gọi là như thuyết, hay cứu cánh thì gọi là như trụ.  Hay phát tâm thì gọi là như thuyết, được chứng quả thì gọi là như trụ.  Hay tịnh tâm thì gọi là như thuyết, hay chí tâm thì gọi là như trụ.  Hay phát tâm thì gọi là như thuyết, tâm bất thối thì gọi là như trụ.  Chí tâm nghe pháp thì gọi là như thuyết, nghe rồi như trụ thì gọi là như trụ.  Có thể tịnh khẩu thì gọi là như thuyết, hay tịnh thân thì gọi là như trụ.  Mới thọ giới thì gọi là như thuyết, chí tâm hộ trì giới thì gọi là như trụ.  Phát Bồ đề tâm thì gọi là như thuyết, hành Bồ Tát đạo gọi là như trụ.  Được trụ nhẫn địa thì gọi là như thuyết, trụ bất thối địa thì gọi là như trụ.  Được thân một đời thì gọi là như thuyết, được thân hậu biên thì gọi là như trụ.  Đến dưới cội Bồ đề thì gọi là như thuyết, được quả Bồ đề thì gọi là như trụ.

Này Hải Huệ !  Đây gọi là Bồ Tát đúng như pháp mà thuyết và đúng như thuyết mà trụ".

Lúc đức Thế Tôn nói pháp này, có năm trăm Bồ Tát được trụ vô sanh nhẫn địa.

Lúc bấy giờ trong pháp hội có một Bồ Tát tên Liên Hoa bạch Phật rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Như đức Phật đã nói về như thuyết mà trụ thiệt chẳng thể nghĩ bàn.  Như sở trụ của đức Phật tức là như thuyết tức là như trụ".

Đức Phật nói : "Này Liên Hoa !  Ở nơi sự ấy ông có biết rõ được chăng ?".

Liên Hoa Bồ Tát bạch rằng : "Tôi đã rõ, Bạch đức Thế Tôn !".

Đức Phật nói : "Nếu người biết chánh pháp là chơn thiệt thì gọi là như pháp trụ".

Sơn Vương Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Vô sở trụ pháp thì gọi là như pháp trụ.  Tại sao vậy ?  Vì thấy tất cả pháp không có giác, do vì không có giác nên chẳng thấy một pháp gọi đó là giác, nếu không có một pháp thì làm sao có trụ.  Nếu thấy như vậy thì gọi là như pháp trụ".

Phước Đức Vương Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu người tùy theo tâm thì chẳng phải như pháp trụ.  Nếu có Bồ Tát quán ý như huyễn, gọi là vô trụ.  Nếu là vô trụ thì gọi là như pháp trụ".

Nhiên Đăng Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Không có tâm tham thì gọi là như pháp trụ.  Thế nào là tham tâm, đó là ở trong các pháp có tổn có ích.  Nếu không có tham tâm thì gọi là như pháp trụ".

Nhựt Tử Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có Bồ Tát có chỗ trụ trước thì gọi là động.  Nếu ở trong các pháp tâm không trụ trước thì gọi là vô động.  Nếu là vô động thì gọi là như pháp trụ".

Dũng Kiện Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Tất cả thế gian đều tùy tâm hành.  Nếu biết tâm hành thì gọi là như pháp trụ".

Lạc Kiến Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Như lời đức Phật nói : do vì thọ mà thọ khổ, nếu có thể chẳng thọ thì các thọ dứt diệt, nếu có thể chẳng thủ thì các thủ dứt diệt.  Dầu chẳng thọ các thọ mà chẳng bỏ chúng sanh thì gọi là như pháp trụ".

Hương Tượng Vương Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Tất cả phàm phu chúng sanh đều có gánh nặng đó là ngũ ấm.  Nếu người có thể biết ngũ ấm chơn thiệt, vì phá hoại kiến chấp ngũ ấm mà lìa bỏ gánh nặng, nhưng ở nơi các pháp không có ý tưởng là gánh, đây gọi là như pháp trụ".

Kiên Ý Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có Bồ Tát chẳng sanh nơi sanh chẳng diệt nơi diệt cũng lại chẳng thấy tánh sanh diệt thì gọi là như pháp trụ".

Trì Thế Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu đi nơi thế gian thì chẳng phải như pháp trụ.  Nếu người chánh trang nghiêm thì gọi là như pháp trụ. Người chánh trang nghiêm thấy tất cả các pháp bình đẳng như hư không".

Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có thể chơn thiệt biết thấy Niết bàn thấy pháp là diệt và không có sanh diệt, tất cả chúng sanh đều có Phật tánh, vì đến Bồ đề mà tu tập trang nghiêm, đây gọi là như pháp trụ".

Quang Vô Ngại Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có hành xứ tức là ma nghiệp chẳng phải như pháp trụ.  Nếu không có hành xứ thì phá ma nghiệp, nếu phá ma nghiệp thì gọi là như pháp trụ".

Tịnh Tinh Tiến Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu quan niệm rằng tôi sẽ được tịnh pháp, vì tịnh pháp ấy nên siêng tu tinh tiến, tinh tiến như vậy là không tinh tiến, nếu có thể quan sát các pháp bất định, do bất định ấy mà siêng tu tinh tiến, đây gọi là như pháp trụ ".

Bất Khả Tư Duy Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Biết các chúng sanh tất cả tâm tánh chẳng sanh tâm tưởng, gọi là chẳng tư duy được mà tư duy vậy.  Nếu có thể ở trong pháp chẳng tư duy ấy mà tư duy thì gọi là như pháp trụ".

Lạc Tịch Tĩnh Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có Bồ Tát thanh tịnh các tâm giới thì có thể lìa tất cả hoặc lậu.  Nếu có thể xa lìa tất cả lậu thì gọi là chánh hạnh.  Nếu chánh hạnh thì gọi là như pháp trụ".

Thương Chủ Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Bồ Tát nếu thanh tịnh thiện pháp, phước đức trang nghiêm, trí huệ trang nghiêm, ? quán hai thứ trang nghiêm bình đẳng vô nhị, dùng phước đức bình đẳng quán trí huệ bình đẳng, dùng trí huệ bình đẳng quán phước đức bình đẳng không có sai biệt thì gọi là như pháp trụ".

Duy Ma Cật Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Chẳng quan niệm nơi hai thì gọi là như pháp trụ.  Nếu ở nơi pháp giới chẳng hoại hư chẳng khác biệt thì gọi là như pháp trụ".

Y Nghĩa Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có Bồ Tát y nơi nghĩa chẳng y nơi chữ.  Vì chánh nghĩa nên thọ trì đọc tụng tám vạn bốn ngàn pháp tụ không sai sót không động dời thì gọi là như pháp trụ".

Tịnh Ý Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có Bồ Tát phát tâm Bồ đề, chí tâm ủng hộ Bồ đề tâm ấy, lúc tu tập Bồ đề biết các pháp tánh.  Luận về pháp tánh ấy chẳng phải xứ chẳng phải chẳng xứ đây gọi là như pháp trụ".

Tất Cánh Tịnh Ý Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có Bồ Tát xa lìa cấu uế như giặt y bỏ dơ bẩn, có thể khiến các phiền não chẳng ô nhiễm tâm mình thì gọi là tất cánh tịnh.  Tâm đã tịnh rồi tùy thật hành Bồ đề đều gọi là như pháp trụ".

Hải Huệ Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu người thân cận ác tri thức thì chẳng phải như pháp trụ, chẳng tu thánh pháp thì chẳng phải như pháp trụ, nếu gần ác hữu làm nghiệp ma sa vào xứ ma.

Bạch đức Thế Tôn ! Nếu người muốn lìa tất cả ma nghiệp rời hành xứ các ma cùng các ác pháp thì nên gần thiện hữu".

Đức Phật nói : "Này Hải Huệ !  Nay ông thiệt biết ma nghiệp hành chăng ?".

Hải Huệ Bồ Tát nói : "Tôi đã biết, bạch đức Thế Tôn ! ".

Đức Phật nói : "Này Hải Huệ !  Nay ông nên vì vô lượng Bồ Tát đại chúng mà diễn nói".

Hải Huệ Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn !  Luận về ma nghiệp ấy tức là nhãn sắc.  Nếu người thấy sắc sanh tâm tham trước đó là ma nghiệp.  Như nhãn sắc, nhĩ thanh tỷ hương thiệt vị thân xúc và ý pháp cũng như vậy.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn !  Bồ Tát lúc tu hành Đàn Ba la mật, với vật chẳng thích đem bố thí, với vật ưa thích thì tiếc lẫn chẳng xả.  Với người thương thì cho, với người giận thì chẳng cho.  Nếu có phân biệt tài vật và phân biệt kẻ nhận lãnh, đây gọi là ma nghiệp.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn !  Bồ Tát lúc tu hành Thi Ba la mật hộ trì cấm giới gần gũi người trì giới khen ngợi thân mình mà chê bai phá giới, đây gọi là ma nghiệp.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn ! Bồ Tát lúc tu hành Nhẫn Ba la mật, với kẻ có sức mạnh hơn thì hay nhẫn nhịn, với kẻ kém sức thì chẳng nhịn được, thấy kẻ sức mạnh thì nói năng nhỏ nhẹ khiêm hạ thấy kẻ sức yếu thì lời thô khinh miệt, đây gọi là ma nghiệp.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn !  Bồ Tát lúc tu hành Tinh tiến Ba la mật diễn nói Thanh Văn thừa, nói Duyên Giác thừa, nói Bồ Tát thừa, lúc tu tập Bồ đề thì khinh mạn Thanh Văn, Bích Chi Phật thừa miệng chẳng tuyên nói, thích việc thế sự, chẳng thích cung kính cúng dường Tam bảo những món hoa hương phan lọng kỹ nhạc tôn trọng tán thán, chẳng cầu đa văn, thấy người đa văn chẳng đến thân cận, đây gọi là ma nghiệp.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn !  Bồ Tát lúc tu tập Thiền Ba la mật được thiền định chẳng điều phục được tất cả chúng sanh lòng hối nhàm, tham trước thiền lạc quở người thuyết pháp, chẳng thích giảng luận tán thán tịch tĩnh, trách chê Dục giới Sắc giới, thích thân Vô Sắc thọ mạng tột dài, chẳng thấy chư Phật, chẳng nghe chánh pháp, xa lìa thiện hữu, chẳng biết phương tiện, thọ xả tu xả, đây gọi là ma nghiệp.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn ! Bồ Tát lúc tu Bát Nhã Ba la mật biết các nhơn quả chẳng dùng tứ nhiếp để nhiếp thủ chúng sanh mà điều phục họ, chẳng biết chúng sanh căn thượng trung hạ, đây gọi là ma nghiệp.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn ! Bồ Tát nếu thích rảnh rang tịch tĩnh, thích tịch tĩnh rồi thọ vui tịch tĩnh chẳng thích nghe pháp thuyết pháp hỏi điều nghi,do tịch tĩnh nên phiền não chẳng khởi, do chẳng khởi nên chẳng biết mà tưởng là biết, chẳng lìa mà tưởng là lìa, chẳng chứng mà tưởng là chứng, chẳng tu mà tưởng là tu, chẳng được thiệt nghĩa, đây gọi là ma nghiệp.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn ! Bồ Tát nếu có tu tập đa văn ưa nói thích nói lời vi diệu, lời dịu dàng, lời vui vẻ, nếu vì y phục uống ăn ngọa cụ lợi dưỡng mà thuyết pháp, nếu có người tin hiểu hay chí tâm nghe mà chẳng vì họ nói pháp, nếu có kẻ phóng dật đến cúng dường thì nói pháp cho, người đáng vì nói mà chẳng nói, người chẳng nên vì nói lại nói cho, đây gọi là ma nghiệp.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn !  Nếu có Bồ Tát lúc thuyết pháp giấu kín thâm nghĩa, có hàng nhơn thiên đắc tha tâm trí biết nên không vui mà tự nghĩ rằng ta vì Như Lai chơn chánh pháp mà đến nghe pháp chứ chẳng vì thế gian lời nghĩa thiển cận mà đến, người này muốn phá Như Lai chánh pháp chẳng cho tăng trưởng, nếu là người phá hủy Phật chánh pháp chúng ta chẳng thích thấy nghe lời họ nói, các thiện nhơn ấy liền bỏ đi, đây gọi là ma nghiệp.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn ! Nếu có Bồ Tát với ác tri thức tưởng là thiện hữu, ác tri thức ấy chẳng dùng tứ nhiếp pháp nhiếp thủ chúng sanh, chẳng tu đa văn chẳng dạy chúng sanh, chẳng nói pháp xuất thế mà thích nói lời thế tục, chẳng biết pháp chẳng biết thời chẳng biết nghĩa, đây gọi là ma nghiệp.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn ! Người ác tri thức chẳng có thể khai thị phân biệt giải thuyết pháp Thanh Văn, pháp Duyên Giác, pháp Bồ Tát, pháp Phật, chẳng dạy chúng sanh tu từ bi xa lìa tám nạn tu hành bố thí trì giới nhuyến ngữ thân cận bình đẳng, nhẫn nhịn kẻ vô lực, nói rằng Phật đạo rất là khó được trong vô lượng đời cần khổ mới được, đây gọi là ác hữu ma nghiệp.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn ! Bồ Tát nếu có lòng kiêu mạn, do kiêu mạn nên chẳng có thể cúng dường Phật, Pháp, Tăng, Sư Trưởng, Hòa thượng, cha mẹ, trưởng túc đồng học đồng sư, nếu thấy người hơn mình thì chẳng thể gần kề để nghe pháp hỏi nghe, dầu có nghe mà nghe rồi liền quên mất, thấy kẻ thua mình thì thương mến gần gũi, vì vậy nên ác pháp lần lần tăng trưởng, vì ác pháp tăng nên xa lìa thiện pháp.  Bạch đức Thế Tôn ! Ví như đại hải vì lần lần sâu nên tất cả sông rạch trăm dòng đồng chảy vào.

Bồ Tát phá hoại lòng kiêu mạn cũng như vậy, lần lần tăng trưởng tất cả thiện pháp.  Nếu chẳng phá hoại kiêu mạn thì gọi là ma nghiệp.

Bạch đức Thế Tôn ! Ví như có người ở nơi cao nguyên lục địa trồng cây chiêm ba, chỗ nước thường chảy lại đắp bờ ngăn, đất trồng cây ấy đã cao khô lại không có nước thấm vào nên cây chiêm ba được trồng ấy lần lần khô vàng chẳng tăng trưởng được.

Cũng vậy, Bồ Tát do kiêu mạn tăng nên chẳng thân thiện hữu  chẳng nghe chánh pháp, dầu có nghe lại quên mất.

Còn nữa, bạch đức Thế Tôn ! Bồ Tát sắc thân đoan chánh đầy đủ tự tại có quyến thuộc đông phước đức trang nghiêm, mà chưa được đầy đủ trí huệ trang nghiêm, do cớ ấy mà sanh lòng kiêu mạn,  Do vì kiêu mạn nên thấy người có trí huệ hiểu rành chánh pháp mà thân hình gầy xấu thì khi dễ chẳng chịu cúng dường.  Do cớ ấy mà càng tăng thêm kiêu mạn vô minh phóng dật chẳng điều phục ma nghiệp, Bồ Tát như vậy là do sắc mà sanh kiêu mạn, đây gọi là ma nghiệp.

Đức Phật nói : "Lành thay, lành thay, Hải Huệ Bồ Tát khéo có thể phân biệt tuyên nói ma nghiệp.

Này Hải Huệ ! Ông nên chí tâm lắng nghe, nay Phật sẽ nói đạo phá hoại ma nghiệp.

Này Hải Huệ ! Tất cả các pháp tánh nó không tịch.  Nếu biết tất cả pháp tánh không tịch rồi cũng biết tất cả chúng sanh đều không.  Biết không rồi mà tu từ tâm điều phục tự thân.  Đây gọi là Bồ Tát phá hoại ma nghiệp.

Nếu quán các pháp tánh là vô tướng mà vì chúng sanh tu tập từ tâm.  Đây gọi là Bồ Tát phá hoại ma nghiệp.

Nếu quán các pháp tánh là vô nguyện, vì các chúng sanh chí tâm cầu vào các cõi, đã cầu vào các cõi rồi tùy theo mà điều phục.  Đây gọi là Bồ Tát phá hoại ma nghiệp.

Quán tất cả các pháp tánh là vô tham, tánh của chúng sanh cũng là vô tham, vì điều phục tham mà nhiếp thủ chúng sanh.  Đây gọi là Bồ Tát hay phá ma nghiệp.

Quán tất cả các pháp tánh là vô sân, tánh của chúng sanh cũng là vô sân, vì điều phục sân mà nhiếp thủ chúng sanh.  Đây gọi là Bồ Tát phá hoại ma nghiệp.

Quán tất cả các pháp tánh là vô si, tánh của chúng sanh cũng là vô si, vì điều phục si mà nhiếp thủ chúng sanh.  Đây gọi là Bồ Tát phá hoại ma nghiệp.

Quán tất cả các pháp tánh vô sanh diệt, vì phá sanh diệt nên tuyên nói chánh pháp.  Đây gọi là Bồ Tát phá hoại ma nghiệp.

Quán tất cả các pháp tánh là bình đẳng, dầu nói ba thừa mà chẳng bỏ Đại thừa.  Đây gọi là Bồ Tát phá hoại ma nghiệp.

Nếu chẳng tham trước tâm ý thức, cũng hay xa lìa tất cả nhơn duyên, vì các chúng sanh được giải thoát nên tu trị trang nghiêm.  Dầu siêu quá các hành mà trọn chẳng bỏ lìa sở hành của Bồ Tát.  Đây gọi là Bồ Tát hay phá ma nghiệp".

Lúc đức Thế Tôn nói pháp ấy, thiên ma Ba Tuần trang nghiêm bốn binh chủng kéo đến đại bửu phường đình như lúc trước chúng kéo đến cây Bồ đề.

Đức Như Lai thấy rồi bảo Hải Huệ Bồ Tát rằng : "Ông nói ma nghiệp, Phật nói phá ma, vì vậy mà ma vương Ba Tuần trang nghiêm bốn binh chủng kéo đến đây, ông thiết kế gì để chống ngăn họ".

Hải Huệ Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn !  Nay tôi muốn mang ma vương Ba Tuần cùng tất cả quyến thuộc họ để tại nước Trang Nghiêm, thân tôi sẽ ở chỗ ma ở".

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi Hải Huệ Bồ Tát rằng : "Nước Trang Nghiêm ấy cách đây bao xa, Phật ấy hiệu là gì ?".

Hải Huệ Bồ Tát nói : "Thưa Ngài Xá Lợi Phất !  Nước Trang Nghiêm cách đây về phương Đông quá mười hai hằng hà sa thế giới, nước ấy có Phật tại thế hiệu là Phá Nghi Tịnh Quang đang vì chư Bồ Tát nói tịnh Bồ Tát hạnh.  Đại thiên thế giới nước Trang Nghiêm ấy có một ức ma vương, mỗi ma vương có mười ngàn ức bốn binh chủng quyến thuộc.  Lúc Phật Phá Nghi Tịnh Quang mới đến ngồi Bồ đề thọ, tất cả ma vương ấy đều đồng trang nghiêm bốn binh chủng đến chỗ Bồ Tát ngồi.  Bồ Tát trước vì chúng ma giảng tuyên chánh pháp cho họ được trụ bực bất thối chuyển rồi sau mới thành Vô thượng Bồ đề chuyển chánh pháp luân.  Các đại đệ tử và các thị giả của đức Phật Phá Nghi Tịnh Quang đều là ma cả, các ma ấy đều hay giáo hóa điều phục chúng sanh.  Vì cớ ấy nên nay tôi muốn đem ma vương Ba Tuần an trí cõi nước Trang Nghiêm để phá sở hành ma nghiệp của nó, cũng để trang nghiêm vô thế giới chánh pháp của Như Lai".

Thiên ma Ba Tuần nghe lời nói trên đây lòng rất kinh sợ ngó bốn phía muốn tìm chỗ rút lui, mà bốn phương đều chướng ngại đi chẳng được, muốn ẩn thân cũng chẳng được, lại càng sợ hãi mới bạch đức Phật rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Cầu mong đức đại từ cứu hộ cho".

Đức Phật nói : "Này Ba Tuần !  Với sự việc này ta chẳng tự tại được.  Ngươi nên hướng về Hải Huệ Bồ Tát mà cầu xin sám hối".

Ma vương Ba Tuần liền hướng về Hải Huệ Bồ Tát chắp tay nói rằng : "Bạch Đại Sĩ ! Từ ngày hôm nay tôi chẳng còn dám làm ma nghiệp như vầy nữa.  Cầu mong Đại Sĩ cho tôi sám hối".

Hải Huệ Bồ Tát nói : "Với ông ta trọn không có hờn giận.  Pháp của Bồ Tát thường phải nhẫn nhục tất cả chúng sanh.

Này Ba Tuần !  Ông nên qua nước Trang Nghiêm kính lễ đức Phá Nghi Tịnh Quang Như Lai, ông sẽ được vô lượng lợi ích".

Hải Huệ Bồ Tát liền lấy tay hữu xoa đảnh ma vương mà nói rằng nếu chư Bồ Tát ở trong các pháp không có xan lẫn thì do thần thông của ta khiến ngươi đến thế giới của đức Phật ấy.

Hải Huệ Bồ Tát nói xong, ma vương Ba Tuần liền đến nước Trang Nghiêm thấy Phật kính lễ rồi đứng ở một phía.

Chư Bồ Tát nước ấy bạch Phật Phá Nghi Tịnh Quang rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Quốc độ nào mà có những người bất tịnh như vậy đến tại đây ?".

Đức Phật Phá Nghi Tịnh Quang nói : "Các thiện nam tử ! Phương Tây quá mười hai hằng hà sa thế giới, có thế giới tên là Ta Bà, Phật hiệu Thích Ca Mâu Ni.  Vì vô số vô lượng chư Bồ Tát nói Đại Tập kinh.  Nơi ấy có Bồ Tát hiệu là Hải Huệ, lúc Hải Huệ Bồ Tát nói ma nghiệp, ma vương nầy đem bốn binh chủng đến tại đại hội.  Hải Huệ Bồ Tát dùng thần thông dời nó đến tại đây".

Chư Bồ Tát ở nước ấy bảo Ba Tuần rằng : "Nay ông nên phát tâm Vô thượng Bồ đề xa lìa ma nghiệp, chúng ta cùng ông sẽ là bạn đồng học.

Nghe lời khuyên bảo ấy, ma vương Ba Tuần liền phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Chư Bồ Tát ấy liền thỉnh Ba Tuần lên ngôi tòa sư tử rồi hỏi rằng nghe đức Phật Thích Ca Mâu Ni vì đại chúng nói kinh Đại Tập, vậy có sự gì xin ông nói lại cho.

Thừa sức thần thông của Hải Huệ Bồ Tát, Ba Tuần tuyên nói chỗ được nghe không sót mất một câu một chữ".

Chư Bồ Tát bạch đức Phật Phá Nghi Tịnh Quang Như Lai rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Chúng tôi nguyện muốn được thấy Phật Thích Ca Mâu Ni cùng đại chúng chư đại Bồ Tát ở Ta Bà thế giới".

Đức Phá Nghi Tịnh Quang Như Lai nói : "Nên chờ trong chốc lát các ông sẽ được thấy".

Tại pháp hội trong đại bửu phường đình, chư Bồ Tát bạch đức Thích Ca Mâu Ni rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Chúng tôi muốn được thấy ma vương Ba Tuần trong thế giới Trang Nghiêm làm những sự việc gì".

Đức Thế Tôn quan sát tâm chúng sanh ở thế giới nầy cùng ở thế giới kia rồi bảo Hải Huệ Bồ Tát rằng : "Này Hải Huệ !  Nay ông nên hiển thị thế giới Ta Bà nầy cho chư Bồ Tát cõi Trang Nghiêm kia được thấy".

Từ nơi mười ngón tay mình, Hải Huệ đại Bồ Tát phóng đại quang minh chiếu suốt qua mười hai hằng hà sa Phật thế giới soi sáng khắp cõi Trang Nghiêm.  Đại chúng nơi đây đều thấy cõi ấy, thấy Phật Phá Nghi Tịnh Quang, thấy đại chúng chư Bồ Tát, cũng thấy ma vương Ba Tuần ngồi tòa sư tử tuyên nói Đại Tập kinh.  Chư Bồ Tát ở đây liền từ chỗ ngồi đứng dậy hướng về cõi Trang Nghiêm đảnh lễ đức Phật Phá Nghi Tịnh Quang Như Lai và rải các thứ hoa để cúng dường, những hoa được rải ở cõi Trang Nghiêm kia biến làm hoa đài.

Chư Bồ Tát ở cõi Trang Nghiêm bạch đức Phật Phá Nghi Tịnh Quang rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Hoa đài này từ đâu đến đây ?".

Đức Phá Nghi Tịnh Quang Như Lai nói : "Này các thiện nam tử ! Nay các ông nên kính lễ quang minh ấy và chí tâm niệm trì thì tự mình sẽ được thấy thế giới Ta Bà của Phật Thích Ca Mâu Ni".

Chư Bồ Tát ấy tuân lời Phật kính lễ quang minh và chí tâm niệm trì liền được thấy Ta Bà thế giới.  Thấy rồi chư Bồ Tát ấy đứng dậy vói lễ Thích Ca Mâu Ni Phật và rải các hương hoa để cúng dường.  Lài thấy cõi Ta Bà đầy nước trong đứng như là đại hải.  Những hoa được rải ấy đến trong đại bửu phường đình biến thành bửu cái che trên đỉnh Phật Thích Ca Mâu Ni.

Bấy giờ ma vương Ba Tuần bạch đức Phá Nghi Tịnh Quang Như Lai rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nay tôi muốn trở về Ta Bà thế giới thì phải làm thế nào ?".

Đức Phá Nghi Tịnh Quang nói : "Nầy thiện nam tử !  Nếu muốn trở về ông phải chí tâm niệm Hải Huệ Bồ Tát".

Ma vương Ba Tuần nghe lời Phật liền chí tâm niệm Hải Huệ Bồ Tát, niệm rồi liền về đến pháp hội đại bửu phường đình".

Tôn giả Xá Lợi Phất thấy ma vương Ba Tuần liền hỏi rằng : "Nầy Ba Tuần !  Ông có thấy Phật thế giới Trang Nghiêm chăng ?".

Ma vương Ba Tuần nói : "Tôn giả Xá Lợi Phất !  Tôi đã thấy, cũng thấy chỗ ở của các Bồ Tát thanh tịnh nơi cõi ấy".

Tôn giả Xá Lợi Phất nói : "Ông ở cõi ấy có làm ma nghiệp chăng ?".

Ma vương Ba Tuần nói : "Thưa đại đức !  Tôi đến cõi ấy chí tâm cần cầu Vô thượng Bồ đề, có cớ gì mà làm ma nghiệp.  Nếu có người lúc chí tâm cầu Bồ đề mà thấy ma nghiệp, người nầy liền được siêng tu tinh tiến".

Lúc thấy ma vương Ba Tuần trở về cõi nầy, có sáu vạn chúng sanh và mười ngàn chúng ma đồng phát tâm Vô thượng Bồ đề đồng thanh nói rằng : "Nguyện cho chúng tôi thọ lấy thân hình đồng như thân hình của Bồ Tát ở cõi nước Trang Nghiêm".

Hải Huệ Bồ Tát bạch đức Phật rằng : "Vì Vô thượng Bồ đề có nhiều oán địch.  Lành thay đức Thế Tôn vì hộ pháp mà kiến lập thần thông.  Do sức thần thông mà kinh nầy được còn lâu ở thế gian".

Đức Phật nói : "Này Hải Huệ ! Nay Phật lập thiện nguyện thần thông để trồng các căn lành cho các chúng sanh".

Đức Thế Tôn bảo bốn vị Thiên Vương : "Các Thiên Vương nên biết nếu hàng đệ tử của Phật, các Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni, các Ưu Bà Tắc, Ưu Bà Di thọ trì đọc tụng thơ tả rộng nói những kinh điển Đại thừa như vậy.  Tứ Thiên Vương các ông nên hộ trợ kỹ chớ vì dục lạc mà phóng dật.  Nay Phật xuất thí vì phá phóng dật hộ trì chánh pháp mà nói chú rằng :

Tam mễ, tam ma tam mễ, mạt dốn nễ, bà la ba để, đà nễ, đà na bạt để, đầu di đà na bạt để, a bà tán đề, ma ha mễ, tỳ ma xà tỳ la đề, ca la đề, ca la na, a lê, a la bạt để, a mễ bà tán đề, niết già đán ni, a bạt kỳ, mạt đề, ma hô mạt đề, ma la di đề, tỳ thủ đề, tỳ thủ đề bạt kỳ, ni tát mễ mạt hản nê.

Nầy các thiện nam tử ! Đây gọi là Tứ Vương chú.  Nếu có Pháp sư nào thọ trì kinh này thì nên tụng chú ấy.  Tụng rồi tu từ tâm duyên niệm mười phương, chí tâm nhớ đến Tứ Vương. Bấy giờ Tứ Vương thường hiện ra trong giấc mộng, hoặc tự qua thủ hộ".

Tứ Thiên Vương bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn! Chúng tôi, Tứ Vương lúc nghe chú nầy rồi liền cùng quyến thuộc đến chỗ Pháp sư ủng hộ thị vệ.  Nếu Pháp sư ấy cần món dùng, chúng tôi phương tiện khiến được món ấy, xa lìa bịnh khổ, thân hưởng an lạc".

Đức Thế Tôn bảo Hải Huệ đại Bồ Tát rằng : "Ông nay chí tâm nghe Thiên Đế Thích chú.

Xà gia, xà gia mạt để, a bạt để, tỳ bạt kỳ, ma câu mễ, tư đà bạt kỳ, thâu nê, chiên đế yết mễ, đàn đề đàm ma ni, đa ca mễ, xoa gia xoa gia mục khư, a bạt đế na, sa kỳ, sa kỳ tán đề.

Đến đây Kiều Thi Ca A Tu La bại hoại, chư Thiên thì thắng lợi.  Vì chư Thiên thắng lợi nên Phật pháp tăng trưởng.  Này Kiều Thi Ca !  Nếu muốn hưởng an lạc thì nên hộ trì chánh pháp.

Này Hải Huệ !  Đây gọi là Thiên Đế Thích chú.  Nếu có Pháp sư lúc muốn thuyết pháp nên trước tắm rửa cho thân thể sạch sẽ, cầm hương hoa tốt hướng về phía Đông kính lễ chí tâm nhớ tưởng mười phương chư Phật từ tâm khắp đến tất cả chúng sanh, sau đó mới lên ngồi pháp tòa sư tử tụng chú này mà nói rằng : Kiều Thi Ca đến đây, Tứ Thiên Vương đến đây vì hàng đại chúng mà trừ dẹp chướng ngại tiêu diệt phiền não.  Bấy giờ vì nhớ đến Pháp sư nên Thiên Đế Thích và Tứ Thiên Vương đồng đến pháp hội làm cho đại chúng thích nghe thuyết pháp.

Này Hải Huệ ! Nay ông lại lắng nghe chú của chư Thiên Ma mười phương và quyến thuộc của họ.

Xa mễ, sa ma bạt kỳ, xa ma mật đề, a phù mễ, ma la hốt kỳ, mông quật mễ, bà la đề ca do lê, kỳ kỳ bạt kỳ, a lô ca ni, tỳ xá trà ni, ni mạt kỳ, a bạt trì, khu khu mễ già la tát ni, ưu mục xí, xa mật kỳ, ba la mục xí, bàn đàn na niết già hi, xa ma thí.

Này Hải Huệ ! Sức lực của chú này có thể buộc trói tất cả ma chúng tất cả luận sư, đây gọi là Phật ấn, tất cả oán địch ma quyến thuộc chẳng thể phá hoại được.

Nếu có Pháp sư thọ trì đọc tụng chú nầy lúc thăng sư tử tòa chuyên niệm chư Phật lòng từ đến tất cả chúng sanh.  Tự thân mình thì tưởng là y sư, chánh pháp được nói ra tưởng là pháp dược, người nghe pháp tưởng là bịnh khổ, với Phật Như Lai tưởng là thiện hữu, với chánh pháp tưởng là thường hằng.  Nếu có thể được như vậy thì lúc thuyết pháp, chỗ ấy bốn phía cách một do tuần ma chẳng đến được".

Ma Vương Ba Tuần bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu đệ tử Phật có thể đọc tụng thần chú ấy thân họ thanh tịnh tôi sẽ ủng hộ chẳng làm ma nghiệp.  Tôi do sức thần thông của Hải Huệ Bồ Tát bỏ hết ma nghiệp.  Tùy nơi nào hoặc thành ấp tụ lạc có người nói pháp này, tôi sẽ hóa thân đến nghe lãnh thọ".

Đức Phật nói : "Lành thay lành thay, này Ba Tuần ! Nếu ông có tâm như vậy thời phá hoại ma nghiệp, ông cũng sẽ được các pháp như vậy.

Này Hải Huệ ! Ông lại nên chí tâm nghe Phạm Thiên chú:

Mê đa già mễ, ca lâu na già mễ, vô kinh da già mễ, ưu tỳ xoa già mễ, phật đà già mễ, đàm ma già mễ, tăng già già mễ, tô yết đa tỳ xa gia, ma ha tỳ đàn ni, tỳ thú đề mục xí, ni ba mễ đà gia, ô xà bạt kỳ, ô xà nghiêm di, nại đàn ni, đàm ma ba kỳ tra bạt ni, tát giá kỳ ưu ba bạt kỳ, tỳ thú để, sa chiết đa ưu ba xá di, ô lô ca gia phạm ma, tỳ lô ca gia phạm ma.

Này Hải Huệ !  Nếu người muốn thọ trì đầy đủ Phạm Thiên chú thì nên tu hành phạm hạnh thanh tịnh trì giới đọc tụng chú này để thỉnh mời Phạm Thiên :  Này Phạm Thiên ! Ông đến đây ủng hộ đại chúng nầy khiến họ chí tâm thích nghe chánh pháp niệm tưởng Tam bảo chuyển chánh pháp luân hộ trì pháp thành.  Nếu có Pháp sư hay điều các căn chí tâm giữ gìn thanh tịnh thân khẩu ý riêng tu giới nhẫn tinh tiến đa văn phát tâm Bồ đề tu tứ vô lượng mà lên ngôi pháp tòa tụng chú này.  Khi tụng chú này rồi thì Phạm Thiên Vương cùng quyến thuộc chư Phạm Thiên đều đến tập họp tại chỗ giảng pháp".

Bấy giờ Phạm Thiên Vương bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có Pháp sư đọc tụng chú này, tôi ở Trời Sơ Thiền nghe biết sẽ bỏ thiền định lạc đến chỗ pháp sư thí cho tám pháp : một là thí niệm vì nhớ lấy pháp được nghe vậy, hai là thí huệ vì suy gẫm pháp thậm thâm vậy, ba là thí giải vì phân biệt nghĩa thậm thâm vậy, bốn là thí lạc thuyết vô ngại vì phá tâm nghi vậy, năm là thí từ vô ngại vì hiểu ngữ ngôn tất cả chúng sanh vậy, sáu là thí vô sở úy vì chúng không ai hơn vậy, bảy là thí pháp quang minh vì nói chẳng sai lầm vậy, tám là thí cho thọ ký chẳng lầm vậy.

Bạch đức Thế Tôn ! Chúng tôi cũng có thể rộng tuyên nói pháp thậm thâm nầy".

Đức Phật nói với Hải Huệ đại Bồ Tát : "Sau khi Phật Niết bàn, chư Thiên này sẽ hộ trì chánh pháp Như Lai".

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Sau khi đức Như Lai chánh giác Niết bàn, nếu có người chánh tín thì nên đem pháp này phó chúc cho người ấy khiến pháp Phật còn lâu".

Đức Thế Tôn phóng ánh sáng lông trắng giữa chặng mày chiếu khắp Đại Thiên thế giới hóa thân Như Lai đầy chật trong ánh sáng ấy đều có đủ ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp trang nghiêm đầy đủ, hóa thân Như

Lai ấy số nhiều như số những cỏ cây thân lóng nhánh lá cả cõi Đại Thiên.  Các Hóa Phật ấy đồng xướng lên rằng : "Mười phương chư Phật Thích Ca Mâu Ni Như Lai đồng nguyện chánh pháp còn lâu thế gian.  Tại sao vậy ?  Dầu có tất cả ác ma quyến thuộc cũng chẳng có thể phá hoại những pháp Đại thừa thậm thâm như vậy được.  Đại địa có thể phá hoại được, đại hải có thể đốt cháy được, núi Tu Di có thể đập nát như vi trần được, tâm của các chúng sanh có thể hiệp thành một được, hư không có thể cùng tận được, tứ đại chủng có thể chuyển đổi được, thệ nguyện của chư Phật chẳng thể biến đổi được.

Đức Thế Tôn bảo Tôn giả A Nan rằng : "Nầy A Nan !  Ông nên thọ trì kinh điển này đọc tụng giải nói rộng ra".

Hải Huệ đại Bồ Tát nói : "Bạch đức Thế Tôn ! Nay trong pháp hội này có rất đông vô lượng chư đại Bồ Tát, đức Thế Tôn có duyên cớ gì mà chỉ đoái hoài riêng A Nan thọ trì kinh điển này".

Lúc bấy giờ các đại chúng đều có lòng nghi rằng : "Hải Huệ đại Bồ Tát cùng Tôn giả A Nan ai có niệm tâm nhiều".

Đức Thế Tôn biết lòng nghi của đại chúng liền hỏi Tôn giả Đại Ca Diếp :

"Này Đại Ca Diếp ! Số lượng chúng sanh trong toàn cõi Đại Thiên có nhiều chăng ?".

Tôn giả Ca Diếp nói : "Rất nhiều, bạch đức Thế Tôn".

Đức Phật nói : "Này Đại Ca Diếp ! Giả sử tất cả vô lượng chúng sanh ấy đều được thân người thường hỏi Như Lai luôn, Như Lai giải nói không có cùng tận không có chướng ngại.

Này Đại Ca Diếp ! Như trời mưa không bị chướng ngại, tất cả các dòng nước chảy về biển cả, mà đại hải ấy không tăng không giảm.  Khả năng thọ trì mười phương Phật pháp của Hải Huệ đại Bồ Tát cũng như vậy.

Này Đại Ca Diếp ! Giả sử tất cả chúng sanh toàn cõi Đại Thiên có đủ sức tổng trì bằng A Nan mà muốn so sánh với chỗ thọ trì của Hải Huệ đại Bồ Tát thì chẳng bằng một phần trăm, một phần ngàn, chẳng bằng một phần trăm ngàn vạn".

Lúc đức Phật nói pháp ấy, có trăm ngàn chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ đề đem diệu hoa hương dâng cúng Hải Huệ đại Bồ Tát.

Liên Hoa Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có người hay tín thuận thọ trì đọc tụng thơ tả giải thuyết nghĩa kinh này và cúng dường cung kính kinh điển này thì được bao nhiêu phước đức ?".

Đức Thế Tôn nói kệ rằng :

Nếu đầy cả Đại Thiên thế giới

Bảy báu cúng dường mười phương Phật

Chẳng bằng tin thuận kinh điển này

Thọ trì đọc tụng phước hơn kia

Bốn pháp làm thành công đức

Phật nói số vô lượng vô biên

Phát tâm Bồ đề thường pháp thí

Như pháp trụ tu tập đại bi

Phật nói bốn pháp vô biên lượng

Người trí nghe xong chẳng kinh sợ

Hư không tánh và chúng sanh giới

Phật chánh trí và Bồ đề tâm.

Lúc đức Phật nói khối pháp bửu như vậy, chư Bồ Tát từ mười phương đến đem diệu lạc hương hoa các thứ kỹ nhạc cúng dường đức Phật, tôn trọng tán thán đồng nói rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có người hay thọ trì đọc tụng thơ tả giải thuyết kinh điển này thì được công đức chẳng cân lường được, mười phương chư Phật nói cũng chẳng hết. Tại sao vậy ? Bạch đức Thế Tôn ! Nếu chúng sanh nghe được kinh này thì không ai chẳng phát tâm Vô thượng Bồ đề, vì vậy mà kinh này gọi là khối đại bửu".

Đức Phật nói kinh này rồi, tất cả đại chúng Người Trời, tất cả hàng Thanh Văn và Tôn giả A Nan, Thiên Long Bát Bộ và người thế gian đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

PHÁP HỘI HẢI HUỆ BỒ TÁT

THỨ NĂM MƯƠI BỐN

HẾT

--- o0o ---

Phần 55

LV.Pháp Hội Hư Không Tạng Bồ Tát Thứ năm mươi lăm

( Hán bộ từ quyển 137 Ðến quyển 141 )

Như vậy tôi nghe  một lúc Ðức Phật ở trên nhà Diệu Bửu Trang Nghiêm giảng Ðường chỗ sở hành cuả Như Lai.

Như Lai oai thần Ðại công Ðức trang nghiêm Ðầy Ðủ các tướng tốt. Nhơn nơi bổn hành Phật Ðịa Ðược báo cung Ðiện Bồ Tát xưng tán vô lượng, do thần lực Như Lai kiến lập, nhập vô ngại  trí hành xứ sanh hỷ duyệt thù thắng, tư duy quán niệm tinh tiến trí huệ phân biệt xảo thuyết các công Ðức như vậy Ðều Ðầy Ðủ.  Dược Ðời sau khen rằng : -Đức Thế Tôn Chánh giác khéo chuyển pháp luân, khéo có thể Ðiều thuận tất cả chúng sanh, ở trong các pháp Ðều Ðược tự tại, biết các chúng sanh tâm họ hướng Ðến chỗ nào, khéo có thể rốt ráo phân biệt tất cả các căn, khéo dứt hết những tập khí không còn dư, Phật sự Ðược làm tự nhiên thành tựu.  Cùng chúng Ðại Tỳ Kheo sáu trăm vạn người câu hội. Chư Ðại Tỳ Kheo ấy tâm Ðã Ðiều nhu kiết sử Ðã dứt, Ðều là con của Như Lai Pháp Vương hành pháp thậm thâm, khéo có thể biết rõ pháp vô sở hữu, thân các Ngài Ðoan chánh xinh Ðẹp Ðầy Ðủ oai nghi, Ðề là Ðại phước Ðiền an trụ trong giáo pháp của Ðức Như Lai.

Còn có chư Ðại Bồ Tát Tăng câu hội. Chư Ðại Bồ Tát nầy Ðã qua khỏi tất cả các hành mà chẳng bỏ sở hành của Bồ Tát, Ðược vô sanh nhẫn mà Ðối với các chúng sanh chẳng xả Ðại bi, quá các thế gian mà thuận thế pháp siêng hoá Ðộ chúng sanh, cũng có thể khéo nhập vào chỗ sở hành cuả Như Lai, mà lại chẳng rời chỗ sở hành cuả Bồ Tát.  Danh hiệu các Ngài là : Nhựt Phổ Minh Bồ Tát, Vô Ngại Nhãn Bồ Tát, Nhứt Thiết Pháp Tự Tại Vương Bồ Tát, Vô Ngại Hành Xứ Bồ Tát, Phân Biệt Biện Giác Bồ Tát, Tịnh Vô Lượng Võng Minh Ðăng Vương Bồ Tát, Bất Nhiễm Hành Xứ Bồ Tát, Hoại Ma Giới Phóng Quang Minh Bồ Tát, có bất khả kế a tăng kỳ bất khả tư bất khả xưng bất khả lượng vô tề hạn bất khả thuyết Bồ Tát Ma ha tát như vậy câu hội.

Lúc bấy giờ Ðức Thế Tôn nói hạnh xuất yếu  cuả chư Bồ Tát gọi là Vô Ngại Pháp môn, trang nghiêm Bồ Tát Ðạo thành tựu Phật pháp thập lực tứ vô sở úy, Ðược biết các pháp tự tại nhập vào môn ấn Ðà la ni, nhập vào môn phân biệt biện luận, nhập vào môn Ðại thần thông, nhập vào môn bất thối chuyển luân chư thừa bình Ðẳng, nhập vào môn nhứt tướng pháp giới vô phân biệt, nhập vào môn thuyết pháp tùy chúng sanh căn giải liễu sai biệt, nhập vào môn kiên pháp phân biệt phá ma giới thiện thuận tư duy, nhập vào môn vô ngại trí huệ Ðoạn trừ kiết sử kiến chấp, nhập vào môn vô Ðẳng nguyện phương tiện trí, nhập vào môn  chư Phật Ðẳng trí, nhập vào môn chư pháp vô ngại như thiệt phân biệt, nhập vào môn vô biến dị hình Ðẳng pháp, nhập vào môn thậm thâm thập nhị nhân duyên, nhập vào môn công Ðức trí huệ trang nghiêm Phật thân khẩu ý, nhập vào môn kiên cố tư duy tinh tiến niệm huệ vô tận, nhập vào môn tứ thánh Ðế vì Ðiều phục hàng Thanh Văn vậy, nhập vào môn viễn ly thân tâm hành vì Ðiều phục hàng Bích Chi Phật vậy, nhập vào môn thọ ký Nhứt thiết trí, vì Ðiều phục hàng Bồ Tát vậy, nhập vào môn chư pháp tự tại vì hiển

Phật công Ðức vậy, khai thị giải nói hiển thị cho người Ðược Ðiều phục khiến họ Ðược hiểu, dạy họ Ðọc sắp Ðặc thứ tự mở bày phân biệt khiến dễ tùy thuận chánh thuyết.

Lúc Ðức Thế Tôn khéo phân biệt phương tiện nhập vào Phật pháp như vậy, toàn cõi  Ðại Thiên  thế giới nầy, tất cả sắc màu hình tượng như núi Thiết Vi, núi Tu Di, các hắc sơn, tứ thiên hạ, thành ấp tụ lạc trong Diêm Phù Dề, Ðại hải giang hà, cỏ cây lùm rừng, cung Ðiện của Rồng, Dạ Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già, cung Ðiện của  Ðịa thần, của Hư Không Thần, cung Ðiện của Trời Tứ Thiên Vương, Ðao Lợi Thiên, Dạ Ma Thiên, Ðâu Suất Ðà Thiên, Hóa Lạc Thiên, Tha Hóa Tự Tại Thiên, cung Ðiện của Phạm Thiên Ðến Sắc Cứu Cánh Thiên, cùng sắc thân của các chúng sanh thảy Ðều bị che ẩn mắt không thấy Ðược, dường như là lúc kiếp tận sau khi hỏa tai khởi cả Ðại Ðịa Ðều cháy tan mà Ðại thủy chưa xuất hiện, lúc bây giờ không còn có một màu sắc một hình tượng nào làm Ðối tượng cho nhãn căn cả. Cõi Dại Thiên Thế Giới lúc bây giờ cũng giống như vậy không có một chút hình sắc nhiếp về Dục giới và Sắc giới,duy trừ những sắc tượng Ðược thấy trong nhà Diệu Bửu Trang Nghiêm Ðường.

Bấy giờ ở hư không nơi chẳng có y tựa phía trên nhà Diệu Bửu Trang Nghiêm Dường, tự nhiên có vô lượng trăm ngàn na do tha bửu Ðài trang nghiêm vi diệu Ðược thế gian thích thấy, như thế giới Ðại Diệu trang nghiêm quốc Ðộ của Ðức Phật Nhứt Bửu Trang Nghiêm Ðài báu của chư Bồ Tát ngồi. Các Ðài báu nầy cũng như vậy thấy chư Ðại chúng ngồi trong bửu Ðài.

Trong nhà Diệu Bửu Trang Nghiêm Ðường tự nhiên hiện ra tòa sư tử bằng chơn kim tịnh diệu cao mười ngàn do tuần, phát ra quang minh tịnh diệu soi khắp cõi Ðại Thiên thế giới nầy, ánh sáng ấy làm luốt mất ánh sáng của chư   Bồ Tát.

Lúc bây giờ Ðại chúng hoan hỷ hớn hở tâm tình vui Ðẹp khen chưa từng có, chắp tay hướng Phật bạch rằng :  ‘’ -Đức Như Lai ngày hôm nay quyết Ðịnh nói Ðại pháp nên hiện thoại  ứng nầy ‘’

Tôn giả Xá Lợi Phất thừa oai thần của Phật, từ bửu tòa Ðứng dậy chỉnh lại y phục trịch bày vai hữu gối hữu chấm Ðất chắp tay hướng lên Phật mà bạch rằng:

‘’ Bạch Ðức Thế Tôn ! Ðây là thoại tướng gì có những sự sanh lòng vui Ðẹp thù thắng phát hiện Ðại thần biến như vậy.  Bạch Ðức Thế Tôn ! Ðại chúng Ðây Ðều nghi hoặc, mong Ðức Như Lai nói nhơn gì duyên gì mà hiện ra sự vị tằng hữu nầy ‘’

Đức Phật nói : ‘’Nầy Xá Lợi Phất ! Phương Ðông cách Ðây quá số thế giới như số vi trần của tám Phật  thế giới, có quốc Ðộ tên Ðại Trang Nghiêm, Phật hiệu Nhứt Bửu Trang Nghiêm Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu,Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn nay hiện tại thuyết pháp. Có nhơn duyên gì mà cõi ấy có tên là Ðại Trang Nghiêm?  Vì những sự trang nghiêm ở cõi ấy dầu nói rộng ra Ðến một kiếp cũng chẳng hết,vì lẽ ấy mà có tên là  Ðại Trang Nghiêm.

Lại có nhơn duyên gì mà Ðức Phật ở cõi Dại Trang Nghiêm ấy hiệu là Nhứt Bửu Trang Nghiêm?

Nầy  Xá Lợi Phất ! Đức Như Lai ấy nhơn một báu mà thuyết pháp, Ðó là báu Ðại thừa vô thượng vậy, do Ðây mà hiệu là Nhứt Bửu Trang Nghiêm Như Lai

Ðức Phật Nhứt Bửu Trang Nghiêm ấy cùng chư Bồ Tát Ðều lên ngồi tòa sư tử vọt ở hư không cao bằng tám mươi ức cây Ða la, Phật vì chư Bồ Tát nói pháp môn hư không ấn.

Sao gọi là pháp môn hư không ấn?

Như tất cả pháp lấy hư không làm môn vì không có trụ xứ vậy, môn vô trụ xứ của tất cả pháp vì không có hình tướng vậy, môn vô hình tướng của tất cả pháp vì quá các hành xứ vậy, môn vô hành xứ của tất cả pháp vì trong ngoài thanh tịnh vậy, môn thanh tịnh của tất cả pháp vì tánh nó không ô nhiễm vậy, môn vô nhiễm của tất cả pháp vì tự tánh tịch tĩnh vậy, môn tịch tĩnh của tất cả pháp vì vốn không có tâm ý thức vậy, môn vốn không của tất cả pháp vì rời lìa vật và chẳng phải vật vậy, môn không có vật của tất cả pháp vì không có giáo tướng vậy, môn không có giáo tướng của tất cả pháp vì không có hình Ðoạn vậy, môn không có hình Ðoạn của tất cả pháp vì rời lìa nhơn duyên cảnh giới vậy, môn không có nhơn duyên cảnh giới của tất cả pháp vì tướng tịch diệt vậy, môn tịch diệt của tất cả pháp vì rời lìa hai tướng vậy, môn vô nhị của tất cả pháp vì xả biệt dị vậy, môn không có dị biệt của tất cả pháp vì nhập   vào nhứt tướng vậy, môn nhứt tướng của tất cả pháp vì tự tướng thanh tịnh vậy, môn tự tướng thanh tịnh của tất cả pháp vì quá tam thế vậy, môn quá tam thế của tất cả pháp vì chẳng rời bình Ðẳng vậy, môn chẳng rời  bình Ðẳng của tất cả pháp vì tướng ảo hóa chẳng phải tướng vậy, môn ảo hóa tướng của tất cả pháp vì thể chẳng thiệt vậy, môn không có thể của tất cả pháp vì không có tác tướng vậy, môn vô tác của tất cả pháp vì thân tâm xa lìa vậy, môn viễn ly của tất cả pháp vì lìa tướng lìa vô tướng vậy, môn vô tướng của tất cả pháp vì tướng bất Ðộng vậy, môn tướng bất Ðộng của tất cả pháp vì không có chỗ y dựa vậy, môn không có y xứ của tất cả pháp vì an trụ vô tế vậy, môn không có tế hạn của tất cả pháp vì không có ổ hang vậy, môn không có ổ hang của tất cả pháp vì không có ngã không có ngã sở vậy, môn không có ngã ngã sở của tất cả pháp vì không có chủ vậy, môn vô chủ của tất cả pháp vì tánh vô ngã vậy, môn vô ngã của tất cả pháp vì nội thanh tịnh vậy.

Nầy Xá Lợi Phất ! -Đức Nhứt Bửu Trang Nghiêm  Như Lai vì chư Bồ Tát mà nói rộng pháp môn hư không ấn như vậy. Lúc Ðức Như Lai ấy nói pháp có vô lượng a tăng kỳ chư Bồ Tát hiểu biết các pháp tánh cùng hư không bình Ðẳng, ở trong các pháp Ðược vô sanh nhẫn.

Nầy Xá Lợi Phất ! ở quốc Ðộ Ðai Trang Nghiêm ấy, chỗ Phật Nhứt Bửu Trang Nghiêm có một Ðại Bồ Tát tên là Hư Không Tạng dùng Ðại trang nghiêm Ðể tự trang nghiêm, nơi các nguyện bất khả tư nghị là tối thắng hơn cả, Ðược oai Ðức trong tất cả công Ðức, Ðược vô ngại tri kiến bất khả tư nghị, dùng Bồ Tát công Ðức Ðể tự trang nghiêm, dùng các tướng hảo Ðể trang nghiêm thân mình, tùy chúng sanh Ðáng Ðược Ðộ dùng thiện thuyết pháp trang nghiêm miệng mình, dùng bất thối Ðịnh trang nghiêm tâm mình, dùng các tổng trì trang nghiêm niệm, nhập vào các pháp vi tế trang nghiêm ý, thuận quán pháp tánh trang nghiêm tinh tiến, dùng kiên cố thệ trang nghiêm chí thuần, dùng quyết Ðịnh xong trang nghiêm việc Ðược làm, từ nhứt Ðịa Ðến nhứt Ðịa trang nghiêm cứu cánh, xả các sở hữu trang nghiêm bố thí, dùng tâm thanh tịnh lời nói lành trang nghiêm giới, với các chúng sanh tâm không chướng ngại trang nghiêm nhẫn nhục, các sự việc Ðều trọn Ðủ trang nghiêm tinh tiến, nhập Ðịnh du hí thần thông trang nghiêm thiền, khéo biết phiền não tập khí trang nghiêm Bát Nhã, vì cứu hộ chúng sanh trang nghiêm từ tâm, chẳng bỏ rời các chúng sanh trang nghiêm lòng bi, tâm không do dự trang nghiêm nơi hỷ, rời lìa các ghét thương trang nghiêm nơi xả, du hí các thiền Ðịnh  trang nghiêm thần thông, Ðược tay vô tận bửu trang nghiêm công Ðức, phân biệt rõ tâm hành các chúng sanh trang nghiêm trí, dạy chúng sanh những pháp lành trang nghiêm nơi giác, Ðược huệ sáng sạch trang nghiêm huệ minh, Ðược Ðúng nghĩa pháp và từ trang nghiêm biện tài, phá ma và ngoại Ðạo trang nghiêm những vô úy, Ðược Phật vô lượng công Ðức Ðể tự trang nghiêm, thường dùng các lỗ lông thuyết pháp Ðể trang nghiêm nơi pháp, thấy pháp minh của chư Phật Ðể trang nghiêm tự minh, hay soi sáng các Phật quốc Ðộ Ðể trang nghiêm quang minh, lời nói không có lỗi lầm Ðễ trang nghiêm sở thuyết, thần thông theo chỗ thích nói Ðể trang nghiêm giáo thọ, thần thông Ðến rốt ráo bốn thần túc Ðể trang nghiêm biến hóa, thần thông nhập vào chỗ bí mật của Phật Ðể trang nghiêm chư Như Lai, thần thông tự giác ngộ chánh trí Ðể trang nghiêm pháp tự tại, như thuyết mà làm không gì có thể phá hoại Ðược Ðể trang nghiêm tất cả thiện pháp kiên cố.

Nầy Xá Lợi Phất !  Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát ấy thành tựu vô lượng công Ðúc như vậy, nay cùng mười hai ức Ðại Bồ Tát Ðồng phát ý muốn Ðến thế giới Ta Bà nầy lễ lạy ta cúng dường cung kính vây quanh, cũng vì kinh Ðại Phổ Tập nầy mà phân biệt ít phần pháp môn, lại cũng vì chư Bồ Tát từ mười phương Ðến hội sanh Ðại pháp minh, lại vì tăng ích khai phap Ðại thừa, lại vì thọ trì Như Lai pháp, lại vì vô lượng chúng sanh phát sanh thiện căn, lại vì dùng thiện pháp Ðiều phục các ma và ngoại Ðạo, lại vì thị hiện Bồ Tát du hí thần thông vậy.

Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát ấy muốn Ðến Ðây nên trước có thoại ứng như vậy ‘’ .

Lúc -Đức Thế Tôn nói sự ấy rồi, Hư Không Tạng Bồ Tát cùng mười hai ức Ðại Bồ Tát cung kính vây quanh Ðồng Ðến chỗ Ðức Nhứt Bửu Trang Nghiêm Như Lai bạch rằng : ‘’ Bạch Ðức Thế Tôn ! Chúng tôi muốn Ðến Ta Bà thế giới lễ bái cúng dường Phật Thích Ca Mâu Ni ‘’.

-Đức Nhứt Bửu Trang Nghiêm Phật nói : ‘’Các ông muốn qua Ðó thì tùy ý, nên phải biết thời ‘’.

Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát cùng chúng Ðại Bồ Tát liền Ðảnh lễ chưn Phật Nhứt Bửu Trang Nghiêm, Ði nhiễu bên hữu bảy vòng, thừa Phật du hí vô tác thần thông bỗng nhiên chẳng hiện, trong thời gian khoảng một niệm, Ðến nhà Bửu Trang Nghiêm Ðường trên Ðài Diệu Bửu.

Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát mưa diệu hoa hương cúng dường Phật Thich Ca Mâu Ni, cũng cúng dường kinh Ðại Phổ Tập, Ðó là những hoa mạn Ðà la, hoa ma ha mạn Ðà la, hoa mạn thù sa, hoa ma ha mạn thù sa, hoa ba lợi chất Ða la, hoa ma ha ba lợi chất Ða la, hoa lô giá na, hoa ma ha lô giá na, các loại hoa trên Ðất dưới nước lớn bằng bánh xe, hoa trăm cánh, ngàn cánh, hoa trăm ngàn vạn cánh, tất cả hoa Ðều phát ánh sáng, mùi hương vi diệu, sắc hoa hương hoa làm vui Ðẹp tâm nhãn mọi người. Những hoa thơm Ðẹp tươi sáng như vậy tuôn xuống Ðầy trong nhà Diệu Bửu Trang Nghiêm Ðường chất cao một cây Ða la. Còn có các thứ thiên nhạc phát ra tiếng vô lượng pháp môn, những là tiếng nhạc hiệp vớiÐàn Ba La Mật, Thi la Ba La Mật, Nhẫn Ba La Mật, Tiến Ba La Mật, Thiền Ba La Mật, Bát Nhã Ba La Mật, tiếng nhạc hiệp với Tứ vô lượng tâm, hiệp với Tứ nhiếp pháp, hiệp với Trợ Ðạo pháp, hiệp với Tam giải thoát môn, hiệp với Tứ thánh Ðế, hiệp với   Thập nhị nhơn duyên .

Cúng dường xong, Hư Không Tạng Bồ Tát Ðảnh lễ chưn Phật hữu nhiễu bảy vòng rồi Ðứng qua một phía bạch Ðúc Phật rằng : ‘’ Bạch Ðức Thế Tôn  ! -Đức Nhất Bửu Trang Nghiêm Như Lai Ứng Cúng Ðẳng Chánh Giác thăm hỏi Ðức Thế Tôn ít bệnh ít não  Ði ở an ổn vui vẻ. -Đức Nhứt Bửu Trang Nghiêm Như Lai  lại còn nói  có mười hai ức Bồ Tát cùng Hư Không Tạng Bồ Tát Ðồng Ðến Ta Bà thế giới mong Ðức Thế Tôn vì họ nói pháp thậm thâm khiến họ Ðược tự nhiên trí, cũng khiến họ thành tựu  Ðại pháp quang minh rồi sẽ trở về quốc Ðộ  Ðại Trang Nghiêm.  Tại vì sao? Do Ðức Thế Tôn từ xa xưa Ðã từng giáo hóa chúng Bồ Tát nầy phát tâm Vô thượng Bồ Ðề vậy ‘’.

Bạch lời trên xong, Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát, ngay trên Ðỉnh Ðức Thế Tôn, hóa hiện lọng báu lớn rộng mười ngàn do tuần, cán bằng thanh lưu ly, cọng bằng chơn san hô bửu, lợp bằng lưu ly bửu và vàng diêm phù Ðàn, rũ thòng những mành lưới chuỗi ngọc bằng diệu chơn châu, có những linh những lạc reo tiếng hòa diệu. Lọng ấy  phát  sáng chiếu suốt mười phương cùng xen với các loại hoa hương Ðẹp sáng.

Ðối với công Ðức bất tư nghị của Ðức Thế Tôn, Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát lòng rất kính trọng chắp tay hướng lên Phật nói kệ khen ngợi rằng :

Pháp nghĩa trí huệ Ðấng Tối Thắng

Bổn tịnh vô cấu vô sở trước

Như hư không chẳng nhiễm ô

Tôi lạy dưới chân thánh bất Ðộng

Công hạnh không sánh không bờ Ðáy

Hiện pháp nghiêm thân rất thù thắng

Chơn pháp thân Phật như hư không

Khắp trùm Ðại bi mà tế Ðộ

Nhơn Thiên Ðạo Sư hay thị hiện

Trăm phước trang nghiêm thân Thế Tôn

Dứt các ngôn ngữ không âm vang

Lìa các ngôn thuyết không hí luận

Dầu biết như vậy mà hiện nói

Vô tánh chúng sanh khiến họ vui

Tâm chẳng phải tâm Ðược tâm ấy

Biết Ðược chẳng tâm tánh ảo hóa

Khéo biết chúng sanh tâm hành tánh

Mà hay chẳng trụ tâm bỉ ngã

Vì hiện oai nghi Ðể Ðộ chúng

Thân Thiện Thệ không tác chẳng tác

Phật biết chúng sanh theo chỗ thích

Liền hay thị hiện thân như vậy

Thế Tôn nơi pháp chẳng chấp ngã

Chẳng có nhớ tưởng trụ nơi pháp

Hay biết do pháp nào Ðược Ðộ

Rồi theo Ðáng nên nói Ðúng cơ

Ðại chúng khát ngưỡng nhìn Thế Tôn

Hy hữu trong Ðời không gì sánh

Thế Tôn thị hiện mà vô tâm

Nhưng khiến Ðại chúng Ðều vui Ðẹp

Các pháp như vậy theo duyên sanh

Hư vô tịch mịch chẳng chơn thiệt

Thế Tôn khéo biết pháp như vậy

Ðược Ðến Niết bàn Ðạo thanh lương

Bỏ nhị biên chẳng trụ trung Ðạo

Biết giả chẳng chơn không tự tánh

Các pháp như vậy không tác giả

Khéo nói nghiệp quả chẳng Ðoạn thường

Chẳng phải chúng sanh thọ mạng nhơn

Tịch tĩnh không tên như hư không

Như thiệt phân biệt không chúng sanh

An trụ Ðại chúng Ðến cam lộ

Xưa tu nhiều kiếp bất tư nghị

Cầu sức tinh tiến Ðại Bồ Ðề

Diệu hạnh Ðược làm nay Ðã thành

Nghĩa Ðến không Ðến Ðều tỏ biết

Tất cả các pháp thượng trung hạ

Ðều biết bình Ðẳng thường không khác

Người trí chỗ biết biết không chấp

Ví vậy Thế Tôn Ðịnh không loạn

Âm nhập xứ giới như ảo hóa

Tam giới Ðều như trăng trong nước

Chúng sanh hư ngụy tánh như mộng

Do trí phân biệt nói pháp ấy

Thế nhơn giả xưng gọi Ðắc Ðạo

Thiệt không có tướng Ðắc không Ðắc

Như Ðạo không Ðắc pháp không chuyển

Như pháp không chuyển không người Ðộ

Thế nên Ðộ chúng khỏi tử lưu

Tự Ðộ Ðộ tha hết Ðiên Ðảo

Khéo hay an ủi người khổ não

Mình người diệt khổ Ðến vô vi

Chúng sanh không sanh không Niết bàn

Chúng sanh bổn tịnh bất khả Ðắc

Ðạo và chúng sanh dường ảo mộng

Tự giác như vậy giác nhiều người

Như trong hư không chẳng thấy sắc

Tất cả chúng sanh sắc cũng vậy

Các pháp lìa sắc lìa tướng sắc

Biết Ðược sắc ấy thì Ðược lìa

Dùng các dụ hay khen ngợi Phật

Chấp kiến khen Phật là báng Phật

Phật Ðức như không vô sai biệt

Vô hạn vô lượng là khen Phật

Lạy Ðấng tự tịnh cũng tịnh tha

Vô duyên vô tâm nhập vi tâm

Như Phật công Ðức Thế tôn biết

Như Phật công Ðức nay tôi lạy

Hay biết chúng sanh không có ngã

Biết các pháp tế là ly dục

Người thấy pháp thân là thấy Phật

Tức là cúng dường mười phương Phật

Hư Không Tạng Bồ Tát nói kệ ấy rồi, liền lúc ấy nhà Ðại Bửu Trang Nghiêm Ðường cùng tất cả các bửu Ðài trên hư không chấn Ðộng sáu cách, tất cả Ðại chúng tâm thanh tịnh vui vẻ hớn hở khen chưa từng có Ðồng nói Hư không Tạng Ðại Bồ tát khéo có thể nói diệu kệ ấy, nếu có thiện nam thiện nữ làm Ðược pháp ấy thì cho Ðến trong mộng chẳng thấy có pháp lần lần sẽ Ðược sư tử hống như Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát.

Hư không Tạng Ðại Bồ Tát nói những diệu kệ khen Phật rồi bạch rằng : '' Bạch Ðức Thế Tôn ! Có ít Ðiều muốn hỏi mong Thế Tôn cho phép, nếu Ðược Phật cho phép mới dám thưa hỏi, tại sao, vì Ðức Thế Tôn có vô lượng tri kiến hay biết Ðược chúng sanh các căn có thuần thục có chưa thuần thục, vì Ðức Thế Tôn sáng suốt trừ bỏ các tối tăm, vì Ðức Thế Tôn rõ nghĩa khéo nói phân biệt rành các cú nghĩa, vì Ðức Thế Tôn biết thời giờ chẳng quá hạn, vì Ðức Thế Tôn chỗ nói chẳng lầm Ðúng như lời mà làm chẳng sai, vì Ðức Thế Tôn biết thời giờ tùy sở hành của chúng sanh mà thuyết pháp, vì Ðức Thế Tôn khéo du hý thông Ðạt các thần thông, vì Ðức Thế Tôn khéo chơn thiệt quán tâm hành của chúng sanh, vì Ðức Thế Tôn rất không ô nhiễm ở trong các pháp Ðược Ðại tự tại, vì Ðức Thế Tôn tự tỏ ngộ giác liễu các pháp, vì Ðức Thế Tôn chế ngự tà kiến chúng sanh  dạy cho họ vào chánh kiến, vì Ðức Thế Tôn là Ðại y vương có thể làm cho vô thỉ thế giới chúng sanh dứt hẳn các bệnh não, vì Ðức Thế Tôn Ðại lực thành tựu thập lực, vì Ðức Thế Tôn vô úy thành tựu tứ vô úy, vì Ðức Thế Tôn tối thắng thành tựu thập bát bất cộng pháp, vì Ðức Thế Tôn Ðại từ cứu tế tất cả chúng sanh tâm thường vô ngại, vì Ðức Thế Tôn Ðại bi hành tri kiến vô ngã cứu khổ tất cả chúng sanh, vì Ðức Thế Tôn Ðại hỷ hành thiền Ðịnh giải thoát tam muội Ðến cứu cánh, vì Ðức Thế Tôn Ðại xả hành dứt tất cả ghét thương tâm như hư không, vì Ðức Thế Tôn Ðược bình Ðẳng giác liễu các Phật pháp vô ngại, vì Ðức Thế Tôn không có lòng ghét thương cứu cánh thanh tịnh khen chê không lay Ðộng Ðược, vì Ðức Thế Tôn không có hy vọng trí huệ Ðầy Ðủ nơi lợi dưỡng kính khen không mong cầu, vì Ðức Thế Tôn tất cả tri kiến tất cã Phật hành xứ Ðều Ðã cứu cánh.  Bạch Ðức Thế Tôn !  Tôi biết Ðược Ðức Thế Tôn có vô lượng vô biên công Ðức thành tựu như vậy, vì thế ở trong các pháp môn tôi có ít Ðiều muốn hỏi ''.

-Đức Phật nói: '' Nầy Hư Không Tạng !  Phật cho phép ông hỏi, Phậ sẽ theo chỗ ông bạch hỏi làm cho ông Ðược vui thỏa ''.

Lúc ấy Công -Đức Quang Minh Vương Ðại Bồ Tát hỏi Hư Không Tạng Ðại BồTát rằng:     ''Nay  Ngài vì ai mà muốn bạch hỏi Ðức Như Lai ? ''.

Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát nói kệ Ðáp Công -Đức Quang Minh Vương Ðại  Bồ Tát rằng:

Tất cả chúng sanh tâm bình Ðẳng

Người bình Ðẳng hay Ðến cứu cánh

Du hý trong Ðại bi vô cấu

Tôi vì chúng nầy hỏi Thế Tôn

Hay Ðến chánh giác không cấu uế

Ðã không do dự dứt nghi kia

Tự Ðược tỏ thấu lợi chúng sanh

Tôi vì chúng ấy hỏi Thế Tôn

Biết ngã vô ngã không sánh bằng

Vì chúng phát tâm không chấp chúng

Hay làm chúng sanh thoát ngã kiến

Tôi vì chúng ấy hỏi Thế Tôn

Hay hộ oai nghi thuận sở hành

Tâm ấy thanh tịnh như hư không

Kiên cố bất Ðộng như Tu Di

Tôi vì chúng ấy hỏi Thế Tôn

Tinh tiến không bờ huệ không sánh

Dũng kiện hay phá oán phiền não

Kiết mình Ðã dứt dứt kiết người

Tôi vì chúng ấy hỏi Thế Tôn

Thích cho oai nghi Ðiều phục tâm

Thường trụ văn giới nhẫn tiến lực

Thiền Ðịnh thần thông trí huệ sáng

Tôi vì chúng ấy hỏi Thế Tôn

Thích tu không vô tướng vô nguyện

Mà hiện thọ thân ở sanh tử

Vô sanh vô diệt Ðạt cam lộ

Tôi vì chúng ấy hỏi Thế Tôn

Tri kiến thậm thâm không ngằn mé

Thanh Văn Duyên Giác Ðều không bằng

Mà biết sở hành các chúng sanh

Tôi vì chúng ấy hỏi Thế Tôn

Khéo hay tỏ thấu thích chánh hạnh

Nơi chấp pháp phi pháp Ðã dứt

Thường ở chánh Ðịnh tâm chẳng loạn

Tôi vì chúng ấy hỏi Thế Tôn

Các hiền sĩ chẳng dứt giống Phật

Hay hộ chánh pháp hộ chúng tăng

Danh Ðồn tam thế chư Phật khen

Tôi vì chúng ấy hỏi Thế Tôn '' .

Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát nói kệ Ðáp Công Ðức Quang Minh Vương Ðại Bồ Tát rồi bạch Ðức Phật rằng :'' Bạch Ðức Thế Tôn ! Thế nào là Bồ Tát thật hành Ðàn  Ba la mật bình Ðẳng với hư không ? Thế nào là Bồ Tát hành Thi la  Ba la mật, hành Nhẫn  Ba la mật, hành Tiến  Ba la mật, hành Thiền  Ba la mật, hành Bát Nhã  Ba la mật bình Ðẳng với hư không? Thế nào là BồTát hành công Ðức, hành trí bình Ðẳng với hư không?  Thế nào là Bồ Tát  chẳng rời lìa như như mà niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm thí, niệm giới, niệm thiên, như Ðúc Phật Ðã hứa khả?  Thế nào là Bồ Tát tu hành các pháp bình Ðẳng như Niết bàn?  Thế nào là Bồ Tát khéo phân biệt hành tướng?  Thế nào là Bồ Tát thọ trì pháp tạng chư Phật, tùy theo Như Lai chỗ giác ngộ tánh tướng các pháp như thiệt biết tánh tướng các pháp rồi mà chẳng thủ chẳng xả ?  Thế nào là Bồ Tát phân biệt các chúng sanh từ vô thỉ Ðến nay thanh tịnh mà giáo hóa các chúng sanh ?  Thế nào là Bồ Tát khéo thuận phát hành thành tựu Phật pháp ?  Thế nào là Bồ Tát bất thối thần thông nơi các Phật pháp Ðều Ðược tự tại ?   Thế nào là Bồ Tát nhập pháp môn thậm thâm mà hàng Thanh văn, hàng Bích Chi Phật chẳng nhập Ðược ?  Thế nào là Bồ Tát nơi thập nhị nhân duyên Ðược thắng trí phương tiện xa lìa nhị biên kiến chấp ? Thế nào là Bồ Tát Ðược ấn Như Lai ấn cho như như vô phân biệt trí phương tiện ? Thế nào là Bồ Tát nhập môn pháp giới, tánh thấy tất cả pháp tánh bình Ðẳng ?  Thế nào là Bồ Tát thuần chí kiên cố như kim cương, nơi Ðại thừa nầy tâm an trụ bấ Ðộng ?  Thế nào là Bồ Tát tự thanh tịnh giới mình như Phật giới ?  Thế nào là Bồ Tát Ðược Ðà la ni trọn chẳng thất niệm ?  Thế nào là Bồ Tát Ðược Như Lai gia trì biện tài vô ngại ?  Thế nào là Bồ Tát Ðược tự tại thị hiện thọ sanh tử ?  Thế nào là Bồ Tát phá các oán Ðịch lìa bỏ bốn ma ? Thế nào là Bồ Tát lợi ích chúng sanh trang nghiêm công Ðức ? Thế nào là Bồ Tát lúc thế gian không có Phật mà hay làm Phật sự ? Thế nào là Bồ Tát Ðược hải ấn tam muội khéo có thể biết Ðược tâm hành của các chúng sanh ?  Thế nào là Bồ Tát biết Ðược các trần giới vô ngại ?  Thế nào là Bồ Tát oai nghi hạnh thành tựu  lìa các  tối tăm Ðược quang minh thù thắng ở trong các pháp Ðược tự nhiên trí mau Ðược thành tựu  Nhứt thiết trí hành ? '' .

-Đức  Phật nói : ''Lành thay, lành thay, nầy Hư Không Tạng!  ông khéo có thể phân biệt hỏi nơi Như Lai những diệu nghĩa như vậy.  Như ông Ðã từng cúng dường quá khứ vô lượng chư Phật trồng các căn lành, tâm hành bình Ðẳng như hư không, lễ kính chư Phật Ðến chỗ trí huệ sáng tỏ, phát siêng tinh tiến muốn Ðến diệu pháp tất cả chư Phật, chẳng bỏ rời các chúng sanh Ðến Ðại từ bi cứu cánh, Ðã quá các ma nghiệp chẳng lìa thế pháp, dùng tâm lượng Ðồng hư không Ðể thành tựu diệu pháp Ðại thừa vô thượng nầy.

Nầy Hư Không Tạng ! Công Ðúc của ông không có biên tế, khó so sánh Ðược, ông Ðã từng ở chỗ hằng hà sa số chư Phật quá khứ hỏi những sự việc ấy, ông cũng có thể tự nói, ông nên lắng nghe khéo suy gẫm, Phật sẻ vì ông mà phân biệt giải nói các sự Ðược hỏi về công hạnh của chư Bồ Tát, mà Phật còn giải nói hơn Ðây có thể Ðược Vô thượng Ðại thừa Như Lai tự nhiên trí Nhứt thiết chủng trí».

Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát bạch rằng :

'' Kính vâng, bạch Ðức Thế Tôn ! Tôi nguyện thích Ðược nghe ''.

-Đức Phật nói : '' Nầy Hư Không Tạng !  Thành tựu bốn pháp, Bồ Tát hành Ðàn  Ba la mật bình Ðẳng với hư không : Nếu Bồ Tát ở tất cả chỗ không có chướng ngại chẳng phân biệt mà hành  Ðàn Ba la mật, do ngã tịnh nên bố thí cũng tịnh, do bố thí tịnh nên nguyện cũng tịnh, do nguyện tịnh nên Bồ Ðề cũng tịnh, do Bồ Ðề tịnh nên nơi tất cả các pháp cũng tịnh . Ðây là Bồ Tát thành tựu bốn pháp thật hành Ðàn Ba la mật bình Ðẳng với hư không.

Nầy Hư Không Tạng ! Nếu Bồ Tát thành tựu tám pháp có thể tịnh Ðàn Ba la mật : Lìa ngã mà bố thí, lìa vì ngã mà bố thí, lìa thương yêu mà bố thí, lìa vô minh kiến mà bố thí, lià tướng bỉ ngã mà bố thí, lìa các suy tưởng mà bố thí, lìa hy vọng báo Ðáp mà bố thí, lìa bỏn xẻn ganh ghét mà bố thí, tâm bình Ðẳng như hư không mà bố thí.  Ðây là tám pháp mà Bồ Tát thành tựu thì có thể tịnh Ðàn Ba la mật . Tám pháp ly nầy gọi là tịnh thí . Như hư không không có chỗ nào là chẳng Ðến, Bồ Tát từ tâm bố thí cũng như vậy . Như hư không chẳng phải sắc chẳng thấy Ðược, Bồ Tát hành thí chẳng y dựa nơi các sắc cũng như vậy. Như hư không chẳng cảm thọ khổ vui, Bồ Tát hành thí rời lìa các sự khổ vui cũng như vậy . Như hư không  không có tưởng biết, Bồ Tát hành thí rời lìa các ý tưởng cũng như vậy .   Như hư không là tướng vô vi, Bồ Tát hành thí vô vi vô tác cũng như vậy . Như hư không hư giả vô tướng, Bồ Tát hành thí  chẳng y dựa thức tưởng cũng như vậy . Như hư không tăng ích tất cả chúng sanh, Bồ Tát hành thí lợi ích tất cả chúng sanh cũng như vậy . Như hư không vô biên vô tận, Bồ Tát hành thí ở trong sanh tử không có cùng tận cũng như vậy.

Nầy Hư Không Tạng ! Như hóa nhơn cấp thí cho hóa nhơn không có phân biệt, không có hý luận, chẳng cầu quả báo, Bồ Tát hành bố thí bỏ lìa hai bên chẳng phân biệt chẳng hý luận chẳng hi vọng quả báo cũng như vậy. Bồ Tát dùng trí huệ trừ bỏ tất cả kiết sử, dùng trí phương tiện chẳng bỏ tất cả chúng sanh. Ðây là  Bồ Tát hành Ðàn Ba la mật bình Ðẳng với hư không vậy.

Trong pháp hội có một Bồ Tát tên là Nhựt Ðăng Thủ từ chỗ ngồi dậy trịch y vai hữu  gối hữu chấm Ðất  chấp tay bạch Ðức Phật rằng : '' Bạch Ðức Thế Tôn ! Hàng Bồ Tát nào   có thể hành Ðàn Ba la mật như vậy ? ''.

-Đức Phật nói : '' Nầy Nhựt Ðăng Thủ ! Nếu Bồ Tát quá các thế gian Ðược pháp xuất thế gian, chẳng phải sắc không có thể không hiện hành, tri kiến thanh tịnh, chẳng phải tối chẳng phải sáng, lìa tất cả tướng Ðến tột vô tướng trí, thành tựu vô tận nhẫn, gần tri kiến của Như Lai, Ðã nối giới phần quyết Ðịnh của BồTát, Ðã Ðược thọ ký, Ðược ấn bất thối chuyển ấn Ðịnh, Ðã Ðược quán Ðảnh chánh vị, Ðã hành thiện hạnh biết hành tướng chúng sanh,Ðến tất cả chỗ mà không có chỗ Ðến. Bồ Tát như vậy có thể hành Ðàn Ba la mật nầy''.

Lúc Phật nói Pháp ấy, có một vạn tám ngàn Bồ Tát thấy các pháp tánh như hư không Ðược Vô sanh Pháp Nhẫn.

-Đức Phật nói với Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát : '' Nầy Hư Không Tạng ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hành Thi Ba la mật bình Ðẳng với hư không : Bồ Tát biết thân như tượng trong gương, biết thanh như vang, biết tâm như huyễn ảo, biết các pháp tánh như hư không . Ðây là Bồ Tát thành tựu bốn pháp hành Thi Ba la mật bình Ðẳng với hư không.

Nầy Hư Không Tạng ! Bồ Tát thành tựu tám pháp thì có thể hộ tịnh giới :

Các Bồ Tát chẳng quên tâm Bồ Ðề thì hay hộ tịnh giới .Các Bồ tát chẳng cầu bực Thanh Văn,bực Bích Chi Phật thì hay hộ tịnh giới .Bồ Tát trì giới chẳng hạn cuộc nơi giới thì hay hộ tịnh giới .Bồ tát chẳng ỷ cậy các giới thì hay hộ tịnh giới .Bồ Tát chẳng bỏ bổn nguyện thì hay hộ tịnh giới. Bồ tát chẳng y dựa tất cả chổ sanh thì hay hộ tịnh giới .Bồ Tát thành tựu Ðại nguyện thì hay hộ tịnh giới .Bồ Tát khéo nhiếp các căn Ðể diệt phiền não thì hay hộ tịnh giới .Ðây là Bồ Tát thành tựu tám pháp thì hay hộ tịnh giới vậy.

Nầy Hư Không Tạng ! Như hư không rời lìa các hy vọng,Bồ Tát dùng tâm không có mong cầu hay hộ tịnh giới củng như vậy .như hư không thanh tịnh, Bồ Tát trì giới thanh tịnh củng như vậy.Như hư không không có cấu uế,Bồ Tát trì giới không có cấu uế củng như vậy.Như hư không không có nhiệt não,Bồ Tát trì giới không có nhiệt não cũng như vậy .Như hư không không có cao hạ,Bồ Tát trì giới không cao không hạ cũng như vậy .Như hư không không có ổ hang, Bồ Tát trì giới không có chổ y dựa cũng như vậy .Như hư không vô sanh vô diệt cứu cánh không biến Ðổi, Bồ Tát trì giới vô sanh vô diệt cứu cánh không biến Ðổi cũng như vậy,Như hư không Ðều có thể dung thọ tất cả chúng sanh, Bồ Tát trì giới khắp có thể vận tải củng như vậy .Bồ Tát vì lợi ích chúng sanh mà có thể hộ tịnh giới.

Nầy Hư Không Tạng ! Như trăng trong nước không có trì giới phá giới,Bồ Tát rõ biết tất cả các pháp như thủy nguyệt không có trì giới phá giới củng như vậy .Ðây là Bồ Tát hành Giới Ba La mật bình Ðẳngvới hư không vậy .

Nầy Hư Không Tạng! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hành nhẩn Ba la mật bình Ðẳng với hư không:

Nếu Bồ Tát bị người mắng chửi chẳng báo lại vì biết rõ vô ngã, bị người Ðánh chẳng báo lại vì biết rõ không nhơn,bị ngươì giận ghét chẳng báo lại vì lìa thấy có, bị người oán thù chẳng báo lại vì bỏ lìa hai kiến chấp.   Ðây gọi là Bồ Tát thành tựu bốn pháp hành Nhẫn Ba la mật bình Ðẳng với hư không.

Nầy Hư Không Tạng ! Nếu Bồ Tát thành tự tám pháp thì cò thể tịnh Nhẫn Ba la mật:

Bồ Tát khéo tịnh nội thuần chí mà tu Nhẫn Ba la mật.  Bồ Tát khéo tịnh ngoại chẳng hy vọng mà tu Nhẫn Ba la mật . Bồ Tát nơi thượng trung hạ cứu cánh vô ngại tu Nhẫn Ba la mật . Bồ Tát tùy thuận pháp tánh không bị nhiễm trước mà tu Nhẫn Ba la mật . Bồ Tát lìa tất cả kiến chấp Ðồng hư không mà tu Nhẫn Ba la mật.  Bồ Tát dứt tất cả giác quán Ðồng vô tướng mà tu Nhẫn Ba la mật .  Bồ Tát bỏ tất cả nguyện Ðồng vô nguyện mà tu Nhẫn Ba la mật .

Bồ Tát trừ tất cả các hành Ðồng vô hành mà tu  Nhẫn Ba la mật .  Ðây gọi là Ðại Bồ Tát thành tựu tám pháp có thể tịnh Nhẫn Ba la mật vậy.

Nầy Hư Không Tạng ! Như hư không không có ghét không có thương, Bồ Tát tu  Nhẫn Ba la mật không có ghét thương cũng như vậy . Như hư không không có biến Ðổi, Bồ Tát tâm cứu cánh không biến Ðổi tu Nhẫn Ba la mật cũng như vậy . Như hư không không có kém tổn, Bồ Tát tu Nhẫn Ba la mật tâm cứu cánh không có kém tổn cũng như vậy . Như hư không không có sanh không có khởi, Bồ Tát tu Nhẫn Ba la mật tâm không có sanh khởi cũng như vậy . Như hư không không có hí luận, Bồ Tát tu Nhẫn Ba la mật tâm không có hí luận cũng như vậy . Như hư không không có ân báo, Bồ Tát tu Nhẫn Ba la mật với tất cả chúng sanh chẳng mong quả báo cũng như vậy . Như hư không vô lậu vô hệ phược, Bồ Tát tu Nhẫn Ba la mật lìa tất cả lậu chẳng hệ phược tam giới cũng như vậy.

Nầy Hư Không Tạng ! Bồ Tát lúc hành Nhẫn Ba la mật chẳng có quan niệm họ Ðến mắng tôi tôi có thể nhịn chịu, cũng chẳng thấy người mắng kẻ bị mắng và cách mắng, chẳng quan niệm ấy, chẳng hí luận rằng họ rỗng không tôi cũng rỗng không, cũng chẳng suy nghĩ rằng âm thanh như vang do gì mà phát ra, cũng chẳng quan niệm rằng tôi phải còn họ thì quấy, cũng chẳng quan niệm rằng họ vô thường tôi cũng vô thường, cũng chẳng nghĩ rằng họ ngu  tôi trí, cũng chẳng tưởng rằng chúng ta nên hành nhẫn nhục.

Nầy Hư Không Tạng ! Như có người vì cầu nhánh cây sa la nên cầm búa bén vào rừng sa la Ðến một cây sa la lớn chặt lấy một nhánh, các nhánh sa la khác chẳng nghĩ rằng  họ chặt nhánh ấy mà chẳng chặt tôi, nhánh bị chặt cũng chẳng nghĩ rằng tôi Ðã bị chặt các nhánh khác không bị chặt, tất cả nhánh bị chặt cùng chẳng bị chặt Ðếu chẳng có quan niệm ghét thương . Lúc hành Nhẫn Ba la mật, Ðại Bồ Tát quán biết tất cả pháp tánh như cỏ cây tường vách ngói Ðá, mà thị thân thể bị chặt chém Ðứt rời Ðể giáo hóa chúng sanh, không có giận ghét, không có thương yêu, hoàn toàn không có nhớ nghĩ phân biệt . Ðây là Bồ Tát hành Nhẫn Ba la mật bình Ðẳng với hư không.

Nầy Hư Không Tạng ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hành Tinh tiến Ba la mật  bình Ðẳng với hư không :

Bồ Tát siêng cầu tất cả pháp lành mà biết tất cả pháp tự tánh chẳng thành tựu, Bồ Tát Ðem tất cả món vật cần dùng tối thắng cung cấp cúng dường chư Phật Thế Tôn nhưng chẳng thấy có Như Lai và các món cúng dường, Bồ Tát  khéo có thể thọ trì diệu pháp Ðược nói của tất cả chư Phật cũng chẳng thấy có văn tự Ðể thọ trì, Bồ Tát có thể thành tựu vô lượng chúng sanh thấy chúng sanh tánh tức là Niết bàn rốt ráo không có sanh không có khởi . Ðây là bốn pháp Bồ Tát thành tựu hành  Tiến Ba la mật bình Ðẳng với hư không.

Nầy Hư Không Tạng ! Nếu Bồ Tát thành tựu tám pháp thì có thể tịnh Tinh Tiến Ba la mật:

Bồ Tát vì tịnh thân mà phát cần tinh tiến biết thân như bóng trong gương chẳng tham trước nơi thân . Bồ Tát vì tịnh khẩu nên phát cần tinh tiến biết tiếng từ miệng thốt ra như vang chẳng tham trước nơi khẩu. Bồ Tát vì tịnh ý nên phát hành tinh tiến biết ý như ảo huyễn không có phân biệt chẳng tham trước nơi ý . Bồ Tát vì Ðầy Ðủ các Ba la mật nên phát cần tinh tiến biết các pháp không có tự tánh bị nhiếp thuộc nhân duyên chẳng nên hí luận. Bồ Tát vì Ðược trợ Bồ Ðề phần pháp nên phát cần tinh tiến Ðể giác liễu tất cả pháp chơn thiệt  tánh không bị chướng ngại vướng mắc . Bồ Tát vì tịnh Phật quốc Ðộ nên phát cần tinh tiến Ðể biết tất cả quốc Ðộ như hư không vì vậy mà chẳng ỷ thị chỗ Ðược tịnh . Bồ Tát vì Ðược tất cả Ðà la ni nên phát cần tinh tiến biết tất cả pháp không có niệm chẳng phải không có niệm do Ðây mà không  có quan niệm hai tướng . Bồ Tát vì thành tựu tất cả Phật pháp nên phát cần tinh tiến Ðể  biết tất cả pháp nhập nhứt tướng bình Ðẳng nhưng chẳng hoại hư pháp tánh . Ðây là tám pháp Bồ Tát thành tựu thì có thể tịnh Tinh tiến Ba la mật.

Nầy Hư Không Tạng ! Như hư không không có mỏi mệt,Bồ Tát trong vô lượng kiếp phátcần tinh tiến không có mỏi mệt cũng như vậy .Như hư không Ðều có thể dung thọtất cả sắctượng mà hư khôngkhông có che chướng .Bồ Tátvì dung thọ tất cả chúng sanh mà phát cần tinh tiến bình Ðẳng vô ngại cũng như vậy,Như hư khôngcó thể sanh tất cả cỏ cây lù rừng mà hư không không có trụ xứ.Bồ tát vì tăng ích thiện căn tất cả chúng sanh mà phát cần tinh tiến khgông chỗ dựa dính không có trụ xứ cũng như vậy. Như hư không Ðến tất cả chỗ mà không có Ði Ðến. Bồ Tát vì Ðến tất cả chỗ nên phát cần tinh tiến mà không có Ðến không có không Ðến cũng như vậy.như hư không chẳng phải sắc hình mà trong hư không thấy các sắc hình .Bồ Tát vì nhứt thừa nên phát cần tinh tiến mà vì thành tựu thuần chí nên thị hiện các thừa sai biệt cũng như vậy. Như hư không bổn tánh thanh tịnh không bị khách trần làm ô nhiễm. Bồ Tát phát cần tinh tiến bổn tánh thanh tịnh vì chúng sanh mà hiện thọ thân sanh tử nhưng chẳng bị trần lụy làm ô nhiểm cũng như vậy.Như hư không tánh là thường không có vô thường. Bồ tát cứu cánh vì chẳng dứt mất Tam bửu nên phát cần tinh tiến cũng như vậy .Như hư không vô thỉ vô chung chẳng thủ chẳng xả .Bồ Tát phát cần tinh tiến vô thỉvô chung bất thủ bất xả củng như vậy.

Nầy Hư Không Tạng ! Tinh tiến có hai thứ Ðó là ban Ðầu phát tinh tiến và rốt sau thành tinh tiến .Bồ Tát do ban Ðầu phát cần tinh tiến tu tập thành tất cả pháp lành, do rốt sau thành tinh tiến phân biệt tất cả pháp chẳng có tự tánh, chỉ có căn lành Ðã Ðược tu tập thấy là bình Ðẳng,sở kiến bình Ðẳng cũng chẳng phải bình Ðẳng.

Nầy hư Không Tạng ! Như người thợ Ðiêu khắc tượng người gỗ có Ðủ thân tướng,sự nghiệp Ðược làm Ðều có thể hoàn thành, nhưng nơi có làm cùng chẳng có làm Ðều chẳng có quan niệm sai biệt. Bồ Tátvì thành tựu trang nghiêm bổn nguyện  mà phát cần tinh tiến tu tất cả nghiệp,nơi làm cùng chẳng làm không quan niện sai biệt,bỏ lìa hai bên củng như vậy .Ðây là Bồ Tát hành Tiến Ba La mật bình Ðẳng như hư không.

Nầy Hư Không Tạng! Thế nào là Bồ Tát hành ThiềnBa La mật bình Ðẳngnhư hư không?Bồ tát nếu thành tựu bốn pháp thìhành Thiền Ba La mật bình Ðẳng với hư không Bồ Tát chuyên nhiếp nội tâm mà chẳng thấy có nội tâm, Bồ Tát ngăn tâm duyên các cảnh giới ngoàimà chẳng thấy có tâmngoài hành xứ,Bồ Tát do tâm mình bình Ðẳng nên biết tất cả chúng sanh tâm Ðều bình Ðẳng cũng chẳng y dựa hai pháp là tâm và bình Ðẳng, Bồ Tát tư duy pháp giới Ðịnh tánh không có nhiếp thâu không có loạn tán biết tất cả pháp tánh không có hí luận.Thành tựu bốn pháp như vậy,Bồ Tát hành Thiền Ba La mật bình Ðẳng với hư không.

Nâ`y Hư Không Tạng! nếu Bồ Tát thành tựu tám pháp thì có thể tịnh Thiền BaLa mật:

Bồ Tát chẳng y dựa các ấm Ðể tu thiền,chẳng y dựa các giới Ðể tu thiền,chẳng y dựa các nhập Ðể tu thiền, chẳng y dựa tam giới Ðể tu thiền,chẳng y dựa hiện thế Ðể tu thiền, chẳng y dựa hậu thế Ðể tu thiền,chẳng y dựa Ðạo Ðể tu thiền, chẳng y dựa quả Ðể tu thiền. Ðây là Bồ Tát thành tựu tám pháp hay tịnh Thiền Ba La mật.

Nầy Hư Không Tạng ! Như hư không không có dựa dính. Bồ Tát tu thiền không có y chỉ củng như vậy. Như Hư Không không có ái luyến . Bồ Tát tu thiền không có nhiễm trước cũng như vậy . Như hư không không có dính mắc các kiến chấp . Bồ Tát tu thiền bỏ lìa các kiến chấp củng như vậy . Như hư không không có kiêu mạn . Bồ Tát tu thiền bỏ lìa kiêu mạn cũng như vậy . Như hư không cứu cánh vô diệt . Bồ Tát tu thiền khéo nhập vào pháp tánh cứu cánh bất thối cũng như vậy . Như hư không chẳng thể phá hoại . Bồ Tát tu thiền chẳng hoại bổn tế cũng như vậy . Như hư không không có biến Ðổi . Bồ Tát tu thiền chẳng biến Ðổi như như cũng như vậy . Như hư không chẳng phả tâm rời lìa tâm . Bồ Tát tu thiền rời lìa tâm ý thức cũng như vậy.

Nầy Hư Không Tạng ! Bồ Tát dùng tâm bình Ðẳng tu thiền chẳng phải tâm chẳng bình Ðẳng .

Thế nào là tâm bình Ðẳng ?  Nếu tâm chẳng cao chẳng hạ, không có cầu không chẳng cầu, không có tác không chẳng tác, không có phân biệt không chẳng phân biệt, không có hành không chẳng hành, khong có thủ không có xả, không tối không sáng, vô tri vô niệm, không chẳng tri không chẳng niệm, chẳng một chẳng khác, chẳng phải hai chẳng phải chẳng hai, không có Ðộng không chẳng Ðộng , không có khứ không chẳng khứ, không có tu không chẳng tu, tâm chẳng duyên nơi tất cả cảnh giới, Ðây gọi là tâm bình Ðẳng .

Vì Bồ Tát tâm bình Ðẳng nên chẳng duyên lấy sắc bỏ lìa nhãn và sắc hai pháp mà tu tập thiền . Vì tâm bình Ðẳng nên chẳng duyên lấy thanh hương vị xúc và pháp bỏ lìa hai pháp ý và pháp mà tu tập thiền .

Nầy Hư Khong Tạng ! Như hư không lúc Ðại hỏa tai khởi lên chẳng Ðốt cháy Ðược, lúc Ðại thủy tai khởi lên chẳng Ðẩy trôi Ðược, Bồ Tát chẳng bị lửa lớn phiền não Ðốt cháy, chẳng bị các thiền tam muội cuốn trôi Ði thọ sanh, tự mình không có Ðịnh và loạn mà hay khiến chúng sanh loạn tâm Ðược Ðịnh, sở hành của mình Ðã thanh tịnh mà chẳng bỏ tinh tiến, bình Ðẳng với hư không mà thị hiện sai biệt nhưng chẳng thấy tướng bình Ðẳng và bất bình Ðẳng, khéo hay khắp quán trí huệ chơn tánh tâm Bồ Tát chẳng bị ái kiến phiền não che chướng, ở trong các pháp hành, thật hành không bị dính mắc bình Ðẳng với hư không. Ðây là Bồ Tát hành Thiền Ba la mật bình Ðẳng với hư không vậy.

Nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát hành Bát Nhã Ba la mật bình Ðẳng với hư không ? Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hành Bát Nhã Ba la mật bình Ðẳng với hư không.

Do vì ngã tịnh nên Bồ Tát biết chúng sanh cũng tịnh, vì trí tịnh nên biết thức cũng tịnh, vì nghĩa tịnh nên biết văn tự cũng tịnh, vì pháp giới tịnh nên biết tất cả pháp cũng  tịnh . Ðây là bốn pháp mà Bồ Tát thành tựu thì hành  Bát Nhã Ba la mật bình Ðẳng như hư  không.

Nầy Hư Không Tạng! Nếu Bồ Tát thành tựu tám pháp thì có thể tịnh Bát Nhã Ba la mật:

Bồ Tát tinh cần muốn Ðoạn dứt tất cả pháp bất thiện mà chẳng dính mắc Ðoạn kiến, Bồ Tát tinh cần muốn sanh tất cả pháp lành mà chẳng dính mắc thường kiến, Bồ Tát biết tất cả pháp hữu vi Ðều từ duyên sanh mà chẳng Ðộng nơi vô sanh pháp nhẫn, Bồ Tát phân biệt nói tất cả tự cú mà thường bình Ðẳng không có ngôn thuyết, Bồ Tát khéo biện tất cả pháp hữu vi vô thường khổ vô ngã mà nơi pháp giới tịch tĩnh chẳng Ðộng, hay khéo phân biệt các nghiệp sở tác mà biết tất cả pháp vô nghiệp vô báo, khéo hay phân biệt pháp cấu pháp tịnh mà biết tất cả pháp tánh thường tịnh, khéo hay suy lường tam thế các pháp mà biết các pháp không có quá khứ vị lai hiện tại .  Ðây là Bồ Tát thành tựu tám pháp hay tịnh Bát Nhã Ba la mật.

Nầy Hư Không Tạng ! Như hư không chẳng phải hành chẳng phải không hành, Bồ Tát hành Bát Nhã Ba La mật lìa tất cả hành cũng như vậy.Như hư không không gì phá hoại Ðược cũng như vậy .Như hư không tánh thường tịch tĩnh cũng như vậy. Như hư không không tánh thường vô ng4,Bồ Tát hành Bát Nhã biết rõ vô ngã cũng như vậy .Như hư không tánh chẳng phải chúng sanh,Bồ Tát hành Bát Nhã rời lìa kiến chấp chúng sanh cũng như vậy. Như hư không tánh không có thọ mạng, Bồ Tát hành Bát Nhã lìa thọ mạng kiếncũng như vậy .Như hư không tánh không có nhơn. Bồ Tát hành Bát Nhã lìa nhơn kiến cũng như vậy .Như hư không chẳng phải vật chẳng phải chẳng vật chẳng Ðặt tên hiệu Ðược,Bồ Tát hành Bát Nhã rồi lìa vật chẳng phải vật cũng như vậy.

Nầy Hư Không Tạng! Bát Nhã là cú nghĩa tịch tĩnh vì không có tri giác vậy.Bát Nhã là cú nghĩa vô tác vì tự tướng thanh tịnh vậy .Bát Nhã là cú nghĩa vô biến vì không có hành tướng vậy. Bát Nhã là cú nghĩa chơn thiệt vì chẳng phát Ðộng vậy. Bát Nhã là cú nghĩa chẳng khi dối vì không có sai khác vậy . Bát Nhã là cú nghĩa liễu Ðạt vì nhập vào nhứt tướng vậy. Bát Nhã là cú nghĩa thông minh vì dứt tập khí vậy .Bát Nhã là cú nghĩa Ðầy Ðủ vì không có muốn cầu vậy .Bát Nhã là cú nghĩa thông Ðạt vì hay chánh kiến vậy .Bát Nhã là cú Ðệ nhứt vì vô sở Ðắc vậy. Bát Nhã là cú nghĩa bình Ðẳng vì không có cao không có hạ vậy .Bát Nhã là cú nghĩa  lao cố  vì không gì phá hoại Ðược vậy .Bát Nhã là cú nghĩa bất Ðộng vì không có sở y vậy .Bát Nhã là cú nghĩa kim cương vì không gì xô dẹp Ðược vậy .Bát Nhã là cú nghĩa Ðã Ðộ vì việc làm Ðã xong vậy .Bát Nhã là cú nghĩa chơn tịnhvì bổn tánh tịnh vậy. Bát Nhã là cú nghĩa không tối vì chẳng cậy sáng vậy .Bát Nhã là cú nghĩa vô nhị vì chẳng tích tụ vậy .Bát Nhã là cú nghĩa tận vì cứu cánh tận tướng vậy .Bát Nhã là cú nhgĩa vô tận vì tướng vô vi vậy .Bát Nhã là cú nghĩa vô vi vì rời lìa sanh diệt vậy . Bát Nhã là cú nghĩa hư không vì không có chướng ngại vậy . Bát Nhã là cú nghĩa vô sở hữu vì chơn thiệt thanh tịnh vậy . Bát Nhã là cú nghĩa vô xứ vì không có hành tích vậy Bát Nhã là cú nghĩa không có ổ hang vì không chỗ dựa ỷ vậy. Bát Nhã là cú nghĩa trí vì không có thức phân biệt vậy . Bát Nhã là cú nghĩa không hàng phục vì không có bầy bọn vậy . Bát Nhã là cú nghĩa vô thể vì không có thọ thân hình vậy . Bát Nhã là cú nghĩa tri kiến vì biết khổ chẳng sanh vậy. Bát Nhã là cú nghĩa Ðoạn dứt vì biết tập chẳng hòa hiệp vậy . Bát Nhã là cú nghĩa diệt vì cứu cánh vo sanh vậy . Bát Nhã là cú nghĩa Ðạo vì không có hai giác quán vậy . Bát Nhã là cú nghĩa giác vì giác bình Ðẳng vậy . Bát Nhã là cú nghĩa pháp vì cứu cánh bất kiến vậy .

Nầy Hư Không Tạng ! Bát Nhã nầy chẳng từ người mà Ðược vì là tri kiến tự chứng như tánh mà hiện hành vậy . Biết văn cú nghĩa như vang, ở nơi ngữ ngôn âm thanh tùy Ðáng nên mà Ðáp ứng biện thuyết chẳng dứt nhưng chẳng nắm dính văn tự ngôn thuyết . Ðại Bồ Tát có thể ở trong tất cả ngôn thuyết khéo có thể báo Ðáp, biết các âm thanh ngôn thuyết như vang vì hiểu là bất khả Ðắc vậy nên chẳng chấp trước cũng chẳng hí luận . Ðây là Bồ Tát hành Bát Nhã Ba la mật bình Ðẳng với hư không ''

Muốn sáng tỏ lại nghĩa nầy, Ðúc Thế Tôn nói kệ rằng :

Lìa chấp trước mà làm bố thí

Khắp Ðến vừa theo Ðánh chúng sanh

Thí xong rồi tâm không chướng ngại

Cũng chẳng có sanh lòng phân biệt

Vì ngã tịnh nên thí thanh tịnh

Vì thí tịnh nên nguyện thanh tịnh

Vì nguyện tịnh nên Bồ dề tịnh

Vì Ðạo tịnh nên tất cả tịnh

Không ngã tưởng  không ngã sở tưởng

Rời lìa ái lìa các kiến chấp

Bỏ lìa tất cả tướng bỉ ngã

Tâm bố thí dường  như hư không

Bỏ lìa tất cả tưởng mà thí

Không có tâm mong cầu báo Ðáp

Bỏ lìa tâm tật Ðố kiết sử

Tâm bố thí như hư không kia

Hư không chẳng phải sắc không dựa

Không thọ không tưởng không phân biệt

Cũng không hành cũng không có thức

Lúc bố thí tâm như hư không

Như hư không lợi ích tất cả

Từ thỉ Ðến chung không cùng tận

Hiểu rõ pháp thí vô cùng tận

Lợi ích cho tất cả chúng sanh

Như hoá nhơn thí cho hoá nhơn

Chẳng trông mong sở thí Ðược báo

Người có trí huệ thí cũng vậy

Trọn hẳn chẳng trông mong báo Ðáp

Dùng huệ dứt trừ các kiết sử

Phương tiện lực chẳng bỏ chúng sanh

Chẳng thấy có kiết sử chúng sanh

Bố thí như vậy Ðồng hư không

Biết rõ thân như tượng trong gương

Biết thanh âm như vang ứng tiếng

Biết rõ tâm như ảo như hóa

Pháp tánh vô ngại như hư không

Chẳng bỏ vô thượng Ðại Bồ Ðề

Chảng cầu Thanh Văn  Duyên Giác thừa

Thường kính trọng hộ trì tịnh giới

Của tất cả chư Phật quá khứ

Vì chẳng quên bỏ bổn thệ nguyện

Nên có thể ở trong các loài

Khéo có thể thành tựu bổn nguyện

Nhiếp ý cần hộ trì tịnh giới

Như hư không  không có hi vọng

Không nhiệt não  không có cao hạ

Không trược nhơ cũng không biến Ðổi

Nhười trí trì giới cũng như vậy

Như hư không dung thọ tất cả

Như trăng trong nước chẳng trì giới

Người hộ trì giới phải như vậy

Tịnh giới như hư không thủy nguyệt

Mắng chửi Ðánh Ðập cùng thù giận

Vì sức nhẫn nhục nên chẳng sân

Không thấy có mình  không có người

Do bỏ lìa tưởng có kia Ðây

Nội tâm thuần chí thiện thanh tịnh

Cảnh hành ngoài Ðều cũng thanh tịnh

Do vì thuần chí nên không sân

Tùy thuận pháp như hay nhẫn nhục

Rời lìa các kiến như hư không

Bỏ giác quán cũng lìa niệm tưởng

Không có nguyện  không có hi vọng

Bỏ các hành pháp và sở thủ

Không có ái luyến như hư không

Chẳng cợt Ðùa chẳng hoài oán hận

Không có hí luận không cầu báo

Vô lậu nhẫn nhục là như vậy

Không người nhẫn không người mắng Ðánh

Tiếng người mắnh chửi dường như vang

Là không thiệt cũng là vô thường

Không có những hí luận như vậy

Không nghĩ người ngu ta là trí

Không có sanh mà thị hiện sanh

Cũng vẫn không có phân biệt ấy

Ðây là tu thành vô sanh nhẫn

Như nhánh sa la bị người chặt

Nhánh khác chẳng nghĩ không bị chặt

Thân bị chém Ðứt không phân biệt

Nhẫn nhục nầy tịnh như hư không

Siêng tu không sở y sở trụ

Cúng dường Phật không quan niệm Phật

Thọ trì chánh pháp chẳng trước văn

Ðộ chúng sanh không thấy chúng sanh

Thân nghiệp tịnh cũng tịnh pháp thân

Khẩu nghiệp tịnh không có ngôn thuyết

Tâm nghiệp tịnh không có ý hành

Ðầy Ðủ tất cả Ba la mật

Ðầy Ðủ pháp trợ Bồ Ðề phần

Quốc Ðộ thanh tịnh như hư không

Thành tựu biện tài Ðà la ni

Cầu Ðược các Phật pháp như vậy

Như hư không chẳng mệt chẳng mỏi

Hay sanh trưởng cỏ cây lùm rừng

Ðến khắp mọi nơi không hình sắc

Tinh tiến không mỏi như hư không

Hằng thường thanh tịnh như hư không

Không có thỉ cũng không có chung

Nhười tu tinh tiến cũng như vậy

Không có thỉ không có chung thành

Như người máy do gỗ tạo thành

Tất cả việc làm không phân biệt

Người tu hành không có hai tưởng

Ting tiến như vậy như hư không

Biết xa ma tha trụ nội tâm

Nhiếp thâu tâm duyên cảnh giới ngoài

Tâm của mình và tâm của người

Ðây là y chỉ vô tâm thiền

Các pháp tánh thường không lặng vắng

Dùng vô lậu trí biết rõ Ðược

Chẳng dựa ngũ ấm lục nhập giới

Cũng chẳng y chỉ trong ba cõi

Chẳng y chỉ quá vị hiện tại

Chẳng y chỉ Ðạo hành quả chứng

Như hư không kia thường vô  y

Người tu thiền nầy cũng vô  y

Hư không chẳng có ái kiến mạn

Người tu thiền cũng không phiền não

Hư không chẳng thối chẳng hư biến

Người tu thiền cũng giống như vậy

Thường bình Ðẳng không tịch giải thoát

Người trí thường chẳng quan niệm giới

Không kiết sử cũng không có thiền

Vì vậy mà thiền như hư không

Vì ngã tịnh nên chúng sanh tịnh

Vì trí tịnh nên thức cũng tịnh

Vì nghĩa tịnh nên văn tự tịnh

Vì pháp tịnh nên giới cũng tịnh

Dứt pháp bất thiện và tập khí

Bực Ðại  Sĩ tích tập thiện căn

Nên biết hữu vi là duyên sanh

Nhưng chẳng trước vô sanh vô diệt

Khéo có thể phân biệt văn tự

Nói các pháp vô thường và khổ

Nhưng vẫn thị hiện thọ nghiệp báo

Nói có pháp cấu và pháp tịnh

Biết rõ pháp tánh cũng thanh tịnh

Mà suy lường quá vị hiện tại

Hư không không hành không chẳnh hành

Huệ không có hành cũng như vậy

Như hư không chẳng gì phá Ðược

Không có ngã nhơn không thọ mạng

Chẳng phải vật chẳng phải không vật

Bỏ dứt các chấp kiến nhị biên

Biết cú là giả nên chẳng nhiễm

Là bất biến cú chơn thiệt cú

Là mãn túc cú thông Ðạt cú

Liễu Ðạt nhứt nghĩa và huệ cú

Bình Ðẳng bất Ðộng lao cố cú

Kim cương dĩ Ðộ chơn tịnh cú

Thông minh cú tận vô tận cú

Là vô vi vú hư không cú

Không xứ không ổ không thức biệt

Không hàng phục vô thể là trí cú

Không tập không diệt không Ðạo cú

Là pháp là giác trí huệ cú

Như vang kia ứng theo thanh âm

Bồ Tát vô tận biện cũng vậy

Thuyết pháp vô y vô sở Ðắc

Bát Nhã nầy tịnh như hư không.

Lại nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát hành công Ðức bình Ðẳng với hư không?

Bồ Tát vì nghe Phật vô lượng pháp rộng lớn như hư không nên phát tâm Nhứt thiết trí, nghĩ rằng Bồ Ðề vô lượng, Phật vô lượng, tự tại giác vô lượng, trong vô lượng như vậy sanh ra vô lượng lạc dục tinh tiến bất phóng dật hạnh, vì Phật Ðạo mà phải hành vô lượng pháp sở hành của Bồ Tát . Tại sao ? Vì như chư Phật có vô lượng công Ðức trang nghiêm nơi thân, ta cũng vì trang nghiêm nơi thân mà phải thành tựu vô lượng thiện căn . Như chư Phật có vô lượng công Ðức trang nghiêm khẩu, trang nghiêm ý, trang nghiêm Ðạo tràng, trang nghiêm Phật Ðộ, ta cũng vì trang nghiêm khẩu, trang nghiêm ý, trang nghiêm Ðạo tràng, trang nghiêm quốc Ðộ nên phải thành tựu vô lượng thiện căn . Ta phải giáo hóa vô lượng chúng sanh Ðể thành tựu thiện căn . Vì thành tựu thiện căn nên ta ở trong vô lượng sanh tử chăang hề mỏi nhàm . Chư Phật Thế Tôn có vô lượng quốc Ðộ   vô lượng trí huệ  vô lượng thần thông, các chúng sanh ấy có vô lượng hạnh vô lượng tâm vô lượng các căn sai biệt ở trong sanh tử thọ vô lượng khối khổ não phát khởi các phiền não, ta vì nhập vô lượng Phật pháp, vì bỏ sở hành các căn khối sanh tử khổ não của vô lượng chúng sanh nên thành tựu vô lượng thiện căn . Bồ Tát dùng tâm chánh chơn quán sát những công Ðức Ðược làm tương ưng với các Ba la mật, tương ưng với Tứ nhiếp pháp, tương ưng với Tứ vô lượng tâm, tương ưng với pháp trợ Bồ Ðề, thành tựu chúng sanh thọ trì chánh pháp cúng dường chư Phật Thế Tôn và tịnh pháp sở hành tương ưng của Bồ Tát, vô lượng công Ðức Ðược làm như vậy bình Ðẳng với hư không, vì chúng sanh tánh vô lượng, vì Phật trí huệ vô lượng, vì pháp giới vô lượng, nên chỗ tu hành cũng vô lượng như hư không . Chúng sanh tánh, Phật trí huệ trong pháp giới không chỗ nào chẳng Ðến nên tất cả chúng sanh Ðều Ðược nhờ lợi ích . Cũng vậy, công Ðúc của Bồ Tát làm Ðến tất cả chỗ lợi ích cho chúng sanh, vì không dựa dính vậy, vì sức nguyện phương tiện vậy . Ðây là Bồ Tát hành công Ðức bình Ðẳng với hư không như vậy.

Nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát hành trí bình Ðẳng với hư không ?

Bồ Tát theo thiện tri thức Ðược nghe chánh pháp rồi, khéo thuận tư duy, các hạnh Ðược làm trọn không phóng dật tu ít cảnh giới tưởng rồi thọ vô lượng tưởng, thọ vô lượng tưởng rồi  Ðược trí sáng như vậy, Ðược trí sáng ấy rồi Ðược chư ấm phương tiện trí, Ðược chư giới phương tiện trí, Ðược chư Ðế phương tiện trí, Ðược chư duyên phương tiện trí, biết chúng sanh cấu cũng biết cấu tánh,biết chúng sanh tịnh cũng biết tịnh tánh. Ðó là chúng sanh có nhiểm tâm thì như thiệt biết là có nhiễm tâm,chúng sanh không nhiễm tâm thì như thiệt biết là không có nhiễm tâm.Chúng sanh có sân tâm hay không sân tam thì như thiệt biết là có sân tâm hay là không sân tâm,chúng sanh có si tâm hay là không si tâm thì như thiệt biết là có si tâm hay là không si tâm, chúng sanh có phiền não tâm hay không phiền não tâm thì như thiệt biết là có phiền não tâm hay là không phiền não tâm .Bồ Tát không thấy người có cấu tâm là hèn kém và người không cấu tâm là thắng hơn, tại sao, vì Bồ Tát nhập vào pháp môn trí bất nhị tánh thanh tịnh . Như pháp tánh bát nhị thanh tịnh thì ngã tánh cũng vậy, như ngã tánh thì vô ngã tánh cũng vậy,như vô ngã tánh thì tất cã các pháp cũng vậy,vì tánh thường thanh tịnh vậy .Nếu nhập vào tất cã pháp tánh thanh tịnh thì chẳng thấy  có cấu có tịnh, cũng chẳng thấy các pháp văn tự tướng mạo vì chẳng thọ chẳng trước vậy cũng chẳng thấy các pháp chướng ngại cái triền cũng chẳng chướng ngại cái triền.

Bồ Tát tư duy vô lượng cảnh giới rời lìa tâm thức hai pháp thì gọi là tríchẳng kêu là thức .

Như hư không có tâm ý thức, cũng vậy Bồ Tát rời lìa tâm ý thức biết các pháp tánh bình Ðẳngvới hư không trí hành vôngại vì qúa các chướng ngại vậy . Ðây gọi là Bồ Tát hành trí bình Ðẳng với hư không .

Nầy Hư Không Tạng ! thế nào là Bồ Tát thành tựu niệm phật chẳng rời lìa như như Ðược Ðức Như Lai hứa khả?

Bồ Tát hoặc ở a lan nhã, hoặc ở dưới cây,hoặc ở rừng hoang vắng, hoặc ở chỗ lộ thiên, vì Ðã Ðược Ðịnh lực nên hay nhiếp tâm chẳng trụ trước các cảnh duyên, do tâm chẳng tán loạn nên khéo nhiếp sở niệm,dùng hành tướng qúan Phật ba mươi hai tướng tám mươi tùy hảo trang nghiêm nơi thân,quán lấy mỗi mỗi tướng hảo Ðể thành tựu thân của mình . Tâm hướng về bực nhất thiết trí, nơi thân Như Lai ghi nhớ vòng lưới quang minh Ðược phóng ra .Bồ Tát do Ðược giải hi vọng nên quán thân Như Lai Ðầy một do tuần, hoặc hai ba bốn năm do tuần, hoặc mười Ðến trăm do tuần,hoặc qúa trăm do tuần . Bồ Tát do Ðược giải hi vọng nên qúan Phật ngồi Ðạo tràng,hoặc thấy chuyển pháp luân,hoặc thấy hiện các thứ oai nghi thuyết pháp giáo hóa Ðiều phục chúng sanh, hoặc thấy Ðức Như Lai nơi một thế giới làm phật sự, hoặc hai ba bốn Ðến mười thế giới làm phật sự,hoặc hai ba bốn Ðến mười thế giới làm phật sự hoặc trăm ngàn Ðến nơi giải hi vọng nên quán tự thấy tùy ý : hoă.c thấy mình nghe pháp cúng dường chư PhậtThế Tôn,nơi các oai nghi khác Ðều tự thấy tùy ý tự tại .

Bồ Tat quán sắc thân Như Lai như vậy rồi ghi nhớ Phật công Ðức: hoặc quán tịnh giới, quán chánh Ðịnh,quán chánh huệ, quán chánh giải thoát và giải thoát tri kiến, hoặc quán lực vô sở úy bất cộng pháp, hoặc quán bổn hành của Bồ Tát hoặc quán thành tựu Phật Ðịa,

Bồ Tát khắp ghi nhớ Như Lai thành tựu công Ðức rồi ghi nhớ Như Lai nghiệp có tướng mạo gì,tạo nghiệp thế nào, là thân tạo hay khẩu tạo, ý tạo,là oai nghi tạo ư, là thấy Ðược hay chẳng thấy Ðược ư,là nói Ðược hay chẳng nói Ðược ư,tạo tại nước nào,bao nhiêu loại thân hình tạo ư .Bồ Tát ghi nhớ Như Laithành tựu thắng nghiệp chẳng thể nghĩ bàn các thiện căn rồi quán tưởng Như Lai pháp: Chư Phật Thế Tôn do phápthân nên gọi là Như Lai chớ chẳng do sắc thân. Bồ Tát chẳng thấy sắc là Như Lai,chẳng thấy tướng là Như Lai, chẳng thấy chủng tánh là Như Lai,chẳng thấy ấm giới nhập là Như Lai, chẳng thấy oai nghi là Như Lai,chẳng thấy Ðời qúa khứ vị lai hiện tại là Như Lai,chẳng thấy nhơn cũng chẳng thấy duyên là Như Lai,chẳng thấy sở dĩ làNhư Lai, chẳng thấy hòa hiệp là Như Lai,chẳng thấy hữu là Như Lai, chẳng thấy vô là Như Lai,chẳng thấy thành tựu là Như Lai,chẳng thấy bại hoại là Như Lai,chẳng thấy kia là có Như Lai chẳng thấy Ðây là có Như Lai chẳng thấy Như Lai ở chỗ nào,, chẳng thấy Như Lai chẳng cậy dựa Như Lai, chẳng phân biệt Như Lai, chẳng có Ðược Như Lai.

Như hư không không có tên ấm giới nhập nhưng chẳng phải chẳng lợi ích chúng sanh,chư Phật Thế Tôn không có tên ấm giới nhập mà thường lợi ích các chúng sanh .Ðây là Bồ Tát chẳng rời lìa như như niệm Phật Ðược Như Lai hứa khả .

Nầy Hư Không Tạng! Thế nào là Bồ Tát chẳng rời như như niệm pháp Ðược Như Lai hứa khả?

Các pháp Ðược Bồ Tát niệm là Tứ niệm xứ, Tứ chánh cần, Tứ như ý túc,Ngũ căn, Ngũ lực,Thất giác phần, Bát thánh Ðạo phần,Tam giải thóat môn, Tứ thánh Ðế thậm thâm,Thập nhị nhơn duyên thậm thâm,Lục Ba La mật,pháp tạng mà Bồ Tát phải học, bất thối chuyển luân và tịnh ba cảnh . Ðây là pháp mà Bồ Tát phải niệm .

Phải niệm thế nào?

Bồ Tát niệm xả,niệm muốn rời lìa, niệm diệt mất niệm không lai không khứ,niệm không ổ hang,niệm không có tự tánh,niệm xuất thế gian,niệm hiểu suốt,niệm tận,niệm vô sanh,niệm vô thủ,niệm vô lậu,niệm vô vi,niệm niết bàn không có tự tánh .

Bồ Tát nghĩ rằng ở trong các pháp còn có pháp tưởng, tại sao,vì có tưởng thì còn có Ðộng niệm,vì có Ðộng niệm thì còn Ðiên Ðảo,vì còn Ðiên Ðảo thì không có niệm pháp .Nếu rời lìa niệm pháp và phi pháp  hai tưởng ấy thì biết các pháp là vô sanh. vì Ðã Ðoạn dứt pháp tưởng nên Ðược vô sanh nhẫn Ðược vô sở Ðắc,vì là vô sở hữu vậy .Ðây là Bồ Tát chẳng rời như như niệm pháp Ðược Như Lai hứa khả .

Nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát chẳng rời lìa như như niệm Tăng Ðược Như Lai hứa khả ?

Tăng là bốn Ðôi támbọn trong Tăng,hoặc là A La Hán hướng A La Hán qủa,hoặc là A Na Hàmhướng A Na Hàm qủa,hoặc Tư Ðà Hàm hướng Tư Ðà Hàm qủa, hoặc Tu Ðà Hoàn hướng Tu Ða Hoàn qủa,Ðây là Thanh Văn Tăng .

Lại còn có Tăng là Bồ Tát Ðược bất thối chuyển,Ðược quyết Ðịnh nhẫn thượng thánh chánh vị,Ðã rời lìa các tướng ỷ thị chấp trước và hí luận, kế thứ Ðược Như Lai công Ðức vô gián .Bồ Tát ấy nghĩ rằng chúng Ðại Bồ Tát như vậy Ðáng cúng dường tán thán chắp tay hầu hạ hữu nhiễu lễ kính,Ðây là phước Ðiền lành tốt, là Ðệ nhứt Tăng nhập vào sốThánh chúng, nhửng sự việc mà Tăng phải làm Ðều Ðã hoàn thành xong . Bồ Tát ấ niệm Tăng thường thân cận Bồ Tát Tăng mà chẳng thân cận Thanh Văn Tăng . Bồ Tát ấy dầu niệm Tăng  mà chẳng lấy Tăng số,chẳng lấy có số biết Tăng Ðây là vô vi niệm, vô hành niệm, vô biến dị niệm,vô sanh niệm vô diệt niệm .Khởi niệm như vậy chẳng sanh tâm hành cảnh giới . Ðây là Bồ Tát chẳng lìa như như niệm Tăng Ðược Nhu Lai hứa khả vậy .

Nầy Hư Không Tạng ! thế nào là Bồ tát chẳng rời lìa như như niệm xả Ðược Như Lai hứa khả?

Xà ấy là xả của cải xả thiện pháp, xả thân, xả mạng, xả tất cả tà pháp tà Ðạo . Còn có xả  chẳng lấy tất cả pháp, tại sao ? Vì nếu có thủ thì không có xả . Nếu chẳng thủ lấy thì gọi là cứu cánh xả . Trong cứu cánh xả thì kông có cầu, không cầu thì không mong báo Ðáp . Không mong báo thì gọi là chơn thiệt xả .

Nếu Bồ Tát hành kiên cố xả như vậy, tùy nơi xả mà phát nguyện . Nếu lúc xả và lúc phát nguyện chẳng thấy Bồ Ðề và Phật pháp mà chuyên niệm xả, nhớ chư Bồ Tát quá khứ lúc hành Ðạo Bồ Tát hành xả thế nào, nay ta hành xả thế nào, có phải là chẳng bằng mà bị người trí chê chăng . Và Bồ Tát có thể xả tất cả . Xả rồi suy gẫm rằng : Trong sự xả ấy, ai là người xả, xả những vật gì, ai ghi nhớ xả ấy . Suy gẫm như vậy rồi thì Ðều trọn vô sở Ðắc, chẳng thấy có người xả, vật xả và kẻ ghi nhớ . Ðây là Bồ Tát chẳng lìa như như niệm xả Ðược Phật hứa khả .

Nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát chẳng rời lìa như như niệm giới Ðược Như Lai hứa khả ?

Bồ Tát trì giới Ðến chỗ giải thoát oai nghi hạnh thành tựu, nhẫn Ðến giới vi tế sợ như kim cương, thường tu tịnh mạng khéo hộ trì giới . Bồ Tát tự niệm giới nhiếp thân khẩu là vô tác tướng mà cẩn thận phụng hành tu thắng chánh mạng, nơi Nhứt thiết trí tâm trọn chẳng phế bỏ, thuần chí bất Ðộng cũng trọn chẳng bỏ Ðại từ Ðại bi nhiếp thủ giáo hối chúng sanh phá giới . Thường tự nghĩ thà bỏ thân mạng chớ chẳng cầu các thừa khác . Ðây gọi là giới . Bồ Tát thường niệm thắng giới, giới không có vết không có khuyết, giới chẳng hoang uế, giới chẳng mong cầu, giới chẳng ô nhiễm, giới không Ðục nhơ, giới mà người trí khen trọng, Bồ Tát niệm những giới như vậy, chẳng cậy trì giới, chẳng chê phá giới, chẳng khoe mình tốt, chẳng khi người lỗi, Bồ Tát trọn chẳng xả giới, chẳng y dựa giới cũng chẳng trụ nơi giới . Dầu bỏ tất cả các sự ỷ cậy trụ trước mà thật hành công hạnh lành tốt nơi sắc tướng . Ðây là Bồ Tát chẳng lìa như như niệm giới Ðược  Như Lai hứa khả .

Nầy Hư Không Tạng ! Thế nào la Bồ Tát chẳng rời lìa như như niệm thiên dược Như Lai hứa khả ?

Niệm thiên là hoặc niệm Dục giới thiên hoặc niệm Sắc giới thiên, hoặc niệm Vô sắc giới thiên.

Niệm Dục giới thiên vì là quả báo của trì giới, nơi ấy hưởng thọ sắc, thanh, hương, vị, xúc, thích ý, do thiên ngũ dục mà dạo chơi vui vẻ, thiên y phục, thiên ẩm thực Ðều tùy ý Ðầy Ðủ, một bề hưởng thọ sự vui thương yêu mừng rỡ thỏa ý . Với sự việc trên, Bồ Tát nghĩ rằng tất cả những sự hưng thạnh ấy rồi sẽ Ðều suy tàn diệt mất, hàng chư Thiên ấy cũng sẽ vô thường biến Ðổi do vì họ phóng dật nên chẳng tu tạo thiện căn, thiện nghiệp Ðã có từ trước nay Ðều lần lần sẽ hết . Dầu hiện nay họ Ðược sanh ở cõi trời nhưng chưa thoát khỏi phần Ðịa ngục, ngạ quỷ, súc sanh . Suy nghĩ như vậy rồi, Bồ Tát chẳng hy vọng sanh về cõi Trời Dục giới, duy trừ cung   Trời  Ðâu Suất . Trong cung Trời Ðâu Suất có bực nhứt sanh bổ xứ Bồ Tát nơi tất cả công hạnh  Bồ Tát Ðã Ðến cứu cánh, tất cả các Ðịa tất cả thần thông tất cả các Ðịnh tất cả Ðà la ni tất cả biện tài tất cả sự việc Bồ Tát tất cả phương tiện Ðều Ðã cứu cánh . Chỉ do ghi nhớ các công Ðức như vậy nên với cung Trời Ðâu Suất lòng Bồ Tát ấy sanh hân ngưỡng, nếu muốn sanh về cõi trời thì nên sanh trong cõi Trời Ðâu Suất tự nghĩ rằng lúc nào tôi sẽ Ðược thân trời như vậy .

Bồ Tát lại niệm chư thiên cõi Sắc, Ðây là quả báo của các thiền các vô lượng tâm . Sanh về cõi Sắc rồi thì vượt quá khổ họa dục nhiễm của cõi Dục, nhứt tâm ở trong thiền dùng hỉ làm thực, một bề biết là thọ báo vui Ðệ nhứt . Bồ Tát ấy suy nghĩ rằng chư Thiên cõi Sắc hưởng thọ chút ít thiền vị dùng làm hoan hỉ, vô thường mà quan niệm thường, nơi khổ quan niệm vui, nơi vô ngã quan niệm ngã, nơi không phải Niết bàn mà quan niệm là Niết bàn . Chư Thiên cõi Sắc cũng có vô thường biến Ðổi , chưa thoát khỏi phần Ðịa ngục ngạ quỷ súc sanh . Suy nghĩ như vậy rồi, Bồ Tát ấy chẳng nguyện sanh về cõi Sắc, duy trừ Tịnh Cư Thiên chính nơi trời ấy nhập Niết bàn chẳng trở lại sanh trong cõi Dục nữa . Bồ Tát nghĩ rằng Ðây là chư Thiên thanh tịnh Ðã thoát khỏi lưu chuyển sanh tử trong năm loài, do Ðây mà Bồ Tát ấy sanh lòng kính trọng Trời Tịnh Cư nhưng chẳng nguyện cầu sanh về cõi trời ấy.

Bồ Tát lại niệm chư Thiên cõi Vô Sắc thọ quả báo  của Vô Sắc Ðịnh Ðã quá Dục giới và Sắc giới, Trời Vô Sắc nầy tâm ở nơi tịch Ðịnh . Bồ Tát ấy nghĩ rằng hàng chư Thiên cõi Vô Sắc nầy dầu thấy Phật nghe Pháp và cúng dường Răng mà chư Thiên Vô Sắc chẳng biết cầu pháp ra khỏi cõi Vô Sác, dầu trụ Ðược lâu nhưng khi thời gian mãn rồi cũng vẫn biến Ðổi hoại diệt chưa thoát khỏi phần Ðịa ngục ngạ quỷ súc sanh, do Ðây mà Bồ Tát ấy chẳng nguyện sanh về Trời Vô Sắc  mà chỉ quan niệm ta sẽ làm bực trời   trong các trời là bực  Như Lai  Ứng Cúng  Chánh Biến Tri Bồ Tát ấy dầu niệm chư Thiên  mà chẳng y dựa các cõi Trời Dục, Sắc, Vô Sắc, Ðối với chúng sanh trong ba cõi ấy phát khởi tâm Ðại bi cứu Ðộ họ ra khỏi sanh tử lưu chuyển trong năm loài .   - Ðây là Bồ Tát chẳng rời như như niệm thiên Ðược Như Lai hứa khả vậy.

Lại nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát hành các pháp bình Ðẳng như Niết bàn ?

Bồ Tát biết nhập các pháp bình Ðẳng như Niết bàn, thấy tất cả chúng sanh tánh Ðồng Niết Bàn, biết ngưòi Ðã nhập Niết bàn không có ấm giới nhập . Bồ Tát như vậy thấy chúng sanh tánh Ðồng Niết bàn quá các ấm giới nhập, thấy như bóng trong gương, như cảnh trơng mộng không có sanh tử mà hiện sanh tử . Phàm phu chúng sanh nhơn nơi kiết sử phiền não gây tạo các nghiệp, tạo phiền não nghiệp rồi yhọ vô lượng khổ baó . Bồ Tát do sức Bát Nhã Ba la mật nên khéo quán kiết sử Ðoạn dứt nó khiến nó chẳng sanh, cũng chẳng còn nhơn vì kiết sử mà tạo nghiệp Ðể thọ khổ báo Ðến Ðược nơi Niết bàn bình Ðẳng gọi Ðó là vô vi siêu quá tất cả toán số trí Ðạo .  Vì chẳng bỏ bổn nguyện nên du hí Ðại từ, Ðã Ðến huệ phương phương tiện cứu cánh, Ðã nhập Phật thần thông lực, Ðã vó thể khéo biết phân biệt các tưởng, tự mình Ðược Ðộ hóa  Ðộ  kẻ chưa Ðược Ðộ, tự mình Ðã giải thoát rồi giải thoát cho người chưa Ðược giải thoát, tự mình Ðã Ðược an làm an cho người chưa Ðược an, tự mình Ðược Niết bàn làm cho người chưa Ðược Niết bàn khiến họ Ðược Niết bàn. Với Niết bàn và sanh tử không quan niệm có hai, Ðây là Bồ Tát hành các pháp bình Ðẳng như Niết bàn vậy.

Nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát khéo phân biệt hành tướng ?

Bồ Tát chuyên cần tinh tiến cầu pháp thắng thiện, nơi pháp môn thậm thâm tâm nhập suy lường thanh tịnh thông thạo rộng lớn huệ sáng Ðược môn Ðại trí minh . Dùng sức Ðại trí minh môn ấy biết rõ tâm hành cảnh giới của tất cả chúng sanh, tổng nói mỗi chúng sanh có tám vạn bốn ngàn tâm hành, tất cả Ðều có thể rõ biết . Ðó là tâm hành tham dục có hai vạn một ngàn, tâm hành sân hận có hai vạn một ngàn, tâm hành ngu si có hai vạn một ngàn, tâm hành Ðẳng phần có hai vạn một ngàn, cộng là tám vạn bốn ngàn tâm hành, mỗi chúng sanh Ðều có những tâm hành ấy, nếu phân biệt nói rộng thì có Ðến vô lượng tâm hành . Trong mỗi hành tướng môn ấy biết có tám vạn bốn ngàn căn môn . Trong mỗi căn môn ấy biết có tám vạn bốn ngàn những tri giải sai biệt . Bồ Tát biết hết các hành tướng các căn môn các tri giải tướng sai biệt, biết các tướng nên Ðược tu tập .

Thế nào là biết tướng sai biệt ?

Bồ Tát biết các hành các căn các giải ấy hoặc là tướng tham dục, là tướng sân hận, là tướng ngu si, là tướng Ðẳng phần, là tướng tăng, là tướng giảm, là tướng trụ, là tướng Ðạt .  Ðây gọi là biết tướng sai biệt.

Thế nào là biết tướng nên Ðược tu tập ?

Bồ Tát biết các hành các căn các giải ấy là tướng vô thường, là tướng khổ, là tướng vô ngã là tướng không, là tướng tịch diệt, là tướng ly, là tướng như thiệt, là tướng Niết bàn, là tướng tướng tự không, là tướng tướng tự ly . Nếu có thể biết các hành  các căn các giải như vậy . Như -Đức Như Lai thành tựu chư hành vô chướng ngại trí biết rõ tất cả chúng sanh các hành các căn các giải tướng sai biệt, Bồ Tát cũng kế thứ trí Như Lai biết rõ mà chẳng bỏ nên Bồ Tát sở hành giáo hóa chúng sanh không có mỏi mệt . Ðây gọi là Bồ Tát khéo phân biệt hành tướng vậy.

Nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát thọ trì tạng pháp bửu của chư Phật Như Lai ?

Như Lai pháp bửu tạng là vô tận  cũng là vô lượng Ðến tất cả chỗ làm vui Ðẹp tất cả chúng sanh .

Như chúng sanh các hành các căn các giải số Ðến vô lượng a tăng kỳ bất khả tư nghị bất khả xưng bất khả lượng, chư Phật Như Lai pháp bửu tạng vô lượng a tăng kỳ bất khả tư nghị bất khả xưng bất khả lượng cũng như vậy.

Văn tự pháp bửu tạng của Phật, giả sử tất cả chúng sanh Ðồng như A Nan  trong một kiếp Ðến trăm kiếp cũng chẳng thể thọ trì  Ðọc tụng thông thuộc các nghĩa Ðược . Tai sao, vì Phật pháp bửu tạng chỉ có một nghĩa, Ðó là nghĩa ly dục, nghĩa tịch diệt, nghĩa  Niết bàn.

Nếu Bồ Tát nghe Như Lai Pháp bửu tạng rồi tùy khả năng Ðược thọ rồi thọ trì Ðọc tụng thông thạo, khéo thuận tốt chánh quán rồi như sở thọ mà hành . Bồ Tát nhập vào pháp tạng môn kiên trì suy gẫm chẳng y dựa tất cả tướng hành thì Ðược Ðà la ni môn tam muội môn . Khi Ðược Ðà la ni môn tam muội môn rồi  thì có thể thọ trì văn tự và nghĩa pháp bửu tạng  của một Như Lai, hoặc của hai Như Lai, hoặc của ba bốn Ðến mười Như Lai, hoặc của trăm, của ngàn vạn cho Ðến vô lượng vô biên a tăng kỳ bất khả tư nghị bất khả xưng bất khả lượng chư Như Lai . Nơi pháp bửu tạng của tất cả chư Phật, Bồ Tát ấy tâm chẳng tán loạn thọ trì Ðọc tụng thông thạo văn tự và nghĩa rộng vì mọi người mà giải nói . Bồ Tát ấy y nghĩa chẳng y văn, tịnh ý thành tựu pháp Ðược nghe mà diễn nói nhẫn Ðến chẳng sai sót một câu văn nghĩa, có thể tịnh môn biện tài khéo hay thuyết pháp vui Ðẹp lòng Ðại chúng, Ðược chư Phật khen ngợi cũng hay hàng phục các ma ngoại Ðạo và cung kính cúng dường Tam Bửu, nhẫn Ðến chẳng thấy có một pháp khác với pháp tánh, chẳng hư hoại bổn tế, chẳng Ðộng như như pháp tánh Ðược giác ngộ của Như Lai, vì biết tất cả pháp tánh như là sở giác của Như Lai, nhẫn Ðến chẳng thấy có một pháp nào là chẳng nhập vào Phật pháp . Taị sao, vì Như Lai biết tất cả pháp tánh như ảo huyễn vì không có thành tựu vậy, biết tất cả pháp tánh như dã mã vì vô sở thủ vậy, biết tất cả pháp tánh như tượng trong gương vì chẳng Ðến kia vậy, biết tất cả pháp tánh như mộng vì chẳng chơn thiệt vậy, biết tất cả pháp tánh như vang vì theo duyên mà khởi vậy, biết tất cả pháp tánh là rỗng không vì hư giả không thiệt vậy, biết tất cả pháp tánh vô tướng vì vô phân biệt vậy, biết tất cả pháp tánh vô nguyện vì không có phát Ðộng vậy.

-Đức Như Lai như thiệt biết tất cả pháp tánh là tướng như vậy . Bồ Tát biết tất cả pháp tánh không có tánh có thể thọ trì pháp bửu tạng của Phật nhẫn Ðến tất cả chẳng phải niệm nhớ chẳng phải chẳng niệm nhớ . Ðây là Bồ Tát thọ trì chư Phật pháp bửu tạng .

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát biết các chúng sanh từ vô thỉ Ðến nay thường thanh tịnh mà giáo hóa chúng sanh?

Bồ Tát vì giáo hóa tất cả chúng sanh nên lúc tu Ðại từ Ðại bi suy nghĩ rằng : những gì là chúng sanh ? Các chúng sanh ấy chỉ là danh tự giả là Ðiên Ðảo hư giả mà gọi là chúng sanh thôi . Tất cả chúng sanh bổn tế thanh tịnh cứu cánh vô sanh vô khởi, chỉ nhơn hư vọng ngu si mà tạo gây các thứ nghiệp, gây tạo nghiệp rồi thọ vô lượng ưu bi khổ não . Như có người trong giấc mộng cướp trộm tài vật của người bị nhà vua bắt trị phạt khốn khổ . Chiêm bao thấy mình làm kẻ giặc cướp hư vọng nhớ tưởng chịu các khổ não tự nghĩ rằng lúc nào tôi sẽ thoát Ðược khổ não nầy . Người ấy ở trong giấc mộng thiệt ra không có sự việc gì không có hay giác tri . Tất cả phàm phu và tất cả pháp Ðều cũng như mộng không có giác tri, vì bị Ðiên Ðảo che chướng mà phải thọ lấy vô lượng vọng tưởng ưu bi khổ não cũng như vậy . Bồ Tát suy nghĩ rằng : Các chúng sanh ấy tôi phải khiến họ như thiệt giác tri các pháp cho họ thoát khỏi vọng tưởng khổ não, ở trong tất cả chúng sanh cũng chẳng thấy chúng sanh tánh nhưng vẫn chẳng bỏ Ðại bi thường giáo hóa chúng sanh . Ðây là Bồ Tát phân biệt chúng sanh từ trước Ðến nay thường thanh tịnh mà giáo hóa họ.

Nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát khéo tùy thuận phát khởi công hạnh thành tựu Phật pháp?

Bồ Tát nghe Phật pháp tối thắng thậm thâm vi diệu ở trong thế gian rồi phát khởi Ðại nguyện tinh tiến rằng : Tôi phải thành tựu Phật pháp tối thắng thậm thâm vi diệu ở trong thế gian . Khéo tư duy phân biệt như vầy : Là những pháp gì tương ưng với những pháp gì ?  Là những pháp gì  biết những pháp gì ?  Bồ Tát lại suy nghĩ rằng :  Không có pháp gì tương ưng với pháp cũng không có pháp gì  chẳng tương ưng với pháp, không có pháp biết pháp cũng không có pháp chẳng biết pháp, vì các pháp tánh ấy là Ðộn tánh là vô tánh . Các pháp ấy Ðều từ nhơn duyên sanh không có Ðịnh chủ mà có thể tùy  ý  trang nghiêm có các thứ tướng quả báo . Vì các pháp vô tánh nên bố thí là trang nghiêm tướng Ðại phú . Bố thí Ðược Ðại phú vì quả chẳng lìa nhơn vậy . Bố thí chẳng biết Ðại phú và Ðại phú cũng chẳng biết Ðược bố thí . Trì giới  là trang nghiêm tướng sanh Thiên, trì giới Ðược sanh Tiên vì quả chẳng lìa nhơn vậy. Ða văn là trang nghiêm tướng trí huệ, Ða văn  Ðược trí huệ vì quả chẳng lìa nhơn vậy . Tư duy là trang nghiêm tướng Ðoạn dứt kiết sử, tư duy thì Ðược Ðoạn dứt kiết sử vì quả chẳng lìa nhơn vậy . Tư duy chẳng biết Ðược Ðoạn kiết và Ðoạn kiết cũng chẳng biết Ðược tư duy.

Bồ Tát nhớ niệm các pháp vô sanh có thể trang nghiêm tướng như vậy nên bố thí rồi hồi hướng Nhứt thiết trí thành tựu hạnh Ðàn Ba la mật, Bồ Tát Ðàn Ba la mật ấy có thể Ðầy Ðủ Ðược Phật pháp.

Bồ Tát trì giới hồi hướng Nhứt thiết trí thành tựu hạnh  Thi la Ba la mật . Bồ Tát Thi la Ba la mật có thể Ðầy Ðủ Ðược Phật pháp . Bồ Tát tu nhẩn nhục hồi hướng nhứt thiết trí thành tựu hạnh Sằn Ðề Ba La mật . Bồ Tát Sằn Ðề Ba La mật ấy có thể Ðầy Ðủ Ðược Phật pháp .

Bồ Tát tu tinh tiến hồi hướng Nhứt thiết trí`thành tựu hạnhTỳ lê gia Ba la mật.Bồ Tát Tỳ lê gia Ba la mật ấy có thể Ðầy Ðủ Ðược Phật pháp.

Bồ Tát nhập thiền Ðịnh hồi hướng Nhứt thiết trí thành tựu hạnh Thiền Ba la mật.Bồ Tát Thiền Bala mật ấy có thể Ðầy Ðủ Ðược Phật pháp .

Bồ Tát thanh tịnh Bat Nhã hồi hướng Nhứt thiết trí thành tựu hạnh Bát Nhã Ba la mật . Bồ Tát Bát Nhã Ba la mật ấ có thể Ðầ Ðủ Ðược Phật pháp.Lúc Bồ Tát khéo tùy thuận phát khởi công hạnh như vậy chẳng thấy có một pháp nào không có nhơn không có duyen mà sanh, Bồ Tát củng chẳng trụ trưóc nơi nhơn duyên, tự khéo tùy thuận nhập vào tất cả pháp tánh.

Như ngã vô sanh vô khởi,tất cả pháp vô sanh vô khởi củng như vậy.

Như ngã rỗng không,tất cả pháp rỗng không cũng như vậy.

Như ngã ly,tất cả các pháply cũng như vậy.

Bồ Tát biết tất cả các pháp nhập vào bình Ðẳng như tánh,chẳng phải tạo tác chẳng phải chẳng tạo tác . Ðây là Bồ Tát khéo thuận phát hạnh thành tựu Phật pháp vậy .

Nầy Hư Không Tạng ! thế nào là Bồ Tát bất thối thần thông nơi các Phật pháp Ðều Ðược tự tại ?

Bồ Tát giới thân chơn tịnh tâm Ðịnh chẳng Ðộng Ðược Ðại trí quang minh, Ðã thành tựu tư lương phước Ðức và trí huệ, Ðã Ðược cứu cánh các Ba la mật, Ðã thành tựu tứ nhiếp pháp, Ðã tu bốn phạm hạnh, Ðã tu dục tiến niệm Ðịnh bốn như ý túc . Vì khéo tu tứ thần túc nên dược ngũ thần thông . Vì Bồ Tát bổn nghiệp thanh tịnh, vì siêng tinh tiến chẳng bỏ phế, vì thường chẳng tán loạn hành, vì khéo phục các kiết sử, vì lìa tâm niệm Thanh Văn  Bích Chi Phật, vì thọ trì phương tiện, vì duyên Ðến các pháp bực trên, vì vô ngã vô y hành, do Ðây mà Bồ Tát chẳng thối thần thông, nên Bồ Tát  rốt ráo biết các pháp bất thối, biết các pháp cùng pháp tánh bình Ðẳng không biến Ðổi sai khác, như hư không không có biến Ðổi . Ðây là Bồ Tát bất thối  các thần thông ở nơi các Phật pháp Ðều Ðược tự tại vậy .

Nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát nhập pháp môn thậm thâm mà tất cả hàng Thanh văn và hàng Bích Chi Phật chẳng nhập Ðược ?

Bồ Tát nhập pháp thậm thâm nhơn duyên, biết pháp nghịch và thuận nhơn duyên, khéo biết xuất, biế ly, biết sanh, biết diệt, biết tập, biết tận . Khéo biết chúng sanh do nhơn duyên gì  mà thọ cấu, mà ly cấu, mà xả cấu Ðược tịnh, nhẫn Ðến chẳng thấy có một pháp nào có cấu có tịnh .Biết tất cả pháp tánh tướng thanh tịnh, cũng chẳng Ðược tướng pháp thanh tịnh, vì ngã thậm thâm vậy .

Bồ Tát biết tất cả pháp thậm thâm, vì ngã ly vậy .

Bồ Tát biết tất cả pháp ly  vì ngã không có hai vậy .

Bồ Tát biết tất cả pháp không có hai vì nhãn và sắc cả hai Ðều ly vậy . Nhẫn Ðến ý pháp cũng ly thì nhập Ðệ nhứt nghĩa, do thế Ðế nên giả danh là các pháp, cũng chẳng chấp trước chơn Ðế và thế Ðế . Ðây là Bồ Tát nhập pháp môn thậm thâm mà hàng Thanh Văn và Bích Chi Phật chẳng nhập Ðược.

Nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát nơi thập nhị nhơn duyên khéo Ðược thắng trí phương tiện rời lìa các kiến chấp nhị biên ?

Bồ Tát biết tất cả duyên sanh pháp nhiếp thuộc về cái khác : Thuộc nhơn, thuộc duyên, thuộc hòa hiệp và thuộc sở do . Các pháp ấy Ðều từ cảnh giới duyên sanh Ðều riêng có sở nhơn Ðều riêng có sở y, các pháp mỗi mỗi Ðều tự minh không có tâm không có tướng sai khác .

Như bên ngoài các cỏ cây lùm rừng Ðều không có các căn không có ghi nhớ không có hay biết, vì y  dựa các Ðại chủng bèn Ðược tăng trưởng, mỗi mỗi Ðều không có tướng sai khác . Các pháp bên trong cũng như vậy, y dựa gây tạo các nghiệp tăng trưởng tất cả các pháp, không có các tướng ngã nhơn chúng sanhthọ mạng, cũng không có tác giả thọ giả . Các pháp lúc sanh không có gì là năng sanh, lúc diệt không có gì là năng diệt .

Bồ Tát suy nghĩ rằng : các pháp duyên sanh ấy Ðều riêng không có tự tánh . Vì nó không có tự tánh nên cái khác chẳng sanh nó Ðược, sở nhơn cũng không có tự tánh và sở duyên cũng không có tự tánh . Không có tự tánh thì không có tha tánh . Nếu pháp không có tự tánh tha tánh thì không có sở sanh không có năng sanh, chưa sanh thì chẳng sanh Ðược, Ðã sanh cũng chẳng sanh . Nếu chưa sanh chẳng phải chưa sanh chẳng sanh ấy thì cứu cánh không có sở sanh không có năng sanh  . Vì thế nên tất cả các pháp Ðều vô sanh vô khởi, chỉ do văn tự mà có giả gọi là từ nhơn duyên sanh mà thiệt thì vô sanh, cũng không Ðoạn không thường . Tai sao ?  Vì nếu các pháp mà có tánh sanh thì sẽ có diệt thành Ðoạn kiến, còn nếu không diệt thì thành thường kiến . Vì rời lìa Ðoạn kiến và thường kiến  nên biết tất cả các pháp Ðều không vô sanh . Ðây là Bồ Tát ở nơi thập nhị nhơn duyên khéo Ðược thắng trí phương tiện rời lìa kiến chấp nhị biên vậy .

Nầy Hư Không Tạng ! Thế nào là Bồ Tát Ðược ấn Như Lai ấn cho trí phương tiện như như vô phân biệt ?

Nơi pháp thậm thâm, Bồ Tát Ðược năng lực hiện tiền tri kiến rời tất cả dựa dính quá các hí luận Ðược vô chung vô thỉ Vô sanh Pháp nhẫn.  Đức Như Lai biết rõ căn Bồ Tát Ðược thành tựu rồi liền lấy ấn Như Lai ấn cho, Ðó là thọ ký quyết Ðịnh Chánh Đẳng Giác.  Ấn Như Lai ấy không có sai, không có lầm, không có chướng ngại, không có tranh, không có giành chẳng bị trở ngại, không ai bác Ðược không ai phế Ðược.  Bồ Tát Ðược Như Lai ấn rồi thì nguyện hạnh thành tựu Ðược nước trí rưới vào Ðầu.

Bồ Tát Ðược các ấn như vậy ấn cho :  Ðó là ấn cứu cánh vô sanh vô khởi, ấn không, ấn vô tướng, ấn vô nguyện, ấn ly nhiễm, ấn tịch diệt, ấn Niết bàn.  Bồ Tát trí hành Ðược thành tựu chẳng hư hoại tánh như, chẳng biến Ðổi pháp giới, chẳng lìa bổn tế, ở trong các pháp chẳng thấy thượng trung hạ Ðen trắng v.v… sai khác.  Bồ Tát cũng thấy tất cả chúng sanh Ðược ấn ấy ấn cho, Bồ Tát không có nhớ nghĩ phân biệt chẳng bỏ bổn Ðại thệ nguyện.  Đây là Bồ Tát Ðược ấn Như Lai ấn cho Ðược trí phương tiện như như vô phân biệt vậy

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát nhập môn pháp giới tánh thấy tất cả pháp tánh bình Ðẳng ?

Bồ Tát thấy các pháp giới không chỗ nào chẳng Ðến không lai không khứ, vô sanh vô diệt, vô tướng vô khởi, vô hí vô hành.  Bồ Tát suy nghĩ rằng : các pháp ấy Ðều Ðồng pháp giới như pháp giới, là rời lìa dục giới vì lìa trần cấu vậy, là vô sanh giới vì vô tác vậy, là vô diệt giới vì không diệt tận vậy, là vô lai giới vì chẳng nhập vào căn môn vậy, là vô khứ giới vì không có chỗ Ðến vậy, là bất khả an giới vì không có hình chất vậy, là không có ổ hang giới vì không có y chỉ vậy, là chơn thiệt giới vì ba cảnh phần dứt hết vậy.  Trong pháp giới ấy không có nhãn giới, không có sắc giới, không có nhãn thức giới, cho Ðến không có ý giới, không có pháp giới, không có ý thức giới.  Như pháp giới tất cả pháp cũng như vậy.  Vì thế nên gọi là tất cả pháp nhập vào pháp giới.

Bồ Tát ấy biết tất cả pháp nhập vào pháp giới, biết Ðịa giới cùng pháp giới không có hai không có khác, biết thủy giới hỏa giới phong giới cùng pháp giới không hai không khác.

Bồ Tát biết dục giới cùng pháp giới bình Ðẳng không hai không khác, biết sắc giới, vô sắc giới, hữu vi giới, vô vi giới cùng pháp giới bình Ðẳng không hai không khác.  Bồ Tát biết không có tâm cảnh giới và giác như vậy.  Đây là Bồ Tát nhập vào môn pháp giới tánh thấy tất cả pháp tánh bình Ðẳng vậy.

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát thuần chí dụ như kim cương tâm trụ bất Ðộng nơi Đại thừa nầy ?

Bồ Tát dùng trực tâm hành thành tựu tịnh thuần chí, dùng tinh tiến bất thối cứu cánh bất giảm, dùng Ðại từ vô ngại, dùng Ðại bi không mỏi, dùng phương tiện khắp Ðến Ðược thành tựu quán huệ chơn thiệt vô ngại, các pháp như vậy Ðều Ðược thành tựu.  Bồ Tát thấy tất cả chúng sanh có cấu trược phàm ngu thô cứng cự nghịch chẳng thuận, do Ðây mà Bồ Tát giáo hóa tất cả chúng sanh chẳng bỏ rời tinh tiến.  Bồ Tát thấy sinh tử có vô lượng vô biên lỗi họa ưu bi khổ não, vì vậy nên Bồ Tát chẳng thối bỏ trang nghiêm vị lai tế.  Bồ Tát cũng hiểu vô lượng vô biên a tăng kỳ các Phật pháp.  Bồ Tát vì thành tựu các Phật pháp khó tu tập  khó thọ trì khó Ðầy Ðủ nên trồng các thiện căn Ðể có thể nhập vào vô lượng pháp bửu tạng của Như Lai.

Vì chúng sanh tánh vô lượng, vì pháp tánh vô lượng, vì hư không tánh vô lượng, vì thọ trì pháp bửu tạng của tất cả Như Lai, nên Bồ Tát chẳng bỏ tinh tiến nghe tất cả pháp không  vô tướng vô nguyện, vô tác, vô sanh, vô khởi, hiểu rõ phân biệt quán hạnh thân chứng thành tựu Phật pháp chưa Ðược Ðủ, trọng chẳng có giữa Ðường, mà chứng nhập thiệt tế.  Bồ Tát khéo nhập các thiền Ðịnh giải thoát tam muội, cũng chẳng nhàm lìa dục giới mà thị hiện thọ sanh trong cõi dục.  Bồ Tát Ðã lìa các ấm giới nhập không hình không sắc không hành mà tùy thuận chúng sanh tánh rồi tùy ý thị hiện các loại thân hình Ðể thuyết pháp cho họ, chuyển pháp luân thị hiện Ðại Niết bàn, cũng chẳng bỏ hạnh Bồ Tát nhập vào pháp môn bất tư nghị như vậy.  Bồ Tát biết tất cả pháp không có tánh tướng, chẳng Ðộng chẳng hư hoại chẳng tan, ở nơi Đại thừa này chẳng thối chuyển.  Như kim cương bửu châu có thể soi xét tất cả châu báu khác, mà tất cả báu khác chẳng thể soi xét châu này Ðược.  Cũng vậy, có thể dùng Thanh Văn thừa, Bích Chi Phật thừa Ðộ vô lượng vô biên chúng sanh khiến chứng nhập Niết bàn mà tự mình chẳng diệt Ðộ cũng chẳng thối cứu cánh Đại thừa.  Đây là Bồ Tát thuần chí kiên cố như kim cương tâm vững trụ chẳng dao Ðộng nơi Đại thừa nầy vậy.

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát tự tịnh giới của mình như chư Phật giới ?

Bồ Tát biết tất cả pháp không có giới không có tác giới, Ðến tất cả nơi chỗ không có Ðến không có chẳng Ðến.  Nếu Bồ Tát thấy pháp phát khởi lục tình Ðều biết là Phật pháp, cũng chẳng thấy phàm phu pháp và Phật pháp có khác.  Bồ Tát nghĩ rằng tất cả pháp nầy Ðều là Phật pháp vì Phật pháp Ðến tất cả chỗ vậy.  Tất cả pháp và Phật pháp chỉ có danh tự giả, cũng chẳng phải pháp chẳng phải phi pháp.  Vì vậy nên chúng ta chẳng nên thủ trước.  Do vì tự giới tịnh nên biết tất cả Phật giới tịnh, pháp ấy cùng Ðồng là bình Ðẳng.  Nhãn giới là Phật giới cho Ðến ý giới là Phật giới.  Ta chẳng nên phân biệt trong ấy có tôn có ti.  Bồ Tát Ðến Nhứt thiết pháp bình Ðẳng giới như vậy.   Đây là Bồ Tát tự tịnh giới của mình như chư Phật giới.

Nầy Hư Không Tạng!  Thế nào là Bồ Tát Ðược Ðà la ni trong không thất niệm?

Bồ Tát Ðã Ðược thành tựu Ðà la ni hạnh, thế nào là Ðà la ni hạnh?  Đà la ni hạnh có ba mươi hai thứ:

Bồ Tát tu nơi pháp Ðã Ðược, vì Ðà la ni nên tu pháp nguyện, tu pháp tôn trọng, tu pháp hồi hướng, tu pháp kính ngưỡng, tu pháp ưa thích, tu cầu pháp không nhàm, tu pháp thân cận cúng dường bực Ða văn trí huệ, tu pháp Ðối với Hòa Thượng A Xà Lê không lòng kiêu mạn thường tôn trọng cung cấp hầu hạ, tu Ðúng theo pháp Ðược dạy bảo không hề chống trái, tu Ðối với người thuyết pháp tưởng như Phật không tìm chỗ dở, tu thọ trì chánh pháp khai thị giải thuyết, tu không hề lẫn tiếc pháp Ðã Ðược, tu không hy vọng mà làm pháp thí, tu cầu gốc rễ trí huệ, tu khéo thuận tư duy Ðúng pháp Ðược nghe, tu kiên cố thọ trì pháp Ðược nghe, tu với phạm hạnh không thôi nghỉ, tu thích xa lìa thật hành hạnh a lan nhã, tu tâm thường tịch tĩnh, tu siêng chánh niệm, tu thuận theo lục hòa kính, tu với các bực tôn trưởng không khinh mạn, tu tâm vô ngại ở trong tất cả chúng sanh, tu pháp duyên sanh Ðược tùy thuận nhẫn, tu tam giải thoát môn chánh quán lòng không kinh sợ, tu tứ thánh chủng hạnh mà chẳng kinh nghi, tu siêng thọ trì chánh pháp của chư Phật, tu vì chúng sanh mà hành Ðại từ, tu thọ trì chánh pháp chẳng tiếc thân mạng, tu Ðại trí hạnh chẳng sanh kiêu mạn, tu thường giáo hóa chúng sanh mà không nhàm mỏi.   Đây là ba mươi hai pháp tu Ðà la ni hạnh của Bồ Tát vậy.  Bồ Tát tu rồi Ðược môn Ðà la ni như vậy.  Vì Ðược môn Ðà la ni ấy nên có thể tổng trì pháp Ðược nói của tất cả chư Phật chẳng quên chẳng mất.

Đà la ni ấy là với pháp Ðược nghe chẳng quên chẳng mất, dùng niệm mà nhớ, dùng ý phân biệt, dùng tinh tiến hay giác ngộ, nơi các văn tự Ðược không bờ mé, nơi các ngữ ngôn tùy theo các loài Ðều khéo hiểu rõ, ngôn từ biện thuyết không có trệ ngại.  Với kinh bất liễu nghĩa khéo hay tiến vào, nơi kinh liễu nghĩa tiến vào cứu cánh, nơi thế tục Ðế có trí phân biệt, nơi Ðệ nhất nghĩa Ðế biết là không có ngôn thuyết, nơi các Ðế có trí phân biệt, nơi Tứ niệm xứ có trí chẳng quên, nơi Tứ chánh cần có trí vô hoại, nơi Tứ thần túc có trí du hí, nơi các căn môn có trí sai biệt, ở trong các lục Ðược trí vô thắng, nơi Thất giác phần có trí giác tất cả pháp như tánh, nơi Bát thánh Ðạo có trí không thối mất, ở trong pháp thiền Ðịnh Ðược tâm thiện trụ, ở trong pháp chánh Ðịnh huệ Ðược trí biến chí, nơi minh giải thoát Ðược trí tùy thuận, ở trong các biện tài Ðược trí thâm nhập, nơi các thần thông Ðược trí sanh khởi, nơi các Ba la mật Ðược trí phân biệt, nơi tứ nhiếp pháp Ðược pháp phương tiện, với chỗ tán thán pháp có trí dạy nghĩ rằng chẳng bằng, nơi nghĩa các kinh Ðược trí vô phân biệt, nơi các văn tự Ðược trí vô tận, nơi tất cả chúng sanh Ðược trí xứng Ðủ, tùy pháp học hiểu Ðược trí thuyết pháp, nơi tất cả văn tự Ðược trí biện sở nhơn, nơi tất cả cấu tịnh Ðược trí như thiệt thấu biết, nơi tất cả pháp Ðược trí sáng không chướng che.  Đây là Ðà la ni ấy vậy.

Bồ Tát Ðược Ðà la ni bình Ðẳng tâm thì bỏ lìa ghét thương, kham nhận pháp vũ, dứt tất cả kiết sử nhiệt não, thuận các pháp trợ Ðạo, Ðây là Ðà la ni ấy vậy.

Bồ Tát do an trụ Ðà la ni ấy nên thường tu hành không lỗi.  Đây là Bồ Tát Ðược Ðà la ni trong chẳng thất niệm vậy.

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát Ðược biện tài vô ngại Như Lai gia trì ?

Bồ Tát khéo tịnh thuần chí khéo thủ hộ giới tụ trừ hết gốc kiêu mạn, lìa quan niệm mình người, chư Phật Thế Tôn biết Bồ Tát như vậy là Ðại pháp khí nên khiến thọ trì chánh pháp, do nơi Phật thần lực cùng sức tự thiện căn nên Ðược biện tài lanh lẹ, Ðược biện tài mau chóng, Ðược biện tài vô ngại, Ðược biện tài không ngừng trệ, Ðược biện tài khéo nói, Ðược biện tài thậm thâm, Ðược biện tài các thanh âm Ðầy Ðủ, Ðược biện tài thiện trang nghiêm, Ðược biện tài không giảm khuyết, Ðược biện tài vô úy, Ðược biện tài kệ hay tán thán, Ðược biện tài nói khế kinh tốt, Ðược biện tài khéo nói thí dụ bổn duyên, Ðược biện tài không ai hơn không ai phá Ðược, Ðược biện tài phân biệt câu vô tận, Ðược biện tài viên mãn Ðầy Ðủ, Ðược biện tài oai Ðức không ai trái nghịch, Ðược biện tài thuyết pháp không luống uổng, Ðược biện tài dứt nghi cho Ðại chúng, Ðược biện tài Ðáp lời lẹ, Ðược biện tài phân biệt văn tự không sai lầm, Ðược biện tài vui Ðẹp Ðại chúng, Ðược biện tài phương tiện vấn Ðáp, Ðược biện tài dùng chánh pháp hàng phục tất cả ngoại Ðạo, Bồ Tát ấy Ðã thành tựu hai mươi bốn biện tài như vậy.

Bồ Tát tu hành hai mươi bốn nghiệp nhơn thì Ðược thành tựu hai mươi bốn biện tài ấy.

Những gì là hai mươi bốn nhơn ?

Vì chẳng trái nghịch lời dạy của Sư trưởng nên có thể Ðược biện tài lanh lẹ.  Vì chẳng dua vạy nên có thể Ðược biện tài mau chóng.  Vì bỏ lìa phiền não nên Ðược biện tài vô ngại.  Vì không chấp ngã nên Ðược biện tài không trệ.  Vì lìa lưỡng thiệt nên Ðược biện tài nói khéo.  Vì nhập nhơn duyên pháp vô tế nên Ðược biện tài thậm thâm.  Vì làm các việc bố thí nên Ðược biện tài Ðầy Ðủ âm thanh.  Vì nghiêm sức tháp miếu Như Lai nên Ðược biện tài thiện trang nghiêm.  Vì chẳng bỏ tâm Bồ Ðề nên Ðược biện tài không giảm khuyết.  Vì khéo hộ trì giới tụ nên Ðược biện tài vô úy.  Vì  cúng thí những tràng phan lọng Ðẹp linh báu nên Ðược biện tài kệ hay tán thán.  Vì cung kính cúng dường cấp thị chư tôn trưởng nên Ðược biện tài nói tốt tu Ða la.  Vì từ xưa vun trồng tu tập vô lượng thiện căn nên Ðược biện tài khéo nói thí dụ bổn duyên.  Vì chẳng khinh tiện chúng sanh ác Ðạo nên Ðược biện tài không ai hơn không ai phá Ðược.  Vì cúng thí vô lượng bửu tạng nên Ðược biện tài phân biệt câu vô tận.  Vì nói năng chơn thiệt không thô cộc nên Ðược biện tài tròn Ðủ.   Vì lúc thuyết pháp không tranh cạnh nên Ðược biện tài oai Ðức không ai trái nghịch.  Vì Ðức thuần tịnh thuận pháp luật hành nên Ðược biện tài thuyết pháp không luống uổng.  Vì chẳng lẫn tiếc nơi pháp chẳng cậy ỷ nơi Ðức của mình nên Ðược biện tài hay dứt nghi co Ðại chúng.  Vì lúc cầu pháp chẳng lấy oai bức người, thường có lòng cung kính nên Ðược biện tài ứng Ðối lẹ.  Vì thường xét lỗi mình chẳng chê chỗ khuyết kém của người nên Ðược biện tài phân biệt văn tự không sai lầm.  Vì bình Ðẳng nhuần ích cho chúng sanh chẳng mong báo Ðáp nên Ðược biện tài vui Ðẹp Ðại chúng.  Vì thọ trì Đại thừa chẳng cầu tiểu thừa nên Ðược biện tài phương tiện vấn Ðáp.  Vì chẳng chấp ngã kiến nhập vào tánh bình Ðẳng nên Ðược biện tài dùng chánh pháp hàng phục tất cả ngoại Ðạo.  Đây là hai mươi bốn nhơn thành tựu các biện tài, khéo có thể tùy theo chỗ Ðáng Ðược nhận hiểu của các chúng sanh kia mà thuyết pháp không có sai lầm, những pháp Ðược học cũng chẳng thối thất.  Đây là Bồ Tát Ðược biện tài vô ngại

Như Lai gia trì vậy.

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát Ðược tự tại thị hiện thọ thân sanh tử ?

Bồ Tát thành tựu mười hai pháp thì Ðược tự tại thị hiện thọ thân sanh tử.

Vì thân cận bực chơn thiện tri thức vậy.  Vì tiêu trừ ngã kiến vậy.  Vì trọn nên giới thân vậy.  Vì khéo biết nhập Ðịnh xuất Ðịnh vậy.  Vì gồm tu trí huệ phương tiện vậy.  Vì khéo biết thâm nhập các thần thông du hí vậy.  Vì như thiệt quán biết các pháp vô sanh vô khởi vậy.  Vì tịnh giống bổn nguyện vậy.  Vì thường chẳng bỏ Ðại từ Ðại bi vậy.  Vì biết tất cả pháp như huyễn hóa vậy.  Vì biết các pháp như mộng tưởng vậy.  Vì Ðược tất cả gia oai thần vậy.

Đây là Bồ Tát thành tựu mười hai pháp không có sanh mà thị hiện thọ sanh, không có khởi mà thị hiện phát khởi, thị hiện tất cả thân sanh tử.  Nơi pháp hội của tất cả chư Phật thị hiện thân mình.  Ở các Phật quốc Ðộ Ðều thị hiện thọ sanh mà thường chẳng Ðộng nơi chơn pháp thân.  Đây là Bồ Tát Ðược tự tại thị hiện thọ sanh tử vậy.

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát phá các oán Ðịch trừ lìa bốn ma ?

Bồ Tát chuyên cần tu tập quán năm ấm như ảo huyễn thì Ðược lìa ma ngũ ấm.  Vì quán các pháp tánh thanh tịnh nên lìa ma phiền não.  Vì quán tất cả pháp theo duyên sanh tánh nó chẳng thành tựu nên lìa ma chết.  Vì quán tất cả pháp Ðược duyên tạo thành là tướng vô thường bại hoại nên lìa thiên ma.

Vì Bồ Tát quán các pháp như vậy nên Ðược lìa bốn ma tiến Ðến Bồ Ðề trọn chẳng giải Ðãi.  Bao nhiêu ma nghiệp chướng ngại Bồ Ðề, Bồ Tát Ðều xa lìa cả.  Sao gọi là ma nghiệp?

Có tâm niệm hướng Ðến Nhị thừa là ma nghiệp.  Chẳng thủ hộ Bồ Ðề tâm là ma nghiệp.  Với các chúng sanh có quan niệm sai khác là ma nghiệp.  Nơi bố thí mong báo là ma nghiệp.  Vì thọ sanh mà trì giới là ma nghiệp.  Có sắc tưởng mà tu hành nhẫn nhục là ma nghiệp.  Vì thế sự mà siêng tinh tiến là ma nghiệp.  Nơi thiền Ðịnh có ý tưởng thích ưa là ma nghiệp.  Nơi huệ sanh hí luận là ma nghiệp.  Nhàm mỏi sanh tử là ma nghiệp.  Tu các thiện căn mà chẳng hồi hướng Vô thượng Bồ Ðề là ma nghiệp.  Chán ghét phiền não là ma nghiệp.  Phạm tội phú tàng là ma nghiệp.  Ganh ghét chư Bồ Tát là ma nghiệp.  Phỉ báng chánh pháp là ma nghiệp.  Chẳng thọ học chánh pháp là ma nghiệp.  Chẳng biết báo ơn là ma nghiệp.  Chẳng tiến cầu Ba la mật là ma nghiệp.  Chẳng kính thuận chánh pháp là ma nghiệp.  Lẫn tiếc nơi pháp là ma nghiệp.  Vì lợi dưỡng mà thuyết pháp là ma nghiệp.  Chẳng biết phương tiện mà hóa Ðộ chúng sanh là ma nghiệp.  Bỏ tứ nhiếp pháp là ma nghiệp.  Khinh hủy cấm giới là ma nghiệp.  Ganh ghét người trì giới là ma nghiệp.  Học hạnh Nhị thừa là ma nghiệp.  Hi vọng chánh vị là ma nghiệp.  Bỏ lìa Ðại từ mà quán vô sanh là ma nghiệp.  Muốn chứng pháp vô vi là ma nghiệp.  Nhàm lìa công Ðức hữu vi là ma nghiệp.  Chẳng thương chúng sanh là ma nghiệp.  Chẳng khiêm hạ bực tôn truởng là ma nghiệp.  Tập làm lưỡng thiệt là ma nghiệp.  Dua nịnh nhiều gian là ma nghiệp.  Hiển bày tịnh hạnh của mình là ma nghiệp.  Làm ác chẳng thẹn là ma nghiệp.  Chẳng lưu bố chánh pháp là ma nghiệp.  Lấy ít công Ðức làm Ðủ là ma nghiệp.  Tóm lại, nếu thân cận làm tất cả pháp bất thiện mà xa lìa tất cả thiện pháp Ðều là ma nghiệp cả.  Đây là ma nghiệp.  Người làm các nghiệp ấy thì chướng Ðạo Bồ Ðề.  Chư Bồ Tát ấy Ðã vượt quá Ðã bỏ lìa nên có thể chánh thọ hành.

Thế nào là chánh thọ hành ?

Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì có thể chánh thọ hành.

Một là nơi các pháp Ba la mật không giải Ðãi thối thất hành.  Hai là chẳng bỏ dục tiến và bất phóng dật.  Ba là chánh trụ trong pháp phương tiện Ðại từ.  Bốn là nhập pháp môn thậm thâm không có ái không có ổ hang.

Vì Bồ Tát thành tựu bốn pháp chánh thọ hành nên có thể phá các oán Ðịch.  Đây là Bồ Tát hay phá oán Ðịch trừ lìa bốn ma vậy.

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát trang nghiêm tư lương công Ðức lợi ích các chúng sanh ?

Bồ Tát thiện căn hồi hướng hướng Ðến Vô thượng Bồ Ðề.  Nếu có thiện căn Ðược vun trồng như bố thí ái ngữ lợi hành Ðồng sự Ðều Ðem thí cho tất cả chúng sanh.  Do thanh tịnh giới tụ nên Ðược sức tự tại.  Dùng sức tự tại ấy, Bồ Tát tùy theo chỗ Ðáng ưa thích của các chúng sanh mà hóa Ðộ họ.  Do vun trồng công Ðức không chán nhàm nên Ðược tay báu vô tận.  Dùng bửu thủ vô tận ấy, Bồ Tát có thể bố thí chúng sanh vô lượng giàu vui.  Do cầu vô biên trí huệ tư lương nên Ðược biện tài Ðà la ni vô ngại.  Dùng vô ngại Ðà la ni biện tài ấy, Bồ Tát có thể tổng trì chỗ nói của tất cả chư Phật, Bồ Tát có thể nói diệu pháp làm vui Ðẹp Ðại chúng.  Do vì khéo nói Ðiều thân tâm nên chẳng thối thần thông.  Dùng sức các thần thông bất thối ấy, Bồ Tát có thể qua Ðến vô lượng cõi Phật dùng vô số phương tiện Ðộ nhiều chúng sanh.  Do siêng cầu pháp không mỏi mệt nên Ðược mỗi lỗ lông phát xuất vô lượng pháp môn.  Dùng sức phát xuất vô lượng pháp môn, Bồ Tát có thể thường dùng pháp thí lợi ích chúng sanh.  Do gồm tu huệ phương tiện Ba la mật nên Ðược trí phân thân.  Dùng sức trí phân thân ấy Bồ Tát có thể ở trong các loài nơi nơi hiện thân hóa Ðộ quần sanh.  Do thường dùng vô tướng cung kính cấp thị chư Phật nên Ðược kiến văn không nhàm chán.  Dùng sức kiến văn không chán ấy, có chúng sanh nào Ðược thấy nghe Bồ Tát ấy, thì các chúng sanh ấy nhẫn Ðến do nơi Bồ Tát trang nghiêm công Ðức tư lương lợi ích chúng sanh.

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát ở nơi thời gian không có Phật xuất thế mà có thể làm Phật sự hóa Ðộ chúng sanh?

Bồ Tát Ðã thành tựu Bồ Tát thập lực, Ðã ở trong bốn vô sở úy của Bồ Tát Ðược tự tại, Ðã ở trong Bồ Tát mười tám pháp bất cộng chẳng từ người khác Ðể thọ, Ðã tu Như Lai lực  vô sở úy pháp bất cộng, Ðã Ðược du hí thủ lăng nghiêm tam muội, Ðã ở nơi bốn biện tài Ðược trí lực tự tại, Ðã ở trong Phật pháp Ðược quán Ðảnh chánh vị, ở nơi tất cả Bồ Tát hạnh Ðược thần lực kế thứ Phật.

Nếu Bồ Tát thành tựu các pháp như vậy, chúng sanh nơi các Phật Ðộ nào Ðáng thấy thân Phật mà Ðược hóa Ðộ, những Phật Ðộ ấy nhằm thời kỳ không có Phật xuất thế, thì Bồ Tát ấy liền ở quốc Ðộ ấy thị hiện thời gian nhập thai, sơ sanh, xuất gia, thị hiện thời gian ngồi Ðạo tràng chuyển pháp luân, thị hiện xả thọ mạng Ðến thời gian nhập Niết bàn, cũng có thể thị hiện Ðại bát Niết bàn, cũng thị hiện pháp trụ thời tiết lâu mau, cũng còn chẳng bỏ Bồ Tát hành pháp, cũng chẳng dùng chỗ Ðược hóa Ðộ lấy Ðó làm Ðầy Ðủ.  Đây là Bồ Tát lúc thế gian không có Phật có thể làm Phật sự giáo hóa chúng sanh.

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát nhập hải ấn tam muội có thể biết tâm hành của tất cả chúng sanh ?

Bồ Tát Ða văn như biển thành tựu huệ tụ, thường siêng cầu pháp.  Vì nghe pháp mà Bồ Tát có thể xả thí hết trân bửu kho tàng.  Vì nghe pháp mà Bồ Tát có thể xả thí hết tôi tớ kẻ sai sử vợ con quyến thuộc.  Vì nghe pháp mà Bồ Tát xả thí những món trang sức trên thân và nhà cửa.  Vì nghe pháp mà Bồ Tát có thể hạ mình hầu hạ chịu sự sai khiến.  Vì nghe pháp mà Bồ Tát bỏ ngôi cao sang cả nước cho Ðến xả thân mạng mình.  Bồ Tát dùng vô số phương tiện siêng cầu pháp môn như vậy mà chẳng cậy sở hành.  Vì nghe pháp mà Bồ Tát Ði Ðến một do tuần hoặc trăm do tuần.  Vì nghe một bài kệ bốn câu Ðể thọ trì Ðọc tụng rộng vì người giải nói mà chẳng bỏ tinh tiến ấy.

Bồ Tát nầy tự thành tựu Ða văn, với tất cả chúng sanh phát tâm Ðại bi tâm không ái nhiễm tâm chẳng mong báo Ðáp mà vì họ thuyết pháp, nhẫn Ðến không khinh rẻ một chúng sanh, thuyết pháp một ngày Ðến bảy ngày không quan niệm ăn uống cho Ðến mạng chung cũng không bỏ thuyết pháp.  Đem thiện căn thuyết pháp hồi hướng hải ấn tam muội.  Tùy pháp Ðược nghe thọ trì Ðọc tụng thông thạo khéo biết nghĩa thú chẳng y dựa văn tự chơn thiệt kiên trì trọn Ðời chẳng bỏ.  Bồ Tát phát Ðại nguyện tinh tấn, dùng sức Ðại nguyện tinh tiến ấy chẳng bao lâu bèn Ðược hải ấn tam muội.  Được tam muội nầy rồi thì Ðược tự nhiên vô lượng a tăng kỳ  trăm ngàn vạn pháp môn, Ðược vô lượng a tăng kỳ trăm ngàn vạn ức tu Ða la chẳng nghe nơi người mà tự nhiên có thể diễn nói.  Pháp của tất cả chư Phật nói Ðều có thể thọ trì, có thể rõ biết tâm hành của tất cả chúng sanh.

Dụ như Diêm Phù Đề tất cả chúng sanh thân và những hình sắc cảnh ngoài Ðều có ấn tượng trong Ðại hải, vì vậy mà gọi Ðại hải là ấn.  Cũng vậy, Bồ Tát Ðược hải ấn tam muội rồi có thể phân biệt thấy tâm hành tất cả chúng sanh, nơi tất cả pháp môn Ðều Ðược huệ sáng tỏ.  Đây là Bồ Tát Ðược hải ấn tam muội thấy tâm hành cảnh giới của tất cả chúng sanh vậy.

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát biết các trần giới vô ngại ?

Do nhãn không nên Bồ Tát biết sắc cũng không, do sắc ly nên biết nhãn cũng ly, do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, và ý không nên Bồ Tát biết thanh, hương, vị, xúc và pháp cũng không, do thanh, hương, vị, xúc và pháp ly nên biết nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân và ý cũng ly.

Bồ Tát như thiệt biết không tánh ly tánh, nơi nội pháp và ngoại pháp không có chướng ngại.

Bồ Tát vì biết các kiết bổn tánh tịnh thì không phát khởi các sử.  Nơi tất cả các pháp không có tham trước.  Bồ Tát chẳng thấy các pháp có chỗ trước, cách trước và ai trước.  Đây là Bồ Tát biết rõ trần giới vô ngại vậy.

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát oai nghi hạnh thành tựu lìa các tối tăm Ðược ánh sáng thù thắng, ở trong các pháp Ðược tự nhiên trí, mau

Ðược thành tựu Nhứt thiết trí hành?

Bồ Tát phát khởi chỗ làm tu tập chánh hạnh các nghiệp Ðều Ðược Như Lai hứa khả, người trí khen ngợi, Ðó là các nghiệp nơi thân, khẩu và ý.  Do hành các chánh hạnh nghiệp ấy nên vui Ðẹp chư Phật và chư Hiền Thánh các bực thiện tri thức.  Những nghiệp hạnh Ðược làm không ai có thể chê trách, là tối thắng vô thượng vô Ðẳng.  Không ai có thể phá tổn nghiệp hạnh của Bồ Tát ấy.  Nơi các nghiệp hạnh Ðã làm Bồ Tát ấy trọn không thối hối.  Các nghiệp Ðược làm chẳng xen tạp ngu si, các nghiệp Ðược làm Ðều có thể xem thấy biết rõ, các nghiệp Ðược làm trọn chẳng Ðộng chuyển, các nghiệp Ðược làm Ðều cứu cánh lành tốt.  Bồ Tát ấy biết các nghiệp Ðược làm chẳng phải do kiêu mạn, là trí huệ làm chẳng phải do ngu si.

Bồ Tát ấy làm các thiện nghiệp như vậy thì tất cả tam muội môn tất cả Ðà la ni môn Ðều hiện ra chẳng từ người khác nghe.

Bồ Tát ấy hoặc thấy chư Phật hoặc chẳng thấy chư Phật trọn chẳng thối chuyển các thiện căn trợ Bồ Ðề Ðạo,  hoặc gặp thiện tri thức thích ý hoặc gặp thiện tri thức chẳng thích ý cũng chẳng thối chuyển pháp Bồ Ðề.

Bồ Tát ấy qua khỏi tất cả bực chướng ngại, lìa tất cả ma kiết sử tu ba môn giải thoát.  Do sức Bát Nhã Ba la mật nên mau Ðược Phật Ðạo, tự nhiên Ðạo, Nhứt thiết trí Ðạo, Như Lai Ðạo.  Đây là Bồ Tát oai nghi hạnh thành tựu lìa các tối tăm Ðược quang minh thù thắng, ở trong các pháp Ðược tự nhiên trí, mau Ðược thành tựu Nhứt thiết trí hành".

Muốn tuyên lại nghĩa ấy, Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

Đã lìa lỗi vô ngại

Huệ công Ðức trang nghiêm

Bồ Tát lìa trước tướng

Hồi hướng Ðạo vô thượng

Bỏ ngã mạn kiêu mạn

Bồ Tát trang nghiêm trí

Vô chướng ngại giải thoát

Đầy Ðủ Nhứt thiết trí

Chẳng sắc chẳng chủng tánh

Niệm Phật chẳng công Ðức

Thường nhớ tưởng pháp thân

Niệm nầy Phật hứa khả

Ly dục tánh tịch tĩnh

Chẳng tướng chẳng sáng tối

Không tâm không ý hành

Đây gọi là niệm Pháp

Thánh vô vi không ái

Không các phiền não nhiễm

Do giải thoát Ðược tên

Gọi niệm Tăng vô ngại

Đã bỏ tất cả thọ

Không ấm giới nhập hành

Giải thoát các Ðộng niệm

Gọi cứu cánh niệm xả

Chẳng dựa vô lậu giới

Chẳng hành thân khẩu ý

Chẳng sanh quá ba cõi

Gọi niệm vô lậu giới

Như trời sạch không nhơ

Trời Đâu Suất quán Ðảnh

Ghi nhớ nghiệp báo mình

Sẽ làm Trời trong Trời

Trì chánh pháp của Phật

Bỏ lìa các phiền não

Giải thoát pháp phi pháp

Là trì chánh pháp Phật

Như Phật Ðắc Ðạo tướng

Thọ trì pháp cũng vậy

Khéo tư duy chơn tế

Không pháp nhiếp trì Ðược

Như tánh ngã thanh tịnh

Tánh các pháp cũng tịnh

Biết chúng sanh tướng như

Mà giáo hóa chúng sanh

Chẳng thấy chúng sanh tăng

Chẳng thấy chúng sanh giảm

Dạy dứt Ðường Ðiên Ðảo

Giáo hóa vô lượng chúng

Nơi các ấm giới nhập

Chẳng khác với Phật giới

Biết như hư không tánh

Thì nhập vào Phật  giới

Ngôn ngữ các văn tự

Dường như vang ứng tiếng

Biết chẳng nội chẳng ngoại

Liền Ðược Ðà la ni

Thọ trì Ðọc tụng thạo

Tiến cầu nói các pháp

Không quan niệm ngã pháp

An trụ Ðà la ni

Trì pháp Ðược Phật nói

Khéo nói vui Ðại chúng

Chẳng mất các thiền Ðịnh

Là sức Ðà la ni

Chẳng trì chẳng tụng văn

Chẳng tích tập các pháp

Thường thuyết pháp vô ngại

Như rồng tuôn mưa lớn

Không trụ không chướng ngại

Nói vô lượng khế kinh

Chẳng quan niệm chúng sanh

Người trí Ðược biện tài

Do Phật lực thuyết pháp

Trang nghiêm oai nghi mình

Tùy sở thích Ðại chúng

Biện tài này Phật hứa

Người biết pháp thiệt tánh

Bình Ðẳng như hư không

Không ngã nhơn thọ mạng

Trì Phật pháp như vậy

Chúng sanh Ðồng Niết bàn

Cứu cánh bất sanh diệt

Được trí bất Ðộng nầy

Đây là bất phóng dật

Thấy các ấm như huyễn

Các giới như pháp tánh

Lục nhập duyên sanh rỗng

Được lìa ma ngũ ấm

Kiết sử như mây nổi

Cứu cánh không hòa hiệp

Nơi pháp không vọng tưởng

Lìa Ðược phiền não ma

Biết chúng sanh chẳng sanh

Vô sanh thì vô diệt

Các pháp không khứ lai

Như vậy quá tử ma

Người không ái không Ðộng

Hành Ðạo không tưởng Ðạo

Hành bi không ngã nhơn

Thì hàng phục chúng ma

Biết trí thức bình Ðẳng

Chẳng trụ vi vô vi

Biết chúng sanh tâm như huyễn

Tâm khỏe không phá Ðược

Đây kia không chướng ngại

Thành tựu thắng pháp thuyền

Đưa chúng không tưởng chúng

Gọi là Đại Thuyền Sư

Biết không không có ngã

Sạch sanh tử khát ái

Dìu dắt Ðưa chúng sanh

Gọi là Đại Đạo Sư

Khéo biết tướng tiến thối

Tùy pháp mà y chỉ

Phương tiện hiện Niết bàn

Phật nói Thiện Đạo Sư

Biết tâm tâm tương tục

Hai tâm chẳng cộng chung

Gọi là biết tâm tánh

Phật khen hay hộ chúng

Biết các pháp tánh tịnh

Như không trăng trong nước

Người biết lìa phiền não

Gọi là tịnh chúng sanh

Biết một biết tất cả

Biết các pháp như mộng

Hư không chẳng lấy Ðược

Đắc Ðạo không nhiễm ô".

Lúc Ðức Phật nói môn phân biệt các pháp ấy có bẩy mươi hai na do tha chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ Ðề, ba vạn hai ngàn Bồ Tát Ðược Vô sanh Pháp nhẫn.  Nhà Đại Bửu Trang Nghiêm Đường chấn Ðộng sáu cách, áng sáng lớn chiếu khắp.  Chư Thiên ở trên không trỗi trăm ngàn kỹ nhạc mưa các thứ hoa trời và Ðồng thanh nói rằng : «Các chúng sanh ấy Ðược ấn Như Lai cho, Ðã vào trong pháp Như Lai nghe pháp môn ấy Ðược tịnh tín giải thọ trì thông thạo có thể diễn nói cho mọi người và như pháp tu hành".

Chư Thiên bạch Ðức Phật rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn !  Tất cả chúng tôi hướng về Phật Ðộ nầy thâm tâm cúng dường  cung kính lễ lậy vì Ðức Như Lai Ứng Cúng, Chánh Biến Tri xuất thế vậy.  Chúng tôi nghe nói pháp môn phương tiện ấy và thấy chư Bồ Tát ở quốc Ðộ nầy".

Hư Không Tạng Bồ Tát nghe Ðức Phật giải nói rồi, tâm tịnh hoan hỷ.  Tâm tịnh hoan hỷ rồi Ðem màn báu vô giá cúng dường Ðức Phật.  Trong màn báu phóng ánh sáng lớn chiếu mười phương chư Phật quốc Ðộ.

Cúng dường rồi Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn !  Thiệt là  chưa từng có.  Như Lai vô ngại trí thậm thâm khó hiểu như vậy.  Đức Như Lai Ứng Cúng, Chánh Biến Tri như pháp môn Ðược nghe, Ðức Phật dùng vô ngại trí như thiệt giải nói, tất cả Ðại chúng Ðều Ðược hoan hỷ".

Lúc bấy giờ trong Ðại chúng có một Bồ Tát hiệu là Tốc Biện liền từ tòa ngồi Ðứng dậy trịch y vai hữu, gối hữu chấm Ðất cung kính chắp tay bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn !  Hư Không Tạng Bồ Tát nầy có nhơn duyên gì mà tên là Hư Không Tạng ?".

Đức Phật nói : «Nầy Tốc Biện !  Như Ðại phú trưởng giả có dân chúng Ðông kho tàng vô lượng của báu  Ðầy dẫy hay làm việc bố thí tâm không lẫn tiếc.  Lúc làm việc bố thí nếu người nghèo cùng Ðến thì tùy ý họ cần dùng, trưởng giả khai kho báu lớn Ðều có thể cấp cho cả, các người xin kia Ðều Ðược vừa ý.  Trưởng giả ấy bố thí rồi trong lòng vui mừng không hối tiếc.

Cũng vậy, Hư Không Tạng Bồ Tát vì thường làm công Ðức thành tựu phương tiện lực hồi hướng, vì giới thân thiện thanh tịnh, vì Ðược thành tựu thần túc lực, vì thuần chí cứu cánh thiện thanh tịnh, vì sở nguyện tăng ích thành tựu, vì biết tất cả pháp như ảo hóa, vì Ðược Như Lai thần túc lực, nên ở trong hư không tùy chúng sanh cần dùng, hoặc pháp hoặc tài Ðều có thể thí cho, Ðều làm cho hoan hỷ.  Vì Đại Sĩ ấy chứng phương tiện trí như vậy nên gọi tên là Hư Không Tạng.

Còn nữa, nầy Tốc Biện !  Quá khứ vô lượng a tăng kỳ kiếp, lại quá vô lượng a tăng kỳ kiếp, bất khả tư nghị, bất khả xưng bất khả lượng, bất khả toán số kiếp, lúc bấy giờ có Phật xuất thế hiệu là Phổ Quang Minh Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn, thế giới tên Đại Vân Thanh Tịnh, kiếp tên Hư Không Tịnh.  Thế giới Đại Vân Thanh Tịnh ấy thạnh vượng Ðầy Ðủ an ổn khoái lạc, hàng trời người Ðông Ðúc, mặt Ðất bằng phẳng không có những cát sỏi gai góc, dây báu giăng thành khu thành Ðường trang nghiêm với nhiều thứ châu báu như nhuyến như thiên y, hoa vàng diêm phù Ðàn trải khắp mặt Ðất xen lẫn các châu báu.  Chúng sanh trong thế giới Đại Vân Thanh Tịnh ấy không có phân biệt thượng trung hạ, trời và người Ðồng Ðẳng như Trời Đâu Suất.  Trong thế giới ấy không có tụ lạc thôn ấp, tất cả hàng trời người Ðều ở lâu Ðài báu Ðẹp, lầu các của người ở mặt Ðất, cung Ðiện chư Thiên ở hư không, chỉ có thế này là khác, Ðức Phổ Quang Minh Vương Như Lai thọ mười sáu trung kiếp, dùng Bồ Tát làm Tăng có mười sáu na do tha chúng Ðều Ðược thần thông du hí Ðều Ðược tự tại nơi Bồ Tát hạnh.

Lúc ấy ở giữa Đại Thiên thế giới Đại Vân Thanh Tịnh ấy có một tứ thiên hạ tên là Nhựt Minh, Ðức Phật Phổ Quang Minh Vương Như Lai thành Vô thượng Chánh giác tại nơi ấy, rồi làm Phật sự khắp cõi Đại Thiên.

Trong tứ thiên hạ Nhựt Minh có Chuyển Luân Thánh Vương tên Công Đức Trang Nghiêm trị cả tứ thiên hạ thành tựu Ðủ bảy báu.

Trong Nhựt Minh tứ thiên hạ, Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm trị cả tứ thiên hạ thành tựu Ðủ bảy báu.

Trong Nhựt Minh tứ thiên hạ, Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm xây Ðài bảy báu, từ Đông sang Tây rộng tám do tuần, từ Nam Ðến Bắc rộng bốn do tuần, vòng quanh bửu Ðài có năm trăm khu vườn nhà.

Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm có ba mươi ba vạn sáu ngàn cung nhơn thể nữ xinh Ðẹp lộng lẫy như ngọc nữ cõi trời, có bốn vạn Ðồng tử Ðoan chánh dũng kiện Ðều riêng có sức khoẻ bằng nửa na la diên.

Thánh Vương ấy cùng các Ðồng tử thể nữ quyến thuộc Ðồng Ðến vườn Đại Lạc trang nghiêm dạo chơi trỗi nhạc ca vũ Ðể tự vui.  Trong chúng ấy có hai Ðại phu nhơn tên là Đức Oai và Đức Quang rời chỗ Ðến dưới một cội cây ngồi tư duy các hành vô thường.  Lúc Ðương tư duy trên gối mỗi phu nhơn có một con trai hóa sanh.  Hai trẻ nhỏ ấy thân hình xinh tốt Ðoan nghiêm thành tựu sắc thân vi diệu Ðệ nhứt, người thấy không chán, trên thân phóng ánh sáng lớn chiếu khắp khu vườn.  Trên không chư Thiên xướng rằng : hai Ðồng tử này một người tên là Sư Tử, một người tên là Sư Tử Tiến.  Do Ðó mà mọi người gọi tên hai Ðồng tử ấy là Sư Tử và Sư Tử Tiến.

Hóa sanh chẳng bao lâu, hai Ðồng tử ấy nói kệ khen Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm rằng :

Xưa tạo thiện ác chẳng hư mất

Cúng dường chư Phật cũng chẳng mất

Thuần chí chẳng bỏ tâm Bồ Ðề

Kiên trì chỗ nghe chẳng quên trí

Điều phục tự gìn chẳng mất giới

Nhẫn nhục nhu hòa khéo phòng hộ

Người hay báo ơn tạo nghiệp lành

Hay siêng tinh tiến chẳng mất Ðạo

Khéo hay chuyên tâm Ðịnh các căn

Tâm hay phân biệt tư duy huệ

Do trí hay tạo nghiệp chẳng trược

Dùng tịnh pháp ấy chứng Bồ Ðề

Chẳng bị phiền não làm nhiễm trước

Khéo hay phân biệt các nghĩa thú

Vì vậy bỏ Ðược thân thọ thai

Hóa sanh trong hoa sen thanh tịnh

Chúng tối từ Phật Thượng Y Vương

Nghe Phật Phổ Quang Minh Vương nầy

Trí huệ vô Ðẳng chẳng nghĩ bàn

Vì pháp nên Ðến thế giới Ðây

Mong cùng Phụ Vương Ðến chỗ Phật

Lễ bái cúng dường Đại Pháp Vương

Chư Phật Thế Tôn rất khó gặp

Cũng như hoa ưu Ðàm bát la.

Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm nghe lời nói của hai Ðồng tử rất vừa ý, cả Ðại chúng Ðồng hoan hỷ cùng vây quanh Thánh Vương số Ðến trăm ngàn vạn Ðồng Ðến chỗ Ðức Phật Phổ Quang Minh Vương Ðem các thứ hoa hương vi diệu, các chuỗi ngọc trân châu và các thứ kỹ nhạc cúng dường lễ lậy hữu nhiễu bảy vòng rồi chắp tay cung kính Ðứng nơi trước.

Lúc ấy Sư Tử và Sư Tử Tiến Ðảnh lễ chơn Phật dùng miệng úp lên chưn Phật mà nói lời khen ngợi khéo thuận pháp nghĩa :

Phật là nhà là chỗ dựa nương

Khai sáng lớn cho Ðời tối tăm

Biết rõ tâm hành của chúng sanh

Tùy chúng tin ưa làm vui Ðẹp

Nay Ðại vương nầy cậy ngôi vua

Tham sắc thanh hương vị xúc pháp

Vì vậy chẳng chịu Ðến chỗ Phật

Mất sự cúng dường chẳng nghe pháp

Lành thay Thế Tôn phát Ðại bi

Xin nói pháp Bồ Ðề Vô thượng

Khiến Ðại vương nầy phát Ðạo tâm

Kiên cố bất thối nơi Phật trí.

Nghe lời thỉnh cầu của hai Ðồng tử, Ðức Phổ Quang Minh Vương Như Lai dũng thân lên hư không cao tám mươi cây Ða la.

Đức Phật ở hư không nói kệ bảo Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm rằng :

Nay nhơn vương chí tâm nghe

Nghe rồi y pháp mà phụng hành

Ngũ dục vô thường dụ như mộng

Mạng người như lửa cỏ sương mai

Vua và nước thành như ảo hóa

Vì vậy người trí chẳng nên tham

Quen ham dục lạc không nhàm Ðủ

Quen dục càng thêm lòng khát ái

Tham dục chưa Ðủ mà mạng chung

Chỉ người Ðược thánh trí mới Ðủ

Vua nên khéo thuận quán thân mình

Ngũ ấm như huyễn chẳng kiên cố

Tứ Ðại kia như bốn rắn Ðộc

Sáu căn không thiệt như khối rỗng

Vợ con trân bửu và ngôi vua

Lúc vua lâm chung không ai theo

Chỉ có giới thí bất phóng dật

Đời nay Ðời sau làm bạn lữ

Xem Phật thần thông lực vô úy

Dùng các tướng hảo trang nghiêm thân

Thuyết pháp dạy chúng hàng Ðệ tử

Vì vậy vua nên phát Ðạo tâm.

Nghe Ðức Phật xong, Thánh Vương cùng vợ con quyến thuộc bảy mươi sáu ngàn ức người Ðều rất vui mừng Ðồng phát tâm Vô thượng Bồ Ðề rằng :

Nay chúng tôi phát Ðạo tâm thệ cứu Ðộ tất cả chúng sanh, vì chúng sanh chúng tôi tu diệu hạnh lúc thành Phật rồi sẽ Ðộ thoát họ.

Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm nghe Ðức Phật Phổ Quang Minh Vương nói pháp và thấy thần biến rồi càng thêm kiên cố tâm Bồ Ðề, vua Ðảnh lễ chưn Phật bạch rằng :

Ngưỡng mong Ðức Thế Tôn và Bồ Tát Ðệ tử thọ tôi thỉnh cúng dường suốt tám vạn bốn ngàn năm những y phục, món ăn, giường nệm, thuốc men và tất cả vật cần dùng.

Đức Phật cùng Ðại chúng vì thương mến vua nên thọ thỉnh.

Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm biết Phật Ðã thọ thỉnh vui mừng hớn hở Ðảnh lễ hữu nhiễu rồi lui về.

Hai Vương tử Sư Tử và Sư Tử Tiến cùng hai vạn Vương tử bỏ giàu sang thế tục Ðồng ở trong Phật pháp xuất gia tu hành chuyên cần tinh tiến thích cầu pháp lành.  Xuất gia chẳng lâu, Sư Tử và Sư Tử Tiến Ðược ngũ thần thông kiên cố bất thối.  Biết hai người này Ðã Ðược ngũ thần thông, Ðức Phật gia hộ oai thần cho hai người này thường vì chúng sanh mà nói diệu pháp.  Hai Tỳ Kheo ấy ở trong cõi Đại Thiên Đại Vân Trang Nghiêm từ quốc Ðộ này Ðến quốc Ðộ kia, từ tứ thiên hạ này Ðến tứ thiên hạ kia thuyết pháp hóa Ðộ vô lượng a tăng kỳ chúng sanh khiến họ kiên cố bất thối Vô thượng Đại thừa.

Trong tám vạn bốn ngàn năm, Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm  cúng dường Ðầy Ðủ cho Ðức Phật và Ðại chúng xong, vì nghe pháp nên nhà vua cùng quần thần quyến thuộc qua Ðến chỗ Ðức Phật.  Nhà vua tự nghĩ rằng, các vương tử con trai của ta cạo bỏ râu tóc xuất gia tu hành thường thọ cúng dường mà tự mình chẳng làm việc bố thí cũng chưa thấy Ðược pháp hơn người, có lẽ chúng nó nên về nhà xả của cải bố thí tu tạo các công Ðức như ta Ðã làm Ðể vun trồng căn lành chăng ?

Biết tâm niệm của Thánh Vương, Ðức Phổ Quang Minh Vương Như Lai bảo Sư Tử Tiến Bồ Tát rằng :

Nầy Sư Tử Tiến !  Ông hiện sức tự tại thần thông Bồ Tát biến hiện Ðể khắp Ðại chúng Ðược thấy nghe trừ bỏ tà tâm Ðược chánh tri kiến cũng Ðể hàng phục các ma ngoại Ðạo.

Vâng lời Ðức Phật, Sư Tử Tiến Bồ Tát liền nhập Ðịnh hiện ra các cảnh tượng như vầy :

Cả Đại Thiên thế giới Đại Vân Trang Nghiêm chấn Ðộng sáu cách, trên không mưa xuống các thứ vật vi diệu, những là các thứ hoa hương, hương bột, hương xoa, lọng lụa, tràng phan, trổi các thứ kỹ nhạc.  Những món ăn uống ngon lành, những y phục Ðẹp quí, những chuỗi ngọc, những trân bửu Ðều từ trên không mưa xuống.  Mưa châu báu như vậy Ðầy cả cõi Đại Thiên.  Tất cả chúng sanh Ðược sự chưa từng có Ðều rất vui mừng.  Địa thần chư Thiên Ðến Trời Sắc Cứu Cánh hớn hở mừng vui Ðồng thanh xướng rằng :

Đại Bồ Tát nầy nên gọi tên là Hư Không Tạng.  Tại sao, vì từ trên không có thể mưa xuống vô lượng trân bửu sung túc khắp tất cả.

Đức Phổ Quang Minh Vương Như Lai liền ấn khả lời xướng của chư Thiên gọi Sư Tử Tiến là Hư Không Tạng.

Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm thấy Sư Tử Tiến hiện vô lượng thần biến như vậy trong lòng kính tin thanh tịnh vui mừng hớn hở chưa từng có bỏ tâm kiêu mạn chắp tay hướng lên Ðức Phật bạch rằng :

Bạch Ðức Thế Tôn ! Bồ Tát công Ðức trí huệ bèn có thể như vậy, tự nhiên mà mưa vô lượng trân bửu sung túc khắp tất cả trọn không cùng tận.

Bạch Ðức Thế Tôn !  Người tại gia bố thí lợi ích không bao nhiêu, còn người xuất gia dùng sức thần thông bố thí không bờ mé.  Người tại gia bố thí chẳng xứng ý người, dầu bố thí mà còn lẫn tiếc khổ não, còn người xuất gia bố thí có thể xứng ý người, lợi không có lẫn tiếc chẳng sanh khổ não.

Lúc ấy Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm trao ngôi vua cho Vương tử Cát Ý, rồi do tín tâm chơn thiệt cạo bỏ râu tóc ở trong Phật pháp xuất gia tu hành, vì tăng trưởng pháp lành nên vua chuyên cần tinh tiến, chẳng bao lâu vua tu Ðược tứ thiền tứ vô lượng tâm và Ðược ngũ thần thông.  Còn Cát Ý Vương dùng chánh pháp trị nước toàn thể nhơn dân Ðều mến Ðức, vua cũng tinh tiến chẳng bỏ việc cúng dường Ðức Phật Phổ Quang Minh Vương và Ðại chúng.

Nầy Tốc Biện !  Thuở xa xưa ấy, Thánh Vương Công Đức Trang Nghiêm là Câu Lưu Tôn Như Lai Ðức Thế Tôn thứ nhất trong Hiền kiếp này, còn Sư Tử Bồ Tát chính là thân ta Phật Thích Ca Mâu Ni,  Sư Tử Tiến Bồ Tát là Hư Không Tạng Bồ Tát, vì nhơn duyên hiện thần lực từ trên không mưa xuống các loại trân báu sung túc khắp nơi nên từ thuở ấy luôn Ðược tên là Hư Không Tạng.  Còn Cát Ý Vương thì nay là Di Lặc Bồ Tát.  Hai vạn Vương Tử theo Phật xuất gia thuở ấy nay là chúng Bồ Tát cùng chung với Hư Không Tạng hiện Ðang nghe pháp Ðây vậy.  Còn vô lượng chúng sanh Ðược Thánh Vương cùng các Vương Tử và quyến thuộc sau khi xuất gia giáo hớa, thì hiện nay là chư Bồ Tát hành Bồ Tát Ðạo tại mười phương thế giới vậy.

Nầy Tốc Biện !  Chư Bồ Tát phải thường thanh tịnh giới tụ tăng trưởng bổn nguyện, do Ðây mà tùy muốn làm việc gì Ðều có thể hoàn thành cả".

Lúc bấy giờ Ðại hội Bồ Tát chúng khát ngưỡng muốn Ðược thấy thần lực của Hư Không Tạng Bồ Tát và tướng mạo của Bồ Tát Hư Không Tạng thế nào.

Đức Phật biết tâm niệm của Ðại chúng liền bảo  Hư Không Tạng Bồ Tát rằng :  «Này Hư Không Tạng !  Ông nên hiện tướng thần biến hư không tạng !".

Hư Không Tạng Bồ Tát liền nhập xứng nhứt thiết chúng sanh ý tam muội.

Do sức tam muội ấy, khắp hư không trên Diệu Bửu Trang Nghiêm Đường mưa xuống các thứ vật vi diệu, tùy chỗ chúng sanh muốn Ðều cung cấp Ðủ cả.  Đó là cần hoa thì mưa hoa, cần tràng hoa thì mưa tràng hoa, cần hương bột hương xoa thì mưa hương bột hương xoa, cần lọng lụa, cần tràng phan, cần các thứ âm nhạc, cần món trang sức, cần những chuỗi ngọc y phục, cần món uống ăn ngon, cần xe cộ kẻ tùy tùng, cần vàng bạc bảy báu v.v… tất cả Ðều tùy ý muốn cần dùng của mọi người mà mưa xuống thứ ấy.

Có những người cần pháp muốn pháp thích pháp, tùy theo chỗ muốn nghe, trên không phát ra các pháp âm vi diệu làm vui Ðẹp nhĩ căn : những là diệu âm tu Ða la, kỳ dạ, thọ ký, già Ðà, ưu Ðà na, ni Ðà na, a ba Ðà na, y Ðế mục Ða già, xà Ðà già, tỳ phật lược, a phù Ðà, Ðạt ma, ưu ba Ðề xá.  Người cần nghe những kinh ấy thì hư không Ðều phát âm ứng Ðó.  Người cần na la Ðẳng biến âm, người cần xảo ngôn ngữ âm, người cần các thứ tạp âm, người cần thậm thâm âm, người cần phương tiện thiển âm, trên không Ðều phát âm ứng Ðó.

Người cần Thanh Văn thừa Ðược Ðộ thì phát tiếng pháp Tứ Ðế ứng Ðó, người cần Duyên Giác thừa Ðược Ðộ thì phát tiếng pháp thậm thâm Thập nhị nhơn duyên ứng Ðó.  Người cần Đại thừa Ðược Ðộ thì hư không phát ra tiếng pháp Lục Ba la mật tiếng pháp bất thối chuyển ứng Ðó.

Trong hư không còn phát ra tiếng diệu kệ rằng :

Các pháp tánh với hư không Ðồng

Nay nói môn ấy Ðại chúng nghe

Như hư không không cao không hạ

Không cao hạ nên không thể tánh

Như hư không vô sanh vô diệt

Không sanh diệt nên tánh chẳng hư

Như hư không không tăng không giảm

Không tăng giảm nên Ðồng pháp tướng

Như hư không không sáng không tối

Không sáng tối tâm tánh cũng vậy

Như mặt nhựt chiếu sáng hư không

Hư không cũng không có vui mừng

Chẳng chiếu sáng hư không chẳng buồn

Người trí học Ðạo cũng như vậy

Như mâu, tên Ðâm bắn hư không

Không làm thương tổn hư không Ðược

Người hành Ðạo tu tập quán không

Cũng không gì làm tổn thương Ðược

Như hư không Ðược nước nhuần thấm

Hư không không hề có vui mừng

Người trí Ðược khen Ðược lợi lộc

Vẫn không mừng vui cũng như vậy

Như hư không bị chê Ðược khen

Hư không không hề có phân biệt

Người trí bị chê hoặc Ðược khen

Không có phân biệt cũng như vậy

Như cả Ðại Ðịa Ðều rúng Ðộng

Hư không không hề có Ðộng lay

Người trí vô y vô sở Ðắc

Chẳng Ðộng pháp tánh cũng như vậy

Như hư không lửa chẳng cháy Ðược

Phiền não chẳng cháy Ðược người trí

Như hư không thường trụ chẳng hoại

Pháp giới cũng thọ tất cả pháp

Như hư không không có sắc thấy

Tâm tánh vô tướng Ðồng hư không

Hư không giả danh không hình mạo

Tâm ý thức cũng là giả danh

Hư không vô biên chẳng lấy Ðược

Thánh trí vô biên Ðồng hư không

Như chim bay không chẳng dấu vết

Hành Bồ Ðề chẳng thấy Ðược hành

Thân mất quá khứ Ðồng hư không

Hiện tại ngũ ấm Ðồng hư không

Tứ Ðại cũng vậy Ðồng hư không

Như sau tam tai không tướng khác

Tất cả chúng sanh không biết Ðủ

Phàm phu ngũ dục không hề Ðầy

Người có thánh trí biết các pháp

Biết Ðủ chẳng cầu lìa tham trước

Hư không rộng lớn không bờ mé

Phật pháp rộng lớn cũng như vậy

Người biết pháp tánh là Phật pháp

Chẳng dựa lấy vật chẳng bỏ vật

Biết vật chẳng vật trụ thiệt tế

Nơi vật chẳng vật không hai tướng

Tiếng rõ không không chẳng phải tiếng

Không âm thanh gọi là hư không

Phật dầu nói không trọn không nói

Tánh chẳng nói Ðược gọi là không

Huyễn hóa mộng dã mã bóng vang

Chư Phật thuyết pháp cũng như vậy

Vì dắt chúng sanh nói những dụ

Nghĩa chơn tịnh không ví dụ Ðược

Pháp không tướng dùng tướng Ðể nói

Tướng không tướng pháp tánh Ðều không

Tướng không rỗng không không có tướng

Biết Ðược tướng nầy là Bồ Tát

Không trệ ngại không hí không Ðộng

Không thỉ không chung là Bồ Tát

Chẳng rời chúng sanh chẳng chúng sanh

Như chúng sanh tánh là Bồ Tát

Như ảo sư giết các người ảo

Không ai chết Ðược Ðộ cũng vậy

Ảo chúng sanh Niết bàn Phật pháp

Biết Ðồng một tánh không tánh tướng

Đại Sĩ Ðược tạng không vô tận

Ban Ðủ tất cả không cùng tận

Xưa trồng công Ðức Ðược tạng nầy

Chẳng tham chứa mới Ðược như vậy

Biết Ðược các pháp nhơn duyên sanh

Tạng ấy vô tận chẳng nghĩ bàn

Đấng cứu Ðời nói bốn vô tận

Không, Ðạo tâm, chúng sanh, Phật pháp

Nếu các của cải là có thiệt

Thì mới có thể chức nhóm Ðược

Chẳng phải thiệt có nên vô cùng

Vì chẳng phải thiệt nên vô tận

Pháp khôn cứu cánh tận vô tận

Vô tận chẳng tận là vô tận

Biết pháp môn này gần Bồ Ðề

Trụ môn này mau thành Bồ Ðề.

Do thần lực của Hư Không Tạng Bồ Tát nên từ hư không vang ra những pháp âm vi diệu như vậy và tất cả của cải vật báu làm sung túc tất cả chúng sanh.  Làm cho tất cả chúng sanh khắp cõi Đại Thiên Ðược vô lượng bất tư nghị khoái lạc thỏa mãn sở nguyện.  Chúng sanh bịnh khổ Ðược thuốc chữa lành.  Chúng sanh nghèo cùng Ðược vô lượng trân bửu.  Chúng sanh bị trói nhốt Ðược cởi mở giải thoát.  Chúng sanh chẳng Ðủ các căn thì Ðược Ðủ các căn.  Chúng sanh Ðáng bị tử hình thì trên không rơi hóa nhơn thay thế họ.  Người thân yêu ly biệt từ lâu nay Ðược Ðoàn tụ.  Chúng sanh lo rầu nay Ðều hết lo.  Chúng sanh Ðọa tam Ðồ Ðược ánh sáng ấy chạm thân trừ tất cả khổ não thân tâm an lạc.

Lúc bấy giờ trong Đại Thiên thế giới, chúng sanh ăn uống no Ðủ vui vẻ dạo chơi Ðầy Ðủ ngũ dục.  Hoặc có kẻ bố thí tạo các công Ðức.  Chúng sanh có Ðủ trọn vẹn những sự an lạc như vậy, họ Ðều nói rằng : mới Ðược bực Đại Sĩ này có thể ban vui cho Ðời, do Bồ Tát Hư Không Tạng xuất thế nên thế gian Ðược ban bố cam lộ.  Đại Sĩ này mới có thể thường siêng tinh tiến, vì ban vui cho tất cả chúng sanh không hề mỏi mệt vậy.

Hư Không Tạng Bồ Tát hiện những thần biến như vậy làm vui Ðẹp tất cả chúng sanh tánh, thị hiện Bồ Tát thần lực dùng tài thí và pháp thí Ðể nhiếp thủ chúng sanh, khiến vô lượng a tăng kỳ chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ Ðề, làm cho vô lượng Bồ Tát Ðược Vô sanh Pháp nhẫn.  Còn làm cho vô lượng a tăng kỳ bất khả thuyết bất khả thuyết Bồ Tát phát cần tinh tiến Ðược thành tựu các môn tam muội, các môn Ðà la ni, các môn thần thông du hí.

Trong pháp hội có một Bồ Tát tên là Sanh Nghi tự nghĩ rằng: Việc này là bất tư nghị bị tằng hữu.  Bồ Tát Hư Không Tạnh chỉ hiển hiện thần thông lực ở Ta Bà thế giới này, hay là cũng hiển hiện thần thông nơi thế giới phương khác.

Biết tâm niệm của Sanh Nghi Bồ Tát, Hư Không Tạng Bồ Tát từ nơi thân phóng ánh sáng lớn chiếu khắp mười phương chư Phật thế giới.

Sanh Nghi Bồ Tát cùng chư Bồ Tát Ðều thấy thần lực của Hư Không Tạng Bồ Tát ở nơi mười phương vô lượng vô biên bất khả tư nghị chư Phật thế giới ứng hóa chúng sanh cũng Ðồng như tại thế giới Ta Bà này.

Thấy thần biến như vậy rồi, Sanh Nghi Bồ Tát cung kính lễ Hư Không Tạng Bồ Tát rồi chắp tay bạch rằng : «Hi hữu thay Đại Sĩ có thể Ðặt tạng báu vô tận ơ hư không mưa Ðầy Ðủ khắp vô lượng thế giới mà vẫn không hết.  Đại Sĩ Ðặt tạng ấy ở trong hư không Ðã Ðược bao lâu rồi ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Từ lúc tôi phát tâm Vô thượng Bồ Ðề thì tạng báu ấy thường ở trong hư không".

Sanh Nghi Bồ Tát lại hỏi : «Đại Sĩ phát tâm Vô thượng Bồ Ðề từ lúc nào ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Đức Thế Tôn biết rõ, Đại Sĩ nên bạch hỏi".

Sanh Nghi Bồ Tát bạch Ðức Phật : «Bạch Ðức Thế Tôn ! Hư Không Tạng Bồ Tát phát tâm Vô thượng Bồ Ðề từ lúc nào, mong Ðược Thế Tôn nói cho chúng tôi hết nghi".

Đức Phật nói : «Nầy Sanh Nghi !  Sự ấy lâu xa thậm thâm khó biết.  Nếu nói Ðó thì sẽ làm cho hàng thiên nhơn Ðều sanh nghi hoặc chẳng tin lời Phật.  Vì chẳng tin họ mắc vô lượng tội".

Sanh Nghi Bồ Tát lại bạch rằng : «Ngưỡng mong Ðức Thế Tôn nói Ðó.  Nếu có người từ lâu Ðã trồng căn lành quyết sẽ tin thọ".

Đức Phật nói : «Nầy Sanh Nghi !  Ông Ðã ân cần cầu thỉnh, Ðâu Ðược chẳng nói.  Lắng nghe lắng nghe khéo suy nghĩ Phật sẽ vì ông mà phân biệt giải nói, Ðể người có căn lành kiên cố Ðã lâu trồng cội công Ðức sanh lòng vui mừng.

Này Sanh Nghi !  Như những hằng hà bằng số cát một hằng hà, số cát trong tất cả những hằng hà ấy, cứ một hột cát là một Phật thế giới, nghiền nhỏ tất cả hằng hà sa số thế giới ấy thành vi trần rồi tụ lại một chỗ.  Có một người trường thọ cứ một kiếp mới lượm lấy một vi trần trong Ðống vi trần ấy mãi Ðến lúc lấy hết số vi trần.  Thời gian Hư Không Tạng Bồ Tát phát tâm Vô thượng Bồ Ðề Ðến nay số kiếp còn quá hơn số kiếp vi trần kia chẳng phải toán số biết Ðược.

Nầy Sanh Nghi ! Nên Ðem Ðây Ðể so sánh biết thời gian phát tâm Vô thượng Bồ Ðề của Hư Không Tạng Ðến nay bao lâu vậy.

Lại này Sanh Nghi !  Về quá khứ, quá số cát những sông Hằng bằng số cát sông Hằng, lấy số cát này một hột cát là một Phật Ðộ, nghiền tất cả quốc Ðộ này thành vi trần, một vi trần là một kiếp, lại quá số này trăm ngàn muôn kiếp, lúc bấy giờ có Phật hiệu là Tịnh Nhứt Thiết Nguyện Oai Đức Thắng Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn, thế giới ấy tên là Hiện Vô Lượng Chư Phật Sát Độ, kiếp ấy tên là Chúng Bửu Trang Nghiêm.

Tại sao thế giới ấy có tên là Hiện Vô Lượng Chư Phật Sát Độ ?

Nầy Sanh Nghi !  Vì cõi nước ấy chơn tịnh có thể hiện mười phương chư Phật sát Ðộ, như mặt trăng tròn sáng không bị che chướng hiện bóng trong nước trong.  Vì vậy nên mười phương vô lượng a tăng kỳ chư Phật quốc Ðộ và chư Phật ấy cùng tòa sư tử cả việc làm của chúng sanh Ðều hiện rõ trong thế giới Hiện Vô Lượng Chư Phật Sát Độ ấy.  Thế giới ấy bằng một trăm ức Đại Thiên thế giới. Thế giới ấy rộng rãi trang nghiêm thanh tịnh giàu dư an ổn, trời người Ðông Ðúc, mặt Ðất bằng phẳng không có gò nổng cao lõm dơ dáy hôi thúi.  Có nhiều loại trân bửu xen tạp làm thành xinh Ðẹp Ðáng thích, khắp nơi treo những lụa màu tràng phan lọng tốt trang nghiêm, Ðốt các thứ hương tốt như chiên Ðàn trầm thủy, phía trên thì giăng màn kiếp ba nhiều màu, dưới thì trải Ðầy những hoa tươi Ðẹp.  Khắp mọi nơi mọc những cây hoa báu, cây quả trái, cây y phục, cây chuỗi ngọc, cây kỹ nhạc, cây bửu khí, cây hương, cây Ðèn Ðuốc, cây thuốc men, khắp nơi trang nghiêm làm ranh tám hướng Ðường sá bằng thẳng phân minh.  Những chuỗi ngọc chơn châu, lưới báu trang nghiêm làm người xem không nhàm chán.  Trong thế giới ấy chẳng nhờ ánh sáng mặt nhựt mặt nguyệt, dùng những cây Ðèn Ðuốc và cây báu ma ni phát ánh sáng mát lành chiếu khắp mọi nơi và luôn sáng không có ngày Ðêm, chỉ lấy bửu hoa lúc nở lúc búp Ðể biết thời tiết.  Chúng sanh trong cõi ấy không có tàn tật, Ðui mù, câm Ðiếc, què thọt, lùn xấu, không có thân thể chẳng toàn vẹn dung mạo xấu ác.  Tất cả mọi chúng sanh Ðều thành tựu ba mươi hai tướng tốt trang nghiêm thân thể.  Trong thế giới ấy nhẫn Ðến không có tên ác xấu tam Ðồ bát nạn, cũng chẳng nghe tiếng tăm ngoại Ðạo các dị học, tất cả chúng sanh Ðều quyết Ðịnh Vô thượng Bồ Ðề, cũng không có tên hiệu Thanh Văn, Bích Chi Phật.  Đức Phật Tịnh Nhứt Thiết Nguyện Oai Đức Thắng Vương Như Lai thuần nói pháp Đại thừa Bồ Tát.  Trong cõi ấy không có nữ nhơn và thai sanh, tất cả chúng sanh Ðều tự nhiên hóa sanh, lúc hóa sanh Ðều ngồi kiết già Ðoan nghiêm, không có già cùng bịnh tật trọn cả thọ mạng.  Lúc sau khi mạng chung Ðều sanh về Tịnh Ðộ phương khác hoặc sanh trở lại bổn quốc.  Thế giới Hiện Vô Lượng Chư Phật Sát Độ ấy thành tựu vô lượng vô biên bất khả tư nghị công Ðức như vậy, nếu ta ở trong thời gian một kiếp hoặc dưới một kiếp nói cũng chẳng hết Ðược.

Nầy Sanh Nghi !  Lúc ấy trong quốc Ðộ Hiện Vô Lượng Chư Phật Sát Độ có một Chuyển Luân Thánh Vương tên là Chúng Thiên Quán Đảnh thống lãnh cả cõi Đại Thiên.  Thánh Vương ấy ở chỗ chư Phật Ðã từ lâu vun trồng cội công Ðức, thành tựu lợi căn trí huệ oai Ðức, có ba vạn sáu ngàn Vương Tử tất cả Ðều hóa sanh ngồi kiết già trong hoa sen, cũng từ lâu trồng căn lành ở chỗ chư Phật quá khứ.

Bấy giờ Ðức Phật Tịnh Nhứt Thiết Nguyện Oai Đức Thắng Vương Như Lai cùng hàng trời người Ðại chúng vi nhiễu Ði Ðến chỗ ở của Thánh Vương.

Có chúng Bồ Tát vô lượng vô số chẳng phải các toán sư và Ðệ tử của toán sư mà có thể tính biết.

Đức Phật ấy thọ một trăm ngàn kiếp, mỗi kiếp thời gian dài ngắn như kiếp Hiền ở Ðây.  Chúng sanh cõi ấy trải qua ngần ấy kiếp số mà gọi là một kiếp.

Thánh Vương Chúng Thiên Quán Đảnh thỉnh Ðức Phật Tịnh Nhứt Thiết Nguyện Oai Đức Thắng Vương Như Lai và chư Bồ Tát Tăng trong bốn mươi trung kiếp, mỗi trung kiếp ấy thời gian dài ngắn như một trung kiếp tại Ðây, thọ sự cúng dường thích ý những món ăn uống ngon lành, những y phục, ngọa cụ, phòng nhà, Ðền Ðài, vườn tược, rừng cây, ao tắm v.v…tất cả món cần dùng.

Để cúng dường Ðức Phật, Thánh Vương Chúng Thiên Quán Đảnh trang nghiêm một Tiểu Thiên thế giới làm ngôi nhà Ðẹp, Ðất toàn bằng lưu ly bửu, tường thành bao quanh bằng các thứ báu hiệp thành.  Cột nhà ấy bằng gỗ xích chiên Ðàn và gỗ ưu Ðà la sa la chiên Ðàn xen chạm cẩn với báu xa cừ.  Ngôi nhà báu Ðẹp trang nghiêm dường ấy rất Ðáng ưa thích.

Đức Phật Tịnh Nhứt Thiết Nguyện Oai Đức Thắng Vương Như Lai sau giờ ăn giữa ngày, từ tam muội dậy, ở trong ngôi nhà ấy vì Ðại chúng thuyết pháp.

Thánh Vương ấy còn trang nghiêm một ngôi nhà lớn rộng bằng một tứ thiên hạ, muốn Ðức Thế Tôn và chư Bồ Tát Tăng thọ thực trong Ðó, mỗi ngày cần dùng vật thực giá trị bằng khối trân bửu như tòa núi lớn.

Trong thời gian bốn mươi trung kiếp cúng dường Phật và Bồ Tát Tăng, Thánh Vương Chúng Thiên Quán Đảnh thường chuyên nhứt niệm chưa từng phóng dật chẳng làm việc gì khác, thường dùng tất cả món thích dùng Ðể cúng dường Phật và Tăng.  Làm công Ðức trong thời gian ấy, Thánh Vương cũng chẳng phát nguyện chẳng cầu mong sự gì cả.  Mãn bốn mươi trung kiếp ở ngày sau rốt, Thánh Vương Ðem ba y vô giá cúng dường Phật và Bồ Tát Tăng.  Ngày ấy sau giờ ăn giữa ngày, Ðức Thế Tôn ấy vì Ðại chúng nói rộng diệu pháp.  Lúc ấy vì nghe pháp, Thánh Vương và hàng thị tùng cùng Ðến chỗ Phật.

Đức Phật Tịnh Nhứt Thiết Nguyện Oai Đức Thắng Vương Như Lai biết Thánh Vương công Ðức thuần thục kham nghiệm hữu dụng, Ðức Phật ngồi yên bất Ðộng trên tòa sư tử suốt bảy ngày bảy Ðêm không có ý tưởng ăn uống nói kinh Đại thừa tên là Nhiếp Bồ Tát Tịnh Hạnh Bất Thối Chuyển Luân Phương Tiện Thánh Vương Chúng Thiên Quán Đảnh và hàng Ðại chúng trong bảy ngày bảy Ðêm nghe pháp cũng không có ý tưởng ăn uống.

Đức Thế Tôn ấy nói pháp như vậy muốn cho Ðại chúng nghe thọ trì hết chẳng quên mất.

Trong bảy ngày Ðêm Thánh Vương Chúng Thiên Quán Đảnh tâm chẳng phân tán theo Phật nghe pháp vui mừng hớn hở thân tâm vui thích, Ðứng dậy lễ chưn Phật hữu nhiễu bảy vòng rồi gối hữu chấm Ðất chắp tay hướng lên Phật thâm tâm thuần chí phát tâm Vô thượng Bồ Ðề nói kệ rằng :

Tôi phát tâm Vô thượng

Thỉnh triệu các quần sanh

Người không cứu tôi cứu

Đời tối tôi khai sáng

Chẳng vì một pháp hành

Chẳng vì cúng một Phật

Chẳng vì một chúng sanh

Tôi nguyện Ðộ không thừa

Khổ sanh già bịnh chết

Kẻ bị khổ bức não

Tất cả chớ sầu lo

Tôi thề sẽ Ðộ họ

Tham sân si mạn trùm

Thất Ðạo tạo nghiệp ác

Chánh pháp trừ tà nghiệp

Dẫn Ðến thành vô úy

Chúng sanh Ðọa tam Ðồ

Chỗ nạn chịu các khổ

Bền chí chớ lo sợ

Tôi Ðến ban vô úy

Bị vô minh si che

Chẳng biết môn giải thoát

Vì họ tôi Ðốt Ðuốc

Được sáng Ðến Niết bàn

Bị bốn dòng cuốn trôi

Chìm Ðắm chẳng Ðược bờ

Tôi tạo thuyền thắng pháp

Cho họ khỏi các dòng

Ở sanh tử Ðói khát

Ăn hết phước lành trước

Vì họ làm Đạo Sư

Sẽ khiến Ðến an vui.

Thánh Vương Chúng Thiên Quán Đảnh nói kệ xong, thế giới Hiện Vô Lượng Chư Phật Sát Độ liền chấn Ðộng sáu cách, có ánh sáng chiếu khắp nơi.  Thánh Vương phát Ðạo tâm rồi Ðược Bồ Tát tam muội tên là Bất Thối Bồ Ðề tâm, do sức tam muội ấy nên thường Ðược thấy chư Phật vô ngại, cho Ðến trong chiêm bao các phiền não cũng chẳng hiện hành, từ Ðó về sau, tâm Thánh Vương chẳng cùng chung với tật Ðố, chẳng cùng chung với phá giới, chẳng cùng chung với sân hận, chẳng cùng chung với giải Ðãi, chẳng cùng chung với tán loạn, chẳng cùng chung với ngu si.  Vì nghe pháp nên trọn Ðời Thánh Vương thường hầu hai bên Ðức Thế Tôn, cũng thường giáo hóa ba vạn sáu ngàn Vương Tử khiến phát tâm Vô thượng Bồ Ðề, cũng giáo hóa vô lượng vô biên chúng sanh khác khiến họ phát Bồ Ðề tâm.

Này Sanh Nghi !  Thánh Vương Chúng Thiên Quán Đảnh thuở xa xưa ấy nay chính là Bồ Tát Hư Không Tạng vậy.  Còn chư Vương Tử và Ðại chúng Ðược Thánh Vương giáo hóa khiến phát Bồ Ðề tâm ấy thì nay là chư Ðại Bồ Tát Ðại lực tinh tiến Ðại trí huệ Ðang nghe pháp Ðây vậy.

Này Sanh Nghi !  Hư Không Tạng từ lúc phát tâm Ðến nay trải qua vô lượng a tăng kỳ kiếp hành Bồ Tát Ðạo.  Hư Không Tạng Bồ Tát từ lúc phát tâm về sau chưa từng mất tâm Bồ Ðề, chưa từng thai sanh, thường gặp chư Phật nghe pháp và cúng dường chúng Tăng, ở chỗ chư Phật thọ trì chánh pháp nhiếp thủ kiên trì chưa từng thất niệm, hay khéo phân biệt thật hành Ðầy Ðủ.  Lúc sơ phát tâm rồi Ðược bực thậm thâm nan giải Bồ Tát sơ Ðịa, hay làm các sự bố thí thành tựu Ðại bi, Ðược không hí luận phát siêng tinh tiến không hề nhàm mỏi, học tất cả các sách luận, biết tất cả thế pháp, thành tựu Ðức tàm quí, Ðược niệm lực kiên cố.   Bồ Tát ấy trụ bực Sơ Ðịa trong vô lượng a tăng kỳ bất khả xưng, bất khả lượng, bất khả tư nghị, bất khả thuyết bất khả thuyết a tăng kỳ kiếp hay thanh tịnh thuần chí Ðầy Ðủ hành Đàn Ba la mật, với các chúng sanh thường hành Ðại bi, siêng tu pháp tứ nhiếp tất cả Ba la mật và các pháp trợ Ðạo, thành tựu dục tinh tiến bất phóng dật Ðều tùy thuận Đàn Ba la mật.  Bồ Tát ấy trụ bực Sơ Ðịa thường siêng hầu hạ cúng dường chư Phật siêng cầu phương tiện giáo hóa chúng sanh tịnh Phật quốc Ðộ.  Bồ Tát ấy trụ bực Sơ Ðịa Ðược nhập tất cả các bực Ðịa trí huệ quang minh mà chẳng quá Sơ Ðịa, sau Ðó mới thành tựu vô lượng công Ðức trí huệ tư lương, Ðược Như Lai lực trì bất thối thần thông Ðã lìa các chướng ngại của chư Ðịa.  Rời từ bực Sơ Ðịa nhập Bồ Tát Ðệ Nhị Ðịa, trụ vô lượng a tăng kỳ kiếp thanh tịnh bực Nhị Ðịa tu Thi Ba la mật.  Nhẫn Ðến Bồ Tát Ðệ Thập Ðịa vì tất cả chúng sanh, mỗi Ðịa trải qua kiếp số cũng như vậy.  Trong mỗi mỗi Ðịa quá vô lượng a tăng kỳ kiếp thành tựu Bồ Tát hạnh, vì các chúng sanh hiện làm Phật sự mà chẳng bỏ Bồ Tát sơ hành.

Nầy Sanh Nghi !  Ít có Bồ Tát nào có thể thật hành thậm thâm bất tư nghị thù thắng bất tán loạn thuần chí siêng tu tinh tiến như Hư Không Tạng Bồ Tát Ðã thật hành thành tựu như vậy".

Sanh Nghi Bồ Tát nói với Hư Không Tạng Bồ Tát : «Hi hữu Đại Sĩ bèn có thể hoằng thệ nguyện như vậy ở trong Đại thừa, trụ lâu nơi sanh tử không có mỏi mệt".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói với Sanh Nghi Bồ Tát :"Thưa Đại Sĩ !  Như Ðại Ðịa này chuyên chở núi sông Ðá vách cây cối lùm rừng tất cả thảo mộc trăm thứ lúa Ðậu và các loại chúng sanh, nó có mỏi mệt chăng ?".

Sanh Nghi Bồ Tát Ðáp rằng : «Không hề có mỏi mệt, thưa Đại Sĩ".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Tâm của chư Bồ Tát như Ðại Ðịa, vì thuần chí thành tựu nên thật hành Bồ Tát hạnh không hề có mỏi mệt.  Như Ðại Ðịa, Ðại thuỷ, Ðại phong thường làm tất cả phận sự vẫn không hề mỏi mệt, như hư không chứa trì tất cả Ðại Ðịa, Ðại thủy, Ðại phong, hư không không có ý chỉ không có chướng ngại cũng không có mỏi mệt.  Tâm của chư Bồ Tát như hư không. do sức Bát Nhã Ba la mật tập họp tất cả Phật pháp không hề có lười bỏ mỏi mệt cũng như vậy.  Tại sao ?  Vì Bồ Tát biết tất cả các pháp tướng mà Ðược thành tựu không có ai sanh ai làm ai thọ.  Do nhơn duyên hiệp lại mà có làm ra.  Các pháp Ðược làm ra cũng không có thiệt, vì bổn tế rỗng không, vì bổn tế rời lìa vậy nên thiệt không có thành tựu, vì tự tánh rỗng không nên không có sanh không có diệt.  Vì biết tất cả pháp tánh tướng như vậy nên không thấy có pháp gì là có thể sanh ra sự mỏi mệt và cũng không có ai là người mỏi mệt.   Tại sao ?  Vì Bồ Tát biết tất cả các pháp không có hai, biết tánh sanh tử bình Ðẳng với tánh Niết bàn, biết tánh Niết bàn bình Ðẳng với tánh tất cả các pháp, biết tánh tất cả các pháp bình Ðẳng với vô tánh, cũng chẳng dựa cậy chẳng trụ trước.  Biết tất cả pháp quá khứ và vị lai Ðều không có tự tánh, Bồ Tát do Ðịnh lực và nguyện lực nên chẳng khởi Ðịnh mà có thể hiện tất cả việc làm".

Sanh Nghi Bồ Tát nói với Hư Không Tạng Bồ Tát : «Ngưỡng mong Đại Sĩ nói rõ tam muội hành nghiệp của chư Bồ Tát. Sao gọi là tam muội ?  Sao gọi là hành tam muội nghiệp ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Có tám vạn bốn ngàn môn tam muội.  Các môn tam muội nầy có thể tổng nhiếp tất cả môn tam muội khác.  Những gì là tám vạn bốn ngàn môn tam muội ?

Bồ Tát có tam muội tên là bất vong Bồ Ðề tâm, hay thành tựu hạnh chẳng tán loạn.

Có tam muội tên hàng phục, hay thanh tịnh thuần chí.

Có tam muội tên bất hiển hành, hay cứu cánh thành tựu bất thối việc Ðược làm.

Có tam muội tên vô y, hay tăng tiến thành tựu cứu cánh.

Có tam muội tên vô cấu, hay thành tựu tự tâm.

Có tam muội tên chiếu diệu, hay khai thị thiện pháp.

Có tam muội tên chơn tịnh, hay quá tất cả ma nghiệp.

Có tam muội tên dũng xuất, trọn chẳng bị các luận thuyết ngoại Ðạo chế phục.

Có tam muội tên xả ly, hay Ðiều phục tất cả phiền não kiết sử.

Có tam muội tên hồi phục, hay khiến tất cả nhập vào Ðạo chơn thiệt.

Có tam muội tên chuyển tiến, hay lìa Thanh Văn Ðịa và Bích Chi Phật Địa.

Có tam muội tên là lạc du, hay chẳng nhàm sanh tử.

Có tam muội tên xu hướng, hay từ một Ðịa Ðến một Ðịa.

Có tam muội tên di dịch, hay thành tựu vui Ðẹp Ðại chúng.

Có tam muội tên vô ngại quang, hay khiến tất cả chúng sanh thành tựu tâm bình Ðẳng.

Có tam muội tên tri sở tác, hay thuận tất cả sở tác không trái nghịch.

Có tam muội tên sư tử tướng, hay thành tựu Ðại chúng vô sở úy.

Có tam muội tên tâm dũng, hay hàng phục tứ ma.

Có tam muội tên liên hoa trang nghiêm, hay thành tựu chẳng nhiễm thế pháp.

Có tam muội tên quang trang nghiêm, hay chiếu khắp chư Phật thế giới.

Có tam muội tên thanh lương, hay dứt lìa tắng ái.

Có tam muội tên tràng tướng, hay thành tựu tất cả Phật pháp quang minh.

Có tam muội tên cự vương, hay thành tựu Ðại trí huệ quang minh.

Có tam muội tên nhựt quang, hay thành tựu Ðoạn trừ vô minh tối tăm.

Có tam muội tên tập Ðức, hay thành tựu biện từ vô tận.

Có tam muội tên na la diên, hay thành tựu thân kim cương.

Có tam muội tên kiên cố, hay thành tựu tâm chẳng Ðiệu Ðộng.

Có tam muội tên di lâu tràng, hay thành tựu vô kiến Ðảnh tướng.

Có tam muội tên kiên tự tại, hay thành tựu cứu cánh bổn nguyện.

Có tam muội tên kim cương thổ, hay thành tựu bất thối thần thông.

Có tam muội tên kim cương tràng, hay thành tựu thăng lên Ðạo tràng.

Có tam muội tên dụ như kim cương, khéo hay soi suốt tất cả các pháp.

Có tam muội tên hành vương, hay thấy biết tâm hành tất cả chúng sanh.

Có tam muội tên huệ vương, hay thành tựu thắng trí biết các căn Ðầy Ðủ hoặc chưa Ðầy Ðủ.

Có tam muội tên tùy loại, hay thành tựu tùy chúng sanh tánh mà vì họ thuyết pháp.

Có tam muội tên tu nhứt thiết thân, hay thành tựu pháp thân.

Có tam muội tên bất thuấn, hay thành tựu vô ngại thấy chư Như Lai.

Có tam muội tên vô tranh, hay Ðược phân biệt tất cả nhơn duyên.

Có tam muội tên vô cấu luân, hay thành tựu chuyển diệu pháp luân.

Có tam muội tên Ðiện quan, hay biết Ðược nhơn duyên các pháp.

Có tam muội tên thiện phân biệt, hay biết các giới Ðều Ðồng một giới.

Có tam muội tên trang nghiêm vương, hay thành tựu các tướng hảo.

Có tam muội tên tùy giải vương, hay dùng một âm thanh Ðáp tất cả.

Có tam muội tên bất phân biệt pháp giới, hay biết tất cả tam muội Ðồng một tam muội.

Có tam muội tên kiên cố, hay Ðược bất thối nơi các pháp tánh.

Có tam muội tên bất khả hoại, hay biết các pháp Ðồng với pháp tánh.

Có tam muội tên vô chung, hay biết bổn tế chẳng phải tế.

Có tam muội tên vô tác, hay thành tựu như như không có biến Ðổi.

Có tam muội tên vô Ðộng, hay biết các pháp bình Ðẳng như hư không.

Có tam muội tên tịnh trụ, hay thành tựu các Ba la mật.

Có tam muội tên thiện nhiếp, hay thành tựu tứ nhiếp pháp.

Có tam muội tên Ðẳng hạnh, hay thành tựu bốn phạm hạnh.

Có tam muội tên vô ngại quán, hay thành tựu các pháp trợ Ðạo.

Có tam muội tên hải ấn, hay tổng trì tất cả pháp Ðược chư Phật nói.

Có tam muội tên là khôn, hay dứt trừ tất cả giác quán.

Có tam muội tên vô nguyện, hay thành tựu tất cả tịnh nguyện.

Có tam muội tên quyết liễu, hay Ðược thành tựu vô sanh pháp nhẫn.

Có tam muội tên bất thoát, hay Ðược thành tựu chẳng mất pháp Ðã Ðược nghe.

Có tam muội tên vô ế, hay dùng thiện thuyết làm vui Ðẹp chúng sanh.

Có tam muội tên Ðắc phong, hay Ðược thành tựu bửu thủ.

Có tam muội tên pháp vân, hay mưa tất cả các pháp môn.

Có tam muội tên bửu trang nghiêm, hay Ðược thành tựu chẳng dứt Tam bửu thắng chủng.

Có tam muội tên vô tỉ, hay thành tựu các sự nghiệp do trí làm ra.

Có tam muội tên hư không môn, hay Ðược rời lìa tất cả chướng ngại.

Có tam muội tên trí ấn, hay Ðược biết khắp tất cả các pháp.

Có tam muội tên hiện kiến chư Phật, hay Ðược thành tựu Như Lai công Ðức.

Có tam muội tên tuyển trạch tịch tĩnh như ý, hay Ðược thành tựu rời lìa nơi bổn tế.

Có tam muội tên phân biệt nhứt tướng pháp môn, hay Ðược thành tựu Ðời vị lai nói pháp môn nhứt tướng.

Có tam muội tên liễu tri nhứt thiết pháp bình Ðẳng tánh, hay Ðược thành tựu hiểu rõ tất cả kinh sách.

Có tam muội tên tập chư công Ðức, hay Ðược nhuận ích tất cả chúng sanh.

Có tam muội tên du hí thần thông, hay Ðược thành tựu bất tư nghị giải thoát.

Có tam muội tên tự giác, hay nhập vào tạng bí mật của Như Lai.

Có tam muội tên thủ lăng nghiêm, có thể ở trong Bồ Tát Ðịa cho Ðến thị hiện Ðại Niết bàn.

Có tam muội tên biến chí, hay Ðược thành tựu thị hiện thọ sanh các nơi các xứ.

Có tam muội tên quán Ðảnh vương, hay Ðược thành tựu Bồ Tát sở hành không còn dư.

Có tam muội tên vô thắng, hay Ðược thành tựu Như Lai thập lực.

Có tam muội tên vô tận, hay Ðược thành tựu tứ vô sở úy.

Có tam muội tên vô Ðẳng Ðẳng, hay Ðược thành tựu Phật bất cộng pháp.

Có tam muội tên nguyện vương, hay Ðược thành tựu pháp Thanh Văn tự lợi lợi tha công chẳng luống uổng.

Có tam muội tên vô cấu ấn, hay Ðược hiền tiền giác liễu chư Phật pháp.

Có tam muội tên thiện tri giác, hay thành tựu Nhứt thiết trí không có sót dư.

Có tam muội tên tận vô biên, hay thành tựu tất cả Phật sự thọ hành không dư thừa.

Có tam muội Ðược nói ở trên làm Ðầu cho tám vạn bốn ngàn môn tam muội.  Mỗi mỗi tam muội dùng vô lượng a tăng kỳ trăm ngàn vạn ức tam muội là quyến thuộc.

Thưa Sanh Nghi Đại Sĩ, các tam muội ấy hay biết rõ các pháp sở hành của tám vạn bốn ngàn loại chúng sanh, cũng hay hiển hiện tám vạn bốn ngàn pháp tụ.  Đây là lược nói Bồ Tát hạnh và phần ít pháp tạng của chư Phật.  Nhưng Bồ Tát hạnh có vô lượng vô biên và pháp tạng của chư Phật thì bất khả tư nghị vậy".

Lúc Hư Không Tạng Bồ Tát nói pháp ấy, có một vạn sáu ngàn Bồ Tát Ðược nhu thuận nhẫn và vô lượng tam muội hiện ra.  Còn có tám vạn bốn ngàn chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ Ðề.

Đức Thế Tôn khen rằng : «Lành thay, lành thay ! Hư Không Tạng khéo nói pháp môn tam muội ấy, khéo nói thành tựu Như Lai.  Như chính thân ông Ðược chứng Ðược hiện hành, pháp ấy chẳng từ người mà Ðược".

Sanh Nghi Bồ Tát chắp tay hướng về Hư Không Tạng Bồ Tát mà bạch rằng : «Hi hữu Đại Sĩ có thể thành tựu công Ðức bất khả tư nghị như vậy, chẳng từ người khác mà Ðược nhập vào cảnh giới thắng trí Như Lai.  Tôi cũng nguyện thích muốn làm cho tất cả chúng sanh Ðược pháp giới Như Lai bất khả tư nghị ấy".

Lúc bấy giờ Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi Sanh Nghi Bồ Tát : «Thưa Đại Sĩ !  Ai vì Ngài mà Ðặt cho tên Sanh Nghi ấy ?".

Sanh Nghi Bồ Tát nói : «Thưa Đại Đức Xá Lợi Phất !  Chính Bồ Ðề tâm Ðặt tên Sanh Nghi cho tôi.  Tại sao như vậy ?  Vì người chẳng phát Bồ Ðề tâm thì ở trong Phật pháp trọn chẳng sanh nghi.  Người mà phát tâm Vô thượng Bồ Ðề thì Ðối với tất cả Phật pháp sanh nghi hoặc, tại sao, vì người ấy muốn Ðược biết rõ hiện tiền tất cả Phật pháp.

Ví như Thái Tử của vua Quán Đảnh Sát Đế Lợi thành tựu tướng vua Ðáng nên làm quốc vương, kế sau vua cha phải nối ngôi vua, vì vậy mà Thái Tử ấy luôn luôn thường hỏi pháp trị nước, như là tôi sẽ làm thế nào giám lãnh quốc sự.  Cũng vậy, Ðại Bồ Tát cứu cánh tâm Vô thượng Bồ Ðề, kế sau Ðức Như Lai cũng phải nối ngôi tôn quí Vô Thượng Pháp Vương, cũng luôn luôn thường suy nghĩ hỏi han những pháp tương ưng Nhứt thiết trí, như là tôi sẽ phải thế nào thọ trì pháp Phật vô thượng, vì vậy mà ở nơi Phật pháp thường sanh nghi.  Vì nhơn duyên ấy nên do nơi Bồ Ðề tâm mà lập nên tên Sanh Nghi này vậy.

Thưa Đại Đức Xá Lợi Phất !  Tôi từ xưa Ðến nay chẳng nhớ có lúc nào gặp chư Phật, chư Bồ Tát, chư thiện tri thức mà chẳng thưa hỏi Phật pháp vi diệu, thế nên tôi chơn thiệt tên là Sanh Nghi vậy".

Lúc bấy giờ Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát bạch Ðức Phật : «Bạch Ðức Thế Tôn ! Cảnh giới chư Phật bất khả tư nghị, những pháp nên làm của chư Bồ Tát cũng vô lượng.  Vì vậy nên pháp hành ấy chẳng thể dùng ít thệ trang nghiêm Ðược, chẳng thể dùng ít ngôn thuyết Ðể nói Ðược, chẳng thể dùng Tiểu thừa Ðạo mà thành tựu Ðược.

Lành thay Ðức Thế Tôn !  Ngưỡng mong Như Lai nói Bồ Tát Ðại thệ trang nghiêm và Ðạo trang nghiêm.  Bồ Tát do Ðại thệ trang nghiêm và Ðạo trang nghiêm mà có thể thừa Ðại thừa hành chơn thiệt tối thượng xuất thế Ðạo.  Vì sẽ Ðược xuất thế Đại thừa vô thượng thành tựu nhứt thiết tự nhiên Ðại trí, dầu chưa thành Nhứt thiết trí mà có thể làm Phật sự lợi ích chúng sanh ".

Đức Phật nói : «Lành thay, lành thay !  Nầy Hư Không Tạng !  Lắng nghe lắng nghe khéo suy nghĩ Ðó, Phật sẽ vì ông mà phân biệt giải nói chư Bồ Tát Ðại thệ trang nghiêm thừa trang nghiêm và Ðạo trang nghiêm.

Nầy Hư Không Tạng !  Bồ Tát có hai mươi pháp trang nghiêm Ðể tự trang nghiêm, Bồ Tát trang nghiêm rồi có thể thừa Đại thừa.

Những gì là hai mươi pháp ?

Nếu có Bồ Tát cứu cánh phát tâm Vô thượng Bồ Ðề với tất cả chúng sanh phát tối thắng Ðại bi, sanh lòng lợi ích chúng sanh.  Sanh lòng lợi ích chúng sanh rồi thì có thể trang nghiêm vô thượng Ðại thệ.

Sao gọi là Ðại thệ trang nghiêm ?

Vì Ðộ người chưa Ðược Ðộ mà Ðại thệ trang nghiêm ngồi ghe thuyền lớn vậy.

Vì giải rõ cho người chưa Ðược rõ mà Ðại thệ trang nghiêm thoát hư vọng Ðiên Ðảo vậy.

Vì an ổn người chưa an mà Ðại thệ trang nghiêm an ở vô úy Ðạo vậy.

Vì người chưa Ðược Niết bàn khiến họ Ðược Niết bàn mà Ðại thệ trang nghiêm xả bỏ ngũ ấm gánh nặng vậy.

Vì siêng thường cung cấp Ðủ cho chúng sanh mà Ðại thệ trang nghiêm tinh tiến chẳng giải Ðãi vậy.

Vì chẳng bỏ vô lượng sanh tử mà Ðại thệ trang nghiêm chẳng mỏi nhàm vậy.

Vì vui Ðẹp tất cả chư Phật mà Ðại thệ trang nghiêm hiện tiền cúng dường cung kính vậy.

Vì thọ trì tất cả Phật pháp mà Ðại thệ trang nghiêm chẳng dứt giống Tam bửu vậy.

Vì thọ trì chẳng quên pháp Ðược nghe mà Ðại thệ trang nghiêm Ðược Ðà la ni tổng trì vậy.

Vì khéo thuyết pháp vui Ðẹp tất cả chúng sanh mà Ðại thệ trang nghiêm Ðược biện tài vô ngại vậy.

Vì tập họp vô lượng công Ðức tư lương mà Ðại thệ trang nghiêm thành tựu tướng hảo vậy.

Vì vui Ðẹp tất cả thiện tri thức mà Ðại thệ trang nghiêm kiên cố sở hành vậy.

Vì ngăn tâm tán Ðộng mà Ðại thệ trang nghiêm sanh các thiền giải thoát tam muội vậy.

Vì ở chỗ a lan nhã xả ly thân mạng mà Ðại thệ trang nghiêm Ðược lục thần thông vậy.

Vì muốn Ðại sư tử hống không có kinh sợ mà Ðại thệ trang nghiêm hiện tiền Ðược vô ngã pháp vậy.

Vì muốn Ðến tất cả thế giới mà Ðại thệ trang nghiêm muốn biết tất cả pháp như ảo huyễn như chiêm bao như bóng tượng vậy.

Vì chiếu khắp nghiêm sức tất cả thế giới mà Ðại thệ trang nghiêm thanh tịnh cấm giới thọ trì thành tựu lực dụng vậy.

Vì thành tựu Như Lai thập lực mà Ðại thệ trang nghiêm Ðầy Ðủ các Ba la mật vậy.

Vì thành tựu tứ vô sở úy mà Ðại thệ trang nghiêm như sở thuyết hành vậy.

Vì Ðược trọn Ðủ mười tám pháp bất cộng mà Ðại thệ trang nghiêm như pháp Bồ Tát Ðịa Ðược nghe chẳng hí luận vậy.

Đây là hai mươi pháp Bồ Tát Ðại thệ trang nghiêm.  Do sức trang nghiêm ấy nên có thể thừa Đại thừa.  Bồ Tát dùng sức tự trang nghiêm ấy dứt nhơn duyên ác Ðạo, Ðây gọi là trang nghiêm.  Đầy Ðủ thiện pháp Ðược chư Phật hộ trì, Ðây gọi là trang nghiêm.  Tùy chỗ nào muốn Ðến liền Ðược vãng sanh, Ðây gọi là trang nghiêm.  Xả bỏ tất cả bào thai hay hóa sanh trước chư Phật, Ðây gọi là trang nghiêm.  Hay Ðược thân khẩu ý ba nghiệp vô tranh, Ðây gọi là trang nghiêm.  Trụ hạnh bất phóng dật Ðược chư Thiên và thế nhơn cung kính, Ðây gọi là trang nghiêm.  Khéo thông Ðạt ba môn giải thoát mà chẳng dứt thiệt tế, Ðây gọi là trang nghiêm.  Tất cả vô ngã pháp Ðều Ðược hiện tiền mà vẫn chẳng bỏ Ðại thệ trang nghiêm, Ðây gọi là trang nghiêm.  Đây là Bồ Tát Ðầy Ðủ Ðại thệ trang nghiêm.

Thế nào gọi là trang nghiêm Bồ Tát thừa ?

Nầy Hư Không Tạng !  Thừa là nói vô lượng vậy, là vô biên vậy, là khắp cùng tất cả như hư không rộng lớn dung thọ tất cả chúng sanh vậy.  Chẳng cùng chung với Thanh Văn, Bích Chi Phật nên gọi là Đại thừa.

Còn nữa, thừa ấy dùng chánh an trụ tứ nhiếp pháp làm vành, dùng chơn tịnh thập thiện nghiệp làm căm, dùng tịnh công Ðức tư lương làm cốt, dùng kiên cố thuần chí cứu cánh làm chốt ốc, dùng thiện thành tựu các thiền giải thoát tam muội làm trục càng thùng xe, dùng tứ vô lượng tâm làm khéo Ðẩy xe, dùng thiện tri thức làm người ngự xe, dùng biết thời biết phi thời làm phát Ðộng, dùng tiếng vô thường khổ không vô ngã là sách tiến, dùng dây báu thất giác làm cương, dùng tịnh ngũ căn làm dây chằng cột, dùng Ðại bi ngay thẳng làm tràng, dùng Tứ chánh cần làm trục, dùng Tứ niệm xứ làm an lành, dùng Tứ thần túc làm tiến mau, dùng thắng Ngũ lực làm giám trận, dùng Bát chánh Ðạo làm tiến thẳng, với tất cả chúng sanh vô ngại huệ minh làm hiên mui, dùng vô trụ lục Ba la mật hồi hướng Nhứt thiết trí, dùng vô ngại tứ Ðế vượt Ðến bờ kia, Ðây là Đại thừa vậy.  Thừa này là sở thọ của chư Phật, là sở quán của Thanh Văn và Bích Chi Phật, là sở thừa của tất cả Bồ Tát, là chỗ Ðáng Ðược kính lễ của Thiên Đế Thích, Phạm Thiên và Hộ Thế Tứ Thiên Vương, là chỗ Ðáng cúng dường của tất cả chúng sanh, là chỗ Ðáng ngợi khen của tất cả người trí, là chỗ Ðáng hướng về  của tất cả thế gian, tất cả kẻ oán ghét chẳng thể khinh chê Ðược, tất cả các ma chẳng thể phá hoại Ðược, tất cả ngoại Ðạo chẳng thể trắc lượng Ðược, tất cả thế trí chẳng thể tranh Ðược, thừa này thù thắng không có gì hơn Ðược, Ðược các hiền thánh thủ hộ, thừa này tùy nguyện có thể Ðến tất cả Phật giới, vì vậy mà thừa này chiếu sáng khắp nơi vì có thể phóng màn lưới quang minh, thừa này có tiếng lớn vì hay xuất sanh các pháp môn, thừa này chí ý mạnh cứng vì chẳng thối hườn, thừa này bền vững vì chẳng biếng trễ, thừa này Ðứng thẳng vì chẳng khuynh Ðộng, thừa này các sự việc Ðều Ðủ vì hay thỏa mãn tất cả nguyện lành, Ðây gọi là Đại thừa các Ðại thệ trang nghiêm vậy.

Bồ Tát thừa Đại thừa này rồi thì có thể từ một bực Ðịa Ðến một bực Ðịa, Ðây là sự trang nghiêm của thừa này.  Có thể xả bỏ lỗi hoạn của các Ðịa, Ðây là sự trang nghiêm của thừa này.  Có thể xả bỏ các ma nghiệp, Ðây là sự trang nghiêm của thừa này.  Có thể hóa Ðộ các chúng sanh, Ðây là sự trang nghiêm của thừa này.  Có thể tịnh Phật thế giới, Ðây là sự trang nghiêm của thừa này.  Có thể hiện Bồ Tát thần biến, Ðây là sự trang nghiêm của thừa này.  Có thể Ðộ sanh tử khát lớn, Ðây là sự trang nghiêm của thừa này.  Có thể nhập vào cảnh giới Như Lai, Ðây là sự trang nghiêm của thừa này.

Nầy Hư Không Tạng !  Thế nào là Bồ Tát trang nghiêm Ðạo?

Bồ Tát Ðại thệ trang nghiêm và thừa Đại thừa rồi xả bỏ tất cả tà Ðạo.  Xả bỏ tà Ðạo rồi hướng Ðến chánh Ðạo chơn thiệt Ðến Nhứt thiết trí.

Sao gọi là chánh Ðạo ?  Đó là chẳng bỏ thiện pháp vậy, là hành Ðại nguyện chẳng thối chuyển Bồ Ðề Ðạo vậy, là siêng tu tinh tiến căn lành chẳng mất vậy, là hành bất phóng dật bất Ðộng thuần chí, chẳng chìm nơi sở tác quyết có thể cứu cánh ngưỡng nắm lấy pháp trên, cầu công Ðức tư lương chẳng hề cho là Ðầy Ðủ, cầu trí huệ tư lương trọn chẳng phế bỏ, Ðây là Bồ Tát chánh Ðạo vậy.

Còn nữa, nầy Hư Không Tạng !  Bồ Tát Ðạo ấy là Tứ thiền, Tứ vô lượng tâm, Tứ không Ðịnh, Ngũ thần thông, Tam phước nghiệp, Tam học, Lục ưng kính, Lục niệm, Tứ nhiếp pháp, Tứ niệm xứ, Tứ chánh cần, Tứ thần túc, Ngũ căn, Ngũ lực, Thất giác phần, Bát thánh Ðạo phần, Tam giải thoát môn, biết Ấm phương tiện, biết giới phương tiện, biết Nhập phương tiện, biết Tứ Ðế phương tiện, biết Nhơn duyên phương tiện, Ðây gọi là Ðạo.

Bồ Tát thành tựu Ðạo phương tiện nầy Ðều có thể tùy thuận nhập vào Lục Ba la mật Ðạo.  Tại sao, vì Bồ Tát Lục Ba la mật Ðạo chẳng cùng chung với Thanh Văn, Bích Chi Phật.  Đạo nầy là chỗ Ðược khen ngợi của tất cả chư Phật, từ miệng Như Lai phát ra thành tựu phương tiện.

Bồ Tát biết Ðược thiệt tánh tất cả pháp thì có thể trụ xuất thế gian Lục Ba la mật thánh Ðạo.

Thế nào là trụ ?

Nếu có Bồ Tát thành tựu tự nhiên huệ phương tiện mà cầu Bồ Ðề, ở trong thân ngũ thọ ấm nầy vì như thiệt giác tri mà cầu Bồ Ðề, Bồ Tát này biết sắc vô thường mà hành bố thí, biết sắc khổ, biết sắc vô ngã, biết Ðộn, biết sắc vô trí, biết sắc như huyễn ảo, biết sắc như thủy nguyệt, biết sắc như mộng, biết sắc như bóng, biết sắc như vang, biết sắc như vòng lửa quay, biết sắc không có tướng ngã, tướng nhơn, tướng chúng sanh, tướng thọ mạng, biết sắc không có chủ không có dưỡng dục, biết sắc là rỗng không, là vô tướng, là vô nguyện, biết sắc là vô tác, là vô sanh, là vô khởi, là vô xuất, biết sắc là vô hình, là tịch tĩnh, là ly, là vô chung, là không có thành tựu Ðồng với hư không, biết sắc như tánh Niết bàn, Bồ Tát biết sắc uẩn như vậy mà hành bố thí.

Lúc hành bố thí như vậy, vì thí ly nên Bồ Tát biết sắc cũng ly, vì sắc ly nên bố thí cũng ly.  Vì sắc và thí Ðều ly nên biết nguyện cũng ly, vì nguyện ly nên biết sắc và thí cũng ly.  Vì sắc thí và nguyện ly nên biết Bồ Ðề cũng ly, vì Bồ Ðề ly nên biết sắc thí và nguyện cũng ly, do Ðó mà biết tất cả pháp Ðồng tánh Bồ Ðề.  Đây là Bồ Tát xuất thế gian Đàn Ba la mật vậy.

Như với sắc uẩn, với thọ, tưởng và hành uẩn cũng vậy.

Bồ Tát biết thức vô thường  nên hành bố thí, biết thức khổ, vô ngã, là Ðộn, là vô trí, như huyễn ảo, như dã mã, như thủy nguyệt, như mộng, như bóng, như vang, như vòng lửa quay, không có tướng ngã, nhơn, chúng sanh, thọ mạng, không có chủ, không có dưỡng dục, biết thức rỗng không, không có tướng, không có nguyện, là vô tác, vô sanh, vô khởi, vô xuất, biết thức không có hình, là tịch tĩnh, là ly, biết thức không có chung, không có thành tựu cùng hư không bình Ðẳng, biết thức Ðồng tánh Niết bàn, Bồ Tát biết thức uẩn như vậy mà hành bố thí.

Bồ Tát lúc hành bố thí như vậy, vì thí ly nên biết thức cũng ly, vì thức ly nên biết thí cũng ly, vì thức và thí ly nên biết nguyện cũng ly, vì nguyện ly nên biết thức và thí cũng ly, vì thức thí nguyện ly nên biết Bồ Ðề cũng ly, vì Bồ Ðề ly nên biết thức thí và nguyện cũng ly, mà biết tất cả pháp Ðồng tánh Bồ Ðề.  Đây là Bồ Tát xuất thế gian Đàn Ba la mật vậy.

Còn nữa, nầy Hư Không Tạng ! Bồ Tát biết sắc vô thường mà hộ nơi cấm giới, nhẫn Ðến biết sắc như tánh Niết bàn mà hộ nơi cấm giới.

Như sắc với uẩn, với thọ, tưởng và hành uẩn cũng vậy.

Bồ Tát biết thức vô thường mà hộ cấm giới, nhẫn Ðến biết thức uẩn như Niết bàn tánh mà hộ nơi cấm giới.

Vì giới ly nên Bồ Tát biết thức cũng ly, vì thức ly nên biết giới cũng ly, nhẫn Ðến biết tất cả pháp Ðồng Bồ Ðề tánh.  Đây là Bồ Tát xuất thế gian Thi Ba la mật vậy.

Như Đàn và Thi Ba la mật, Sằn Ðề, Tỳ lê gia, Thiền Ba la mật cũng vậy.

Bồ Tát biết sắc vô thường mà hành Bát Nhã, nhẫn Ðến biết sắc uẩn như Niết bàn tánh mà hành Bát Nhã.

Như sắc với uẩn, với thọ, tưởng và hành uẩn cũng vậy.

Bồ Tát biết thức vô thường mà hành Bát Nhã, nhẫn Ðến biết thức uẩn như Niết bàn tánh mà hành Bát Nhã.

Vì Bát Nhã bình Ðẳng nên Bồ Tát biết thức bình Ðẳng, vì thức bình Ðẳng nên biết Bát Nhã bình Ðẳng, vì Bát Nhã và thức bình Ðẳng nên biết nguyện bình Ðẳng, vì nguyện bình Ðẳng nên biết Bát Nhã và thức bình Ðẳng, vì biết Bát Nhã thức và nguyện bình Ðẳng nên biết Bồ Ðề bình Ðẳng.  Vì biết Bồ Ðề bình Ðẳng nên biết Bát Nhã thức và nguyện cũng bình Ðẳng.  Do Ðây mà biết tất cả pháp Ðồng tánh Bồ Ðề.  Đây là Bồ Tát xuất thế gian Bát Nhã Ba la mật vậy.

Bồ Tát xuất thế gian Ba la mật Ðạo nầy Ðều có thể nhiếp thủ tất cả các Ðạo, nên phải biết rằng tất cả các Ðạo Ðều nhiếp vào trong ấy cả.

Tại sao gọi Ðó là xuất thế gian ư ?

Nầy Hư Không Tạng !  Ngũ thọ ấm gọi là thế gian.  Bồ Tát khéo phân biệt ngũ ấm, quán nó vô thường nhẫn Ðến như tánh Niết bàn rồi, biết trong Ðạo ấy không có thế gian và pháp thế gian, biết Ðạo ấy là vô lậu là xuất thế gian không có buộc dính, Ðây gọi là xuất thế gian.  Đây gọi là Bồ Tát Ðạo vậy.

Còn nữa, nầy Hư Không Tạng !  Đạo ấy, Ðó là như thiệt cầu tất cả các pháp phân biệt lựa chọn chẳng thấy tất cả các pháp nối nhau chứa nhóm, không có hai không có khác, nên gọi là Ðạo.  Mà Ðạo ấy thì không có ghét thương, vì không có ghét thương nên gọi là bình Ðẳng, vì tư duy quan sát các thừa khác nên gọi là rộng lớn, vì bỏ lìa siểm khúc nên gọi là ngay thẳng, vì bỏ lìa tâm vạy vò nên gọi là không có gian, vì dứt trừ các cái chướng nên gọi là không có buộc trói trệ ngại, vì bỏ lìa quan niệm dục tham sân hại nên gọi là không có bụi dơ, vì chẳng thọ nhận sắc, thanh, hương, vị, xúc nên gọi là an vui, vì bỏ lìa phiền não chúng giặc nên gọi là vô úy, vì có thể Ðến Niết bàn nên gọi là xuất yếu, vì thành tựu Ðịnh tịch tĩnh nên gọi là thanh tịnh thủy huệ, vì khéo hiểu biết nên gọi là thường sáng, vì khéo tu tâm từ nên gọi là vui mát, vì chẳng bỏ Ðại bi nên gọi là tiến không nhàm, vì thường hành hỉ nên gọi là vui vẻ, vì thành tựu tâm xả nên gọi là không có lầm lỗi, vì thuận pháp tứ nhiếp nên gọi là giàu lớn, vì thành tựu sức thí món ăn Ba la mật nên Ðược Nhứt thiết trí biện tài, vì Ðược chư Phật khéo hộ trì nên gọi là qua khỏi pháp hành tứ ma, vì chẳng bỏ bổn nguyện nên gọi là tiến không trệ ngại, vì vượt qua dòng các phiền não nên gọi là vô thượng, vì tất cả thế gian không có gì có khả năng hàng phục Ðược nên gọi là không có Ðáp Ðối.

Đạo ấy thành tựu các công Ðức như vậy và vô lượng công Ðức khác.  Tất cả Bồ Tát Đại Sĩ do thừa Ðạo ấy nên có thể qua lại giáo hóa vô lượng chúng sanh, Ðây là trang nghiêm.  Không có phiền não mà hiện vào phiền não, Ðây là trang nghiêm.  Quán vô sanh mà chẳng chứng thiệt tế, Ðến môn không vô tướng vô tác mà hay giáo hóa những chúng sanh hành các kiến, các tướng, các nguyện, Ðây là trang nghiêm.  Hiện nhập Thanh Văn, Duyên Giác Niết bàn mà chẳng bỏ sanh tử, Ðây là trang nghiêm.  Hiện thọ sanh các loài mà chẳng Ðộng pháp tánh, hiện nói tất cả ngôn giáo mà chẳng Ðộng vô ngôn, Ðây là trang nghiêm.  Hay hiện tất cả Phật sự mà chẳng bỏ Bồ Tát hạnh, Ðây là trang nghiêm.

Đây là Bồ Tát Ðại thệ trang nghiêm, Đại thừa trang nghiêm và Ðạo trang nghiêm vậy.

Bồ Tát dùng Ðại thệ trang nghiêm Ðể tự trang nghiêm nên có thể thừa Đại thừa thuận xuất thế gian thánh Ðạo, dầu chưa Ðược Nhứt thiết trí mà vì chúng sanh có thể hiện làm Phật sự".

Lúc ấy trong Ðại chúng có một Bồ Tát tên là Bửu Đức hỏi Hư Không Tạng Bồ Tát : «Bạch Đại Sĩ !  Ngài Ðã tu xuất thế gian thành Ðạo này rồi chăng ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Đã tu, thưa Đại Sĩ".

Bửu Đức Bồ Tát hỏi : «Ngài tu thế nào ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Như Ðược thanh tịnh Ðạo, tôi tu như vậy".

Bửu Đức Bồ Tát hỏi : «Thế nào là thanh tịnh Ðạo ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Thưa Đại Sĩ !  Vì ngã tịnh nên Ðạo tịnh".

Bửu Đức Bồ Tát hỏi : «Thế nào là ngã tịnh ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Như tam thế tịnh".

Bửu Đức Bồ Tát hỏi : «Thế nào là tam thế tịnh ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Sắc thuở quá khứ tịnh vì sắc bổn tế không có Ðến vậy.  Sắc thuở vị lai cũng tịnh vì sắc vị lai không có Ði vậy.  Sắc thuở hiện tại cũng tịnh vì sắc hiện tại không trụ vậy.  Đây là tam thế tịnh.

Thọ tưởng hành nhẫn Ðến thức cũng như vậy.

Nầy Đại Sĩ  ! Vì thế trong tam thế tịnh nên ngã tịnh.  Vì ngã tịnh nên gọi là Ðạo tịnh".

Bửu Đức Bồ Tát hỏi : «Thưa Đại Sĩ !  Đạo tịnh như vậy hay làm Ðược gì ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Hay làm Ðại trí huệ quang minh.  Do sức trí huệ minh ấy nên có thể biết tất cả pháp quá khứ và vị lai tế".

Bửu Đức Bồ Tát lại hỏi : «Sao gọi là pháp quá khứ vị lai tế?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Tất cả pháp quá khứ tế vô sanh, nơi vị lai tế vô diệt, Ðây gọi là biết pháp quá khứ vị lai tế".

Bửu Đức Bồ Tát hỏi : «Nếu thấy pháp quá khứ vị lai tế là thấy những gì ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Thấy hai Ðều ly".

Bửu Đức Bồ Tát hỏi : «Sao gọi là hai Ðều ly ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói :"Là ly Ðoạn và ly thường.  Nầy Đại Sĩ !  Nếu có thấy pháp sanh và trụ trước nơi pháp thì là Ðoạn kiến và thường kiến.  Vì có sanh thì có diệt.  Có sanh có diệt thì là kiến chấp Ðoạn thường.

Nếu chẳng thấy có pháp từ tự tánh tha tánh sanh thì thấy nhơn duyên.  Nếu thấy nhơn duyên thì thấy pháp.  Nếu thấy pháp thì thấy Như Lai.  Nếu thấy Như Lai thì thấy Như.  Nếu thấy như thì chẳng trệ nói Ðoạn cũng chẳng chấp thường.  Nếu chẳng thường chẳng Ðoạn thì không có sanh không có diệt".

Bửu Đức Bồ Tát lại hỏi : «Bạch Đại Sĩ ! Nếu vô sanh vô diệt thì sao lại có danh số ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Vì giả ngôn thuyết mà gọi Ðó là pháp vậy.  Như do có không rỗng nên có tên sắc sai biệt, Ðó là những màu sắc xanh vàng Ðỏ trắng, màu tím, màu pha lê, màu lưu ly, màu thô, màu tế và những hình sắc dài vắn vuông tròn.  Hư không chẳng bị những sắc hình ấy làm nhiễm, mà tất cả sắc hình ấy tự tánh cũng rỗng không.  Tất cả các pháp cũng như vậy Ðồng tánh hư không, chỉ giả ngôn thuyết mà có danh số thôi.  Những là thiện pháp, bất thiện pháp, thế gian pháp, xuất thế pháp, pháp nên làm, pháp chẳng nên làm, pháp hữu lậu, pháp vô lậu, pháp hữu vi, pháp vô vi.  Nhưng Bồ Tát chẳng làm những việc phi phước.  Việc phước Ðược làm Ðều là hư dối chẳng phải chơn thiệt chẳng phải kiên cố.

Bồ Tát ấy biết tất cả hạnh và phi hạnh bình Ðẳng, bỏ lìa tất cả tướng.  Vì thành tựu sức Bát Nhã Ba la mật nên hồi hướng Bồ Ðề, mà cũng chẳng thấy Bồ Ðề có tăng có giảm.  Bồ Tát ấy chẳng ở trong sắc cầu Bồ Ðề, cũng chẳng ở trong thọ, tưởng, hành, thức cầu Bồ Ðề.  Bồ Tát vì không cầu nên trụ trong khối thanh tịnh giới, tu vô nguyện giải thoát môn Ðầy Ðủ tất cả nguyện, biết tánh sanh tử Ðồng tánh Niết bàn.  Bồ Tát ấy dầu nhập cứu cánh Niết bàn mà vì Ðoạn trừ chúng sanh hư vọng Ðiên Ðảo nên hành Bồ Tát hạnh nhưng cũng không có hành pháp Ðược hành.  Bồ Tát như vậy nhập vào nơi Niết bàn hạnh Bồ Tát hạnh.

Nầy Đại Sĩ !  Phàm có sở tác Ðều là sanh tử, không có sở tác Ðây gọi là Niết bàn.  Bồ Tát sở hành là không có sở tác.  Vì vậy mà Bồ Tát gọi là nhập vào Niết bàn hạnh Bồ Tát hạnh.

Nầy Đại Sĩ !  Phàm có nhiễm trước y dựa vọng tưởng hí luận lấy tướng Ðây gọi là sanh tử.  Không có nhiễm trước không y dựa không vọng tưởng không hí luận không lấy tướng, Ðây gọi là Niết bàn.  Bồ Tát do tu không nhiễm trước y dựa vọng tưởng hí luận thủ tướng hành Bồ Tát hạnh Ðây gọi là Bồ Tát nhập Niết bàn hạnh Bồ Tát hạnh".

Lúc Hư Không Tạng Bồ Tát nói pháp ấy, có năm trăm Bồ Tát Ðược Vô sanh Pháp nhẫn.

Đức Phật khen rằng : «Lành thay lành thay Hư Không Tạng Bồ Tát khéo nói pháp tánh xứng với Bồ Tát hạnh chơn thiệt không có khác".

Hư Không Tạng Bồ Tát bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn !  Đây là sự khéo lành của Ðức Thế Tôn, tại sao, vì do Phật huệ chiếu sáng nên chúng tôi Ðược có phần luận biện này.

Dụ như ánh sáng mặt nhựt chiếu Diêm Phù Đề, do sức sáng mặt nhựt mà người có mắt Ðược thấy các sắc tượng làm những sự nghiệp.

Do sức Ðại trí của Phật chiếu tất cả chúng sanh và các thế giới khác cũng như vậy.  Chư pháp thiệt tánh chẳng thể ngôn thuyết, các ngôn thuyết Ðồng với hư không.  Vì vậy nên các pháp chẳng thể Ðược danh số.  Phàm pháp có danh số thì có hạn lượng.  Phàm có hạn lượng thì là hữu vi.  Phàm là hữu vi thì biết Ðược dứt Ðược tu Ðược.  Phàm là biết Ðược dứt Ðược tu Ðược thì có Ðắc có chứng.  Nếu ở nơi pháp có danh số mà tư duy tính lường phân biệt chẳng thấy có pháp Ðược biết, Ðược dứt, Ðược tu, Ðược Ðắc, Ðược chứng thì không có Ðắc, tại sao, vì tất cả pháp không có sanh vậy.  Có thể chơn chánh thấy các pháp như vậy thì ở trong các pháp chẳng sanh ái nhiễm.  Vì không có ái nhiễm thì không có trụ trước.  Vì không trụ trước thì không kề cận.  Vì không kề cận thì không thọ nhận không nắm lấy.  Sao gọi là không thọ không lấy ?  Đó là sắc hoặc thường hoặc vô thường Ðều không thọ không lấy.  Thọ tưởng hành và thức hoặc thường hoặc vô thường Ðều không thọ không lấy.

Sắc hoặc khổ hoặc lạc, hoặc có ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh Ðều không thọ không lấy.  Thọ tưởng hành và thức hoặc khổ lạc, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh bất tịnh Ðều không thọ không lấy.

Sắc hoặc không phi không Ðều không thọ không lấy.  Thọ tưởng hành và thức hoặc không phi không Ðều không thọ, không lấy.

Sắc hoặc ly phi ly Ðều không thọ không lấy.  Thọ tưởng hành thức hoặc ly phi ly Ðều không thọ không lấy.

Bồ Tát do không thọ không lấy nên Ðược vô thọ tam muội.  Bồ Tát trụ trong tam muội vô thọ này rồi, chư Phật Thế Tôn dùng tâm thông vô thượng thọ ký cho Bồ Tát ấy.  Bồ Tát ấy dầu nhập Niết bàn thấy tất cả chúng sanh cứu cánh Ðồng tánh Niết bàn, vì giáo hóa chúng sanh nên chẳng bỏ Ðại thệ trang nghiêm và Bồ Tát Ðại bi.  Bồ Tát dùng chánh trí huệ thấy tất cả các hành ly tướng.  Vì Bồ Tát dùng pháp nhãn thấy rõ ràng ly tướng nên có thể nói Như Lai trí minh".

Bấy giờ Bửu Đức Bồ Tát hỏi Hư Không Tạng Bồ Tát : «Bạch Đại Sĩ !  Sao Ngài cớ gì tự ẩn trí của mình mà nói là do trí lực của Như Lai ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Nầy Đại Sĩ !  Đức Như Lai Ðâu chẳng dạy rằng nên ẩn lành tốt mà hiển bày dở xấu ư!

Nầy Đại Sĩ !  Tôi lại hỏi Ngài tùy ý Ngài Ðáp.

Nầy Đại Sĩ !  Nếu lúc không có Long Vương A Na Bà Đạt Đa thì ao A Nậy Đạt có thể chảy ra thành bốn con sông Ðể chúng sanh thọ dụng chăng ?".

Bửu Đức Bồ Tát nói : «Không có, thưa Đại Sĩ ".

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : «Nầy Đại Sĩ !  Nếu không có Ðức Như Lai thì không có pháp luật, Bồ Tát không do Ðâu Ðể thành biển Ðại trí, cũng chẳng thể lợi ích tất cả chúng sanh.  Do Ðức Như Lai xuất thế mới có pháp luật mà chư Bồ Tát Ðược thành biển Ðại trí, cũng có thể hóa Ðộ tất cả chúng sanh.  Vì thế nên biết rằng tất cả Bồ Tát Ðược biện thuyết có thể dùng Ðó Ðể lợi ích chúng sanh Ðều là thần lực của Như Lai ".

Bửu Đức Bồ Tát lại hỏi : «Bạch Đại Sĩ !  Như Lai biện có thể chuyển Ðến tâm Bồ Tát chăng ?".

Hư Không Tạng Bồ Tát Ðáp : «Không có".

Bửu Ðức  Bồ Tát hỏi  : ‘’ Như vậy thì thế nào vì do thần lực Như Lai mà Bồ Tát Ðưọc biện thuyết ư ?’’

Hư Không Tạng  Bồ Tát nói : ‘’ Nầy Ðại Sĩ! Ví dụ như khéo trồng cây ăn trái, nhơn duyên hòa hiệp bèn có trái có hột, nhưng cây chẳng phải là trái, mà trái thì chẳng rời cây.

Ðức Như Lai  thuyết pháp, Bồ Tát ở trong pháp ấy vì khéo thuận hành bèn sanh Ðại trí minh biện. Nhơn nơi Ðức Phật thuyết pháp mà Ðược, cũng  không có chuyển ‘’.

Bửu Ðức Bồ Tát nói : ‘’ Thật là hi hữu, thưa Ðại Sĩ! Nhơn duyên sanh pháp thậm thâm khó suy lường như vậy ‘’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói: ‘’Nầy Ðại Sĩ! Tất cả các pháp cứu cánh vô sanh ‘’.

Bửu Ðức Bồ Tát nói : ‘’Nhưng các pháp nói là từ nhơn duyên sanh’’.

Hư Không Tạng Bồ Tát hỏi : ‘’ Nầy Ðại sĩ! Các pháp sanh rồi là sanh hay chưa sanh là sanh ? ‘’.

Bửu Ðức Bồ Tát  nói : ‘’ Sanh rồi thì chẳng sanh, chưa sanh cũng chẳng sanh ‘’.

Hư Không Tạng  Bồ Tát nói : ‘’Vì vậy nên lìa vô sanh ‘’.

Bửu Ðức Bồ Tát hỏi : ‘’ Trong duyên có nhơn chăng ? ‘’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’ Không có ‘’.

Bửu Ðức Bồ Tát hỏi :»Trong nhơn có duyên chăng ?».

Hư Không Tạng Bồ Tát nói :  ”Không có «.

Bửu Ðức Bồ Tát  hỏi : ‘’ ý Ðại Sĩ thế nào, hoặc nhơn hoặc duyên tự nó thiệt có tánh chăng ?’’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Không có ‘’.

Bửu Ðức Bồ tác hỏi : ‘’ ý Ðại sĩ thế nào, các pháp không có nhơn duyên sanh ư ?’’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Chẳng  phải vậy. Nầy Ðại Sĩ! Vì thế nên tất cả pháp không có tự tánh không sanh không khởi không xuất. Do vì duyên chẳng sanh nhơn, nhơn chẳng sanh duyên, tự tánh chẳng sanh tự tánh, tha tánh cũng chẳng sanh tha tánh, tự tánh chẳng sanh tha tánh, tha tánh chẳng sanh tự tánh. Vì vậy nên nói tất cả pháp tự tánh vô sanh. Vì như vô sanh vô diệt nên pháp tánh thiệt tế cũng vô sanh vô diệt. Như như pháp tánh thiệt tế là sở giác của Như Lai. Tất cả các pháp cũng như vậy, vô sanh vô diệt ‘’.

Bửu Ðức Bồ Tát hỏi: ‘’ Thưa Ðại Sĩ! Như Lai cũng chẳng xuất thế ư ? ‘’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’ Việc ấy không nên nói. Tại sao, vì Ðức Như Lai nơi tất cả pháp Ðều chẳng thể nói Ðược, chẳng nói xuất cũng chẳng Ðược nói chẳng xuất.

Nếu có ai hỏi rằng  Ðức Như Lai xuất thế ư hay chẳng xuất thế ư ? Người trí vì chẳng hủy báng Như Lai nên thôi chẳng trả lời ‘’.

Bửu Ðức Bồ Tát lại hỏi : ‘’Nên thôi như thế nào ? “.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’ Như pháp tánh trụ, nên thôi như vậy ‘’.

Bửu Ðức Bồ Tát hỏi : ‘’ Thế nào là pháp tánh trụ ? ‘’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’ Như hư không tánh trụ, trụ không có sở trụ, pháp tánh cũng trụ như vậy. Như pháp tánh chúng sanh tánh cũng vậy. Như chúng sanh tánh tất cả các pháp cũng vậy. Như tất cả pháp, Như Lai cũng trụ như vậy, trụ không có sở trụ. Vì không có trụ xứ nên không có trụ không có chẳng trụ. vì vậy nên chẳng Ðược nói là sanh chẳng Ðược nói là diệt ‘’.

Bửu Ðức Bồ Tát nói : ‘’ Thưa  Ðại Sĩ! Sự xuất thế của Như Lai thiệt là thậm thâm  thậm thâm vậy ‘’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Nầy Ðại Sĩ! Nếu có thể như thiệt biết rõ duyên sanh pháp thì gọi là Phật xuất thế ‘’.

Bửu Ðức Bồ Tát hỏi : ‘’Thưa Ðại Sĩ! Ai sẽ hiểu thuyết nầy ?’’.

Hư không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Nầy Ðại Sĩ! Nếu là người ở trong tất cả các pháp không Ðược có tăng giảm ‘’.

Bửu Ðức Bồ Tát hỏi :’’Thưa Ðại Sĩ! Sao gọi là tăng ?’’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Nầy Ðại Sĩ! Tăng ấy Ðó là tăng thượng cú, nghĩa là ở trong không có  mà vọng sanh tăng thượng vậy.

Vô tăng thượng cú là bình Ðẳng cú, là vô Ðẳng cú, là vô văn tự cú,là vô cú, là vô giáo cú.

Trong vô giáo ấy không có cú không có tăng thượng cững không có tâm ý thức, vì vậy nên là chẳng phải cú.

Dụ như dấu chim bay trong hư không, cứu cánh Ðã không có, sẽ không có, mà nói là dấu chim bay. Cũng vậy, ở trong tất cả các pháp không có tự cú. Không có cú mà giả gọi là cú, như không có dấu chim mà giả gọi là dấu chim.

Cũng vậy, Như Lai xuất thế cũng không có xuất mà giả gọi là xuất. Vì vậy mà người trí chẳng nên thủ trước. Vì không thủ trước nên giả gọi là xuất mà thường y chỉ nơi vô xuất. Tại sao, vì vô sanh là thiệt tánh của tất cả pháp vậy. Vô sanh thì vô sở hữu, vì vậy mà gọi tất cả các pháp vô sở hữu là tánh. Vô sở hữu tánh không có trụ xứ. vì vô trụ xứ nên là vô trụ tế. Tất cả các pháp vô trụ tế tức là thiệt tế. Thiệt tế tức là nhứt thiết pháp tế. Vì vậy nên nói tất cả các pháp với thiệt tế bình Ðẳng.

Nói thiệt tế ấy là ba trường phần Ðoạn tế, là bất khả hoại tế, là bất Ðoạn bất  thường tế, là như thiệt tế, là tam thế Ðẳng tế vậy.

Dùng những tế như vậy Ðều dồng nhứt thiết pháp tế. Tại sao, vì thiệt tế với ngã tế không hai không khác.Vì thiệt tế với nhơn tế, chúng sanh tế, thọ mạng tế, dưỡng dục tế không hai không khác. Thiệt tế với ngã kiến tế không hai không khác. Ở trong ngã kiến không có thiệt tế. Nếu có thể thiệt biết như vậy thì không có hai mươi thứ ngã kiến. Tại sao, vì trong thiệt tế không có một, không có nhiều vậy.

Thiệt tế Ðồng với bình Ðẳng, không lai không khứ, không tận không diệt, vì thiệt tế cứu cánh rỗng không vậy. Vì vậy mà nói tất cả các pháp là vô tận môn, là vô tận tế.

Niết bàn ấy vô tận, nghĩa là rỗng không vậy, là vô tánh vậy. Như Niết bàn vô tận vô bất tận, tất cả các pháp cũng như vậy. Vì vậy nên nói tất cả pháp Ðồng với Niết bàn.

Các Pháp vô Ðẳng vô bất Ðẳng vì không không có sánh Ðôi vậy. Dụ như hư không không có sánh Ðôi, các pháp cũng như vậy.

Nếu người thấy có sánh Ðôi nói có Niết bàn, Ðã nói có Niết bàn bèn cầu Niết bàn thì trái nghịch với bực hiền thánh.

Vì Ðã nói có Niết bàn bèn nói : nầy nên biết, nầy nên dứt, nầy nên chứng, nầy nên tu, nầy nên sanh, nầy nên diệt. Người hành chẳng tròn Ðủ như vậy thì chẳng thể như thiệt biết, chẳng thể như thiệt thấy, thì chẳng biết chẳng hiểu chẳng thấy. Vì chẳng biết chẳng hiểu tất     cả các pháp nên thủ trước nơi văn tự, ở trong các pháp vọng sanh tranh cạnh. Người sanh sự tranh cạnh thì ở trong Phật pháp là kẻ Ðáng thương vậy.

Tại sao, vì như Ðức Thế Tôn dạy rằng : pháp Sa Môn chẳng nên tranh cạnh “.

Bấy giờ Tôn giả A Nan bạch Ðức Phật rằng : ‘’ Bạch Ðức Thế Tôn thật là hi hữu. Ðại Sĩ nầy biện tài có thể rất sâu rành rẽ khó hiểu khó lường như vậy. Nơi tất cả pháp chẳng trừ người thọ, như thân tự chứng có thể nói như vậy ‘’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói với Tôn giả A Nan : ‘’Thưa Ðại Ðức! Tôi Ðã tự thân chứng biết, vì vậy nên như chỗ Ðược chứng biết có thể nói như vậy.Tại sao, vì thân tôi tức là hư không. Do hư không mà chứng biết  tất cả các pháp Ðược ấn hư không ấn.

Thưa Ðại Ðức A Nan! Phàm chư Bồ Tát tu thân khéo hiểu Ðược thân thì có thể dùng thân ấy làm các Phật sự hiện các loại hình tượng mà cũng chẳng thối nơi chơn pháp thân, lại cũng chẳng rời thân do kiết sử nghiệp nhơn sanh, và lại chẳng quá  nơi bình Ðẳng pháp tánh biến hiện hoá thân Ðều Ðược tự tại, ở tất cả Phật quốc Ðộ khắp có thể thị hiện, trọn rồi chẳng ẩn thân ứng hóa. Tất cả việc làm ấy Ðều có thể gọi Ðó là thân chứng hành ‘’.

Tôn giả A Nan hỏi: Bạch Ðại Sĩ! ở nơi pháp phải chăng Ngài có chứng ư ?‘’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Thưa Ðại Ðức A Nan! Tôi chẳng thấy pháp rời nơi thân, thân rời nơi pháp “.

Tôn giả A Nan hỏi:‘’Nếu Ðại Sĩ thân chứng,Ðại Sĩ Ðược quả A La Hán ư?’’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Thưa Ðại Ðức! Không có Ðược chẳng Ðược, vì vô sở Ðắc vậy. Nơi tất cả các pháp không có phiền não hành vì ly tham dục sân hận ngu si vậy. Ðây gọi là A La Hán ‘’.

Tôn giả A Nan hỏi : ‘’Thưa Ðại Sĩ ¡ Lúc nào Ðại Sĩ sẽ bát Niết bàn ?’’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’ Thưa Ðại Ðức ¡ Bực A La Hán không có bát Niết bàn, vì biết tất cả các pháp cứu cánh là Niết bàn, cũng không có quan niệm Niết bàn.

Hàng phàm ngu có phân biệt hí luận nói rằng Ðây là sanh tử  Ðây là Niết bàn. Bực A La Hán không có hí luận như vậy.

Tôn Giả A Nan nói : ‘’ Thưa Ðại Sĩ ¡ Như tôi hiểu nghĩa Ðại Sĩ nói thì luận về Bồ Tát  chẳng nên nói là phàm phu, cũng chẳng nên nói là hữu học, chẳng nên nói là vô học. Tại sao, vì bỏ lìa hai tướng vậy ‘’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Lành thay lành thay, thưa Ðại Ðức A Nan ¡  Do vì chẳng phải phàm phu, chẳng phải hữu học, chẳng phải vô học, nên các nơi các chỗ Ðều có thể thị hiện, nơi tất cả chổ ấy cũng chẳng thủ trước ‘’.

Lúc ấy có năm trăm vị Ðại Thanh Văn Ðồng Ðem y Uất Ða la tăng của mình mặc dâng lên Hư Không Tạng Bồ Tát. Dâng y rồi Ðồng thanh nói rằng :’’ Có chúng sanh nào thâm tâm phát Vô thượng  Bồ Ðề mau Ðược lợi lành chẳng rơi ra ngoài pháp tạng Ðại trí như vậy ‘’.

Những y Uất Ða la tăng Ðược dâng cúng ấy liền chẳng còn hiện. Chư Ðại Thanh Văn hỏi Hư Không Tạng Bồ Tát  :  ’’ Bạch  Ðại Sĩ ¡ Những y ấy Ðến ở Ðâu  vậy ?’’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’ Vào trong tạng của tôi. Ðức Như Lai biết Ðó sao các Ngài chẳng hỏi  ‘’.

Chư Ðại Thanh Văn bạch Ðức Phật : ‘’ Bạch Ðức Thế Tôn! Những y ấy Ðến ở chỗ nào vậy ?.

Ðức Phật nói : ‘’Nầy chư Tỳ Kheo; Phương Ðông  quá vô lượng a tăng kỳ chư Phật quốc Ðộ có thế giới tên là  Ca Sa Tràng, Phật hiệu Sơn Vương Như Lai. Hư Không Tạng Bồ Tát Ðã khiến những y ấy Ðến thế giới Ðó ‘’.

Chư Ðại Thanh Văn lại nói : ‘’ Bạch Ðức Thế Tôn; Do nhơn duyên gì mà  Hư Không Tạng Bồ Tát khiến y Ðến thế giới Ðó ?’’.

Ðức Phật nói : ‘’Muốn dùng những y ấy ở thế giới kia làm Phật sự. Ở nơi Ðây Hư Không Tạng Bồ Tát nói pháp môn như hư không Ðẳng tam muội. Tam muội nầy ở trong những y ấy sẽ diễn pháp âm Ðó : Trong thế giới Ca Sa Tràng có vô lượng a tăng kỳ chúng Bồ Tát do nghe pháp âm Ðó nên Ðược vô sanh pháp nhẩn.

Chư Tỳ Kheo nên biết Bồ Tát làm các thứ phương tiện như vậy lợi ích chúng sanh ‘’.

Lúc nói pháp nầy ở trên hư không mưa vô lượng hoa màu hoàng kim, trùm khắp nhà Diệu Bửu Trang Nghiêm Ðường. Trong các kim sắc hoa ấy phát xuất pháp âm như vầy :

Có chúng sanh nào tin pháp Ðược Hư Không Tạng Bồ Tát  nói, khéo thuận tư duy phân biệt nghĩa  ý thì sẽ Ðược ấn bất thối chuyển ấn, quyết Ðịnh Ðược Ðến Ðạo tràng  Bồ Ðề Vô Thượng‘’.

Tôn giả A Nan bạch Ðúc Phật : ‘’Bạch Ðức Thế Tôn; Ðây là thoại ứng gì, mưa kim sắc hoa ấy phát ra diệu âm như vậy vui Ðẹp chúng sanh ?’’.

Ðức Phật nói :’’ Nầy A Nan; Có Phạm Thiên tên Quang Minh Trang Nghiêm từ cung trời Phạm Thiên cùng với sáu mươi tám trăm ngàn Phạm chúng Ðều muốn Ðến nơi nầy ‘’.

Ðức Phật nó xong, chúng Phạm Thiên bỗng Ðến tại Diệu Bửu Trang Nghiêm Ðường Ðảnh lễ chân Phật hữu nhiễu bảy vòng rồi Ðứng một phía  chắp tay hướng lên Ðức Phật bạch rằng : ‘’Bạch Ðức Thế Tôn; Thật là hi hữu, Hư Không Tạng Bồ Tát bất khả tư nghị thanh tịnh giới tụ tịnh tu các thiền Ðịnh, thiện phân biệt Ðại trí huệ hay du hí các Ðại thần thông, khéo hay Ðầy Ðủ Ðại hoằng thệ nguyện, khéo hay thành tựu Ðại quyền phương tiện, khéo hay trang nghiêm thân khẩu ý, khéo ở trong các pháp thành tựu sức Ðại tự tại. Thân khẩu và ý của Hư Không Tạng Bồ Tát Ðây Ðều không có làm không có phân biệt ức tưởng mà hay hiện thần biến trang nghiêm bất khả tư nghị , lại hay hiển hiện vô lượng trăm ngàn pháp môn, cũng hay xuất nhập trăm ngàn các môn tam muội, từ xưa Ðến nay thường thích tu tập thành tựu các thiện pháp.

Bạch Ðức Thế Tôn ¡ Chư Bồ Tát chẳng nên ở nơi quá khứ xưa tu thiện căn mà chẳng biết nhơn của nó, tập họp các thiện căn cũng nên không nhàm.Tại sao, vì do thuở trước vun trồng thiện căn quả báo nên hay hiện thần biến bất khả tư nghị như vậy «.

Ðức Phật nói với Phạm Thiên : ‘’Ðúng vậy Ðúng vậy, như lời Phạm Thiên nói. Chư Bồ Tát Ðã thành tựu thiện căn tư lương và xuất yếu trí phương tiện nên có thể hiện những sự công Ðức trang nghiêm bất khả tư nghị như vậy, không có ức tưởng phân biệt cũng không chẳng phân biệt ‘’.

Phạm Thiên bạch Ðức Phật  : ‘’Bạch Ðức Thế Tôn; Thế nào là Bồ Tát tập họp thiện căn tư lương và xuất yếu trí phương tiện ?’’.

Ðức Phật bảo Quang Minh Trang Nghiêm Phạm Thiên :‘’Nầy Phạm Thiên; Thiện căn có ba thứ : Ðó là vô tham thiện căn, vô sân thiện căn và vô si thiện căn. Ðây gọi là thiện căn.

Tư lương là bỏ tất cả sở hữu tu tâm từ quán các pháp. Ðây gọi là tư lương.

Phương tiện là bỏ lìa phàm phu Ðịa, chẳng mong muốn Thanh Văn Ðịa và Bích Chi Phật Ðịa mà tiến vào chư Bồ Tát Ðịa. –Dây gọi là phương tiện.

Trí là trí biết bỏ pháp bất thiện, trí biết tập họp thiện pháp, trí biết hồi hướng Bồ Ðề. –Dây gọi là trí.

Bồ Tát hay an trụ những chánh hạnh như vậy, Ðây gọi là xuất yếu.

Còn nữa, thiện căn là hay phát tâm Vô thượng Bồ Ðề. Tư lương là cầu tất cả thiện pháp. Phương tiện là thiện căn Ðã làm hay chưa làm trọn chẳng bỏ quên. Trí là biết tâm như ảo huyễn biến hóa. Hiện tiền biết rõ các pháp như vậy, Ðây gọi là xuất yếu.

Còn nữa, thiện căn là thuần chí. Tư lương là phát Ðộng. Phương tiện là thâm tâm. Trí là không trì, không  Ðộng, không năng. Thực hành các pháp như vậy gọi là xuất yếu.

Còn nữa, thiện căn là dục thiện pháp. Tư lương là thắng tiến. Phương tiện là an trụ bất phóng dật, trí là xả bỏ tất cả sở y. Nếu hay hành các hạnh như vậy thì gọi là xuất yếu.

Còn nữa, thiện căn là chánh tính. Tư lương là chẳng bỏ bổn nguyện. Phương tiện là chẳng bỏ niệm và Ðịnh. Trí là huệ. Hay chánh  trụ các hạnh như vậy thì gọi là thành tựu thiện căn tư lương trí phương tiện xuất yếu.

Còn nữa, thiện căn là làm vui Ðẹp tất cả thiện tri thức. Tư lương là cung cấp vật cần dùng cung kính cúng dường  tôn trọng lợi ích. Phương tiện là nơi các thiện tri thức tưởng như Phật. Trí là biết thời và phi thời mà hỏi pháp. Hay chánh trụ các hạnh như vậy thì gọi là xuất yếu.

Còn nữa, thiện căn là thiện thuận nghe pháp. Tư lương là thọ trì chẳng bỏ quên. Phương tiện là theo pháp Ðược nghe có thể khéo quán. Trí là theo pháp Ðược nghe mà làm. Hay chánh trụ các hạnh như vậy thì gọi là xuất yếu.

Còn nữa, thiện căn là gặp Phật vui mừng. Tư lương là hộ trì tất cả Ba la mật các nhiếp pháp và các pháp trợ Ðạo. Phưong tiện là hay từ một Ðịa Ðến một Ðịa. Trí  là Ðược vô sanh pháp nhẫn. Bồ Tát hay chánh trụ các hạnh như vậy thì gọi là xuất yếu ‘’.

Quang Minh Trang Nghiêm Phạm Thiên bạch rằng : ‘’ Bạch Ðức Thế Tôn  Dức Như Lai có thể dùng nghĩa bốn câu mà tổng nói tất cả Bồ Tát hạnh. Bạch Ðức Thế Tôn; Tất cả Phật pháp  phải nên ở trong Ðó mà cầu ‘’.

Hư Không Tạng Bồ Tát  nói với Phạm Thiên : ”Nầy Phạm Thiên; Một câu cũng có thể nhiếp hết tất cả Phật pháp, Ðó là câu ly dục, tại sao, vì tất cả Phật pháp Ðồng với ly dục. Như Phật pháp tất cả pháp cũng vậy.

Còn nữa, một câu rỗng không tổng nhiếp tất cả Phật pháp. Tại sao, vì tất cả Phật pháp Ðồng với rỗng không vậy. Như Phật pháp, tất cả pháp cũng vậy.

Còn có các một câu tổng nhiếp tất cả Phật pháp, Ðó là câu vô tướng, là câu vô nguyện, là câu vô tác, là câu vô sanh, là câu vô khởi, là câu như, là câu pháp tánh, là câu chơn tế, là câu ly, là câu diệt, là câu tận, là câu Niết bàn tổng nhiếp tất cả Phật pháp, tại sao, vì tất cả Phật pháp Ðồng với Niết bàn vậy. Như Phật pháp tất cả các pháp cũng vậy.

Nầy Phạm Thiên; Ðó là một câu tổng nhiếp tất cả Phật pháp, tại sao, vì những câu như vậy Ðều chẳng phải câu, tất cả Phật pháp chẳng phải câu mà giả danh là câu.

Còn nữa, nầy Phạm Thiên; Dục là ly dục cú, tại sao, vì tánh ly dục là dục vậy. Tất cả Phật pháp cũng Ðồng tánh ấy.

Sân là ly sân cú, tại sao, vì tánh ly sân là sân vậy. Si là ly si cú, tại sao, vì tánh ly si là si vậy. Tất cả Phật pháp cũng Ðồng tánh ấy.

Thân kiến là thiệt tế cú. Tại sao, vì tánh thiệt tế  tức là thân kiến. Tất cả Phật pháp cũng Ðồng tánh ấy.

Vô minh là minh cú, tại sao, vì tánh minh là vô minh vậy. Tất cả Phật pháp cũng dồng tánh ấy.

Nhẫn Ðến khổ não là ly khổ não cú, tại sao, vì tánh ly khổ não là khổ não vậy. Tất cả Phật pháp cũng Ðồng tánh ấy.

Sắc uẩn là hư không cú, tại sao, vì tánh hư không tức là sắc vậy. Tất cả Phật pháp cũng Ðồng tánh ấy.

Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn là hư không cú, tại sao, vì tánh hư không tức là thọ, tưởng, hành, thức vậy. Tất cả Phật pháp cũng Ðồng tánh ấy.

Sắc Ðến thức là vô tác cú, tại sao, vì tánh vô tác tức là sắc, thọ, tưởng, hành, thức vậy. Tất cả Phật pháp cũng Ðồng tánh ấy.

Ðịa Ðại là hư không cú, tại sao, vì tánh hư không tức là Ðịa Ðại vậy. Tất cả Phật pháp cũng Ðồng tánh ấy.

Thủy Ðại, hỏa Ðại, phong Ðại là pháp giới cú, tại sao, vì tánh pháp giới tức là Ðịa, thủy, hỏa, phong Ðại vậy. Tất cả Phật pháp cũng dồng tánh ấy.

Nhãn là Niết bàn cú, tại sao, vì tánh Niết Bàn tức là nhãn vậy. Tất cả Phật pháp cũng Ðồng tánh ấy.

Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý là Niết bàn cú, tại sao, vì tánh Niết bàn tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý vậy. Tất cả Phật pháp cũng Ðồng tánh ấy.

Nấy Phạm Thiên; Ðó là một câu tổng nhiếp tất cả Phật pháp. Bồ Tát nhập vào những môn nhứt nhứt trí như vậy  Ðều thấy  tất cả Phật pháp nhập vào một câu.

Nầy Phạm Thiên; Ví dụ như Ðại hải có thể nuốt hết tất cả các dòng nước. Trong mỗi mỗi câu tổng nhiếp tất cả Phật pháp cũng như vậy...

Ví  như hư không Ðều có thể bao dung tất cả sắc tướng. Trong mỗi mỗi câu tổng nhiếp tất cả Phật pháp cũng như vậy.

Tất cả Phật pháp như vậy hoặc nhiếp hoặc chẳng nhiếp, hoặc nói hoặc chẳng nói Ðều bất tăng bất giảm, vì cứu cánh ly tướng vậy.

Nầy Phạm Thiên; Ví dụ như toán sư luôn luôn lấy thẻ toán bày bố trên bàn toán, nhưng trong bàn không có thẻ, trong thẻ không có bàn, tại sao, vì cứu cánh chẳng tương ưng vậy, vì cứu cánh ly vậy.

Ở trong mỗi mỗi câu trên như vậy, vì giả danh số mà nói tất cả Phật pháp  Ðều nhiếp vào một câu, mà các Phật pháp chẳng thể danh số toán Ðếm Ðược, tại sao, vì cứu cánh chẳng tương ưng vậy, vì cứu cánh ly vậy.

Nầy  Phạm Thiên; Như Phật pháp danh số tức là tất cả  pháp danh số,    tại sao, vì tất cả các pháp tức là Phật pháp, tại sao, vì những  pháp phi pháp và phi phi pháp ấy tự tánh rỗng không vậy, tự tánh ly vậy, tự tánh cứu cánh vô tánh vậy. Vô tánh tức là hư không, tánh hư không Ðồng tánh tất cả pháp. Pháp tánh ấy chẳng phải tướng sanh, chẳng phải tướng diệt, chẳng phải tướng hữu xứ, chẳng phải tướng vô xứ. Vì vậy nên tất cả pháp gọi là không có tướng không chẳng tướng ‘’.

Lúc Hư Không Tạng Ðại Bồ Tát nói pháp ấy, trong hàng Phạm chúng có một vạn hai ngàn Phạm Thiên Ðều phát tâm Vô thượng Bồ Ðề. Còn có năm trăm Phạm Thiên từ xưa  Ðã trồng gốc lành, Ðược vô sanh pháp nhẫn.

Lúc bấy giờ trong Ðại chúng có một Bồ Tát tên là  Bửu Thủ hỏi Hư Không Tạng  Bồ Tát rằng : ‘’Bạch Ðại Sĩ; Thật là hi hửu, tất cả các pháp và Phật pháp thậm thâm khó lường chẳng thể nghĩ bàn.

Thưa Ðại Sĩ; Sao gọi là Ðặt căn bổn tất cả Phật pháp ? ‘’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Nầy Bửu Thủ; Bồ Ðề tâm là Ðặt căn bổn  tất cả Phật pháp. Tất cả pháp do an trụ tâm Bồ Ðề thì Ðược tăng trưởng ‘’.

Bửu Thủ Bồ Tát hỏi :’’Thưa  Ðại Sĩ; Tâm Bồ Ðề ấy Ðược pháp nào nhiếp chẳng quên mất có thể mau Ðến bực bất thối chuyển ?’’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’ Nầy Bửu Thủ; Tâm Bồ Ðề ấy Ðược hai pháp nhiếp thủ Ðược chẳng quên mất mau Ðến bực bất thối chyển. Ðó là thuần chí và cứu cánh vậy’’.

Bửu Thủ Bồ Tát hỏi : ‘’ Thưa  Ðại Sĩ ; Hai pháp ấy Ðược bao nhiêu pháp nhiếp  ?’’.

Hư không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Hai pháp ấy Ðược bốn pháp nhiếp lấy. –Dó là thuần chí thì Ðược chẳng hư trá và chẳng siểm khúc nhiếp. Cứu cánh thì Ðược vô ngã và thượng tiến nhiếp. –Dây gọi là hai pháp Ðược nhiếp bởi bốn pháp vậy ‘’.

Bửu Thủ Bồ Tát lại hỏi  :  ‘’ Thưa Ðại Sĩ; Bốn pháp ấy Ðược mấy pháp nhiếp ? ‘’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ’’Bốn pháp ấy Ðược tám pháp nhiếp lấy; Ðó là chẳng hư trá thì Ðược chẳng do dự và thể chơn tịnh nhiếp. Chẳng siểm khúc thì Ðược chánh trực và chánh trụ nhiếp. Vô ngã thì Ðược chẳng lui mất và tinh tiến nhiếp. Thượng tiến thì Ðược công Ðức tư lương và trí tư lương nhiếp. –Dây là bốn pháp Ðược nhiếp bởi tám pháp vậy ‘’.

Bửu Thủ Bồ Tát  lại hỏi  : ‘’ Thưa Ðại Sĩ; Tám pháp ấy Ðược nhiếp bởi mấy pháp ?’’.

Hư Không Tạng Bồ Tát  nói : “ Tám pháp ấy Ðược mười sáu  pháp nhiếp   lấy. Ðó là chẳng do dự thì Ðược Ðại từ và Ðại bi nhiếp. Thể chơn tịnh thì Ðược thân Ðiều và tâm Ðiều nhiếp. Chánh trực thì Ðược nhẫn nhục và nhu hòa nhiếp. Chánh trụ thì Ðược chẳng kiêu mạn và không trệ ngại nhiếp. Chẳng lui mất thì Ðược kiên cố và sức lực nhiếp. Thượng tiến thì Ðược như sở tác và chánh hạnh nhiếp. Công Ðức tư lương thì Ðược thỉ phát và cứu cánh chẳng bỏ nhiếp. Trí tư lương thì Ðược cầu Ða văn và tư duy pháp  Ðược nghe nhiếp. Ðây  là tám pháp Ðược mười sáu pháp nhiếp ‘’.

Bửu Thủ Bồ Tát lại hỏi : ‘’ Thưa Ðại Sĩ; Mười sáu pháp ấy lại Ðược mấy pháp nhiếp ?’’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Mười sáu pháp ấy Ðược nhiếp bởi ba mươi hai pháp. Ðó là Ðại từ thì Ðược vô ngại tâm và tâm bình Ðẳng nơi tất cả chúng sanh nhiếp. Ðại bi thì Ðược không nhàm mỏi và siêng cung cấp Ðầy Ðủ tất cả chúng sanh nhiếp. Thân Ðiều thì Ðược không xúc nhiễu và không gia hại nhiếp.

Tâm Ðiều thì Ðược chánh Ðịnh và tịch tĩnh nhiếp. Nhẫn nhục thì Ðược chánh thọ giáo và thuận hành nhiếp. Nhu hòa thì Ðược tàm  và quí nhiếp. Không kiêu mạn thì Ðược khiêm ti và kính lễ nhiếp. Không trệ ngại thì Ðược không nhơ uế và chẳng hung dữ nhiếp. Kiên cố thì Ðược chẳng sai phạm sở hành và thành tựu bổn nguyện nhiếp. Lực thì Ðược trụ chánh ý và chẳng Ðiệu Ðộng nhiếp. Như sở tác thì Ðược như thuyết và năng hành nhiếp. Chánh hạnh thì Ðược chánh pháp và chánh tiến nhiếp. Thỉ pháp thì Ðược tất thắng và bất thối nhiếp. Bất xả bỏ thì Ðược thích hơn và thượng cầu nhiếp. Cầu Ða văn thì Ðược thân cận thiện tri thức và vui Ðẹp thiện tri thức nhiếp. Tư duy pháp Ðược nghe thì Ðược trí huệ và khéo quán nhiếp. –Dây là mười sáu pháp Ðược nhiếp bởi ba mươi hai pháp ‘’.

Bửu Thủ Bồ Tát lại hỏi : ‘’ Thưa Ðại Sĩ; Ba mươi hai pháp ấy lại Ðược bao nhiêu  pháp nhiếp ?’’.

Hư Không Tạng Bồ Tát nói :’’ Ba mươi hai pháp ấy Ðược nhiếp bởi sáu mươi bốn pháp. Ðó là vô ngại tâm thì Ðược hộ ngã và hộ bỉ nhiếp. Tâm bình Ðẳng nơi tất cả chúng sanh thì Ðược vô biệt dị và nhứt vị nhiếp. Không mỏi mệt thì Ðược quán như mộng và biết sanh tử như ảo huyễn nhiếp. Siêng cung cấp Ðầy Ðủ tất cả chúng sanh thì Ðược thần thông và phương tiện nhiếp. Chẳng xúc nhiễu thì Ðược hổ thẹn và tin có nghiệp báo nhiếp. Chẳng gia hại thì Ðưọc thiểu dục và tri túc nhiếp. Chánh Ðịnh thì Ðược không phát não nhiệt và không tán thất nhiếp. Tịch tỉnh thì Ðược xả bỏ ngô ngã và lìa ngã sở nhiếp. Thọ chánh giáo thì Ðược cầu pháp và thích muốn pháp nhiếp. Thuận hành thì Ðược kính trọng và bình Ðẳng không mõi mệt nhiếp. Tàm thì Ðược nội tâm dứt trừ và ngoài chẳng hành nhiếp. Quí thì Ðược tin ưa Phật trí và ở chổ khuất  chẳng làm ác nhiếp. Khiêm ti thì Ðược chẳng ngạo mạn và biết tự hạ mình nhiếp. Lễ kính thì Ðược thân Ðoan và tâm trực nhiếp. Không nhơ uế thì Ðược Ðủ có Ðịnh tĩnh và tu tập huệ nhiếp. Chẳng hung dữ thì Ðược chẳng thô bạo và chẳng lưỡng thiệt nhiếp. Chẳng sai phạm sở hành thì Ðược chẳng xả bỏ Bồ Ðề tâm  và niệm Ðạo tràng nhiếp. Thành tựu bổn nguyện thì Ðược xả bỏ ma nghiệp và Phật lực hộ trì nhiếp. Chánh trụ ý thì Ðược chẳng khinh tháo và chẳng Ðiệu loạn nhiếp. Chẳng diệu Ðộng thì Ðược như thạch sơn và chẳng di chuyển Ðược nhiếp. Như thuyết thì Ðược sở tác thiện nghiệp và không nhiệt não nhiếp. Năng hành thì Ðược không hư dối và chẳng bỏ chỗ hướng về nhiếp. Chánh phát thì Ðược lìa biên kiến và thuận quán thậm thâm nhơn duyên nhiếp.

Chánh tiến thì Ðược thiện xảo và phương tiện nhiếp. Tất thắng thì Ðược chẳng giải Ðãi và dũng mãnh nhiếp. Bất thối thì Ðược Ðại dục và tăng tiến nhiếp. Thích hơn thì Ðược thấy Phật và nghe pháp nhiếp.Thượng cầu thì Ðược bỏ lỗi hoạn của các bực Ðịa và Ðược công Ðức của các Ðịa nhiếp. Thân cận thiện tri thức thì Ðược không ghét ganh và tin ưa nhiếp. Vui Ðẹp thiện tri thức thì Ðược kính thuận và chẳng trái nghịch lời dạy bảo nhiếp. Trí huệ thì Ðược vô thường quán và vô ngã quán nhiếp. Thiện quán thì Ðược tu vô tướng và chẳng dựa Niết bàn nhiếp. Ðây là ba mươi hai pháp Ðược nhiếp bởi sáu mươi bốn pháp’’.

Bửu Thủ Bồ Tát lại hỏi : ‘’Thưa Ðại Sĩ; Sáu mươi bốn pháp ấy còn Ðược mấy pháp nhiếp ?’’.

Hư không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Sáu mươi bốn pháp ấy Ðược một trăm hai mươi tám pháp nhiếp.

Hộ ngã thì Ðược dứt tất cả  ác và thành tựu tất cả thiện căn nhiếp. Hộ bỉ thì Ðược nhẫn nhục và nhu hòa nhiếp. Vô biệt dị thì Ðược tâm như nước và tâm như gió nhiếp. Nhứt vị thì Ðược pháp giới quán và như như quán nhiếp. Như mộng quán thì Ðược vô di chuyển quán và vô chơn thiệt quán nhiếp. Như ảo huyễn thì Ðược vừa theo tánh  và vô tự tánh quán nhiếp. Các thần thông thì Ðược liễu nghĩa và liễu trí nhiếp. Phương tiện thì Ðược Ðại bi và Bát Nhã Ba la mật nhiếp. Hổ thẹn thì Ðược chẳng che giấu lỗi phạm và hối quá nhiếp. Tin có nghiệp báo thì Ðược bất phóng dật và sợ ác Ðạo nhiếp. Thiểu dục thì Ðược ở trong sách có chừng hạn và lìa ô uế trước nhiếp. Tri túc thì Ðược dễ vừa và dễ nuôi nhiếp. Không phát não thì Ðược cứu cánh và cứu cánh biên tế nhiếp. Không tán thất thì Ðược Ðắc nhẫn và bất thối chuyển Ðịa nhiếp. Xả ngô ngã thì Ðược chẳng chấp ngã thân và chẳng chấp thọ mạng nhiếp. Lìa ngã sở thì Ðược vô tham và vô si nhiếp. Cầu pháp thì Ðược trí và Ðoạn nhiếp. Thích muốn pháp thì Ðược chẳng ham ngũ dục và lìa phiền não nhiếp. Kính trọng thì Ðược sanh ý tưởng là Phật và tưởng cứu lành nhiếp. Không mỏi mệt thì Ðược thân nhẹ và siêng năng ít ngủ nhiếp. Nội tâm Ðoạn trừ thì Ðược thân niệm xứ và thọ niệm xứ nhiếp. Ngoài chẳng hành thì Ðược tâm niệm xứ và pháp niệm xứ nhiếp. Tin ưa Phật trí thì Ðược thâm kính trọng và tịnh tín nhiếp. Ở chỗ khuất chẳng làm ác thì Ðược tự chứng biết và chư Thiên thần chứng biết nhiếp. Chẳng ngạo mạn thì Ðược chẳng tự khen và chẳng chê người nhiếp. Biết tự hạ mình thì Ðược chẳng hư xưng và chẳng hiển bày Ðức tốt của mình nhiếp. Thân Ðoan thì Ðược chẳng hành ba nghiệp bất thiện và chẳng phạm cấm giới nhiếp. Tâm trực thì Ðược thường xét lỗi mình và chẳng nói chỗ dở của gnười nhiếp. Ðủ có Ðịnh tĩnh thì Ðược tâm tịch tĩnh và dứt phiền não nhiếp. Tu trí huệ thì Ðược tuyển chọn các pháp và biết vô ngã nhiếp. Chẳng thô bạo thì Ðược thường làm việc lợi ích và thuận nhẫn nhiếp. Chẳng lưỡng thiệt thì Ðược tự Ðủ quyến thuộc và hòa hiệp biệt ly nhiếp. Chẳng bỏ tâm Bồ Ðề thì Ðược chúng sanh và Phật trí nhiếp. Niệm Ðạo tràng thì Ðược muốn phá ma chúng và thành chánh giác nhiếp. Bỏ ma sự thì Ðược chánh giác và chẳng bỏ chí Bồ Ðề nhiếp. Phật thần lực gia trì thì Ðược kiên cố hành và thiện thuần chí nhiếp. Chẳng khinh tháo thì Ðược  giữ vững các căn và chẳng bỏ cảnh giới nhiếp. Chẳng Ðiệu loạn thì Ðược quán khổ và quán không nhiếp. Như thạch sơn thì Ðược chẳng cao và chẳng hạ nhiếp. Chẳng di chuyển Ðược thì Ðược dứt ái và trừ sân nhiếp. Sở tác thiện nghiệp thì Ðược trí sở tác nghiệp và bỏ ma sự nhiếp. Không nhiệt não thì Ðược tịnh giới và tịnh Ðịnh nhiếp. Không hư cuống thì Ðược thành thiệt ngữ và chẳng mong quả báo nhiếp. Chẳng bỏ chỗ hướng về thì Ðược thành tựu nghiệp bực hiền và chẳng hành khiếp nhược nhiếp. Lìa biên kiến thì Ðược quán vô sanh và quán chẳng bại hoại nhiếp. Thuận quán thậm thâm nhơn duyên thì Ðược quán nhơn và quán duyên nhiếp. Thiện xảo thì Ðược Ðệ nhứt không tranh cạnh  và chẳng ngạo mạn nhiếp. Phương tiện thì Ðược ly phương tiện  và vô sanh phương tiện nhiếp. Chẳng giải Ðãi thì Ðược thân lực và tâm lực nhiếp. Dũng mãnh thì Ðược tâm thắng tiến và hại oán Ðịch nhiếp. Ðại dục thì Ðược chẳng cầu lợi dưỡng và chẳng tiếc thân mạng nhiếp. Tăng tiến thì Ðược không ngu tối và chẳng thối  hườn nhiếp. Thấy Phật thì Ðược  tu niệm Phật và tịnh tiến nhiếp. Nghe pháp thì Ðược thích Ðến chỗ giảng dạy và thích thưa hỏi nhiếp. Bỏ lỗi hoạn các Ðịa thì Ðược chẳng tán loạn hành và bỏ lìa ác tri thức nhiếp. Ðược công Ðức của các Ðịa thì Ðược phương tiện hồi hướng và chẳng bỏ bổn hành nhiếp. Không ghét ganh thì Ðược có thể thí cho tất cả và vật vừa ý mà xả bỏ nhiếp. Tin ưa thì Ðược vô cấu hành và tâm chẳng trược nhiếp. Kính thuận thì Ðược biết thời biết chỗ hạp nên của thế gian và tùy thuận hành nhiếp. Chẳng trái nghịch lời dạy bảo thì Ðược bỏ trừ bất tịnh và tịnh chánh hạnh nhiếp. Vô thường quán thì Ðược quán Ðộng chuyển và quán bại hoại nhiếp. Vô ngã quán thì Ðược chẳng có tác giả và chẳng có thọ giả nhiếp. Tu vô tướng thì Ðược chẳng duyên cảnh giới và trừ giác quán nhiếp. Chẳng dựa Niết bàn thì Ðược trừ bỏ vô minh và dứt ái trước nhiếp. Ðây là sáu mươi bốn pháp Ðược một trăm hai mươi tám pháp nhiếp «.

Bửu Thủ Bồ Tát nghe Hư Không Tạng Bồ Tát phân biệt những pháp môn như vậy rồi, vui mừng hớn hở Ðược chưa từng có, liền bạch Hư Không Tạng Bồ tát : ‘’Bạch Ðại Sĩ ; Thật là hi hữu, Ðại Sĩ có thể thành tựu biện tài nhanh lẹ như vậy và phân biệt biện thuyết rất giỏi. Các sự Ðược hỏi Ðều hay giải bày Ðược hết.

Như nay tôi hiểu ý nghĩa và văn tự của  Ðại Sĩ nói, dùng phương tiện như vậy hoặc một kiếp hoặc giảm một kiếp nói chẳng hết Ðược và biện luận cũng chẳng dứt ‘’’.

Ðức Phật bảo Bửu Thủ Bồ Tát : ‘’Ðúng vậy Ðúng vậy, nầy Bửu Thủ;      Ðúng  như lời ông nói. Bồ Tát Hư Không Tạng  ấy nếu diễn nói nghĩa một câu, hoặc một kiếp hay giảm một kiếp nói chẳng hết Ðược, biện cũng chẳng dứt. Hư Không Tạng Bồ Tát có vô lượng vô biên bất khả tư nghị  biện tài như vậy “.

Bấy giờ Bửu Thủ Bồ Tát dùng bàn tay che trùm khắp nhà  Diệu Bửu Trang Nghiêm Ðường, trong bàn tay ấy xuất hiện vô lượng hoa hương anh lạc  y phục  những món trang sức và những tràng phan lọng Ðẹp, tuôn ra những món cúng dường thượng diệu như vậy Ðể cúng dường Ðức Như Lai và Hư Không Tạng Bồ Tát, trên không có trăm ngàn âm nhạc chẳng trỗi mà tự kêu.

Trong tiếng âm nhạc ấy phát ra những bài kệ vi diệu ca ngợi Ðức Như Lai :

Gìn Ðức dạy Ðức Ðủ trăm phước

Tâm ý Ðiều phục niệm chẳng Ðộng

Sa Môn Ðại Sĩ xuống Trời Người

Mười phương Bồ Tát Ðều hiện Ðến

Danh xưng oai Ðức Ðấng tự tại

Ðiều phục chúng sanh trừ si tối

Hay Ðộ trời người Ðang nổi trôi

Ðóng cửa ác Ðạo khiến thanh tịnh

Ðại Thánh khéo nói âm vi diệu

Không sai không lầm âm thanh tịnh

Ba cõi không sánh không ba Ðộc

Thế Tôn nói pháp cho chúng vui

Ý niệm kiên cố ưa tịch tĩnh

Tối thắng thập lực ai cũng phục

Ðã bỏ siểm khúc Ðược cam lộ

Không có trần lụy chúng quy ngưỡng

Thế Tôn ở chúng chẳng Ðộng chuyển

Mà Ðộ vô lượng chúng mười phương

Tùy chúng sanh hành hay tùy thuận

Phật tử cũng thích tu hạnh ấy

Mặt nhựt không che hay chiếu khắp

Hay khiến các hoa Ðược Ðua nở

Phật trí huệ quang soi tối tăm

Phật tử Ðược tỏ cũng như vậy

Như gió vô ngại núi chẳng Ðộng

Sạch như hư không sáng như nhựt

Phật tử phóng quang mưa cam lộ

Vì vậy tôi lạy Phật Bồ Tát.

Ðại Thiên nước biển còn lường Ðược

Mười phương hư không còn bước dược

Tâm các chúng sanh còn Ðồng Ðược

Công Ðức của Phật chẳng cùng tận.

Trên không âm nhạc vang ra mhững bài kệ vi diệu ấy rồi , ma vương Ba tuần nghiêm bị bốn binh chủng Ðến chỗ Ðức Phật, hóa thân trưởng giả lễ chưn Ðức Phật Ðứng ở một phía mà bạch Phật rằng :’’Bạch Ðức Thế Tôn! Thật là hi hữu, các bực Ðại Sĩ ấy có thể thành tựu các thứ thần biến bất khả tư nghị còn có thể thị hiện mhững sự trang nghiêm bất khả tư nghị như vậy.

Bạch Ðức Thế Tôn! Ðời vị lai có bao nhiêu chúng sanh nghe thần biến bất khả tư nghị nầy mà Ðược khai ngộ quyết Ðịnh chẳng nghi ?

Ðức Phật nói :’’Nầy Ba Tuần! Trong Ðời vị lai ít có chúng sanh hoặc một người hoặc hai người nghe  kinh Ðiển thần biến bất tư nghị nầy mà Ðược tin hiểu thì ít có lắm.

Nầy Ba Tuần! Như một sợi lông chia làm trăm phần, lấy một phần lông chấm lấy một giọt nước biền  trong Ðại hải. ý của ông nghĩ thế nào, giọt nước Ðược chấm lấy ấy so với nước cả Ðại hải ít nhiều thế nào ?

Ba Tuần bạch rằng :’’ Bạch Ðức Thế Tôn; Ðược lấy rất ít, số còn lại rất nhiều “.

Ðức Phật nói :’’ Nầy Ba Tuần; Như nước Ðược lấy rất ít, chúng sanh nghe kinh Ðiển thần biến bất tư nghị nầy mà có thể tin hiểu Ðược thì rất ít cũng như vậy. Như trong Ðại hải nước còn lại rất nhiều, chúng sanh chẳng tin hiểu Ðược kinh Ðìển thần biến  bất tư nghị nầy rất Ðông nhiều cũng như vậy.

Nầy Ba Tuần; Nếu có một người trong thờì gian số kiếp bằng số cát sông Hằng , mỗi ngày Ðem trân bửu Ðầy cả Ðại Thiên thế giới dùng Ðể bố thí, người nầy Ðược phước chẳng bằng thiện nam tử thiện nữ nhơn nghe kinh Ðiển thần biến bất tư nghị nầy mà có thể tin hiểu Ðược phước nầy rất là mhiều. Tại sao, nếu là người tin hiểu kinh Ðiển nầy, thì biết người ấy thân từ Thích Ca Mâu Ni Phật  nghe kinh Ðiển nầy tin hiểu không nghi. Tại sao, vì nếu là chúng sanh chưa vun trồng thiện căn nghe kinh Ðiển  khó Ðược thế gian tin nầy mà có thể tin Ðược  thì không có lẽ ấy.

Nầy Ba Tuần sau khi Phật bát Niết Bàn lúc pháp sắp diệt có Ðông chúng sanh kiêu mạn . Những chúng sanh ấy chấp văn tự của Phật nói vì chẳng biết phương tiện nên họ riêng sanh tranh cạnh, bỏ pháp tư duy, bỏ chánh hạnh của mình, vì lợi dưỡng danh dự  y phục  uống ăn mà tự ràng buộc, thích luận bàn các sự việc thế tục và sách luận văn từ thế tục  mà chẳng luận bàn Ðệ nhứt nghĩa Ðế, chẳng thích suy gẫm Phật vô thượng Ðạo, họ lại còn hướng Ðến người khác  mà luận chê kinh Ðiển chơn thiệt thâm diệu nầy, Ðây là phỉ báng chư Phật. Họ chứa họp khối vô lượng khổ não lớn. Các hạng ma thần ma thiên tá trợ người ấy, vì lợi dưỡng cung kính và danh dự nên họ lại thêm phóng dật ngạo mạn. Do ngạo mạn mà các người ấy thấy có ai trì giới hiền thiện thọ trì Ðọc tụng kinh Ðiển nầy, họ bèn khi dễ ghét ganh hủy báng. Các người ngu si nầy hiện Ðời phá phạm cấm giới. Trong bọn ấy hoặc vì sợ khó sanh sống, hoặc vì hổ thẹn nơi người nên có kẻ giả mặc ca sa, hoặc xả giới hoàn tục. Những kẻ nầy thân hư mạng chết Ðọa Ðịa ngục A Tỳ  thọ khổ báo.

Nầy Ba Tuần; Trong Ðời vị lai có chúng sanh cầu Bồ Tát thừa mới phát Ðạo tâm căn lành cạn ít nắm lấy nhơn duyên chỉ chấp văn tự chẳng rõ Ðược nghĩa, thọ trì Ðọc tụng kinh Ðiển thậm thâm như vầy và lúc vì người diễn nói, thì bị người khác khinh khi chê trách. Vì bị người khinh chê nên bèn bỏ các kinh Ðiển thậm thâm như vầy mà Ðọc tụng các kinh tương ưng với Thanh Văn thừa, Bích Chi Phật thừa. Vì bị ràng buộc bởi lợi dưỡng danh dự các vật cần dùng nên họ trở lại hủy báng các kinh Ðiển thậm thâm chơn thiệt như vầy. Họ cũng khinh miệt người thọ trì Ðọc tụng các kinh Ðiển ấy, cho Ðến chẳng muốn Ðưa mắt nhìn ngó. Họ thường thích hạnh thấp kém mà thối thất pháp Ðại thừa Bồ Tát. –Dó là thối thất tâm thuần chí và thâm tâm. Ma thần ma thiên Ðược những người nầy bèn cố gắng làm nhiều cách hoại loạn tâm họ cho Ðến khiến chẳng nghe các kinh ấy, dầu cho có nghe thì khiến sanh lòng hủy báng không   tin. Các người nầy cũng còn chứa họp vô lượng tội thành tựu nghiệp phá pháp, lìa hẳn Tam Bửu chẳng Ðược thấy Phật nghe Pháp cúng dường tăng. Tạ sao, vì ở trong pháp luật Ðược Phật nói mà sanh nghi do dự vậy ‘’.

Bấy giờ ma vương Ba Tuần tự thấy mình có lỗi nên lo rầu sợ sệt Ðến lạy chưn Phật rồi Ðứng qua một phía.

Hư Không Tạng Bồ Tát hỏi : ‘’ Nầy Ba Tuần; Có chi mà ngươi lo rầu tiều tụy run sợ như người thất chí mà Ðứng qua một phía vậy ? ‘’.

Ma vương Ba Tuần nói : ‘’Thưa Ðại Sĩ; Tôi từ nơi Phật nghe nói những sự Ðáng sợ như vậy nên tôi lo rầu sợ sẽ bị Ðọa ác Ðạo, ai sẽ cứu tôi. Ở  trong  pháp luật của Phật dạy tôi luôn luôn làm vô lượng sự trở ngại.Vì vậy mà tôi lo sợ lắm’’

Hư Không Tạng Bồ Tát nói : ‘’Nầy Ba Tuần; Trong Phật pháp có pháp xuất tội. Ông nên Ðến chỗ  Thế Tôn thành tâm sám hối các tội ác Ðã làm chớ có làm lại nữa. Nếu ông có thể như vậy thì sẽ Ðược lợi ích tốt chẳng luống uổng ‘’.

Nghe lời khuyên ấy, Thiên ma Ba Tuần liền Ðến chỗ Ðức Phật năm vóc gieo xuống lạy chưn Ðức Phật ngước nhìn Phật rơi nước mắt  mà bạch rằng :’’Bạch Ðức Thế Tôn; Nay tôi thành tâm sám hối từ xưa Ðến nay ở trong pháp luật của Ðức Phật dạy thường làm vô lượng sự trở ngại. Ngưỡng mong Ðức Như Lai vì lòng từ bi thương xót thọ tôi sám hối ‘’.

Ðức Phật nói : ‘’Lành thay, lành thay, nầy Ba Tuần; Ông có thể tự thấy các việc ác Ðã làm, là thượng thiện thay người có thể ăn năn tội lỗi như vậy ở trong Phật pháp thì làm rộng lớn pháp tạng Như Lai. Chư Phật cũng thọ người ấy sám hối. Vì vậy nên từ nay ông chớ nên phạm nữa ‘’.

Ðức Thế Tôn bảo chư Bồ Tát : «Các Ðại Sĩ; Nay các người Ðều riêng nói pháp quá ma giới hành Ðể tỏ lòng thương Thiên ma Ba Tuần vậy  ”

Trong Ðại chúng có Bồ Tát tên  Kim Sơn Vương bạch Ðức Phật rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu có người phòng hộ nội giới thì chưa quá ma giới. Nếu thấy tất cả các giới Ðồng Phật giới, biết Phật giới ấy  tức là phi giới, Bồ Tát nầy có thể quá ma giới».

Bửu Ðức Bồ Tát bạch rằng :»Bạch Ðức Thế Tôn; Còn có chỗ dựa cậy nương nhờ là chưa khỏi ma giới. Nếu chẳng dựa cậy nương nhờ biết tất cả pháp vô sở Ðắc có thể vì chúng sanh nói pháp không sở y, Bồ Tát nầy có thể quá ma giới».

Bửu Thủ Bồ Tát bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu có thủ lấy ngã và ngã sở Ðây là ma giới. Nếu không có thủ ngã và ngã sở thì không có tranh cạnh. Vì không có tranh cạnh thì không có tâm hành. Tâm hành còn không có huống là có ma giới ư! Ðây là Bồ Tát  có thể quá các ma giới vậy.

Vô Tranh Dũng Bồ Tát bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu có xúc có ly thì có tranh tụng, có tranh tụng thì ma Ðược tiện lợi. Nếu không xúc không ly thì tự mình không có tranh tụng, cũng chẳng làm cho người tranh tụng, vì Ðược vô ngã vậy. Người không não hành có thể quá ma giới».

Bửu Tư Bồ Tát bạch rằng :»Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu có vọng tưởng phân biệt thì là phiền não và có phiền não xứ thì là ma giới. Nếu có Bồ Tát biết tất cả pháp không có tướng mạo, nơi các phiền não thì không vọng tưởng. Hoặc nội hoặc ngoại cũng chẳng biết khác. Vì bỏ lìa tất cả vọng tưởng phân biệt Ðây là   Bồ Tát  có thể quá ma giới».

Lạc Hành Bồ Tát bạch rằng : « Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu có chỗ thích chỗ chẳng thích thì có yêu có ghét. Nếu có yêu có ghét  thì có ma giới. Nếu có Bồ Tát bỏ lìa yêu ghét  bình Ðẳng hành ở trong các pháp không có hai tưởng, Ðược nhập bất khả tư nghị giới». Ðây là Bồ Tát có thể quá ma giới.

Ly Tranh Bồ Tát bạch rằng : « Bạch Ðức Thế Tôn; Ma giới do ngã mà phát khởi. Nếu Bồ Tát có thể biết Ðược ngã Ðược vô ngã nhẫn thì biết ngã tịnh, vì biết ngã tịnh nên biết tất cả pháp tịnh, vì biết tất cả pháp tịnh nên biết tất cả pháp tánh tịnh như hư không. Ðây là Bồ Tát có thể quá ma giới».

Pháp Tự Tại Bồ Tát bạch rằng : « Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu thuận phiền não pháp thì bị ái sai sử mà ma Ðược tiện lợi. Nếu có Bồ Tát ở  trong các pháp rất Ðược tự tại tự nhiên khai ngộ, vì Ðược chư Phật thọ ký, nơi Bồ Tát pháp trọn chẳng thối chuyển. Ðây là Bồ Tát có thể quá ma giới».

Sơn Tướng Kích Vương  Bồ Tát bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu tâm có khuyết lậu thì là ma giói. Nếu Bồ Tát giới không khuyết lậu  tâm không khuyết lậu thành tựu tất cả pháp không hành, Ðây là Bồ Tát có thể quá ma giới».

Hỉ Kiến Bồ Tát bạch rằng : « Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu người chẳng thấy  Phật chẳng nghe pháp thì ma Ðược tiện lợi. Nếu Bồ Tát thường thấy chư Phật mà chẳng thủ trước sắc tượng, thường nghe pháp mà chẳng trụ trước văn tự do vì thấy pháp thì là thấy  Phật . Vì không ngôn thuyết nên có thể nghe pháp. –Dây là Bồ Tát có thể quá ma giới «.

Ðế Võng Bồ Tát bạch rằng :»Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu có cậy có Ðộng thì là ma giới. Nếu Bồ Tát khéo thuận tinh tiến biết tất cả pháp cứu cánh không có tướng  thành  tựu mà không cậy  không Ðộng. Ðây là Bồ Tát có thể quá ma giới``.

Ðức Minh Vương Bồ Tát bạch rằng :»Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu hành hai pháp thì ma Ðược tiện lợi. Nếu Bồ Tát biết tất cả các pháp Ðồng với pháp tánh thì chẳng thấy ma giới cùng pháp tánh có khác, biết pháp giới cùng ma giới bình Ðẳngvì chẳng hai tướng vậy. Ðây là Bồ Tát có thể quá ma giới «.

Hương Tượng Bồ Tát bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu Bồ Tát khiếp nhược sợ pháp thậm thâm thì ma Ðược tiện lợi. Nếu dũng kiện Bồ Tát khéo có thể không Ðạt ba môn giải thoát, ở trong các pháp thậm thâm chẳng kinh chẳng sợ, vì có thể hiện tiền chứng biết các  pháp thiệt tánh. –Dây là Bồ Tát  có thể quá ma giới».

Di Lặc Bồ Tát bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn; Như nước trong biển Ðồng một vị mặn.

Trong biển Phật pháp cũng Ðồng một pháp vị, Ðó là giải thoát vị, ly dục vị. Nếu Bồ Tát khéo hiểu pháp một vị, Ðây là Bồ Tát  có thể quá ma nghiệp».

Hư Không Tạng Bồ Tát bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn; Như hư không cứu cánh vô cấu, cứu cánh sáng sạch, cứu cánh chẳng bị tất cả khói bụi mây mù  làm rối nhiễu. Cũng  vậy tâm bồ tát như hư không, biết rõ tất cả các pháp tánh thường thanh tịnh, cũng chẳng bị tất cả khách trần phiền não làm rối nhiễu Ðược Ðến bỉ ngạn Bát Nhã Ba la mật lìa các tối tăm, nơi các pháp dược huệ quang minh. Ðây  là Bồ Tát có thể quá ma giới».

Văn Thù Sư Lợi Pháp Vương Tử Bồ Tát  bạch rằng : « Bạch Ðức Thế Tôn; Nếu có ngôn ngữ thì có trệ ngại, nếu có trệ ngại thì có ma giới. Nếu pháp chẳng bị tất cả ngôn thuyết biểu thị bèn không trệ ngại. Sao gọi là pháp chẳng ngôn thuyết Ðược ? Ðó là Ðệ nhứt nghĩa. Trong Ðệ nhất nghĩa cũng không có văn tự và nghĩa. Nếu Bồ Tát có thể hành Ðệ nhất nghĩa Ðế, nơi tất cả pháp Ðều không có sở hành. Ðây là Bồ Tát có thể quá ma giới, vì không có sở quá vậy «.

Ðức Phật nói với Ma vương rằng : « Nầy Ba Tuần; Ông  có nghe nói  pháp quá ma giới chăng  ? «

Ma vương bạch rằng :`` Bạch Ðức Thế Tôn; Tôi Ðã có nghe «.

Ðức Phật nói : « Nầy Ba Tuần; Nếu có người hành những pháp ấy thì tất cả các ma không làm gì Ðược. Nếu có ma muốn ở nơi hành nhơn ấy mà phát khởi các ma sự thì trọn chẳng thể làm Ðược mà còn gây nên vô lượng tội lỗi. Vì vậy nên , Ba Tuần nầy, ông phải phát tâm Vô thượng Bồ Ðề, ở nơi pháp quá ma giới ấy phải kiên trì phụng hành. Nếu ông có thể hành như vậy thì có thể quá tất cả quốc giới ma.

Nầy Ba Tuần; Dụ như bợn dơ Ðóng từ cả trăm năm, có thể trong một ngày giặt rửa sạch sẽ. Cũng vậy, trong trăm ngàn kiếp chứa họp các nghiệp bất thiện, vì Phật pháp mà khéo thuận tư duy trong một ngày một giờ Ðều có thể tiêu diệt.

Nầy Ba Tuần; Như cỏ khô chứa họp Ðống lớn như núi Tu Di, lấy chút lửa ném vào thì mau cháy hết. Cũng vậy dùng ít sức huệ có thể trừ diệt vô lượng khối tối tăm. Tại sao ?

Vì sáng trí huệ  dũng mãnh mà vô minh thì kém yếu vậy «.

Lúc ấy ma vương Ba Tuần nghĩ rằng :

Ðức Thế Tôn Ðại từ vì thương xót  tôi  mà nói cho tôi  về pháp Bồ Ðề tâm. Nay tôi nên ở chỗ Ðức Như Lai vun trồng chút ít căn lành.

Nghĩ xong, ma vương Ba Tuần hóa ra tám vạn bốn ngàn lọng báu rất Ðẹp lạ với vô lượng hoa hương anh lạc hương bột hương xoa, rồi bảo quyến thuộc mình rằng : ” Chư Phật Thế Tôn xuất thế rất khó, các người nên Ðồng Ðến chỗ Ðức Thế Tôn Ðể cúng dường «. Trong Thiên ma quyến thuộc có tám vạn bốn ngàn  chúng cùng ma vương Ba Tuần Ðem Ðồ cúng như lọng báu hoa hương dâng lên Ðức Phật và Ðồng phát tâm Vô thượng Bồ Ðề.

Ngoài ra cón có các Thiên ma quyến thuộc chẳng có tín tâm chẳng phát tâm Bồ Ðề, họ hiện hình tướng cười chê luận bàn về ma vương Ba Tuần rằng :» Thật là hi hữu cho Ba Tuần có thể ở trước Sa Môn Cù Ðàm trá hiện tướng  Ðốc tín như vậy, coi  Cù Ðàm như người chí thân. Hoặc là Ba Tuần muốn ở nơi Sa Môn Cù Ðàm học chú thuật nên nay ở trước mặt Cù  Ðàm ca ngợi  chăng ? «.

Trong chúng ấy có ma tử Xử Diện và các ma tử Ðều không có tín tâm Ðều nói rằng :`` Giả sử Sa Môn  Cù Ðàm dùng các phương thuật hồi chuyển ma vương, chúng ta sẽ lập các phương tiện làm cho kinh Ðiển như vậy chẳng lưu bố Ðược, dầu có lưu bố cũng làm cho ít người hộ trợ , cũng làm cho ít người tín thọ phụng hành bị nhiều người khinh tiện, thường lạc ở Ðịa phương biên Ðịa chẳng cho tuyên truyền tại trung tâm các nước, chúng ta sẽ khiến các chúng sanh bần cùng không oai Ðức Ðược nghe và thường bị người có oai Ðức hào phú chẳng tin chê trách «.

Bấy giờ Ðức Thế Tôn bảo Hư Không Tạng Bồ Tát : “Nầy Ðại Sĩ! Ông có nghe các ma tử nói lời ác ấy chăng ?”.

Hư Không Tạng Bồ Tát bạch rằng :  “Bạch Ðức Thế Tôn! Tôi có nghe”

Ðức Phật nói : “Nầy Hư KHông Tạng; Vì vậy mà ông nên hộ trợ an ủi kinh Ðìển thậm thâm vi diệu như vậy vì Ðể hàng phục các ma thần”.

Hư Không Tạng Bồ Tát bạch rằng : “ Bạch Ðức Thế Tôn; Mười phưong chư Phật Ðều Ðã hộ trì kinh Ðiển như vậy. Chúng tôi cũng nên an ủi thọ trì”.

A bạt Ðê, bạt Ðê, tỳ bạt Ðê, bà hê Ða nâu tán Ðề, Ðầu lâu Ðà la ni, niết già Ða niết già Ða ni, xa mế bát già Ða ni, mê la dục Ðê, già lâu na niết  nựu Ðề, tát giá bạt Ðê, phù Ða lặc sai, Ðạt ma niết chiết Ðê, Ðạt ma lặc sai, úc cưu ly, thi cưu ly, hưu lâu hưu lâu hưu lâu Ðức ca ly, Ða bà bà Ðế Ðê, thi la nâu bà Ðế Ðê, a xoa dạ niết thế trì, chỉ xa bà ca lợi thí, phật Ðà yết Ðề mị Ðê, Ðạt ma huất kỳ la nê, tăng già nâu kìm mế, a nâu Ðầu lệ.

Chẳng thể tế Ðộ Ðược

Quyến thuộc ma hư hoại

Nếu ai phạm kinh nầy

Không có các Ðao trượng

Thuận chỗ lành mình làm

Là chỗ làm chư Thánh

Những câu lành và tốt

Thuận với dòng giải thoát

Phá các luận ngoại Ðạo

Hàng phục các chúng ma

Tứ Thiên Vương thường hộ

Và cùng Thiên Ðế  Thích

Phạm Thiên Vương thế chủ

Hàng chư Thiên phụng Phật

Người hộ trì Bồ Ðề

Chư Thiên thần như vậy

Thường phải nên ủng hộ

Hàng phục các chúng ma

Vì lợi ích chúng sanh

Mà thọ trì chánh pháp

Hộ trì thuyết pháp sư

Ðều phải nên ủng hộ

Hư Không Tạng Bồ Tát nói chú ấy rồi, tức thì nhà Diệu Bửu Trang Nghiêm Ðường  và cả Ðại Thiên thế giới chấn Ðộng sáu cách.

Lúc các ma tử thấy trên không có năm trăm Mật Tích Lực Sĩ cầm chày kim cương chói sáng như lửa rất Ðáng sợ.

Chư Mật Tích xướng lên rằng : « Nếu có ma tử và ma thần nào nghe chú ấy mà không phát tâm Vô Thượng Bồ Ðề, chúng ta sẽ Ðập bể Ðầu họ thành bảy phần.

Chư ma tử  và  các  quyến thuộc  kinh sợ run rẩy  lông trên thân Ðều dựng Ðứng, liền chắp tay lễ Ðức Phật mà bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn! Chúng tôi nay phát tâm Vô Thượng Bồ Ðề. Lành thay Thế Tôn mong cứu chúng tôi khỏi sự kinh hoàng nầy Ðể Ðược an vui vô úy «.

Ðức Phật bảo Tôn Giả A Nan rằng :`` Trước Ðây các ma tử nầy có nói rằng :  Chúng ta ở Ðời sau nơi kinh Ðiển nầy sẽ làm trở ngại. Ắt sẽ xứng với bổn thệ ấy  mà làm trở ngại. Kinh Ðiển như Ðây chỉ sẽ do Phật thần lực và chư Bồ Tát  thọ trì mà sẽ Ðược lưu bố trong Ðời, nhưng không có Ðược nhiều người  thọ trì  phân biệt giải thuyết.

Nầy A Nan! Ông có thấy các ma tử vì muốn  thoát khỏi sự kinh sợ mà phát tâm Vô thượng  Bồ Ðề  chăng ?».

Tôn Giả A Nan bạch rằng : « Bạch Ðức Thế Tôn; Tôi Ðã thấy «.

Ðức Phật nói : « Nầy A Nan ¡  Lời nói phát tâm ấy sẽ làm nhơn rời lìa  ma sự cho các ma tử, vì họ chẳng thâm tâm phát tâm  Vô thượng Bồ Ðề  vậy.

Nầy A Nan; Ðời vị lai  sẽ có Phật xuất thế hiệu là  Vô Cấu Tướng Như Lai   Ứng  Cúng  Chánh  Biến Tri, ma vương Ba Tuần nầy ở chỗ Ðức Phật ấy sẽ bất thối chuyển phát tâm  Vô thượng  Bồ Ðề . Ðức  Phật   Vô Cấu Tướng biết Ba Tuần  thâm tâm thành tựu nên sẽ thọ ký Vô thượng Bồ Ðề cho. Lúc vị lai ấy, vẫn làm ma vương thâm tâm kính tin nơi chánh pháp Như Lai.

Như lúc Phật Di Lặc xuất thế, có ma vương tên là  Ðạo Sư  thâm tâm kính tin Phật, Pháp  và Thánh chúng. Năm trăm ma tử nầy cũng sẽ ở lúc Ðó sanh trong hàng ma, họ sẽ ở chỗ  Phật Di Lặc, vì Bồ Ðề mà vun trồng các căn lành, cho Ðến lúc Ba Tuần  thành Phật  sẽ thọ ký Vô thượng Bồ Ðề cho họ.

Nầy A Nan; Ma vương Ba Tuần nay dầu phát tâm Vô thượng Bồ Ðề mà vẫn do dự  bất Ðịnh  chút ít. Dầu vậy ông ấy sẽ lần lần  thành tựu vô lượng công Ðức làm bực Thế Tôn  như Phật  hiện nay «.

Lúc bấy giờ  trong  Ðại chúng có  vô lượng  vô biên chư Thiên, thế nhơn      Ðế Thích, Phạm Thiên, Hộ Thế Thiên Vương  nghe  Ðức Phật  thọ ký cho        ma vương  Ba Tuần sẽ Ðược thành  Vô Thượng  Bồ Ðề, tất cả  Ðều vui mừng   hớn hở  than chưa từng có Ðồng chắp tay hướng lên Phật bạch rằng : « Thật là hi hửu, ai Ðược thấy Phật ắt Ðược thành tựu vô lượng khối pháp bửu công Ðức. Tại sao, hoặc có chúng sanh chẳng tin muốn làm nhiễu loạn Như Lai mà Ðược thấy Phật, hoặc có chúng sanh gặp gở thấy Phật , thì làm nhơn lành cho kẻ ấy nhẫn Ðến làm nhơn khiến họ Ðược Niết bàn.

Bạch Ðức Thế Tôn; Trừ ngoài Ðức Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri, còn có ai có thể phân biệt biết rõ căn chúng sanh  như vậy ?».

Ðức  Phật  bảo hàng chư Thiên và thế nhơn rằng : « Như lời các người Ðã nói, có ai Ðược thấy Phật thì Ðều nhờ lợi ích cả. Các người nên biết rằng hoặc có chúng sanh thiện căn Ðều hết, trong vô lượng vô số na do tha kiếp không có phần Ðược thân ngưới, các chúng sanh nầy thấy Phật bèn làm nhơn lành nhẫn Ðến khiến họ Ðược Niết bàn.

Ðức Như Lai  có thể làm phước Ðiền  vô thượng  vô lượng  bất tư nghì như vậy .

Nầy chư Thiên nhơn; Tâm tánh thường thanh tịnh mà phàm phu chúng sanh chẳng thể như thiệt thấy. Vì chẳng thể như thiệt thấy biết Ðược  nên nói là  cấu. Còn người có thể chơn chánh thấy biết thì nói là tịnh. Nhưng trong Ðệ nhứt thiệt nghĩa không có một pháp nào là khả tịnh khả ố cả. Các người nên biết các phiền não không có phương không có xứ chẳng nội chẳng ngoại, do vì chẳng thiện thuận tư duy nên sanh phiền não, còn thiện thuận tư duy thì không có phiền não. Người tăng giảm chẳng bình Ðẳng thì sanh phiền não, còn không tăng giảm thì không phiền não . Hư ngụy vọng tưởng thì sanh phiền não, không vọng tưởng thì không phiền não. Vì vậy mà Phật nói như thiệt  biết  tà kiến  thì là chánh kiến, mà tà kiến cũng chẳng tức là chánh kiến. Người có thể như thiệt biết thì không hư vọng tăng giảm thủ trước,vì vậy nên gọi là chánh kiến.

Nầy chư Thiên nhơn! Như Ðại Ðịa thủy giới phong giới  y  nơi hư không mà trụ. Hư không không có chỗ  y  trụ, như vậy thì Ðại Ðịa cũng không chỗ  y  trụ mà giả có tên là  y  trụ. Các người nên biết như vậy. Khổ y nơi nghiệp nghiệp y nơi kiết sử, mà khổ nghiệp kiết sử Ðều không có sở y, vì tâm tánh thường thanh tịnh vậy. Do Ðó mà biết rằng tất cả các pháp không có căn bổn Ðều không có chỗ trụ, do giả ngôn thuyết mà nói là có, thiệt thì không có vậy. Do cớ nầy nên nói tất cả pháp  bổn tánh thường tịnh  cứu cánh  vô sanh  vô khởi.

Nầy chư Thiên Nhơn! Pháp môn ấy gọi là tánh thường tịnh pháp môn. Bồ Tát thông Ðạt pháp môn nầy thì không bị các phiền não làm nhiễm ô, cũng chẳng cậy dựa pháp môn thanh tịnh ấy, vì Ðã xả bỏ tất cả các cậy dựa Ðộng lay vậy. Do Ðây mà Ðược Ðạo bình Ðẳng quá ma giới nhập vào Phật giới, cũng có thể nhập vào Ðược chúng sanh giới mà chẳng Ðộng pháp giới. Biết tất cả pháp không có giới  không có phi giới , có thể mau Ðến  Nhứt  thiết  trí  giới».

Lúc Ðức Phật nói pháp ấy, có năm trăm Bồ Tát Ðược  Vô sanh  Pháp nhẫn.

Bấy giờ Trưởng giả Thân Việt  ở  trong chúng rời chỗ ngồi Ðứng vậy Ðến lễ chưn Phật mà bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn! Ðức Phật vì chúng tôi mà nói kinh Ðiển thậm thâm nầy.

Trước kia tôi vì xúc não Phật nên làm hầm lửa lớn và dâng cơm có Ðộc. Nhưng Ðại thánh Như Lai  là Ðấng chẳng thể làm hại Ðược, do Ðó nên tôi Ðối với Phật sanh lòng kính trọng. Từ ngày ấy Ðến nay, lòng nghi hối của tôi  còn chưa có thể trừ dứt. Hôm nay từ nơi Ðức Phật Ðược nghe kinh Ðiển thậm thâm vi diệu nầy lòng nghi hối liền trừ tâm không chướng ngại Ðược hạnh an lạc. Vì vậy mà nay tâm kính tin của tôi càng thêm tăng trưởng. Nay trong nhà tôi có nhiều của cải châu báu sẽ mang cúng dường  Phật Pháp và Tăng cùng các Sa Môn, Bà La Môn kẻ nghèo cùng hạ tiện xin ăn.

Bạch Ðức Thế Tôn! Có ai Ðược nghe kinh Ðiển dứt tất cả kiết phược thậm thâm nầy mà còn tham lấy các thứ của cải vật chất!».

Hư Không Tạng Bồ Tát bạch rằng : « Bạch Ðức Thế Tôn! Thật là hi hữu, chư Phật Như Lai Vô Thượng Bồ Ðề  rất là thậm thâm khó lường biết Ðược. Nếu có Bồ Tát ở Ðời vị lai xả thân mạng mình và lợi dưỡng danh dự  mà có thể thọ trì Phật Bồ Ðề rất là khó có».

Trong Ðại chúng có sáu mươi tám ức Bồ Tát Ðứng dậy chắp tay hướng lên Phật Ðồng nói kệ rằng :

Thế Tôn diệt Ðộ rồi

Chúng tôi có thể nhẫn

Xả thân thọ mạng mình

Ðể hộ trì chánh pháp

Xả lợi dưỡng danh dự

Rời lìa các tham trước

Nguyện hộ trì chánh pháp

Vì Ðược Phật trí vậy

Bị mắng chửi quở trách

Và lời khinh chê chọc

Vì có hộ chánh pháp

Sẽ nhẫn nhịn nhận Ðó

Bị khi dễ phá cợt

Xướng nói kêu ác danh

Sẽ dùng lòng từ nhẫn

Ðể hộ trì kinh nầy

Tỳ kheo Ðời vị lai

Chấp trước ham các cõi

Cùng ma làm bè Ðảng

Phỉ báng Phật chánh pháp

Phá cấm giới làm ác

Chuyên nghiệp thế tục lụy

Bị danh lợi che trùm

Nên chẳng thích chánh pháp

Cậy biết các tục Ðiển

Kiêu mạn và phóng dật

Cao khoe mình hay giỏi

Khinh miệt người chánh hạnh

Thường bỏ chỗ nhàn tĩnh

Thích ở chốn ồn ào

Học văn từ thế tục

Chấp chặt lấy ngô ngã

Chẳng biết giáo hóa người

Chẳng trao giồi trí huệ

Bỏ tọa thiền niệm Phật

Chẳng gần kề Tam Bửu

Người không có trí huệ

Kết bè Ðảng cầu lợi

Siêng cùng chung kiết sử

Thích thọ người dâng cúng

Thấy người từ tâm thí

Tham tiếc như của mình

Thường qua Ðến chỗ người

Luận nói những thế sự

Ruộng nhà và nghề nghiệp

Cùng những sự bán buôn

Siêng ham cầu lợi tức

Còn tự sưng Sa Môn

Ngạo mạn chấp lấy có

Dựa cậy nơi tà kiến

Nghe nói pháp tánh không

Sẽ kinh hoàng sợ hải

Họ lánh xa chánh pháp

Chỉ biết cầu hiện báo

Họ sẽ hư vọng nói

Phi pháp nói là pháp

Tai hoạn lớn như vậy

Các Tỳ Kheo tệ ác

Ma cùng với ma tử

Lại sẽ tá trợ nhau

Kinh văn thì là một

Nói nghĩa Ðều riêng khác

Ðều luận theo ý mình

Kẻ ngu sẽ như vậy

Các kinh Ðiển thâm diệu

Hay làm cho giải thoát

Họ sẽ ngăn trở Ðó

Trái lại nói sự cạn

Ta thắng còn ngươi liệt

Do thắng nên Ðắc quả

Ở trong các Phật pháp

Sẽ tranh cạnh như vậy

Lúc cạnh tranh như vậy

Chúng sanh bị phá hoại

Bị phi pháp tri thức

Làm cho phải não bức

Vị lai mạt thế ấy

Lòng rất Ðáng lo sợ

Chúng tôi trì chánh pháp

Ðấng cứu thế chỗ nói

Chúng tôi thường từ tâm

Chẳng rời bỏ pháp luật

Sanh khởi chánh Ðại bi

Ðể thủ hộ cho Ðời

Phá giới thích làm ác

Chẳng an trụ chánh pháp

Sa Ðọa nơi Ðạo nào

Chúng tôi thường lo thương

Thấy cố ý làm ác

Hủy báng nơi chánh pháp

Chúng tôi trọn chẳng cùng

Chung làm thân bạn Ðảng

Thường dùng sức chúng tôi

Khéo thủ hộ lỗi miệng

Thấy những người vô dụng

Chẳng nói lỗi của họ

Chúng tôi trụ dồng thánh

Ðầu Ðà hộ tịnh giới

Ở chánh Ðịnh tu huệ

Thường siêng năng tu hành

Lìa ồn náo thế gian

Thích ở chỗ nhàn tĩnh

Không tham trước như nai

Khéo Ðiều phục tri túc

Nếu lúc Ðến tụ lạc

Nhiếp các căn ít nói

Thấy người diễn thuyết pháp

Cùng nhau luận chánh pháp

Ái ngữ làm lợi ích

Ðể giáo hóa chúng sanh

Lại thuyết pháp cho họ

Khiến họ dứt ác hạnh

Chúng tôi vì chánh pháp

Kẻ ở xa tôi Ðến

Vì họ mà thuyết pháp

Ðể lợi ích cho họ

Nếu thấy hàng phàm ngu

Có người kém mất ấy

Tôi chỉ nên tự hộ

Trụ chánh pháp hành nhẫn

Hủy nhục hay cung kính

Tôi sẽ vững như núi

Chẳng nhiễm pháp thế gian

Làm Ðạo Sư cho Ðời

Các Tỳ Kheo phạm giới

Nếu Ðến quở trách họ

Bảo tự xét lỗi mình

Ðó sẽ là nghiệp báo

Sẽ vì các hạng ấy

Những chúng sanh ganh ghét

Trước tỏ lời thân thiện

Hiện làm cách cung kính

Người ấy liền quan niệm

Ta cũng là Sa Môn

Thành tựu Ðức hạnh ấy

Không bị tiếng xấu chăng

Các người phạm cấm giới

Như là người thất chí

Nghe kinh nầy lo sợ

Như sứt mũi soi gương

Những phương tiện phải làm

Họ chẳng muốn nghe theo

Lại còn bảo người khác

Rằng chẳng phải chánh pháp

Họ còn bảo quốc vương

Phá lòng tin thần dân

Phỉ báng pháp chơn chánh

Rằng chẳng phải Phật nói

Chúng tôi ở lúc nầy

Do thần lực của Phật

Vì hộ trì chánh pháp

Nên chẳng tiếc thân mạng

Thế Tôn biết chúng tôi

Lời nói không hề sai

Sẽ kiên trì thủ hộ

An trụ chánh pháp ấy

An trụ lời thành thiệt

Ðúng như lời mà làm

Vui Ðẹp chư Như Lai

Mới thành tựu Bồ Ðề

Hư Không Tạng Bồ Tát khen chư Bồ Tát rằng : « Lành thay lành thay, nầy chư Ðại Sĩ! Các Ngài có thể phát nguyện thành thiệt thọ trì Ðại pháp  vô thượng thậm thâm vi diệu của Như Lai, thật là rất tốt vậy».

Hư Không Tạng Bồ Tát  bạch Ðức Phật :``Bạch Ðức Thế  Tôn! Có thiện nam tử  thiện nữ nhơn thọ trì Ðọc tụng kinh Ðiển nầy thì Ðược bao nhiêu phước ?».

Ðức Phật  nói :`` Nầy Hư Không Tạng! Ví như cả mười phương mỗi phương Ðều có mười Ðại Thiên thế giới, Ðem nghiền nhỏ tất cả Ðại Thiên thế giới ấy thành vi trần họp chung thành một Ðống. Giả sử có người  thành tựu   thần túc vô lượng oai Ðức thọ mạng lâu dài, người nầy mang Ðống vi trần  ấy Ði phương Ðông quá số thế giới bằng số Ðống vi trần ấy mới bỏ rơi xuống một vi trần. Cứ như vậy Ði qua phương  Ðông mãi Ðến bỏ rơi hết số vi trần ấy, nhưng các thế giới vẫn chẳng hết. Như Ði qua phương –Dông bỏ rơi vi trần, Ði qua chín phương kia bỏ rơi hết số vi trần cũng như vậy, nhưng các thế giới cũng chẳng hết.

Nầy Hư Không Tạng! Các thế giới như vậy chừng có nhiều chăng ?».

Hư Không Tạng Bồ Tát bạch rằng :  «Bạch Ðức Thế Tôn! Số thế giới ấy rất nhiều rất nhiều vô lượng vô biên chẳng thể Ðếm biết Ðược”.

Ðức  Phật nói : «Nầy Ðại Sĩ! Các thế giới ấy hoặc có dính vi trần hay không dính vi trần Ðều Ðem họp cả lại làm một thành cao rộng bằng nhau, trong thành chứa Ðầy hột Ðình lịch. Số hột Ðình lịch nầy có thể Ðếm biết Ðược chăng ?».

Hư Không Tạng Bồ Tát bạch rằng :`` Bạch Ðức Thế Tôn! Giả sử dùng thí dụ còn chẳng rỏ Ðược  huống là có thể Ðếm biết, chỉ trừ Ðức Như Lai, không ai có thể Ðếm biết Ðược».

Ðức Phật nói : «Nầy Ðại Sĩ! Ðúng như vậy, Ðúng như vậy, như lời ông nói, chỉ có Như Lai biết Ðược số hột Ðình lịch ấy. Nầy Ðại Sĩ! Nếu như có người thành tựu thần túc vô lượng oai Ðức có thể dùng miệng thổi những hột Ðình lịch ấy rải tan mười phương, một hột Ðình lịch rơi xuống một thế giới, trong chẳng quá một hột. Nầy Ðại Sĩ ! Theo ý ông nghĩ thế nào ?  Những thế giới Ðược hột Ðình lịch rơi xuống ấy chừng có nhiều không ?».

Hư Không Tạng Bồ Tát bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn! Những thế giới ấy chẳng phải tâm lực có thể phân biệt Ðược. Giả sử có phân biệt khiến tâm người phải mê loạn».

Ðức Phật nói : «Nầy Ðại Sĩ! Nay Phật bảo với ông, nếu có thiện nam tử  thiện nữ nhơn hành Bồ Tát Ðạo, ngày ngày Ðem vô lượng trân bửu Ðầy cả những thế giới ấy Ðể bố thí không hề thôi nghỉ cũng chẳng làm việc khác.

Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhơn thọ trì Ðọc tụng thơ tả kinh Ðiển thậm thâm nầy, chẳng cầu lợi dưỡng, vì Bồ Ðề mà diễn nói cho người, nhẫn Ðến chỉ làm cho một người sau khi nghe rồi khuyên ở nơi  Vô thượng Bồ Ðề nhẫn Ðến phát một niệm lành, vì muốn khiến chánh pháp Ðược còn lâu ở thế gian vậy. Công Ðức của người nầy hơn người bố thí kia cả trăm lần, ngàn lần, trăm ngàn vạn lần, nhẫn Ðến chẳng phải toán số thí dụ biết Ðược. Huống là có thể khiến người nghe pháp nầy an trụ nơi Vô thượng Bồ Ðề. Tại sao, vì có thể diễn nói    vô lượng thiện căn thành tựu chư Bồ Tát như vậy Ðể hộ trì chánh pháp.

Nầy Ðại Sĩ! Phật chẳng thấy Bồ Tát còn có pháp nào khác  có thể hơn chánh hạnh kiên cố nhiếp các thiện pháp giáo hóa chúng sanh nầy».

Hư Không Tạng Bồ Tát bạch rằng : « Bạch Ðức Thế Tôn! Thật là hi hữu, Như Lai bất khả tư nghị, Ðại pháp của Như Lai cũng bất khả tư nghị. Như Ðại pháp của Như Lai bất khả tư nghị, người thọ trì kinh Ðiển nầy Ðược công Ðức cũng bất khả tư nghị.

Ngưỡng mong Ðức Như Lai hộ trì kinh nầy vì Ðời dương lai khiến các thiện nam tử thiện nữ nhơn thọ trì chánh pháp tay Ðược kinh nầy ôm ở trong lòng chẳng rời lìa. Nếu là người Ðáng lìa khỏi sanh tử thì chẳng từ người khác nghe pháp mà tự nhiên Ðược khai ngộ Bồ Ðề. Ngộ Bồ Ðề rồi lại rộng vì người mà diễn nói».

Ðức Phật nói :`` Nầy Ðại Sĩ! Lắng nghe lắng nghe, khéo suy nghĩ Ðó, Phật sẽ vì hộ kinh Ðiển nầy mà nói chương cú triệu thỉnh Hộ Thế Tứ Thiên Vương, Thiên Ðế  Thích, Phạm Thiên Vương  các vị Thần Thiên. Do vì Ðược chương cú nầy triệu thỉnh nên chư Thiên chư Thần ấy sẽ ủng hộ các thuyết Pháp sư thọ trì kinh nầy lúc diễn nói kinh Ðiển thậm thâm khó Ðược Ðời tin ấy, làm cho không ai làm trở ngại Ðược. Ðó là  hoặc  bị quốc vương Ðại thần Ðuổi ra khỏi nước, hoặc bị bịnh nặng, hoặc lúc Ðấu tranh nổi lên, hoặc quốc Ðộ có tật dịch. Lúc các sự tai nạn ấy phát khởi do sức thần chú làm cho liền tiêu diệt chẳng trở ngại Ðược. Những gì là thần chú chương cú ?  Liền nói chú rằng :

Ðầu Ðầu lệ, Ðề Ðề lệ , Ðà dạ ki Ðế, Ðà dạ la già la, ni Ðế Ðề, tỳ bà tri, xa mế, xa di Ða tỳ, mục xí, chiên Ðế Ðê, ni kỳ noa nễ, a nâu Ða lệ, minh da la ni, bà ki tư, bát tha thâu Ðà ni, bát Ðà nâu chỉ, bát Ðà tán Ðề, bát nhã mâu lệ, a bà cứu lệ, phù Ðà lặc sai, luật na tát chi, Ða bà tát chi, Ða bà bát Ðê .

Tùy Phật ý, thuận Pháp tánh, cung kính Tăng, thế chủ tín hộ thế  Tứ Vương vì các Phật tử thọ trì chú nầy hộ trì người thuyết pháp» .

Lúc ấy Tứ Thiên Vương liền Ðứng dậy chắp tay hướng  lên Phật mà bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn; Chúng tôi sẽ hộ trì các Phật tử thọ trì kinh nầy. Liền nói chú rằng : Thủ tì, thủ bà bát Ðê, thủ Ðề Ðế, mục Ða ủng, Ðà lê ủng, Ðà la ni, phả Ðam mế, a  kỳ  ủng  khiếp ti, a mục xí, Ðà la ni Ðà  ủng, tẩu thủ sái hê na, tì  Ðề  tì  Ðà  lại  tán  Ðề, tam  mế, bà  dạ  mế, ma  lại  di, ba  phiến  Ða  Ðề, hưu  hưu, hê  hê, khưu  lâu  khưu  lâu  lệ».

Lúc Tứ Ðại  Thiên Vương nói chú bất khả phạm  ấy rồi, Thiên Ðế  Thích  liền Ðứng dậy  tâm tịnh  vui vẻ  chắp tay  hướng  lên Phật  mà  nói kệ rằng :

Lúc Ðời mạt Ðói kém

Các Ðại Sĩ lớn rộng

Thọ trì nói kinh nầy

Tôi sẽ hầu hạ họ.

Nói kệ xong, Thiên Ðế Thích  liền nói chú rằng :

Di Ðê, thủ  tì, ma  ha  di  Ðê, Ðạt  ma di Ðê, thiên Ða già lệ, ma di Ðê, tát giá di Ðê, na Ðề mế, a nâu Ða lệ, a nâu Ðầu ủng, a nâu lặc sai, tát bà tát Ðỏa a nâu già hê, a na nâu Ða ti, tu ký Ðê, a tỳ lô Ðề, a tỳ già hê, phù Ðề bồ xá mế, nhị ly, yết tha ni Ðê, nê Ðề la ni, a na tha bà sai Ðế, mế Ðê, mế Ðê xà gia tư, tu sa la.

Các Ngài khởi thiền lạc

Ðến hộ người trì pháp

Các thế giới Thế Tôn

Thảy Ðều Ðồng thọ trì.

Phạm Tự Tại Thiên Vương Ðứng dậy khen  Thích Phạm Hộ Thế  chư Thiên  rằng : « Lành thay, lành thay; Các Ngài bèn có thể vì hộ chánh pháp, vì trì pháp, vì người thuyết pháp mà phát Ðại trang nghiêm. Các Ngài Ðúng là phải nên như vậy rất Ðược tiện nghi tùy theo pháp luật của  Như Lai  trụ thế lâu hay mau, trong thời gian ấy sẽ có người hiểu biết chánh hành pháp hành. Trong bao nhiêu thời gian ấy hàng chư Thiên và thế nhơn sẽ rất hưng thạnh cung Ðiện nhà cửa dẫy Ðầy. Sau khi chánh pháp nầy diệt, hàng chư Thiên và thế nhơn trở lại giảm ít, cung Ðiện nhà cửa trống hoang».

Ðức Phật nói với Di Lặc Bồ Tát rằng : « Nầy Di Lặc! Ông thọ trì kinh Ðiển  thậm thâm nầy Ðọc tụng biên chép rộng vì người mà diễn nói.

Nầy Di Lặc! Nay Phật Ðem kinh Ðiển thậm thâm như Ðây phó thác ông Ðể Ðại pháp nầy còn lâu ở thế gian, Ðể hàng phục các chúng ma, Ðể lợi ích tất cả chúng sanh, Ðể tất cả ngoại Ðạo chẳng Ðược tiện lợi, Ðể dạy bảo chư Bồ Tát gần kề kinh nầy chẳng xa rời, vì muốn  khiến Phật pháp Ðại minh còn lâu ở thế gian mà chẳng suy diệt vậy, vì khiến giống Phật Pháp Tăng chẳng Ðoạn tuyệt vậy».

Di Lặc Bồ Tát liền bạch Phật rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn! Lúc Ðức Như Lai còn tại thế và sau khi diệt Ðộ, tôi sẽ thường thọ trì kinh Ðiển thậm thâm nầy rộng tuyên lưu bố. Tại sao, vì người thọ trì pháp nầy thì là thọ trì chánh pháp của tất cả chư Phật  quá khứ  vị lai  hiện tại, chớ chẳng phải chỉ thọ trì chánh pháp của một Ðức Phật.

Bạch Ðức Thế Tôn! Tôi cũng vì tự hộ pháp của mình vậy.

Bạch Ðức Thế Tôn! Tôi thường cùng Ðại chúng chư Thiên câu hội ở Ðâu Suất Thiên cung thường vì họ mà rộng diễn nói kinh Ðiển thậm thâm nầy. Tôi còn sẽ làm cho người thọ trì Ðọc tụng kinh nầy  tay họ Ðược kinh nầy ôm giữ trong lòng  chẳng rời quyển kinh.

Bạch Ðức Thế Tôn! Ðời mạt thế sau, nếu lúc pháp muốn diệt, có ai thọ trì kinh nầy rồi vì người mà diễn nói, nên biết Ðó là do oai thần của Di Lặc kiến lập vậy.

Bạch Ðức Thế Tôn! Trong lúc ấy dầu có nhiều ma sự nhiễu loạn hành nhơn, các người thuyết pháp vì dựa nơi phiền não ma nên bị ma nhiếp trì mà chẳng thích kinh nầy chẳng siêng tu tập tranh cạnh thị phi lẫn nhau, chúng tôi sẽ Ðồng siêng làm phương tiện khiến người thuyết pháp ưa thích kinh nầy thường siêng tu tập Ðọc tụng thông thuộc rộng vì người mà diễn nói».

Ðức Phật nói : « Lành thay, lành thay, nầy Di Lặc! Ông có thể vì hộ trì chánh pháp mà làm sư tử hống. Chẳng phải chỉ hôm nay ông ở trước ta làm sư tử hống, mà ông cũng ở trước vô lượng a tăng kỳ chư Phật quá khứ làm sư tử hống hộ trì chánh pháp».

Ðức  Phật  bảo Tôn giả A Nan : « Nầy A Nan! Ông có thọ trì kinh  nầy chăng?».

Tôn giả  A Nan  bạch rằng : « Bạch Ðức  Thế Tôn! Do thần lực của  Phật nên tôi Ðã thọ trì».

Ðức  Phật nói :  « Nầy A Nan! Ông thường nên vì hàng tứ chúng mà  rộng phân biệt giải nói kinh nầy. Nếu có người trước Ðã vun trồng thiện căn thích pháp thù thắng, những người như vậy Ðược nghe kinh nầy rồi có thể tin hiểu thọ trì Ðọc tụng rộng diễn nói cho mọi người. Người ấy sẽ Ðược vô lượng vô biên  bất khả tư nghị khối Ðại công Ðức».

Tôn giả A Nan bạch rằng : « Bạch Ðức Thế Tôn! Sẽ gọi tên kinh nầy là gì và phải phụng trì thế nào ?».

Ðức Phật nói : «Nầy A Nan! Kinh nầy tên là  Khuyến Phát Chư Bồ Tát Trang Nghiêm  Bồ Ðề. Phải phụng trì như vậy».

Lúc ấy  Công Ðức Trang Nghiêm Bồ Tát ở trong Ðại chúng Ðứng dậy gối hữu chấm Ðất chắp tay hướng lên Phật bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn! Thật là hi hữu, Ðức Như Lai vì ủng hộ chánh pháp và người thuyết pháp nên khéo có thể tán thán kinh nầy như vậy.

Bạch Ðức Thế Tôn! Hàng tân học Bồ Tát vì Bồ dề nên vun trồng thiện căn, Ðem các thứ hoa hương, anh lạc, hương bột, hương xoa siêng cúng dường Phật mà chẳng thọ trì kinh nầy, người ấy có thành tựu Ðệ nhứt cúng dường mà cúng dường Như Lai chăng ?».

Ðức Phật nói : « Nầy thiện nam tử! Chẳng thành Ðệ nhứt cúng dường Như Lai, cũng chẳng thể dùng nhơn duyên ấy Ðể Ðược vô lượng công Ðức. Chẳng bằng  thiện nam tử  thiện nữ nhơn  thọ trì kinh nầy công Ðức rất nhiều».

Ðức  Thế Tôn  nói kệ rằng:

Như Lai dùng Phật nhãn

Những Phật Ðộ Ðược thấy

Cùng khắp cả mười phương

Ðều rộng lớn vô biên

Bao nhiêu thế giới ấy

Ðựng Ðầy những trân bửu

Bồ Tát Ðem báu nầy

Thường dùng Ðể bố thí

Nếu có người ở nơi

Kinh vi diệu thậm thâm

Chánh pháp vô sở Ðắc

Ðược chư Như Lai nói

Mà có thể thọ trì

Vì người rộng diễn thuyết

Công Ðức của người nầy

Còn nhiều hơn người kia

Hoa hương và anh lạc

Hương xoa và hương bột

Lọng báu với tràng phan

Những y phục thượng diệu

Mang những món cúng nầy

Ðầy khắp các thế giới

Cúng dường chư Như Lai

Hồi hướng về Phật Ðạo

Nếu Ðời mạt thế sau

Lúc chánh pháp sắp diệt

Nơi chánh pháp cứu thế

Siêng tu tập hộ trợ

Thọ trì nơi chánh pháp

Thường hành bất phóng dật

Khối công Ðức người nầy

Còn nhiều hơn người kia

Mười phương các thế giới

Tất cả những Ðại hải

Hương du tối thượng diệu

Ðựng Ðầy tất cả biển

Làm tim Ðèn rất lớn

Dường như núi Tu Di

Thắp sáng Ðể cúng dường

Tất cả chư Như Lai

Ðời mạt thế sau nầy

Lúc chánh pháp sắp diệt

Biết chúng sanh thế gian

Bị vô minh che trùm

Nếu người có thể thắp

Cây Ðuốc chánh pháp lớn

Người nầy Ðược công Ðức

Còn hơn người trước kia

Chỗ Ðược thấy của Phật

Vô lượng chư Như Lai

Dầu trong ức ngàn kiếp

Mang các thứ cúng dường

Các y phục cõi trời

Món vừa  ý  cúng dường

Mà chẳng hay thọ trì

Kinh Ðiển thâm diệu nầy

Nếu người ở chư Phật

Biết là có ơn nặng

Nên ủng hộ Tam bửu

Ðể báo Ðáp ơn Phật

Vì muốn lợi chúng sanh

Nên thọ trì Ðọc tụng

Rộng nói kinh Ðiển nầy

Phước nhiều hơn người kia

Ta dùng sức Phật nhãn

Những chúng sanh Ðược thấy

Nếu có thể dạy bảo

Ðều thành trời Thích Phạm

Người nầy Ðược công Ðức

Chẳng bằng người biên chép

Thọ trì kinh Ðiển nầy

Ðược công Ðức rất nhiều

Toàn Ðại Thiên thế giới

Có bao nhiêu chúng sanh

Nếu người hay giáo hóa

Ðều thành thánh nhị thừa

Nếu có người hay phát

Tâm Bồ Ðề vô thượng

Hộ trì kinh Ðiển nầy

Công Ðức lại hơn kia

Công Ðức thọ trì kinh

Nếu là có hình sắc

Sẽ Ðầy khắp tất cả

Mười phương các thế giới

Chỉ trừ trí vô thượng

Của chư Phật Như Lai

Không còn ai biết Ðược

Công Ðức người thọ trì

Như trí của Như Lai

Rộng khắp vô biên tế

Hư không và pháp giới

Cũng rộng vô biên tế

Có  thể thọ trì Ðược

Kinh pháp nầy của Phật

Ðược công Ðức vô biên

Cũng như hư không kia.

Nghe Phật nói kệ ấy xong, Công Ðức Trang Nghiêm Bồ Tát  bạch rằng : «Bạch Ðức Thế Tôn ¡ Nay tôi tin hiểu nghĩa thú Ðược Như Lai nói, năm trăm năm sau  lúc pháp sắp diệt, các chúng sanh phát tâm  Ðại thừa mà có người chẳng thọ trì kinh pháp nầy, nên biết là bị ma nhiếp sa ra ngoài Phật pháp.

Bạch Ðức Thế Tôn; Nay tôi có khả năng sau khi Ðức Như Lai diệt Ðộ thọ trì kinh nầy Ðể Phật pháp còn lâu ở thế gian».

Lúc bấy giờ vì phó chúc kinh Ðiển thậm thâm nầy nên Ðức Thế Tôn phóng ánh sáng lớn chiếu khắp mười phương vô lượng a tăng kỳ chư Phật thế giới. Chư Như Lai ở các thế giới ấy cũng vì phó chúc kinh pháp nầy nên Ðồng phóng ánh sáng nơi lông trắng giữa chân mày chiếu khắp cả mười phương thế giới không Ðâu là chẳng chiếu khắp.

Lúc nói kinh nầy rồi, Ðức Như Lai dùng thần lực phóng ánh sáng lớn ấy, vô lượng a tăng kỳ chư Phật thế giới chấn Ðộng sáu cách. Có vô lượng a tăng kỳ chúng sanh phát tâm vô thượng Ðạo. Có vô lượng a tăng kỳ Bồ Tát Ðược Vô Sanh Pháp nhẫn. Còn có vô lượng a tăng kỳ Bồ Tát  Ðược thiện căn Nhứt sanh Bổ xứ. Lại còn có quá vô lượng a tăng kỳ chúng sanh  Ðược Thanh văn thừa trụ bực học vô học.

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Hư Không Tạng Bồ Tát, Tôn giả A Nan, Ðại chúng chư Bồ Tát, chư Thanh Văn, chư Thiên thế nhơn nghe lời Phật nói Ðều rất vui mừng.

PHÁP  HỘI  HƯ  KHÔNG  TẠNG  BỒ  TÁT

THỨ  NĂM MƯƠI LĂM

HÊT

--- o0o ---

Phần 56

LVI.Pháp Hội Vô Ngôn Bồ Tát Thứ Năm Mươi Sáu

(Hán bộ từ quyển 142 đến quyển 143)

Như vậy tôi nghe đức Thế Tôn lúc ấy vẫn ở trong Ðại Bửu Phường Ðình giữa hai cõi Dục giới và Sắc giới, cùng hàng đại chúng vây quanh thuyết pháp.

Bấy giờ trong thành Vương Xá nhà của Sư Tử Tướng Quân sanh một con trai. Lúc trai ấy vừa sanh ra, trên hư không có đông chư Thiên nói rằng: “Nầy đồng tử! Phải nên niệm pháp, tư duy nơi pháp. Lúc phát ngôn chớ nói thế sự. Thường nên tuyên nói pháp xuất thế. Thường phải giữ miệng, cẩn thận lời nói, nói ít. Chớ sanh giác quán nơi thế sự. Phải y nơi nghĩa, chớ y văn tự”.

Lúc đồng tử nghe lời chư Thiên nói liền chẳng còn kêu khóc không có tướng trẻ nít, cho đến bảy ngày sắc mạo vui vẻ thấy người mừng rỡ mắt chưa từng nháy.

Có người bảo cha mẹ đồng tử rằng trẻ nầy bất tường chẳng nên nuôi dưỡng, tại sao, vì nó câm không hề lên tiếng vậy.

Cha mẹ đồng tử nói: “Con trai chúng tôi dầu câm chẳng phát ra tiếng, nhưng thân nó có đủ các tướng, hình thể không thiếu chỗ nào. Do đây nên biết trẻ nầy ắt có phước đức chẳng phải là người bất tường bạc phước”.

Nhơn vì trẻ ấy không phát ra tiếng nên đặt tên cho nó là Vô Ngôn.

Ðồng tử Vô Ngôn lần lần trưởng đại như trẻ lên tám, đi đến đâu đều được mọi người thích nhìn. Hễ chỗ nào có thuyết pháp chuyển pháp luân thì đồng tử Vô Ngôn đều thích đến nghe, mà miệng không hề nói.

Do thần lực của Phật, Vô Ngôn đồng tử cùng cha mẹ và quyến thuộc tôn thân đến Ðại Bửu Phường Ðình. Ðến nơi rồi thấy Phật, đồng tử lòng rất vui mừng lễ kính cúng dường hữu nhiễu ba vòng chắp tay đứng yên. Ðồng tử gồm thấy chư Bồ Tát từ mười phương đến lòng thêm mừng rỡ.

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Ðồng tử con trai của nhà Sư Tử Tướng Quân thân căn đầy đủ mà chẳng nói được. Là do ác nghiệp nhơn duyên gì mà gây nên như vậy?”.

Ðức Phật nói: “Nầy Xá Lợi Phất! nay ông chớ nên nói như vậy, chớ nên khing đồng tử nầy. Tại sao, vì đồng tử nầy là một vị đại Bồ Tát đã ở chỗ vô lượng vô biên chư Phật vun trồng thiện căn bất thối chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ Ðề. Lúc đồng tử nầy sanh ra, có nhiều chư Thiên đến bảo rằng: Lành thay đồng tử! Nên niệm chánh pháp nên tư duy chẳng pháp, chớ có tuyên nói sự việc thế gian, nên thường tuyên nghĩa xuất thế, thường phải giữ miệng, cẩn thận lời nói, ít nói, chớ có giác quán nơi thế sự. Nên y nơi nghĩa chớ y văn tự.

Nầy Xá Lợi Phất! Ðồng tử nầy tuân lời chư Thiên nên không nói mà yên lặng tư duy được Tứ thiền.

Nầy Xá Lợi Phất! Vô Ngôn Bồ Tát thị hiện thân như vậy thì có thể điều phục vô lượng chúng sanh nên yên lặng không nói.

Nầy Xá Lợi Phất! Nay Phật nói kinh Ðại Tập thậm thâm này, Vô Ngôn Bồ Tát có thể ở trong kinh điển nầy lợi ích lớn cho vô lượng chúng sanh”.

Lúc ấy Vô Ngôn Bồ Tát dùng sức nguyện của mình thần thông đạo lực của mình làm cho hàng Thiên, Long, Dạ Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già, Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni, Ưu Bà Tắc, Ưu Bà Di đều riêng thấy  trong bàn tay hữu của mình có hoa sen lớn như vòng xe đầy đủ sắc hương tươi đẹp đệ nhứt được người thích thấy, trên mỗi hoa đài đều có một Bồ Tát ngồi kiết già đủ ba mươi hai tướng tốt tám mươi vẻ đẹp trang nghiêm thân hình.

Hiện đại thần thông như vậy rồi, Vô Ngôn Bồ Tát chắp tay cúi đầu xướng rằng: Nam Mô Phật Ðà, nam mô Phật Ðà. Các Bồ Tát ngồi trên đài hoa sen cũng đồng xướng nam mô Phật Ðà, nam mô Phật Ðà.

Tiếng xướng ấy vừa dứt thì cả đại địa trong mười hằng hà sắc thế gian chấn động sáu cách. Chư Thiên trong hư không dùng các thứ hoa hương kỹ nhạc ccúng dường đức Phật.

Vô Ngôn Bồ Tát do Phật thần lực và nguyện lực của mình cùng chư Bồ Tát đồng vọt lên hư không cao bằng bảy cây đa lại hướng ngay về phía đức Phật mà nói kệ rằng:

Như Lai không sắc thị hiện sắc

Cũng lại nơi sắc không nhiễm trước

Nếu có chúng sanh nhập Phật pháp

Thế nào sẽ biết sắc chơn thiệt

Trong khối phi sắc có Như Lai

Cũng chẳng rời sắc có Như Lai

Như Lai đã rời các sắc tướng

Vì thương chúng sanh mà hiện sắc

Như Lai vì thương các chúng sanh

Dùng các tướng hảo trang nghiêm sắc

Thiệt không sắc tướng vì chúng nói

Vì vậy Như Lai khó nghĩ bàn

Chánh pháp Như Lai không văn tự

Rời văn tự rồi không có tiếng

Không có văn tự không nói được

thậm thâm tịch tĩnh không giác quán

Như Phật ngày trước ở đạo thọ

Giác ngộ các pháp cũng như vậy

Pháp ấy không chữ không âm thanh

Cũng không tạo tác không nói được

Các pháp như vậy không tướng mạo

Cũng vì xa lìa tất cả tướng

Tất cả các pháp nếu vô tướng

Như Lai thế nào mà diễn nói

Như Lai đầy đủ đại từ bi

Thế nên thương xót làm lợi ích

Pháp chẳng nói được mà diễn nói

Cũng biết chơn thiệt chẳng nói được

Như Lai biết rõ chẳng nói được

Cũng biết âm thanh tánh không tịch

Chơn thiệt biết rõ tất cả nghĩa

Vì vậy gọi Phật đấng Chánh Giác

Những pháp được nói gọi thế đế

Như Lai chơn thiệt biết rõ đó

Thế đế chẳng ngoài tánh có không

Chẳng tạo tác được không thời kỳ

Chơn thiệt không có sắc tướng mạo

Vì chúng nên hiện các thứ sắc

Biết pháp không pháp đấng Vô thượng

Vì chúng sanh nên diễn nói pháp

Lúc tôi sơ sanh được trời bảo

Vì vậy nín lặng không nói tăng

Chí tâm niệm pháp tư duy pháp

Vì vậy chẳng thấy sắc và tiếng

Nếu được nhập vào thâm pháp giới

Bấy giờ không có các sắc thanh

Nếu xa lìa được các tâm nghiệp

Thì được xa lìa các khẩu nghiệp

Không có ngôn thuyết tức là lời

Dầu có ngôn thuyết cũng không lời

Lời chẳng phải làm chẳng phải nói

Vì bổn tánh ngôn ngữ tịch tĩnh

Nay tôi chí tâm niệm Bồ đề

Cũng lại chí tâm tu Bồ đề

Nay tôi nói lời vô thượng nầy

Quyết định sẽ được chơn thiệt đạo

Tâm tôi chẳng được đạo Bồ đề

Khẩu và khẩu hành cũng chẳng được

Vô thượng Bồ Ðề tức rỗng không

Tánh ấy bổn lai thường tịch tĩnh

Như tánh Bồ đề thanh cũng vậy

Chẳng thấy chẳng lấy pháp tánh vậy

Như vậy thanh âm chẳng thấy được

Bồ đề được cầu cũng như vậy

Vì Bồ đề nên có tu hành

Hành ấy cũng không có chỗ đến

Như vậy hành ấy không chỗ đến

Nên chỗ Bồ đề chẳng phải chỗ

Sáu Ba la mật như Bồ đề

Tất cả thiện pháp cũng như vậy

Tất cả ngữ ngôn không ngữ ngôn

Trong không ngữ ngôn hay thuyết ngữ

Nếu có bố thí diệu âm thanh

Chủ bố thí ấy và tài vật

Bình đẳng bố thí tức Bồ đề

Tất cả thảy đều bất khả thuyết

Nếu bố thí ấy miệng nói được

Thể Bồ đề lẽ ra nói được

Tánh thể Bồ đề như hư không

Tất cả âm thanh cũng như vậy

Nếu nơi tâm hay chơn thiệt biết

Biết rồi hay tuyên thuyết âm thanh

Tùy biết thanh ấy diệt chỗ nào

Tức là Bồ đề chơn thiết tướng

Nếu hay xa nghiệp than khẩu ý

Tất cả phiền não cũng lìa xa

Tức là tất cả Ba la mật

Là thiệt pháp tánh được Phật nói

Bố thí chẳng ở trong Bồ đề

Bồ đề chẳng ở trong bố thí

Hai pháp như vậy tức âm thanh

Cũng không chỗ trụ không chỗ đến

Nếu hay biết được như vậy thảy

Tức là chơn thiệt đại Bồ đề

Nếu lúc bố thí chẳng kiêu mạn

Tức là thí chủ đại vô thượng

Hộ trì cấm giới tức là thanh

Không có hình sắc không chỗ đến

Các pháp chẳng sanh cũng chẳng diệt

Tức là tướng trì giới vô thượng

Cấm giới như vậy không năng tác

Cũng lại không nghiệp thân khẩu ý

Chẳng sanh chẳng diệt chẳng tạo tác

Thế nào gọi được là cấm giới

Vì lưu bố phát ra âm thanh

Chúng sanh đặt tên gọi cấm giới

Biết các cấm giới thanh cũng vậy

Hai pháp như vậy đều vô lậu

Vì được miện nói là cấm giới

Nên nói các loại thứ trang nghiêm

Âm thanh cũng không các trang nghiêm

Chơn thiệt biết là vô sở hữu

Thân nghiệp khẩu nghiệp và tâm nghiệp

Hay hồi giới nầy hướng Bồ đề

Cấm giới âm thanh và Bồ đề

Hai pháp như vậy như hư không

Nếu hay chơn thiệt biết như vậy

Người nầy thì hành chỗ giới hành

Thì hay đến được giới bỉ ngạn

Chỗ ấy thậm thâm khó thấy được

Nói nhẫn âm thanh tức là không

Tánh không không xứ không tạo tác

Nhẫn nhục với không là hai pháp

Không có sai biệt như hư không

Tiếng nhẫn nhục chẳng phải sắc tướng

Chẳng nhìn thấy được không xứ sở

Nếu hay tướng tu tập tâm bình đẳng

Tức là tướng nhẫn chơn thiệt vậy

Nhẫn nhục dầu là niệm niệm diệt

Mà cùng sắc than thường đi chung

Tất cả văn tự đều vô lậu

Chúng sanh đạt tên gọi nhẫn nhục

Nếu hay điều phục than khẩu ý

Ðâu là nhẫn nhục tối vô thượng

Nêu hay nhẫn người nhẫn nhục

Ðây cũng là nhẫn nhục vô thượng

Nếu có chúng sanh nghiền than mình

Lóng đốt nát nhỏ như hột mè

Xem thân dường như gổ cỏ khô

Ðây thì gọi là thân nhẫn nhục

Lúc nghe ác khẩu tiếng mắng chửi

Tâm niệm chẳng động trụ đúng pháp

Quán sát âm thanh như hư không

Ðây là vô thượng khẩu nhẫn nhục

Nếu hay thông đạt nhơn phiền não

Xa lìa tất cả các phiền não

Ðây thì gọi là tâm nhẫn nhục

Chẳng bị phiền não làm nhiễm ô

Như nhẫn nhục là tánh Bồ đề

Thân khẩu ý nghiệp cũng như vậy

Nếy hay hồu nhẫn hướng Bồ đề

Ðây thì gọi là được Bồ đề

Nếu có chúng sanh siêng tinh tiến

Hoặc thượng trung hạ hoặc thô tế

Trong vô lượng kiếp tu tập đó

Vô sở đắc cũng vô cứu cánh

Nếu người tinh tiến vô sở đắc

Nên gọi Bồ đề vô sở đắc

Nếu hay chẳng được tất cả pháp

Tức là vô thượng cần tinh tiến

Nếu hay tinh tiến được như vậy

Chẳng tăng chẳng giảm như hư không

Như vậy tức là đại Bồ Tát

Siêng hành tinh tiến vô sở úy

Tất cả các thiền không có họp

Không có tạo tác không chỗ đến

Nếu hay tư duy tất cả pháp

Tức là chơn thiền Ba la mật

Xa lìa tất cả các ác sắc

Ác thân ác khẩu cũng xa lìa

Hay tiêu tất cả các phiền não

Tức là chơn thiền Ba la mật

Nếu hay quán tâm chơn thiệt tánh

Trong tất cả pháp cũng chẳng thấy

Nếu hay vô tâm xa rời tâm

Tức là chơn thiền Ba la mật

Nếu hay quán tâm và Bồ đề

Tức là vô thượng chơn thiệt thấy

Nếu hay như vậy chơn thiệt thấy

Chứng được Bồ đề chẳng khó khăn

Nếu hay thấy biết không văn tự

Tất cả các pháp không sanh diệt

Nếu người xem thấy được như vậy

Ðây thì gọi là đại trí huệ

Dầu là miệng nói đại trí huệ

Trí huệ cũng chẳng ở miệng tiếng

Nếu biết miệng tiếng thiệt không tiếng

Tức là chơn tánh của trí huệ

Nếu pháp không trụ đây trụ kia

Trung gian cũng lại không chỗ trụ

Tất cả pháp tánh không chỗ trụ

Ðây là vô thượng đại trí huệ

Không có văn tự không có hành

Không có tướng mạo không có tánh

Không có hai tướng thủ xả thảy

Ðây gọi vô thượng đại trí huệ

Nếu quán tất cả Ba la mật

Tánh nó bình đẳng như hư không

Ðây thì gọi là không bình đẳng

Hay quán tất cả pháp bình đẳng

Nếu hay bình đẳng tất cả pháp

Cũng hay quán chúng sanh bình đẳng

Ðều hay bình đẳng quán chư Phật

Trí huệ được đó không bình đẳng

Nếu chư Bồ Tát người có trí

Hay quán pháp vô đẳng như vậy

Thì được Vô thượng Bồ Ðề quả

Cũng như Tiên Phật đã chứng được.

Lúc Vô Ngôn Bồ Tát nói kệ ấy, có một vạn hai ngàn nhẫn nhục do tha chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ Ðề, sáu vạn Bồ Tát được Vô sanh nhẫn.

Chư Bồ Tát trong hoa đài đều đứng dậy đầu mặt lễ Phật, rồi dùng diệu liên hoa cung kính cúng dường lên Vô Ngôn Bồ Tát miệng tuyên lời rằng: “Tôi là người biết ơn, nay đây tôi báo ơn”.

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Có nhơn duyên gì mà Bồ Tát nầy nói: Tôi là người biết ơn nay tôi báo ơn?”.

Ðức Phật nói: “Nầy Xá Lợi Phất! Chư Bồ Tát nầy đều nhơn nơi Vô Ngôn Bồ Tát mà phát Bồ đề tâm, vì vậy nên đồng lên tiếng nói: Tôi là người biết ơn, nay tôi báo ơn.

Nay chư Bồ Tát ấy lại nhơn nơi Vô Ngôn Bồ Tát mà được nghe thọ kinh điển Ðại Tập thậm thâm nầy gồm đến đây thân cận nhìn thấy cúng dường nơi ta”.

Vô Ngôn Bồ Tát bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Tôi có chỗ nghi nay muốn thưa hỏi. Ngưỡng mong đức Như Lai thương xót hứa cho”.

Ðức Phật nói: “Nầy Vô Ngôn! Tùy ý ông hỏi, Phật sẽ vì ông mà nói”.

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi Vô Ngôn Bồ Tát: “Thưa Ðại Sĩ! Nếu không có ngôn ngữ sao lại hỏi được?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức! Tất cả các pháp thảy đều vô ngôn tự vô thuyết, tại sao, vì tất cả chúng sanh tánh vô ngôn vậy. Do nơi giác quán mà có âm thanh phát ra, nếu không có giác quán thì làm sao có âm thanh làm sao nói được làm sao có văn tự.

Thưa Ðại Ðức! Luận về trong giác quán không văn tự không ngôn thuyết, lìa rời giác quán cũng không có âm thanh văn tự, thể của giác quán tức chẳng phải giác quán. Tôi làm văn tự cũng chẳng giác quán. Tôi nhơn nơi giác quán mà có công đức lớn. Nếu hay quán thâm pháp như vậy thì gọi là thập nhị nhơn duyên. Nếu pháp từ duyên sanh tức là rỗng không tịch tĩnh thì không có tướng nhứt định. Nếu có chơn thiệt biết như vậy tức là chơn thiệt biết rõ pháp tánh.

Thưa Ðại Ðức! Các pháp đều từ nhơn duyên hòa hiệp. Mà trong hòa hiệp thiệt không có tác giả không có sanh không có xuất. Vì vậy mà các pháp không có chủ không có âm không có thanh không có tâm không có giác quán chẳng phải không giác quán. Tại sao, vì điên đảo nhơn duyên mà có sanh có diệt. Vì vậy nên nếu có hỏi có nghe có giải nói đều chẳng hiệp chẳng tan là nhứt tướng là vô tướng.

Thưa Ðại Ðức! Luận về vấn nạn gạn hỏi đó tức là đại biết. Tôi có đại biết nên tôi hỏi Phật. Hỏi như vậy tức là biết vấn chẳng phải là khẩu vấn. Luận về khẩu vấn là Thanh văn vấn. Thanh Văn thủ trước nơi thanh nên gọi là Thanh Văn. Bồ Tát thì biết rộng khắp nên không có khẩu vấn”.

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi: “Thưa Ðại Sĩ! Nếu tất cả pháp tánh vô định thì tất cả chúng sanh tánh vô định, nếu là vô định thì Bồ Tát vì ai mà tu tâm bi?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức! Nếu các chúng sanh có tánh nhứt định thì tất cả Bồ Tát trọn chẳng tu tâm bi. Tất cả chúng sanh thiệt chẳng phải chúng sanh, vì điên đảo mà quan niệm chúng sanh, vì vậy mà Bồ Tát tu tập tâm bi, vì phá hoại điên đảo nên tuyên nói không có ngã.

Thưa Ðại Ðức! Chư đại Bồ Tát chẳng vì phá hoại các cõi mà nói chánh pháp, chẳng vì phá hoại ngã thọ mạng sĩ phu mà tu từ bi tuyên nói chánh pháp, vì biết chơn thiệt thâm pháp giới mả tuyên nói chánh pháp. Chơn pháp giới đó là không tam muội vô tướng vô nguyện.

Tôn giả Xá Lợi Phất nói: “Lành thay, lành thay, thưa Ðại Sĩ! Tôi cũng chơn thiệt biết rõ như vậy, sở dĩ tôi hỏi là muốn thử trí của Ðại Sĩ. Vì muốn Phật pháp tăng trưởng nên hỏi, vì muốn lợi ích chúng sanh nên hỏI”.

Vô Ngôn Bồ Tát bạch Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Như trong khế kinh nói có hai nhơn duyên có thể sanh chánh kiến, đó là nghe tiếng và khéo tư duy. Ngưỡng mong thương xót vì chư Bồ Tát mà diễn nói đó. Thế nào là nghe tiếng và khéo suy nghĩ có thể sanh chánh kiến?

Ðức Phật nói: “Nầy Vô Ngôn! Chí tâm lắng nghe Phật sẽ vì ông mà phân biệt giải nói.

Nầy Vô Ngôn! Vì tâm Bồ đề ,ma nghe pháp tức là nghe tiếng, chí tâm nghĩ nhớ tâm Bồ đề đó là khéo tư duy, quán tâm Bồ đề đó là chánh kiến.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Vì Bồ đề đạo mà nghe pháp đó là nghe tiếng, chẳng xa lìa đạo là khéo tư duy, như pháp mà trụ là chánh kiến. Vì điều phục tâm mà nghe pháp là nghe tiếng, xa lìa ác tâm là khéo tư duy, được thiện tâm là chánh kiến. Vì trang nghiêm thiện pháp mà nghe pháp đó là nghe tiếng, tu tập trang nghiêm là khéo tư duy, nguyện đến Bồ đề đó là chánh kiến. Ví nghe pháp bố thí đó là nghe tiếng, có thể xả bỏ tất cả là khéo tư duy, chẳng cầu quả báo thì gọi là chánh kiến. Vì nghe các cấm giới đó là nghe tiếng, chí tâm hộ giới đó là khéo tư duy, nguyện đến Bồ đề gọi là chánh kiến. Vì nghe pháp nhẫn gọi là nghe tiếng, bị đánh mắng chẳng báo trả gọi là khéo tư duy, nguyện đến Bồ đề gọi là chánh kiến. Vì nghe tinh tiến gọi là nghe tiếng, phá hoại giải đãi gọi là khéo tư duy, nguyện hướng Bồ đề gọi là chánh kiến. Vì nghe tam muội gọi là nghe tiếng, hay tịnh thân tâm là khéo tư duy, nguyện đến Bồ đề gọi là chánh kiến. Vì nghe các trí huệ là nghe tiếng, nghe rồi chánh quán gọi là khéo tư duy, nguyện đến Bồ đề gọi là chánh kiến. Ví nghe Tứ nhiếp pháp gọi là nghe tiếng, nhiếp thủ chúng sanh gọi là khéo tư duy, biết rõ pháp nhiếp thủ ấy không có thủ không có tác rỗng không không sở hữu đây gọi là chánh kiến. Vì nghe pháp Ngũ thông gọi là nghe tiếng, được thân tâm nhẹ gọi là khéo tư duy, nguyện đến Bồ đề gọi là chánh kiến. Nghe Tứ vô ngại gọi là nghe tiếng, tu tập Tứ vô ngại là khéo tư duy, nguyện đến Bồ đề gọi là chánh kiến. Vì nghe pháp Tứ y gọi là nghe tiếng, siêng tu Tứ y gọi là nghe tiếng, siêng tu Tứ y gọi là khéo tư duy, nguyện đến Bồ đề gọi là chánh kiến. Nghe Ba mươi bảy phẩm trợ đạo gọi là nghe tiếng, diễn nói bốn niệm là Tứ niệm xứ, nói về bỏ lìa là Tứ chánh cần, nói về các môn định là Tứ như ý túc, nói vô sở úy là Ngũ căn, nói không hư hoại được là Ngũ lực, nói lìa phiền não là Thất giác phần, nói chơn thiệt biết pháp là Bát chánh đạo, đây gọi là khéo tư duy, chẳng thủ trước đoạn thường đem đạo như vậy nguyện đến Bồ đề đây gọi là chánh kiến. Nghe pháp Tứ đế gọi là nghe tiếng, biết Khổ lìa Tập chứng Diệt tu Ðạo gọi là khéo tư duy, thấy những pháp như vậy bất sanh bất diệt gọi là chánhững kiến. Vì nghe Ba môn giải thoát gọi là nghe tiếng, tin không tam muội chẳng sợ vô tướng chẳng nghi vô nguyện là khéo tư duy, đem pháp như vậy nguyện đến Bồ đề gọi là chánh kiến.

Tu không tam muội điều tâm thấy rõ, tu tập vô tướng để trừ giác quán, tu tập Vô nguyện vì cầu các cõi đây gọi là chánh kiến.

Nghe pháp phát tâm gọi là nghe tiếng, tu tập đạo Bồ đề là khéo tư duy, tâm Bồ đề bất thối là chánh kiến.

Ðược thiện tri thức gọi là nghe tiếng, cúng dường thân cận gọi là khéo tư duy, thọ lãnh lời dạy bảo gọi là chánh kiến.

Nghe pháp giới gọi là nghe tiếng, quán pháp giới là khéo tư duy, như pháp mà trụ là chánh kiến.

Thấy Phật Thế Tôn gọi là nghe tiếng, nhớ chư Bồ Tát là khéo tư duy, được đạo cứu cánh gọi là chánh kiến.

Mới đầu nghe tám vạn bốn ngàn pháp môn gọi là nghe tiếng, quán các chúng sanh hánh xứ như vậy gọi là khéo tư duy, điều phục tám vạn bốn ngàn các căn gọi là chánh kiến.

Nầy Vô Ngôn! Tùy theo nhơn duyên gì mà có thể sanh được thiện pháp thì gọi là nghe tiếng. Nghe rồi chẳng rời các thiện nhơn duyên gọi là khéo tư duy. Ðem pháp như vậy nguyện đến Bồ đề thì gọi là chánh kiến.

Nầy Vô Ngôn! Hai pháp như vậy không có sai biệt, đó là khéo tư duy và chánh kiến. Tại sao, vì tất cả pháp bình đẳng vô nhị là khéo tư duy, hay quán bình đẳng là chánh kiến vậy. Không tăng giảm tức là chánh kiến. Không thủ xả tức là chánh kiến. Không có tác và tác giả tức là chánh kiến. Không có giác quán tức là chánh kiến. Không có niệm và niệm xứ tức là chánh kiến, không có tạo tác không có tư duy tức là chánh kiến. Không có nhứt không có nhị tức là chánh kiến. Một môn một vị một thừa một hạnh, tánh ấy là một không có các phiền não kiêu mạn v.v…, các kiết sử, không nghe không nói, không cấu không tịnh, tánh pháp giới chẳng phân biệt được, như như bất động, tam thế bình đẳng, không có ngã ngã sở, không có nhơn thọ mạng chúng sanh, không có văn tự không có âm thanh, không thể tuyên nói, chẳng biết chẳng thấy, trong tất cả pháp được tâm tri túc, xa lìa các tướng dạng, dứt tất cả hỉ lạc giác quán y chỉ, nhẫn đến tán than Phật mà chẳng có quan niệm là Phật. lúc nhập định quán pháp giới thậm thâm như vậy thì gọi là khéo tư duy. Từ định dậy vì các chúng sanh mà diễn nói pháp giới thậm thâm như vậy thì gọi là chánh kiến”.

Lúc đức Phật nói pháp ấy, có mười ngàn Bồ Tát được chánh kiến như vậy.

Tôn giả Xá Lợi Phất nói với Vô Ngôn Bồ Tát rằng: “Thưa Ðại Sĩ! Theo ai nghe pháp mà được chánh kiến ?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói : “Thưa Ðại Ðức! Nếu có người chẳng được tâm Bồ đề quá khứ vị lai hiện tại, tôi từ nơi người ấy nghe pháp mà được chánh kiến.

Người quán tam thế bình đẳng, tất cả pháp bình đẳng, nơi tất cả pháp chẳng sanh giác quán, tâm chẳng trụ hữu vi vô vi, xa lìa tất cả tướng chúng sanh mà vì chúng sanh tu tất cả khổ hạnh, cũng xa lìa hai thứ tướng, một là tướng chúng sanh và hai là tâm tướng. Xa lìa hai tiết biết thiệt pháp tánh, thiệt pháp tánh là không có không chẳng có, thông đạt tất cả thâm pháp của chư Phật mà chẳng sanh lòng kiêu mạn tự nói là ta biết. Thưa Ðại Ðức! Tôi từ người ấy nghe thọ chẳng pháp. Người ấy cũng chẳng tuyên nói một chữ mà làm cho tất cả đều thích nghe. Biết pháp chơn thiệt chẳng thể tuyên nói được mà vì chúng sanh tuyên nói đó, ra khỏi thế gian chẳng bị thế gian nhiễm ô, cứu cánh tu tập không có ai biết được là tu cùng chẳng tu. Tôi từ nơi người ấy nghe thọ chánh pháp trụ nơi pháp tánh, nơi chúng sanh tánh chẳng sanh phân biệt. Quán chúng sanh tánh pháp tánh không tánh thảy đều bình đẳng. Tôi ở bên người ấy nghe pháp. Người ấy chẳng ngồi dưới cây Bồ đề, chẳng dậy, chẳng đi, chẳng nghỉ, chẳng nằm, chẳng ngủ, chẳng thức mà được Bồ đề, được Bồ đề rồi trọn chẳng hiện tướng nói là được Bồ đề, tất cả chúng sanh cũng chẳng biết người ấy đã được Bồ đề, không được mà được nên không có tướng được.

Thưa Ðại Ðức! Luận về chánh pháp không có quang minh, không có quang minh tức là không có xứ sở, không có xứ sở tức là không có thân, không có thân tức là vô sở úy, vô úy tức là bất xuất, bất xuất tức là bất sanh, bất sanh tức là bất diệt, bất diệt tức là bất trước, bất trước tức là bất động, bất động tức là bất biến, bất biến tức là không phóng chạy không tối tăm, không phóng không tối tức là không giác quán, không giác quán tức là không thời gian, không thời gian tức là không có các môn vật, không vật thì không có tham, không tham tức là tánh thanh tịnh, tánh tịnh ấy chẳng hiệp với phiền não, chẳng hiệp với phiền não thì không điên đảo, chẳng điên đảo thì là bình đẳng, bình đẳng tức là chơn thiệt, chơn thiệt là bất sanh bất diệt, bất sanh bất diệt ấy gọi là từ nhơn duyên, từ nhơn duyên ấy tức là chẳng khứ chẳng lai, chẳng khứ chẳng lai tức là không có cảnh giới, không cảnh giới tức là vô cú, vô cú tức là chẳng cuồng, chẳng cuồng ấy tức là không có nghe, không có nghe ấy tức là không có tạo tác, không có tác ấy tức là không có trụ, không trụ ấy tức là không có chữ, không có chữ tức là không có tướng, không có tướng tức là quá tâm ý thức, quá tâm ý thức tức là tịch tĩnh, tịch tĩnh ấy tức là không nhiệt não, không nhiệt tức là không có sân, không sân ấy tức là cứu cánh, cứu cánh tức là không có, không có tức là Niết bàn đây gọi là pháp.

Thưa Ðại Ðức! Tức là chánh pháp tức là thuyết pháp tức là nghe pháp tức là chánh kiến.

Thưa Ðại Ðức! Luận về người chánh kiến chẳng thấy có thân, hễ thân hành thì bịnh hành, chẳng thấy nơi thấy chẳng sanh tham trước chẳng giác chẳng quán, đây gọi là Phật pháp thánh kiến chánh kiến.

Còn nữa, thưa Ðại Ðức! Quán vô minh và ái bình đẳng với giải thoát không có sai biệt, đây gọi là chánh kiến. Chánh kiến như vậy chẳng trước chẳng thủ, đây gọi là thánh kiến.

Còn nữa, thưa Ðại Ðức! Quán tham sân và si với không vô tướng và cô nguyện bình đẳng không có hai chẳng thấy nơi tướng thấy tướng không có tướng, đây gọi là thánh kiến. Chẳng thấy một hai bình đẳng tất cả pháp, gọi là thánh chánh kiến.

Còn nữa, thưa Ðại Ðức! Nếu có thể quán ngã và chúng sanh bình đẳng, vì chúng sanh bình đẳng nên Như Lai bình đẳng, vì Như Lai bình đẳng nên Phật pháp bình đẳng, vì Phật pháp bình đẳng nên thánh và chúng sanh bình đẳng, vì thánh và chúng sanh bình đẳng nên đại từ bình đẳng, vì đại từ bình đẳng nên hư không bình đẳng, dùng bất trụ mà trụ bình đẳng như vậy gọi là thánh chánh kiến.

Thưa Ðại Ðức! Như tất cả pháp âm thanh cũng như vậy. Như âm thanh tức là thánh kiến tức là chánh kiến.

Thưa Ðại Ðức! Thánh chánh kiến cũng không có sanh không có xuất. Nếu không có sanh xuất thì theo ai điều phục nghe pháp!

Tôn giả Xá Lợi Phất nói: “Như tôi hiểu nghĩ của Ðại Sĩ nói thì tất cả các pháp không có ngữ ngôn”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Ðúng như vậy đúng như vậy, thưa Ðại Ðức! Tất cả các pháp thiệt không có ngôn ngữ”.

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi: “Thưa Ðại Ðức! Nếu nói Như Lai thành tựu công đức. Trong lời nói ấy mắc những tội gì?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức! Nếu có nói như vậy thì phải biết người nói ấy có tội lỗi lớn. Tại sao, vì Như Lai công đức chẳng quyết định vậy, tại sao, vì không phước không tội gọi là Như Lai. Nếu thấy Như Lai có công đức đây gọi là dục, luận về người có dục tức là đại dục. Có dục và đại dục tức là lỗi lầm vậy”.

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi: “Thưa Ðại Ðức! Thế nào được gọi là không tội lỗi?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói : “Thưa Ðại Ðức! Như đệ ngũ đại, như đệ thất căn, như đệ thập cửu giới vô xuất vô nhập vô sanh vô diệt, không có tạo tác, không có tâm ý thức mới gọi là không lỗi. Nếu có tri kiến xa lìa chứng tu đây gọi là tội lỗi. Nếu có các giới đây gọi là tội lỗi, nếu không có các giới đây gọi là không lỗi”.

Ðức Phật nói: “Lành thay, lành thay, nầy Vô Ngôn! Ðúng như lời ông nói. Lời ông nói đó tức là thiện thuyết”.

Lúc nói pháp nầy, có một vạn hai ngàn Bồ Tát được Vô sanh Pháp nhẫn.

Vô Ngôn Bồ Tát lại bạch Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Như Phật đã nói đại Bồ Tát có bốn thứ lực. Ðó là tín lực, tiến lực, niệm lực và huệ lực. Ngưỡng mong đức Như Lai rộng phân biệt nói thế nào gọi là bốn lực của Bồ Tát?”.

Ðức Phật nói: “Nầy Vô Ngôn! Chí tâm lắng nghe nay Phật sẽ nói.

Nếu có Bồ Tát ở nơi chánh pháp của Phật thâm tín thuận hiểu chẳng sanh lòng nghi đây gọi là tín lực. Nếu siêng năng tinh tiến cầu Phật pháp chẳng nghĩ chẳng thôi chẳng sanh lòng nghi hối, đây gọi là tiến lực. Nếu có Bồ Tát cầu thiện pháp được rồi chẳng mất niệm Bồ đề tâm, thiện căn được làm nguyện đến Bồ đề, đây gọi là niệm lực. Nếu có Bồ Tát nội tâm tư duy chẳng theo lời người rõ biết pháp tánh, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Nếu cótín tâm thân cận thánh nhơn, đây gọi là tín lực. Nếu hay cúng dường thánh nhơn như vậy, đây gọi là tiến lực. Chí tâm nghe thọ lời dạy của thánh nhơn, đây gọi là niệm lực. Nghe thánh pháp rồi như pháp mà trụ, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Tin nghiệp quả đây gọi là tín lực. Ðã có lòng tin rồi chẳng làm các việc ác, đây gọi là tiến lực. Thiện nghiệp quá khứ hiện nay vẫn tăng trưởng, đây gọi là niệm lực. Nếu biết các pháp có nhơn có quả, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Nếu tin tâm pháp chẳng thể nói được, đây gọi là tín lực. Nếu nhơn lòng tin nầy mà điều phục tâm, đây gọi là tiến lực. Nếu hay chí tâm, đây gọi là niệm lực. Quán pháp như huyễn, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Nếu thấy pháp không, đây gọi là tín lực. Nếu đoạn dứt tà kiến, đây gọi là tiến lực. Nếu thấy nội ngoại thảy đều không tịch chẳng sanh bố úy, đây gọi là niệm lực. Nếu hay quán thấy đệ nhứt nghĩa không, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Nếu hay quán thấy vô tướng vô nguyện, đây gọi là tín lực. Vì người mà diễn nói vô tướng vô nguyện, đây gọi là tiến lực. Chí tâm quán sát vô tướng vô nguyện, đây gọi là niệm lực. Biết rõ pháp ấy chẳng tuyên nói được, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn ! Hay bố thí tất cả chẳng cầu quả báo, đây gọi là tín lực. Bố thí rồi chẳng hối tiếc cũng chẳng thôi nghỉ thường làm chẳng tuyệt, đây gọi là tiến lực. Lúc thí chí tâm niệm Bồ đề phát nguyện hồi hướng Bồ đề, đây gọi là niệm lực. Chẳng quán tài vật người thí người thọ và quả báo, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn ! Nếu có thọ trì thanh tịnh cấm giới chẳng cầu quả báo, đây gọi là tín lực, chẳng sanh phiền não hủy hoại cấm giới, đây gọi là tiến lực. Tịnh giới như vậy chí tâm hộ trì nguyện hồi hướng Bồ đề, đây gọi là niệm lực. Quán thân khẩu ý như thủy nguyệt như hương như ảo như diệm v.v…, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn ! Nếu có tu hành pháp nhẫn nhục chẳng cầu quả báo, đây gọi là tín lực. Nếu có bị đánh mắng hay nhịn lặngười yên, đây gọi là tiến lực. Vì nhẫn nhục mà tu tâm từ bi bất phóng dật nguyện hướng Bồ đề, đây gọi là niệm lực. Quán thân khẩu ý đều không có gì để nhẫn, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn ! Nếu có rõ biết do siêng năng tinh tiến được Vô thượng Bồ đề chẳng phải đời giải đãi, đây gọi là tín lực. Nếu hay điều phục tất cả chúng sanh, hộ trì người nghe thọ, cúng dường chánh pháp, hay vì chúng sanh mà cung cấp phục dịch, hay tịnh Phật độ, đây gọi là tiến lực. Hay làm cho chúng sanh xa lìa giải đãi siêng tu hành tinh tiến nguyện hướng Bồ đề, đây gọi là niệm lực. Nếu tu tinh tiến chẳng tăng chẳng giảm, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Nếu thích tịch tĩnh lìa nói việc đời, đây gọi là tín lực. Nếu trụ không tịch được tứ thiền và bát giải thoát, đây gọi là tiến lực. Nếu ở nơi các thiền giải thoát không có thối thất, đây gọi là niệm lực. Nếu quán các thiền vô thường khổ vô ngã, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Nếu nghe các Ba la mật các phẩm trợ đạo tin mà không nghi, đây gọi là tín lực. Nghe rồi vì chúng sanh mà diễn nói, đây gọi là tiến lực. Tâm khéo tư duy, đây gọi là niệm lực. Như pháp mà trụ, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Vì các chúng sanh mà tu tập tâm từ, đây gọi là tín lực. Thương mến chúng sanh làm cho họ lìa khổ, đây gọi là tiến lực. Quan sát pháp rồi lòng được đại hỉ, đây gọi là niệm lực. Với oán thân tâm luôn bình đẳng tu tập đại xả, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Quán sát thân nầy do vô lượng thứ ác xấu làm thành gạt gẫm kẻ phàm phu dường như hình tướng ảo huyễn, đây gọi là tín lực. Lúc thọ tử khổ chuyên tâm hệ niệm Phật Pháp Tăng Tam bửu chẳng tiếc thân mạng, đây gọi là tiến lực. Cũng chẳng sanh các tâm ác, tâm Thanh Văn, tâm Bích Chi Phật, tâm tham, tâm sân, tâm si, tâm tật đố, tâm xan lẫn, tâm hủy giới, đây gọi là niệm lực. Nếu quán pháp giới, quán vô ngại trí, cũng biết quá khứ vị lai hiện tại, đây gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Hỉ gọi là tín, bất thối chuyển gọi là tinh tiến, chẳng cuồng loạn gọi là niệm lực, biết rõ rang gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Do tín lực mà có được làm, do tiến lực mà việc được cứu cánh, do niệm lực mà không sót mất, do huệ mà có thể nói đúng chánh pháp.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Vì quán lưới nghi nên gọi là tín lực, xa lìa nghi gọi là tiến lực, không còn sanh nghi nữa gọi là niệm lực, nói pháp có thể phá nghi gọi là huệ lực.

Còn nữa, nầy Vô Ngôn! Tin Phật pháp đây gọi là tín lực. Vì Bồ đề mà tu hành đây gọi là tiến lực. Ðược nhu thuận nhãn đây gọi là niệm lực. Ðược Vô sanh nhẫn đây gọi là huệ lực.

Nầy Vô Ngôn! Tín căn tín lực không có sai biệt, tiến căn tiến lực, niệm căn niệm lực, huệ căn huệ lực cũng như vậy không có sai biệt”.

Ðức Phật nói pháp nầy, có trăm ngàn Bồ Tát được bực Vô sanh nhẫn. Bốn vạn hai ngàn chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Lúc ấy trong đại hội có một Bồ Tát tên là Liên Hoa nói với Vô Ngôn Bồ Tát rằng: “Thưa Ðại Sĩ! Vừa rồi Ðại Sĩ hỏi Phật. Ðức Thế Tôn đã phân biệt giải nói. Ðại Sĩ có mừng chăng ?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Sĩ! Tôi cũng chẳng hỏi chẳng nghe một pháp thì thế nào có lòng mừng”.

Liên Hoa Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Sĩ! Ngài ở chỗ đức Phật chẳng có nghe pháp sao?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Chư Phật Như Lai đều không có nói, làm sao tôi có nghe. Tại sao, vì tôi chẳng phải là pháp khí vậy”.

Liên Hoa Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Sĩ! Nay Ngài chẳng phải là pháp khí, vậy là khí gì?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Nay Ðại Sĩ chẳng phải là chơn pháp khí thí làm sao được Vô thượng Bồ đề?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Vô thượng Bồ đề cũng chẳng phải là khí. Nầy Ðại Sĩ! Nếu rời Phật pháp mà có Bồ đề nên biết là có khí. Tất cả Phật pháp tức là Bồ đề, Bồ đề tức là Phật pháp. Nầy Ðại Sĩ! Vì thế nếu tôi xa lìa phiền não chẳng thấy Phật pháp chẳng thấy Bồ đề. Phiền não Phật pháp và Bồ đề không có sai biệt. Nếu trong phiền não mà thấy Bồ đề tức là như như kiến. Nếu rời phiền não thấy Bồ đề là điên đảo kiến”.

Liên Hoa Bồ Tát hỏi: “Thưa Ðại Sĩ! Thế nào là đảo kiến?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Thấy ngã, nhơn, chúng sanh, thọ mạng, rời ngoài các thứ ấy riêng có tham dục, sân hận, ngu si đây gọi là đảo kiến. Tất cả pháp tánh và Bồ đề tánh không có sai biệt, vô tác vô thọ. Ngã tánh, nhơn tánh, chúng sanh tánh, thọ mạng tánh tức là tham dục, sân hận, ngu si. Các pháp như vậy tức là Bồ đề đây gọi là như như kiến.

Chính ở trong tứ đại và trong tứ đại sở tạo mà cầu Bồ đề chẳng ở chỗ khác cầu.

Thế nào gọi là cầu? Lúc cầu chẳng thấy tất cả các vật. Chẳng thấy ấy tức là vô xứ. Vô xứ ấy tức là vô trụ. Vô trụ ấy tức là tánh của tất cả pháp. Tất cả pháp nếu là vô tánh tức là thiệt tướng. Thiệt tướng ấy chẳng phải thuờng chẳng phải đoạn gọi là cứu cánh tiết. Nếu có thể thấy được các tiết như vậy, nên biết người ấy chẳng lưu chẳng tán. Chẳng lưu chẳng tán tức là không sanh diệt, tức là Niết bàn, tức là Chơn như. Tất cả các pháp nếu là như vậy, người được Niết bàn tức là Thánh, nhập vào Niết bàn. Vì vậy nên trong khế kinh đức Như Lai nói: tự chẳng điều phục có thể điều phục người, tự chẳng giải thoát có thể giải thoát người, tự chẳng tịch tĩnh có thể tịch tĩnh người, tự chẳng Niết bàn làm cho người được Niết bàn thì không bao giờ có lẽ ấy. Nếu tự điều phục rồi khiến người điều phục, tự đã giải thoát khiến người giải thoát, tự đã tịch tĩnh khiến người tịch tĩnh, tự đã Niết bàn khiến người Niết bàn đây thì có lẽ vậy.

Thưa Ðại Sĩ! Ðại Bồ Tát tu Bồ đề hạnh hiểu rõ sở hành của tất cả chúng sanh, nơi các pháp tướng và pháp giới chẳng sanh phân biệt. Lúc tu hành tất cả thiện pháp cũng chẳng thấy có các đồ chúng ma. Dầu cầu Phật pháp mà chẳng thấy người cầu. Dầu điều phục chúng sanh mà không thấy ngã và nhơn. Dầu hành các pháp mà phiền não chẳng nhiễm ô. Dầu thuận thế pháp mà chẳng nhiễm thế gian. Dầu mang gánh ngũ ấm cũng không có sở trụ. Dầu lìa các giới mà chẳng động pháp giới. Dầu tu các môn giải thoát mà chẳng thối thất thiện pháp. Dầu thấy rõ tam giới mà chẳng rời phiền não. Dầu hành Ðàn Ba la mật mà chẳng sanh kiêu mạn nhẫn đến hành Bát Nhã Ba la mật cũng như vậy. Dầu tùy theo tất cả hành mà thiệt thì chẳng hành nơi tất cả hành. Nếu có thể tu hành các hạnh như vậy thì nên biết là hành Bồ đề đạo. Nơi Bồ đề đạo và Bồ đề hạnh chẳng sanh phân biệt. Nếu tu hành Bồ đề đạo hạnh như vậy thì ở trong các pháp chẳng thấy có ngã không, tham không, sân không, oán không thân không có chướng ngại. Nếu không có chướng ngại thì tức là hạnh vô vi. Nếu hạnh vô vi tức là chơn thiệt Bồ Tát vậy”.

Liên Hoa Bồ Tát hỏi: “Thưa Ðại Sĩ! Nhơn duyên gì mà gọi là Bồ Tát ?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Hay làm cho chúng sanh giác ngộ chỗ chẳng giác ngộ thì gọi là Bồ Tát. Vì hay giác ngộ vô minh thùy miên chúng sanh nên gọi là Bồ Tát. Vì diễn thuyết tùy thuận pháp Bồ đề nên gọi là Bồ Tát. Hay làm cho chúng sanh rất thích tịch tĩnh đây gọi là Bồ Tát. Tăng trưởng lời Phật dạy, dựng tràng chánh pháp, hộ niệm Thánh chúng, nơi Bồ đề tâm không có động chuyển, chẳng trụ tâm Thanh Văn, Bích Chi Phật, trọn chẳng bỏ lìa tâm chí thành phát nguyện cứu cánh, hay độ người chưa độ, hay hiểu người chưa hiểu, vì người không có chỗ nương về hay làm chỗ nương về, hay diệt chỗ chưa diệt, hay điều phiền não mà chẳng lìa phiền não, quán lỗi sanh tử cũng cầu các cõi, tu không tam muội mà chẳng bỏ chúng sanh, tu tập vô tướng mà chẳng bỏ tướng Bồ đề, tu tập vô nguyện mà rất thích các cõi, dầu thích Phật pháp mà ở nơi tham chẳng tham, biết các hữu vi có nhiều tội lỗi mà nơi nội tâm chẳng bỏ hữu vi, dầu lìa các mê tối mà chẳng được đại minh, được đại trí huệ dung làm giáp mặc và binh khí, rất ưa bố thí phát đại trang nghiêm tịnh Phật thế giới, đầy đủ tịnh giới đầy đủ thệ nguyện, đầy đủ nhẫn nhục hay điều phục tất cả chúng sanh chẳng nhẫn nhục, siêng tu tinh tiến cầu bất hoại thân, hay phá hoại Dục giới thích thọ thân cõi Sắc, dầu thọ các cõi mà tâm chẳng hối, khéo biết phương tiện thường tự điều phục cầu Bồ đề, vì các chúng sanh mà tu tập tâm từ, vì trừ khổ cho chúng sanh mà tu tập tâm bi, vì điều người chẳng điều mà tu tập tâm hỉ, chẳng phải cứu cánh xả mà tu tập tâm xả, thông đạt rõ ràng hiểu nghĩa thậm thâm chẳng phải cảnh giới Thanh Văn, Duyên Giác, y nơi nghĩa nơi pháp nơi kinh liễu nghĩa và trí mà chẳng y nơi thế pháp, cũng vì chúng sanh mà làm chỗ y chỉ, vì các chúng sanh mà trang nghiêm thân khẩu, như thuyết mà làm trang nghiêm nơi tâm, vì các chúng sanh mà trang nghiêm thần thong, làm lợi ích chúng sanh như đại địa, hay làm sạch tất cả như nước trong, đốt các phiền não như ngọn lửa, nơi pháp vô ngại như gió mạnh, nơi pháp bình đẳng như hư không, được đà la ni trì tất cả pháp được nghe, lạc thuyết vô ngại khiến người thích nghe, chí tâm niệm Phật để tịnh tâm niệm, tự sống oai nghi thanh tịnh, tu hành vô tránh tam muội rất thích tịch tĩnh, ưa điều phục chúng sanh lìa nói lời thế tục, thấy người thích thế tục thì quở trách dạy bảo, đủ bảy thánh tài tâm ấy nhu nhuyến, hành bố thí kiên cố chẳng thối bỏ, quyến thuộc chẳng hư thân cận thiện hữu biết ơn báo ơn, quán nghiệp quá khứ tùy theo ý chúng sanh hay phá lòng nghi, quán sát sanh tử nhiều tội lỗi, chỗ làm thì chí tâm, hiểu tất cả ngữ ngôn, tu tập Ðại thừa, chẳng nghi Tam thừa, được chúng sanh thích thấy theo lời hỏi mà giải thích được vô ngại trí, được chư Phật hộ niệm nói đúng thời tiết chẳng nói nhiều, sáng rỡ mát mẽ như thu nghuyệt, đầy đủ thiện pháp như trăng tròn, chúng sanh thích thấy như trăng sáng, tăng trưởng thiện pháp như trăng đầu tháng, nhứt vị ngọt ngon như trăng nhứt vị, quán tất cả pháp nhhư trang hiện trong nước, thanh tịnh vô cấu như trăng không mờ, dễ cùng nói năng các căn đầy đủ, nơi tất cả pháp như cây cầu hay độ chúng sanh qua bốn dòng nước chảy, vì các chúng sanh mà làm Phật sự, tâm vẫn chẳng động cảnh giới Bồ Tát, do các nghĩa như vậy nên gọi là Bồ Tát”.

Liên Hoa Bồ Tát bạch Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Vô Ngôn Bồ Tát nói thâm pháp như vậy nên biết chẳng lâu sẽ được Vô thượng Bồ đề chuyển pháp luân diệu bửu vô thượng. Nếu có ai hay tin thọ trì pháp của Vô Ngôn Bồ Tát nói thí cũng sẽ được công đức như vậy”.

Ðức Phật nói: “Lành thay, lành thay, nầy Liên Hoa! Như lời ông nói, Vô Ngôn Bồ Tát được huệ đăng tam muội, vì vậy nếu muốn trong vô lượng kiếp nói nghĩa một câu chẳng thể cùng tận”.

Liên Hoa Bồ Tát bạch Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Ngưỡng mong đức Như Lai rủ lòng thương người vì tăng trưởng các thiện pháp chúng sanh, vì trang nghiêm kinh Ðại Tập vô thượng mà vì đại chúng khai thị phần ít huệ đang tam muội. Nếu Bồ Tát có trí huệ được nghe cũng sẽ được tam muội ấy, được rồi cũng sẽ mau được Vô thượng Bồ đề”.

Ðức Phật nói: “Nầy Liên Hoa! Chí tâm lắng nghe, Phật sẽ vì ông mà phân biệt nói ít phần.

Huệ đăng tức là trí đăng. Trí đăng tức là phá tối. Không có tối tức là phá nghi, phá nghi tức là huệ đăng. Huệ đăng ấy tức là các pháp không có hai tướng vậy.

Nầy Liên Hoa! Trí tỏ rỏ, trí chẳng nghi, trí chẳng mất, trí chẳng kéo níu, trí chẳng tùy, trí không tối, trí thánh, trí mạnh mẽ lanh lẹ, trí mau chóng, trí rành rẽ, trí rộng lớn, trí thuần nhứt, trí biết tất cả, trí biết quá khứ, trí biết vị lai, trí biết hiện tại, trí tam thế bình đẳng, trí tam giới, trí bạch môn giải thoát, trí tam huệ, trí tam bửu, trí tam thừa, trí tam nhãn, trí ba nhơ, trí ba cặn, trí ba tụ, trí tâm ý thức, trí ấm nhập giới, trí nhơn duyên hòa hiệp, trí thấy cứu cánh, trí như pháp giới, trí tự tướng, trí đệ nhứt nghĩa, trí phương tiện, trí nhứt thiết thanh ngữ, trí nhứt thiết tự, trí vô ngại, trí ngữ bất hoại, trí hay thuyết pháp, trí thượng trung hạ căn, trí vô tác vô thọ, trí nhứt thiết chú, trí nhứt thiết y, trí tất cả thế sự, trí trang nghiêm đà la ni, trí nhựt nguyệt tam muội, trí nhập tam muội, trí thánh, trí thánh tam muội, trí kim cương tam muội, trí vô tránh tam muội, trí tâm đẳng tam muội, trí hoại ma tam muội, trí nhựt quang tam muội, trí vô tưởng tam muội, trí bửu tràng tam muội, trí nhứt thiết pháp môn tam muội, trí nhứt thiết pháp khí tam muội, trí vô biên quang tam muội, trí phước đức tam muội, trí vô trụ tam muội, trí lạc kiến tam muội, trí thiện kiến tam muội, trí vô tận khí tam muội, trí cứu cánh tận, nhứt thiết trí, vô động trí, trí na la diên tam muội, trí tất cả đều thấy, sáu vạn môn tam muội trí như vậy, lúc xưa ta thấy Phật Nhiên Ðăng liền được các môn tam muội như vậy. Các tam muội môn như vậy đều được nhiếp trí tất cả nơi huệ đăng tam muội.

Nầy Liên Hoa! Như mặt nhựt mọc lên hay làm bốn việc: một là phóng ánh sang lớn, hai là trừ diệt tối tăm, ba là hiển bày các sắc tượng, bốn là hay khiến chúng sanh làm các công việc.

Ðại Bồ Tát trụ trong tam muội nầy cũng hay làm bốn việc: một là xuất đại huệ quang, hai là phá tất cả phiền não tối tăm, ba là chỉ bày các công hạnh cho tất cả chúng sanh, bốn là khai thị cho chúng sanh đạo và phi đạo.

Nầy Liên Hoa! Ví như bửu châu để trên tràng cao ánh sáng của nó chiếu khắp bốn do tuần, ban cho chúng sanh các thứ vật cần dung, mà thể tướng của bửu châu vẫn không tăng giảm.

Huệ đăng tam muội cũng như vậy. Ðại Bồ Tát trụ tam muội nầy dứt hẳn tất cả phiền não tập khí, tịnh giới, tịnh định, tịnh huệ, tịnh thân tâm, tịnh các phương tiện, tịnh đà la ni, tu tập đại bi, phóng đại quang minh chiếu khắp vô lượng chư Phật thế giới, tùy theo ý chúng sanh mà làm các Phật sự. Bồ Tát dầu làm các sự việc như vậy mà tướng tánh Bồ Tát vẫn không tăng giảm.

Nầy Liên Hoa! Ví như hư không dụng thọ Phật độ không có chướng ngại. Cũng chẳng chướng ngại tất cả giọt mưa, hỏa tai, thủy tai, phong tai, vô lượng vô biện tất cả chúng sanh.

Huệ đăng tam muội cũng như vậy. Ðại Bồ Tát trụ tam muội nầy vì các chúng sanh nói tất cả pháp không có chướng ngại. Phương tiện giáo hóa tất cả chúng sanh. Vì người có sức thiện nhơn mà diễn nói phương tiện khiến họ giải thoát điều phục thành thục. Vì kẻ tà định mà phương tiện diễn nói khiến phá tà định. Vì người không có nhơn lành phương tiện diễn nói khiến gieo nhơn lành. Người không pháp khí khiến làm pháp khí. Vì người pháp khí phân biệt tuyên nói Vô thượng Bồ đề. Với người cầu Thanh Văn thì phương tiện thuyết pháp cho họ được bốn quả Sa Môn. Với người cầu Duyên Giác thì phương tiện dạy bảo cho họ được Bích Chi Phật đạo. Lại vì các người cầu Nhị thừa ấy phương tiện thuyết pháp tiệm kiến khiến họ đều phát tâm Vô thượng Bồ đề trụ bực bất thối. Thông đạt tám vạn bốn ngàn pháp môn, vì phá tâm nghi của các chúng sanh mà khai thị phân biệt giải thuyết chánh pháp. Giải thuyết một sự trong vô lượng kiếp chẳng thể cùng tận. Dầu làm vô lượng sự như vậy mà tam muội ấy cũng không có tăng giảm.

Nầy Liên Hoa! Ví như sức một ngọn đèn lớn hay hiển thị các sắc tượng.

Huệ đăng tam muộicũngnhư vậy, Bồ Tát trụ tam muội nầy, trong một tâm có thể nơi vô lượng thế giới chư Phật thị hiện các loại sắc tượng mà tam muội nầy không có khuynh động.

Vì vậy, nên trong Tứ niệm xứ, pháp niệm xứ làm đầu, trong Tứ chánh cấn chưa sanh thiện pháp hay sanh thiện pháp làm đầu, trong Tứ như ý túc thân tâm tịch tĩnh gọi là đứng đầu, trong Ngũ căn, Ngũ lực thì huệ căn và huệ lực làm đầu, trong Bát chánh đạo thì chánh kiến làm đầu. Tất cả hàng ngoại đạo chỗ có những xa ma tha thì tỳ bà xá na làm đầu. Trong tứ chơn đế thì diệt đế làm đầu. Trong Tứ y thì y nghĩa làm đầu. Trong Tứ vô ngại trí thì nghĩa vô ngại trí làm đầu. Trong Lục thần thông thì lậu tận thông làm đầu. Trong Tứ vô lượng tâm thì bi tâm đứng đầu. Trong tu hành Phạm hạnh thì trí huệ đứng đầu. Trong các Ba la mật thì Bát Nhã đứng đầu. Trong tất cả Phương tiện thì biết tâm chúng sanh đứng đầu. Trong tất cả các Lực thì xứ phi xứ lực đứng đầu. Trong Tứ vô sở úy thì thuyết nhứt thiết trí vô úy đứng đầu. Trong Bất cộng pháp thì vô ngại đứng đầu. Trong ba mươi hai tướng thì vô kiến đảnh tướng đứng đầu. Trong tám mươi tùy hảo thì thuyết pháp chẳng luống uổng đứng đầu. Trong trang nghiêm khẩu thì hiểu tất cả ngữ ngôn đứng đầu. Trong trang nghiêm tâm thì phá kiêu mạn đứng đầu. Trong tất cả pháp thì trí huệ đứng đầu. Ðây gọi là huệ đăng tam muội vậy”.

Lúc đức Phật nói pháp ấy, Liên Hoa Bồ Tát và một vạn Bồ Tát được huệ đang tam muội. Ðại địa khắp Ðại Thiên thế giới chấn động sáu cách. Tất cả đại chúng đem hoa hương các thứ kỹ nhạc cúng dường đức Phật Thế Tôn và kính trọng tán thán.

Chư Bồ Tát trong đại hội đều nói rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Từ trước đến nay chúng tôi chưa từng được nghe tên hiệu của tam muội nầy, huống là được nghe phân biệt rộng nói huệ đăng tam muội. Nay chúng tôi đều được tam muội ấy nên vì báo ơn mà làm sự cúng dường nầy. Nếu có người được nghe danh hiệu huệ đăng tam muội thì có thể được lợi ích lớn chẳng mất tâm Vô thượng Bồ đề”.

Ðức Phật nói: “Lành thay, lành thay, đúng như lời các ông nói. Nầy chư thiện nam tử! Nếu có chúng sanh đã ở chỗ vô lượng vô biên chư Phật vun trồng thiện căn thân cận thiện tri thức rồi sau mới được nghe diễn nói tam muội huệ đăng nầy”.

Lúc nói lời trên, trong rún của Phật xuất hiện một Bồ Tát thân màu chơn kim đủ ba mươi hai tướng tốt tám mươi tùy hảo phóng đại quang minh nào bằng. Bồ Tát ấy kính lễ chưn Phật hữu nhiễu bảy vòng quỳ dài chắp tay bạch Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Ðức Huệ Kiều Như Lai chuyên ý vô lượng thăm hỏi Thế Tôn đi đứng nhẽ nhàng thân không có bịnh hoạn, đại chúng có an ổn chăng?.

Nay cõi nầy của tôi có sáu vạn ức chư Bồ Tát đến nghe thọ kinh điển Ðại Tập thâm diệu và cũng muốn thấy Vô Ngôn Bồ Tát cùng chư Bồ Tát từ mười phương đến, đồng thời được nghe huệ đăng tam muội.

Lành thay, lành thay, đức Thích Ca Mâu Ni Thế Tôn mong được khai thị khiến các người đều đến được huệ đăng tam muội trở lại cõi nầy”.

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch đức Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Huệ Kiều Như Lai ở phương nào cách đây bao xa, thế giới ấy tên gì, Bồ Tát này tên là gì, sáu vạn ức chư Bồ Tát ở tại đâu?”.

Ðức Phật nói: “Nầy Xá Lợi Phất! Thế giới Phật ấy ở phương Ðông cách đây số thế giới bằng số cát sông Hằng trong những sông Hằng bằng số cát một sông Hằng. Thế giới tên là Kim Cương Kiên Căn, Phật hiệu Huệ Kiều Như Lai Ứng Cúng Chánh Ðẳng Chánh Giác.

Nầy Xá Lợi Phất! Có nhơn duyên gì mà thế giới ấy tên là Kim Cương Kiên Căn?

Nầy Xá Lợi Phất! Thế giới ấy đất bằng kim cương, do nguyên lực của Huệ Kiều Như Lai làm thành. Thân thể của Phật ấy và thân của Bồ Tát của chúng sanh đều là kim cương nên thế giới ấy có tên như vậy.

Bồ Tát nầy hiệu là Kim Cương Tê. Bồ Tát nầy có thể trong một niệm phá hoại tất cả núi kim cương, thẳng đến vô lượng thế giới chư Phật thị hiện trong rún của chư Phật mà đi ra. Do thần lực của Phật và tự nguyện lưc nên hiệu là Kim Cương Tê vậy.

Nầy Xá Lợi Phất! Vừa rồi ông có hỏi chư Bồ Tát như vậy nay ở tại chỗ nào. Ông nên hỏi Bồ Tát Kim Cương Tê sẽ được giải đáp cho ông”.

Tôn giả Xá Lợi Phất liền hỏi Kim Cương Tê Bồ Tát: “Thưa Ðại Sĩ! Ngài nói sáu vạn ức Bồ Tát ấy, nay ở tại đâu!”.

Kim Cương Tê Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức! Như Lai nói Ðại Ðức là bực trí huệ nhứt, Ðại Ðức nên dung thánh trí xem coi chư Bồ Tát ấy ở tại đâu?”.

Tôn giả Xá Lợi Phất liền dùng thánh trí để xem mà chẳng thấy, liền nói với Kim Cương Tê Bồ Tát rằng: “Thưa Ðại Sĩ! Tôi đã dung tận thánh trí mà chẳng thấy”.

Kim Cương Tê Bồ Tát nói: “Ðồng học của Ðại Ðức là Tôn giả A Nâu Lâu Ðà có thiên nhãn đệ nhứt nên bảo xem coi ở tại chỗ nào?”.

Lúc ấy Tôn giả A Nâu Lâu Ðà dung thiên nhãn xem khắp Ðại Thiên thế giới rồi nói với Tôn giả Xá Lợi Phất: “Tôi dùng thiên nhãn xem mà chẳng thấy được”.

Kim Cương Tê Bồ Tát nói với Tôn giả Xá Lợi Phất: “Bạn đồng học của Ðại Ðức nếu chẳng thấy được thì chẳng nên gọi là thiên nhãn mà nên gọi là nhục nhãn”.

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi: “Thưa Ðại Sĩ! Thiên nhãn của Ðại Sĩ có nghĩa là gì?”.

Kim Cương Tê Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức! Thiên nhãn của tôi, những sắc mà hang Thanh Văn các ông chẳng thấy được, tôi đều có thể thấy”.

Tôn giả Xá Lợi Phất hỏi: “Thưa Ðại Sĩ! những sắc gì tôi chẳng thấy được mà Ðại Sĩ thì thấy”.

Kim Cương Tê Bồ Tát hỏi : “Thưa Ðại Ðức! Nay đại đức có thấy thế giới Kim Cương Kiên Căn, Phật Huệ Kiều và chúng Bồ Tát ở thế giới ấy chăng?”.

Tôn giả Xá Lợi Phất nói : “Tôi không thấy, thưa Ðại Sĩ. Tôi chỉ nghe danh mà chẳng được thấy”.

Kim Cương Tê Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Ðức! Phật độ ấy cùng Phật và chư Bồ Tát cùng các chúng sanh ở cõi ấy, thiên nhãn của tôi đều thấy rõ cả. Ðây gọi là Bồ Tát thanh tịnh thiên nhãn.

Thiên nhãn như vậy, hàng Thanh Văn và Duyên Giác không có được”.

Lúc nói pháp ấy, có sáu vạn chúng sanh cầu Thanh Văn liền bỏ chí cũ mà phát tâm Vô thượng Bồ đề, đều nói rằng: nguyện tôi được vô ngại Phật nhãn mà chẳng cần chướng ngại nhãn của Thanh Văn và Bích Chi Phật.

Kim Cương Tê Bồ Tát liền nhập tam muội, đời thần thông lực của Phật và tự nguyện lực làm cho đại chúng tất cả đều thấy sáu vạn ức chư Bồ Tát ở tại trong thân Phật ngổi đài liên hoa chí tâm chuyên niệm nghe lời nói của Phật, mà chẳng bức chạm thân Phật, thân của Phật cũng không tăng không giảm không có chướng ngại. Ðại chúng thấy rồi, cúng dường cung kính hoan hỉ tán than sự việc của Như Lai bất khả tư nghị. Ðại chúng còn đồng nói rằng: “Thân Như Lai, trí huệ tam muội Như Lai tất cả thảy đều bất khả tư nghị. Tại sao, vì sáu ức chư Bồ Tát đều ở tại trong thân Phật mà không chướng ngại”.

Quan sát đại chúng, Kim Cương Tê Bồ Tát nói: “Thưa đại chúng! Các Ngài chẳng bình đẳng thân Như Lai như hư không chăng? Thân Như Lai là thân vô biên, là thân không chướng ngại, là thân rộng, là thân pháp, là thân không có tướng mạo, là thân vô lượng.

Thưa đại chúng! Ðức Như Lai nếu muốn nạp tất cả vật như là quốc độ, thành ấp, thôn xóm, tụ lạc, núi sông, cây cỏ, để trong thân cũng không có chướng ngại, vì vậy nên Như Lai bất khả tư nghị.

Thưa đại chúng! Mười phương thế giới vô lượng tịnh độ vô lượng Bồ Tát đến chỗ Như Lai nghe kinh Ðại Tập thành tựu diệu sắc đủ hai mươi tám tướng đại nhơn, đức Như Lai cũng nạp để trong thân của mình. Tại sao, vì nếu để chúng sanh cõi Ta Bà nầy cả đến hang Ðế Thích, Phạm Thiên, các Thiên Vương mà thấy thì họ sẽ hổ thẹn, vì vậy mà chẳng cho thấy một người”.

Lúc ấy do công đức lực của Phật và oai thần lực của Kim Cương Tê Bồ Tát đều làm cho đại chúng thấy sáu vạn ức chư Bồ Tát ấy từ một lỗ lông của Phật đi ra. Ra rồi lễ Phật hữu nhiễu bảy vòng rồi ngồi một phía.

Kim Cương Tê Bồ Tát bạch Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Nhơn duyên gì mả Vô Ngôn Bồ Tát có tên là Vô Ngôn?”.

Ðức Phật nói: “Nầy Kim Cương Tê! Ông tự nên hỏi Vô Ngôn Bồ Tát, ông ấy sẽ giải đáp cho ông”.

Kim Cương Tê Bồ Tát liền hỏi Vô Ngôn Bồ Tát: “Thưa Ðại Sĩ! Nhơn duyên gì mà Ngài tên là Vô Ngôn ?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nín lặng. Hỏi lần thứ hai lần thứ ba, Vô Ngôn Bồ Tát vẫn nín lặng như vậy.

Kim Cương Tê Bồ Tát hỏi: “Thưa Ðại Sĩ! Sao Ngài không đáp?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Tôi tìm ngôn từ trọn không thể được, vì vậy nên tôi nín lặng không chỗ tuyên nói”.

Kim Cương Tê Bồ Tát hỏi: “Thưa Ðại Sĩ! Nếu tìm ngôn từ không thể được sao lại có lời nói là không thể được ấy?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Thưa Ðại Sĩ! Tôi đáp tất cả Phật ngữ, tất cả thế ngữ.

Thế nào gọi là đáp Phật ngữ?

Tôi dung niệm lực thọ trì chỗ nói của tất cả chư Phật chẳng quên chẳng mất mà trọn chẳng thấy âm thanh tự cú, vì lưu bố mà tuyên nói đó, cũng vì chúng sanh phá hoại âm thanh tự cú ấy mà diễn thuyết pháp.

Thế nào gọi là đáp thế ngữ?

Hiểu các loại ngôn ngữ âm thanh của tất cả chúng sanh, tùy theo ngữ ngôn của họ mà diễn thuyết pháp”.

Kim Cương Tê Bồ Tát hỏi: “Thưa Ðại Sĩ! Ngài có thể tùy thuận thuyết pháp như vậy từ bao lâu rồi?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Tôi từ lúc trừ diệt giác quán thì có thể tùy thuận thuyết pháp như vậy”.

Kim Cương Tê Bồ Tát hỏi: “Do nhơn duyên gì mà thuyết pháp như vậy?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Nếu không có giác quán thì âm thanh làm sao phát xuất. Vì nhơn duyên ấy mả thuyết pháp như vậy”.

Kim Cương Tê Bồ Tát hỏi: “Luận về âm thanh phát xuất ấy, là từ thân phát xuất hay từ nơi tâm phát xuất?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Luận về âm thanh thì nó chẳng ở thân và tâm. Tại sao, vì thân như cỏ cây còn tâm thì như ảo hóa, do các nhơn duyên có âm thanh phát xuất. Nếu từ nhơn duyên mà phát xuất tức là vô thường. Nếu là vô thường tức là vô định. Vô thường vô định tức là rỗng không không có. Luận về âm thanh ấy dường như hư không chẳng thể nhìn thấy được cúng dường thể tuyên nói được, nhhư hư không tất cả các pháp cũng như vậy. Nếu âm thanh không có thì pháp do âm thanh biểu thị cũng không có. Vì âm thanh rỗng không nên tất cả pháp rỗng không. Vì âm thanh tịch tĩnh nên tất cả pháp tịch tĩnh. Vì âm thanh chẳng thấy được nên tất cả pháp cũng chẳng thể thấy. Vì âm thanh chẳng xuất sanh nên tất cả pháp cũng chẳng xuất sanh. Nếu chẳng xuất sanh thì không khứ lai. Nếu không khứ lai thì là thậm thâm mười hai nhơn duyên không tạo tác không hệ thuộc. Nếu không có tác thuộc thì không có sanh xuất. Không sanh không xuất tức là câu không có. Nếu là câu không có tức là chẳng sanh nhãn sắc và thức, chẳng sanh nhĩ thanh và thức, chẳng sanh tỷ hương và thức, chẳng sanh thiệt vị và thức, chẳng sanh thân xúc và thức, chẳng sanh ý, pháp và ý thức. Không có các khổ sanh lão bịnh tử. Không có quan niệm nhựt nguyệt quang minh oán thân, dứt tất cả hành, khó nhìn thấy được, chẳng gần chẳng xa”.

Kim Cương Tê Bồ Tát hỏi: “Thưa Ðại Sĩ! Các lời nói như vậy là nói những gì?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Như vậy tức là cứu cánh chẳng xuất”.

Kim Cương Tê Bồ Tát hỏi: “Những gì gọi là cứu cánh chẳng xuất?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Chẳng gần chẳng xa là cứu cánh chẳng xuất”.

Kim Cương Tê Bồ Tát hỏi: “Nhựng gì gọi là chẳng gần chẳng xa?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Tức là hư không vậy. Nếu thấy các pháp như hư không thì gọi là bình đẳng”.

Kim Cương Tê Bồ Tát hỏi: “Do nghĩa gì mà gọi tất cả pháp như hư không?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Pháp quá khứ không có chung cánh, pháp vị lai và pháp hiện tại cũng không có chung cánh. Tam thế vô chung tức là thiệt tướng tức là không có hai. Luận về hai ấy tức là nhãn sắc, nhĩ thanh, tỹ hương, thiệt vị, thân xúc, ý pháp. Nếu có hai tức là nói được. Nếu không hai tức là chẳng nói được. Chẳng nói được tức là không có thức không có tâm không có ý. Vì nghĩa ấy nên chẳng tuyên nói được.

Luận về có nói được tức là hai pháp, còn chẳng nói được tức là không hai”.

Kim Cương Tê Bồ Tát nói: “Ai làm hai ấy?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Luận về không hai thì chẳng có thể làm hai, mà hai cũng chẳng có thể làm không hai. Nhu vững chắc chẳng thể làm mỏng manh, mà mỏng manh cũng chẳng thể làm vững chắc. Pháp sanh tử chẳng thể làm không hai, pháp Niết bàn chẳng thể làm hai. Tánh chánh kiến chẳng làm tà kiến, tánh tà kiến chẳng làm chánh kiến”.

Kim Cương Tê Bồ Tát bạch Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Vô Ngôn Bồ Tát phàm có giải quyết tợ như đã được huệ đăng tam muội như vậy”.

Ðức Phật nói: “Lành thay, lành thay, nầy Kim Cương Tê! Ông cho rằng Vô Ngôn Bồ Tát chẳng được huệ đăng tam muội chăng?”.

Lúc đó chư Bồ Tát chúng của Huệ Kiều Như Lai ở Kim Cương Kiên Căn thế giới hỏi Vô Ngôn Bồ Tát : “Thưa Ðại Sĩ! Ngài trụ địa nào có thể đáp như vậy?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Như lời Phật có nói Bồ Tát trụ giới địa thì có thể đáp như vậy”. Chư Bồ Tát nói: “Lành thay, lành thay, thưa Ðại Sĩ! Mong được giải nói giới địa như vậy”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Nếu không có thân trụ tâm trụ ý nội trụ ngoại trụ và nội ngoại

trụ tức là trụ nơi giới vậy.

Nếu vô tướng vô mạng vô tác vô hành tức là trụ nơi giới vậy.

Nếu Bồ Tát trụ giới như vậy tức là vô trụ. Nếu là vô trụ thì hẳn chẳng quan niệm rằng tôi hay phát ra tiếng có chỗ diễn thuyết.

Thưa chư Ðại Sĩ! Như các Ngài có hỏi trụ tại địa nào có thể đáp như vậy? Tôi trụ pháp tánh thiệt tướng pháp giới nên có thể đáp như vậy. Nếu biết pháp chơn thiệt như vậy thì không giác quán, nếu không giác quán thì làm sao có nói”.

Chư Bồ Tát hỏi: “Lúc nói như vậy là nói những gì?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Lúc nói như vậy là nói hai pháp. Ðó là diệt tận và bất xuất, là quá khứ và vị lai, vì hiện tại chẳng trụ nên chẳng nói được.

Pháp quá khứ chẳng thể duyên lấy, pháp vị lai và pháp hiện tại cũng như vậy. Giả như có người ở nơi pháp tam thế mà duyên lấy có tướng tức là điên đảo. Vì vậy nên nghĩa của tất cả pháp chẳng thể tuyên nói được. Nghĩa của tất cả pháp thân khẩu ý v.v… chỗ chẳng nói được. Tại sao, vì không nghiệp không tác không có sắc mạo không có khẩu nghiệp không có giác quán, vì như vang như hóa.

Chư Phật và Bồ Tát phàm có ngôn thuyết đều trái nghịch thế ngữ, vì vậy nên chư Phật chư Bồ Tát bất khả tư nghị. Chư Phật chư Bồ Tát chỗ có trí huệ bất khả tư nghị bất khả cùng tận, chẳng động pháp giớI”.

Chư Bồ Tát đồng lên tiếng tán than Vô Ngôn Bồ Tát: “Lành thay, lành thay, Vô Ngôn Bồ Tát khéo có thể phân biệt pháp môn như vậy làm cho chúng tôi được lợi ích lớn và được ty vô lượng đại Bồ Tát như vậy”.

Kim Cương Tê Bồ Tát nói với Vô Ngôn Bồ Tát rằng: “Thưa Ðại Sĩ! Tôi muốn cùng Ngài trở về Kim Cương Kiên Căn thế giới để lễ kính cúng dường Huệ Kiều Như Lai ”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Kim Cương Kiên Căn thế giới tức là nơi đây Ta Bà thế giới, Huệ Kiều Như Lai tức là Thích Ca Mâu Ni Như Lai, tôi cần gì qua thế giới kia”.

Kim Cương Tê Bồ Tát nói: “Phật thế giới nầy đất chẳng phải kim cương, sao lại nói tức là thế giới kia”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Thần thông của Ngài có thể phá hoại vô lượng núi kim cương đi thẳng qua vô ngại. Nay Ngài thử phá hoại với trần cõi này. Như với trần nầy bị phá hoại vậy sau mới biết tên hiệu Ngài là Kim Cương”.

Nói xong, Vô Ngôn Bồ Tát liền nhập kim cương tam muội biến hết cõi nầytất cả núi rừng cỏ cây vi trần đều là kim cương.

Kim Cương Tê Bồ Tát tận thần lực mình nhẫn đến chẳng phá hoại được một vi trần.

Kim Cương Tê Bồ Tát bạch Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Thần lực của tôi có thể phá hoại tất cả thế giới kim cương và các núi vách. Do cớ gì nay ở cõi nầy nhẫn đến chẳng hoại được một vi trần, là chỗ thần lực của Như Lai hay là do đạo lực của Vô Ngôn Bồ Tát ?”.

Ðức Phật nói: “Nầy Kim Cương Tê! Ðây là do Vô Ngôn Bồ Tát nhập kim cương tam muội, vì sức tam muội ấy làm cho Ðại Thiên thế giới nầy tất cả sở hữu đều là kim cương, nếu muốn lại làm cho vô lượng thế giới làm kim cương sức tam muội ấy cũng có khả năng”.

Kim Cương Tê Bồ Tát bạch rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Bồ Tát có đủ mấy pháp thì có thể được tam muội ấy?”.

Ðức Phật nói: “Ðại Bồ Tát có bốn pháp thì có thể được kim cương tam muội như vậy: một là chí tâm niệm Bồ đề, hai là thiện pháp được làm thí cứu cánh, ba là chí tâm trang nghiêm thiện pháp nguyện hướng Bồ đề, bốn là có thể quán mười hai nhơn duyên.

Còn có bốn pháp: một là thành tựu thần thông, hai là tu hành bạch môn giải thoát, ba là trì giới tinh tiến thường quán pháp giới, biết tất cả pháp không có căn bổn, không có giác quán chẳng tuyên nói được, bốn là biết nghĩa biết thời biết thiệt biết tất cả pháp thảy đều bình đẳng.

Còn có bốn pháp: theo tâm đại bi cầu đại trí huệ, hai là theo thiện phương tiện cầu bạch mươi bảy pháp trợ Bồ đề, ba là theo tâm đại từ quán tất cả chúng sanh thảy đều bình đẳng, bốn là từ tâm xả quán từ chơn đế.

Còn có bốn pháp đó là thân nghiệp khẩu nghiệp ý nghiệp và Bồ đề tâm chẳng bị trở ngại hư hoại đều như kim cương.

Nầy Kim Cương Tê! Ðại Bồ Tát thành tựu đầy đủ những pháp như vậy thì có thể được kim cương tam muộI”.

Lúc đức Phật nói pháp ấy, sáu vạn ức Bồ Tát đều được kim cương tam muội.

Bấy giờ Vô Ngôn Bồ Tát thưa cha mình là Sư Tử Tướng Quân rằng: “Thưa Tôn Trưởng! Phật xuất thế tức là đầy đủ vô lượng công đức, khối đại công đức tức là Như Lai.

Lúc Phật xuất thế vô lượng chúng sanh được đại lợi ích, đại lợi ích ấy tức là Niết bàn. Luận về Niết bàn ấy thường chẳng biến đổi. Cớ sao Tôn Trưởng chẳng phát tâm Vô thượng Bồ đề?”.

Người cha đáp rằng: “Lúc ta sơ sanh đã phát tâm vô thượng Bồ đề rồi.

Lúc ấy cũng có vô lượng chư Thiên đến bảo rằng:

Như Ngài vậy không có khác. Sự việc như vậy chỉ có Phật chứng biết.

Quyến thuộc theo Sư Tử Tướng Quân số đủ năm trăm người đều phát tâm Vô thượng Bồ đề”.

Vô Ngôn Bồ Tát khen quyến thuộc mình: “Lành thay, lành thay, khéo có thể trang nghiêm tâm Bồ đề”.

Các quyến thuộc hỏi: “Thế nào gọi là trang nghiêm tâm Bồ đề?”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Có bốn mươi sự trang nghiêm tâm Bồ đề.”.

Những gì là bốn mươi? Ðó là:

Tin Phật chẳng nghi. Chẳng động pháp giới. Cúng dường Thánh chúng. Thân cận thiện hữu. Nơi chư Bồ Tát quan niệm là y vương. Nơi các chúng sanh tâm mình bình đẳng. Cúng dường cung kính các Sư trưởng, Hòa thượng, cha mẹ có đức. Thuận thọ lời dạy bảo của các bực ấy. Hộ pháp, cầu pháp, chí tâm nghe pháp. Ðã thọ trì rồi vì người diễn nói rộng. Cúng dường cung kính người hộ pháp. Vì người thuyết pháp chẳng có ý tham. Phá hoại kiêu mạn. Biết ơn báo ơn. Thường khéo tư duy. Như pháp mà trụ. Hay xả thí vật khó xả thí. Chí tâm hô giới. Tinh tiến siêng tu tất cả pháp lành. Ðầy đủ thành tựu công đức trang nghiêm. Tâm không tật đố. Hộ trì chúng sanh. Phòng ngừa chế ngự phiến não. Ðiều phục tâm mình và tâm người. Ðiều phục chúng sanh. Hay dứt phiền não. Tri túc tịch tĩnh. Tu tịch phạm hạnh. Chẳng dứt giống Thánh. Thế pháp chẳng ô nhiễm. Cúng dường cung kính người thuyết pháp. Tùy thuận thế gian. Xa lìa giải đãi. Không có phóng dật. Chẳng cầu tâm Bồ đề hạ thừa. Tâm Vô thượng Bồ đề trọn chẳng động chuyển. Ở tại sanh tử long chẳng nhàm hối. Xa lìa tất cả pháp bất thiện. Ðầy đủ tất cả diệu pháp thuần thiện. Trang nghiêm phạm hạnh. Ðây gọi là bốn mươi sự trang nghiêm tâm Vô thượng Bồ đề vậy”.

Sư Tử Tướng Quân nói với Vô Ngôn Bồ Tát: “Ðại Sĩ nên luôn luôn thường thị hiện thân mình để cho chúng tam muội chẳng thối tâm Vô thượng Bồ đề”.

Vô Ngôn Bồ Tát nói: “Thưa Tôn Trưởng! Nếu có đủ mười pháp thì thường được thân cân thận Phật và Bồ Tát. Những gì là mười? Ðó là:

Tự xả bỏ vật vui thích của mình để ban cho chúng sanh. Tu tập nhẫn nhục hộ trợ kẻ vô lực. Thường khuyên chúng sanh tu tập thiện pháp. Hóa đạo tất cả xu hướng Bồ đề. Nguyện cho chúng sanh trước được Vô thượng Bồ đề, tôi sẽ cúng dường nghe họ thuyết pháp thọ trì ủng hộ rồi sau tôi sẽ thành đạo vô thượng. Biết thiện pháp tánh. Vì hộ pháp mà chẳng tiếc thân mạng. Nghe thâm pháp giới chẳng sanh kinh sợ. Quán không có Bồ đề không có người được. Quán mình bình đẳng tất cả chúng sanh cũng bình đẳng. Do chúng sanh bình đẳng quán pháp giới cũng bình đẳng. Do pháp bình đẳng quán hư không bình đẳng. Quán sanh tử khổ cũng chẳng bỏ lìa. Thấy lỗi sanh tử long không thối hối. Ðầy đủ các thiện pháp như vậy thì thường thấy chư Phật chư Bồ Tát và thường thân cận”.

Lúc nói pháp ấy, tướng quân và quyến thuộc được nhu thuận nhẫn.

Ðức Phật bảo Tôn giả A Nan: “Nầy A Nan! Ông nên thọ trì đọc tụng thơ tả kinh điển như vậy. Tại sao, trong kinh điển nầy phân biệt diễn nói tất cả pháp tướng, cũng làm cho vô lượng vô biên chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Nầy A Nan! Nếu có người ở chỗ vô lượng chư Phật trồng các thiện căn, người ấy mới có thể ở nơi kinh nầy thọ trì đọc tụng biên chép rộng phân biệt nói nghĩa ấy. Người thọ trì kinh nầy có ba sự: quyết định phát tâm Vô thượng Bồ đề, hai là tâm bất thối, ba là hay hộ trì chánh pháp”.

Ðại chúng nghe lời nầy, có bảy na do tha Bồ Tát đứng dậy bạch Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Chúng tôi có thể sau khi Như Lai diệt độ thọ trì đọc tụng thơ tả kinh nầy”.

Vô Ngôn Bồ Tát bạch Phật rằng: “Bạch đức Thế Tôn! Như Lai Thế Tôn được những pháp gì mà khiến chư Bồ Tát nầy thọ trì đọc tụng thủ hộ?”.

Ðức Phật nói: “Nầy Vô Ngôn! Nếu có thể hộ người trì pháp ấy tức là hộ pháp. Ðó là người biên chép người đọc tụng người giải nói văn tự. Văn tự nói được còn pháp thì chẳng nói được.

Nầy Vô Ngôn! Có hai hạng người có khả năng hộ pháp, đó là người như pháp mà trụ và người tụng văn tự nầy. Nếu không có văn tự pháp chẳng thể nói được”.

Nghe Phật nói xong, tất cả đại chúng và Sư Tử Tướng Quân các quyến thuộc chư Thiên thế nhơn đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

Pháp Hội Vô Ngôn Bồ Tát - Thứ Năm Mươi Sáu

Hết

--- o0o ---